[boven de kolom het woord assit (waarschijnlijk is het erboven staande woord deus door de binder afgesneden)] OM [de initiaal ter hoogte van vier regels en licht versierd met penwerk] dat ic niet en wille
Dat mine sinnen yet leggen stille [stille achter de volgende regel]
Ende verderuen met ledichede
Wil ic v al hier ter stede

[Brill nummering]

Segghen wie die grauen waren
Die hollant in haren iaren
Hadden onder haer bedwanc
Ende hoe verre dat haer ganc
Met rechte gaet in vrieslant [n verbeterd uit een andere letter, mogelijk uit e]

[Brill nummering]

Also als ic bescreuen vant
Jnden cloester tegmonde
Jn latine in vrayer orconde
Sonder fauele sonder lieghen
Sonder yement te bedrieghen

[Brill nummering]

Want het dinct mi wesen scande
Dat die liede van den lande
Anders yeesten vele weten [t verbeterd uit een lange s]
Ende si des hebben vergheten
Wanen si selue sijn gheboren

[Brill nummering]

Ende wie si waren hier te voren
Die tlant wonnen ende erue
Daer si of nutten die bederue
Dat wil ic hem hier doen weten
Wie die landen hadden beseten

[Brill nummering]

Hier te voren in ouden tiden
Ende dit cortelike ouer liden
Dese pine ende dit ghepens
Gheue ic den graue florens
Dat ghi moghet sien ende horen

[Brill nummering]

Wanen dat ghi sijt gheboren
Ende bi wat reden ghi in hant
Hebt zeelant ende hollant
Ende bi wat reden ghi oec soect
Vrieslant dat v zere vloect

[Brill nummering]

Hem bid ic die noyt began
Ende die ouer ghemene man
Om berechten sette lantsheren
Dat hi mi dat moete leren
Dat ic die waerheit so verclare

[Brill nummering]

Datmen weten moet dat ware
Ovden [lombarde ter hoogte van één regel] boeken hoer ic gewagen
Dat al tlant beneden nyemagen
Wilen neder zassen hiet
Also als die stroem versciet

[Brill nummering]

Vander masen ende vanden rine
Die scelt was dat westende sine
Also als si valt indie zee
Oest streckende min no mee
Dan toter lauece of ter elue

[Brill nummering]

Die keyseren van romen selue
Ontsaghen menich warf dit lant
Wantmer wreet volc ende starc in vant [t niet zeker; alleen de stok is nog zichtbaar]
Ende die quaet te soeken wa[..]n [twee letters door vochtinwerking onleesbaar; op deze bladzijde daardoor meer tekst verloren]
Dicke quamen si met scaren

[Brill nummering]

Om dat roemsche rijc te cranken
Ende verheerden die rijnvranken
Wiltenburch hiet haer hoefts[...]
Dat tfolc [t verbeterd uit een bovenschacht] menich iaer insat
Na ons heren gheboornesse

[Brill nummering]

Drie hondert iaer lx ende zesse
Wort keyser valentiniaen
Goed kerstijn was hi sondero niet zeker waen
Jn sinen tiden waren si ghetogen
Die neder sassen ende wilden poghen

[Brill nummering]

Te nederen [r niet zeker] die roomsche gewelt
Daer beg[..]ncse op een velt [t niet zeker]
Die keyser.k. ende wan hem an
Ha[..]e [...]pe ende menich man

Jnt neder lant neuen den rine

[Brill nummering]

Doe wan hi vort met sire pine
Haer lant dat noch zere is vast
Ende setter in somighen gast
Diese ghiselden ende dwonghen
Te dienen der roemscher tongen

[Brill nummering]

Dus mosten si den zege verliesen
Die neder sassen heten nv vriesen
Dien name wanic dat eerst vant
Rome want hets .i. cout lant
Heyden bleuen si noch hier naer

[Brill nummering]

Meer dan .ccc. iaer
Ende dienden heydijn lantsheren
Eer dat si hem wilden bekeren

[Brill nummering]

Nu worden zider mogendelike
Die coninghe van vrankerike

[Brill nummering]

Heren ouer al duutsche lant
Also dat in haer hant
Vrieslant quam als ghi sult horen
Want puppijn van herstelle geboren
Die tswaert van vrankeric droech

[Brill nummering]

Hi had orloghen ghenoech
Jeghen roboude gods viant
Die hertoghe was van vrieslant
So dat hine verwan met eren
Jnt carnatioen ons heren

[Brill nummering]

