Verantwoording van de tekst

 
English | Nederlands

Verantwoording van de tekst

Uitgangspunt bij de transcriptie was, dat de tekst zoveel mogelijk één-op-één te lezen moest zijn met de afbeeldingen van de dagboekpagina's. Tevens is de tekst van De Clercq zoveel mogelijk gehandhaafd, ook wanneer deze kennelijke fouten bevat. Waar correcties of aanvullingen nodig waren, zijn deze tussen vierkante haken geplaatst. Dit is bijvoorbeeld het geval waar zo nu en dan de correcte datum is toegevoegd wanneer De Clercq zich in de datum vergiste. Onleesbare tekstgedeelten zijn aangegeven als [onl.]. Correcties of doorhalingen van De Clercq zelf zijn niet in de transcriptie opgenomen wanneer het evident gaat om verbeteringen die al schrijvend zijn aangebracht. Waar De Clercq in een later stadium sommige stukken 'gecensureerd' heeft door bijvoorbeeld namen van personen of mogelijk compromitterende passages door te halen, is de tekst wel gereconstrueerd en tussen vierkante teksthaken weergegeven met een min-teken, als volgt: [ - tekst]. Wanneer de tekst in kwestie onleesbaar was, is dit, overeenkomstig de eerder genoemde regel, aangegeven als [- onl.]. Waar De Clercq zelf vierkante teksthaken gebruikte, zijn deze vervangen door ronde teksthaken.

Ter wille van de leesbaarheid bleken enkele verdere ingrepen noodzakelijk. Zo begint in de transcriptie de zin met een hoofdletter en eindigt hij met een punt, ook wanneer De Clercq het zelf anders doet. Om diezelfde reden zijn hier en daar apostrofs toegevoegd of verplaatst, en is de 'y' geschreven als 'ij' wanneer er sprake is van een 'ei'-klank. De 'n' aan het eind van woorden is bij De Clercq vaak niet duidelijk leesbaar; in overeenstemming met de toenmalige grammaticale gebruiken is soms een 'n' toegevoegd waar hij mogelijk niet stond. Iets dergelijks geldt ook voor andere kleine twijfelgevallen. Van meer belang zijn de ingrepen in de Franstalige tekstgedeelten: hier zijn ter wille van de leesbaarheid op tal van plaatsen accenten, apostrofs, etc. toegevoegd of gewijzigd, om een voor Nederlanders nog enigszins leesbaar tekstbeeld te verkrijgen.

Helaas moest de transcriptie verstek laten gaan waar het enkele meer 'exotische' tekstgedeelten betrof, zoals stukken in De Clercqs Italiaans en een aantal Duitstalige passages, geschreven in een zeer lastig leesbare, 'Gotische' schriftletter. De passages in kwestie zullen in een later stadium zo mogelijk worden toegevoegd.

Aangezien de volgorde van de manuscriptpagina's door de afdeling Bijzondere Collectie van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam is veranderd na het vervaardigen van de scans, is de paginering van de scans hier en daar anders dan die van het manuscript zoals het thans in het Allard Pierson aanwezig is. Daarom geldt de volgende regel voor wie het oorspronkelijke manuscript wil raadplegen. Voor het dagboek t/m 1822 zie men de paginering in de transcriptie; voor het dagboek na die periode zie men de manuscriptbeschrijving.