Onderzoeksgids Bestuur en administratie van de Bataafs Franse tijd 1795-1813

Instelling

Raad van Oorlog


Actief vanaf 09-12-1801 tot 12-06-1803

Aantekeningen:

De Raad van Oorlog behartigde de oorlog en verdediging te lande, zowel ten aanzien van het militaire personeel als van het beheer van verdedigingswerken en voorraden. De Raad van Oorlog had eveneens het oppertoezicht over de gewapende burgermacht.

De Raad voor de Zaken van Oorlog te Lande telde drie leden, aangesteld door het Staatsbewind, waaraan zij ook verantwoording schuldig waren. Adviezen en voordrachten konden worden gedaan aan het Staatsbewind. Voor de aanstelling van personeel, met uitzondering van de employés op het bureau van de Raad, moest een drietal worden voorgedragen aan het Staatsbewind, dat ook daarbuiten een aanstelling kon doen. Op 29 januari 1802 besloot de Raad het voorzitterschap om de twee maanden te laten rouleren.

Formeel verviel de organisatie van het Agentschap van Oorlog met de instelling van de Raad van Oorlog, hoewel het personeel mee overging, maar tot een nieuwe indeling kwam het niet.

Onder verantwoordelijkheid van de Raad van Oorlog functioneerde het Commissariaat voor de Franse Troepen in soldij van de Bataafse Republiek. Toen bij tractaat van 29 augustus 1801werd vastgelegd dat de Franse troepen de Republiek na de sluiting van vrede met Engeland zouden verlaten, is het Commissariaat gereorganiseerd. De vier departementen werden samengevoegd tot twee, namelijk het 1) departement van soldijen, revuen en kleding. Dit had een eerste commissaris, twee chefs de bureau, twee commiezen-boekhouders en vijf klerken. Daarnaast kwam 2) departement van subsistentiën, kazernering met een chef de bureau. Het had een tweede commissaris, een commies-boekhouder en drie klerken. Hiernaast functioneerde een secretaris met een chef de bureau, een commies, zes klerken, een kastelein en twee boden. Verder telde het magazijn een magazijnmeester en een klerk, de controle een klerk en de revuen een commissaris. In feite werden echter de Franse troepen niet teruggetrokken. In 1803 zou de organisatie daarom opnieuw worden aangepast.

De staatsregeling van 1801 liet de mogelijkheid open een secretaris dan wel een Raad aan te stellen. In 1803 besloot het Staatsbewind de Raad door een Secretaris van Staat te vervangen.


Wetgeving:

1801/10/16 Staatsregeling van het Bataafse Volk. meer informatie
1801/10/23 Besluit van het Staatsbewind: ingevolge art. 32 van de staatsregeling zullen raden van Marine, van Oorlog en van Binnenlandse Zaken worden ingesteld. meer informatie
1801/12/07 Besluit Staatsbewind: na de constitutie van de Raden van Oorlog, Financiën en Binnenlandse Zaken vervallen de Agentschappen van Oorlog, Financiën, Nationale Opvoeding en Nationale Oeconomie. De geëmployeerden blijven voorlopig. meer informatie
1802/09/09 Besluit van het Staatsbewind: Vaststelling van de instructie van de Raad van Oorlog. meer informatie
1803/05/31 Besluit van het Staatsbewind: instelling van een Secretaris van Staat Departement van Oorlog ter vervanging van de per 11 juni 1803 opgeheven Raad van Oorlog. meer informatie

Archieven:




Literatuur:

Archief van de Eerste Commissaris voor de Franse troepen in dienst van de Bataafse Republiek
Beth, J.C., De departementen van algemeen bestuur gedurende het tijdvak 1795-1907. Groningen, 1907.
Greeven, J., Het Staatsbestuur der Bataafsche Republiek in zijn wetgevende, uitvoerende en rechterlijke magt. Volgens de jongste Staatsregeling in den jaare 1801 aangenomen, en na aanleiding der reglementen en instructiën voor de geconstitueerde magten en authoriteiten kortelijk beschreven. 2 dln. Amsterdam, 1802-1803.
Schie, H.A.J., De archieven van het Comité te Lande 1795-1798 en het Ministerie van Oorlog 1798-1810 (1813). Den Haag, 1979.