ViC xc ende viere
Doe sende hi inden lande sciere
Willibrorde die eerst bekeerde
Die vriesen ende tgheloue leerde
Tot westcappelen dat hi quam

[Brill nummering]

Daer hi aenbedende vernam
Marcuriose ouer enen god
Dat beelde doer ons heren ghebod

Brac hi. ende heuet tfolc ghescouden
Mer dat heuet hi sware ontgouden

[Brill nummering]

Want .i. die marcuriuse wachte
Sloechen in sijn hoeft onsachte
Dat hi storte sijn bloet
Nochtan [a verbeterd uit e] predicte hi mitter spoet
Twort ons heren als .i. stout seriant

[Brill nummering]

Van den west ende van vrieslant
Oestwaert doer die lande recht
Onthier dat hi quam tutrecht
Dat wiltenburch hiet te voren
Die afcode dede hi te storen

[Brill nummering]

Ende maecter een kerke mede
Misse te horen die kerstijnhede
Ende daer toe ons heren woert
Ende wanten te romen indie poert
Sergius die paeus benedide

[Brill nummering]

Ende hine aertsbisscop wiede
Te predeken ons heren woert
Sette tutrecht indie poert
Den bisscop stoel ende besat
Als aertsbisscop eerst die stat

[Brill nummering]

Ende noyt sider ouer een
Ne wasser aertsbisscop ne gheen
Jnghels was willibrord becant
Gheboren van noerthomber lant
Ende want dinghelsche sijn gewassen

[Brill nummering]

Alsmen leest van neder zassen
Conste hi te bet die vriessche tale
Dit mach elc man prouen wale
Int incarnatioen [carnatioen waarvoor later, in donkerder inkt, een i met afkortingsstreep is geschreven] ons heren
Als ons vraye ystorie leren

[Brill nummering]

VijC x ende viere
Starf puppijn die stout die fiere

Die gheboren was van herstelle
Ende liet enen sone die gheselle
Des vaders was van hogen doene

[Brill nummering]

Karel matheel hiet die gone
Die menighe scone vromechede
Op die felle heiden dede
Tien tiden lesen wi ende indien dagen
Waren vele bisscoppen die plagen

[Brill nummering]

Te varen after lande castien
Omme van den mammerien
Te bekeren theiden diet
So dat indien tiden sciet
Van sans die bisscop wolfram

[Brill nummering]

Ende in vrienslant dat hi quam
Predeken niet als die blode
So dat hi den hertoghe robode
Van vrieslant so heeft belopen
Dat hi hem wilde doen dopen

[Brill nummering]

Ende was ter vonten comen
Ende heeft den enen voet genomen
Ende dien indie vonte ghesat
Doe vraghedi eer hi vort ghinc bat [bat achter de volgende regel]
Weder dat sine vorders waren

[Brill nummering]

Meer onder die salighe [l verbeterd uit iets anders] scaren
So inder hellen gheuallen neder
SinteS'; dit woord hierna veelvuldig aldus afgekort wolfram andwoerde hem weder
Dat sine magen waren verloren
Die heyden storuen daer te voren

[Brill nummering]

Robout sprac ic en mach niet
Mine gheselscap wats gesciet
Jnder hellen begheuen
Ende met luttel armen leuen
Jn hemelrike sonder waen

[Brill nummering]

Die mi twint niet en bestaen

Vter vonten hi den voet toech
Entie duuel diene bedroech
Die hem vele goets behiet
Ne helt hem vorwaerde niet

[Brill nummering]

Want hi starf opten derden dach
Ende voer daer hi sine magen sach
Dit ghesciede als wi leren
Jnt incarnatioen [carnatioen met ervoor een i met afkortingsstreep geschreven] ons heren
VijC xx ende achte

[Brill nummering]

Menich vanden vriesschen geslachte
Wart kerstijn om dat dus verghinc
Robbouts des hertogen dinc
Want willibrord ende wolfram
Ende ander gheselscap [p verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] dat met hem quam

[Brill nummering]

Bekeerden dat vriessche diet
Sinte willibroord die versciet
Na ons heren gheboornesse
Vijc xxx ende sesse
Sinte bonifaes die ontfinc

[Brill nummering]

Den [Des met de s doorgestreept en een afkortingsstreep boven de e geplaatst] stoel so dat hi predeken ghinc
Jn vrieslant toter lauecen oest
Ende heeft vermaent ende getroest
Al tfolc kerstijndom tontfaen
Te dokingen daer quamen hem aen

[Brill nummering]

Die onbekende wilde vriessen [de eerste e verbeterd uit de schacht van een lange s]
Die ghelike verwoeden riesen
Hem versloegen met sinen ghesellen
Dus als ghi hier hort vertellen
Wies in vrieslant die kerstijn wet

[Brill nummering]

Ende worden ghetemt ende gheset
Bider fransoysen moghenthede
Ende bider predicacien mede
Dat si kerstijndom ontfingen
Eer die hollantsche grauen op ghingen

[Brill nummering]

Na [lombarde ter hoogte van één regel] puppijn als ic voren seide
Die den hertoghe roboude onder leide
Wart here sijn [n verbeterd uit een bovenschacht] soen karel marteel
Ende dwanc alle die lande gheheel
Van vrieslant tot ouer gheronde

[Brill nummering]

Jn vrankerijc ne mochte tier stonde
Altoes niement coninc wesen
Ten was alte male bi desen
Ende alsmen hem oec boet die crone
Seide hi twaer noch also scone

[Brill nummering]

Coninghen dwingen ende laghen
Als selue crone te draghen

[Brill nummering]

Dese starf in ons heren iaer
Vijc ende xli dats waer
Ende liet sinen sone tlant

[Brill nummering]

Die clene puppijn was genant
Dese heuet die vrancse crone genomen [men achter de volgende regel]
Hem die van troyen waren comen
Biden paeus zacharien
Ende was die eerste vander partien

[Brill nummering]

Daer hi wt was gheboren
Die ter cronen was vercoren
Alle die duutsche ende walsce mede
Waren onder sine moghenthede
Ende vrieslant was hem onderdaen

[Brill nummering]

Hi starf als wi vor waer verstaen
Jnt incarnatioen ihesus dats waer
Vijc ende lxxij iaer

[Brill nummering]

Karel die grote nam moghentlike
Na den vader tconincrike

[Brill nummering]

Onder sine moghenthede
Waren alle duutsche ende walsche mede [mede achter de voorafgaande regel]
Vrieslant ende spangen
Lombaerdien ende almangen

Sassen heuet hi .iij. warf te stoert

[Brill nummering]

Ende predecte ons heren woert
Ende deedse kerstijndom verkiesen
Van desen beroemen hem die vriesen
Dat si waren ghesculden vri
Want in sinen tijt so seggen si

[Brill nummering]

Waren si eyghen als ende als
Dat si stroppen droegen anden hals
Ende om dat si hem rome wonnen
Dat wi gheuinden niet en connen
Jn ghene ystorie bescreuen

[Brill nummering]

Soude hise vri hebben ghegeuen
Wi vinden dat hi romen berechte
Ende hi ontlijfde heren ende knechte
Die den paeus [op de u twee accenten als stonden er twee letters i] lewen blende
Noyt ne lasen wi no en kende

[Brill nummering]

Dat karel die stat [de eind-t boven het woord toegevoegd] van romen besach
Tote an sinen sterfdach
Noch vanden vriesen spreect hi niet
Het waer bescreuen waers yet
Karel wart keyser oec met eren

[Brill nummering]

Jnt incarnatioen ons heren
Viijc iaer ende twee
Xiij. iaer een luttel mee
Was hi keyser ende leefde voer waer [waer achter de volgende regel]
Min dan lxxij. iaer

[Brill nummering]

Na [N in tweede instantie vergroot] hem quam lodewic sijn sone
Keyser ende coninc [co. met afkortingsstreep boven de o; dit woord in het vervolg veelvuldig zo afgekort] was die gone
Omtrent xxvi iaer
Die vriesen gauen hem openbaer
Beyde dienst ende tribuut

[Brill nummering]

Aldes vader rike wt ende wt
Hilt hi al meerre ende minder
Dese sterf ende liet .iij. kinder

Die niet en conden vriendelike
Ghedelen des vader rike

[Brill nummering]

Ende quamer om tenen wighe
Bi autsurre mit groten prighe
Die ij. ionxte ieghen den ouden
Dat si swaerlic alle ontgouden
Want vrankeric verloes daer vele

[Brill nummering]

Tghinc met hem vten spele
Ende niement wan daer zeghe mede
Naden wighe maecten si vrede
Ende lotarijs die doutste was
Bleef keyser also ict las

[Brill nummering]

So had hi romen ende lomberdien
Ende here ouer die stede vrie
Mes ende oestrike ghemene
Dat lotriken nv heet al rene
Karel die doutste daerna was

[Brill nummering]

Hadde dat lantscip als ict las
Dat nv bi westen der masen leget
Hollant vlaendren brabant men seget
Al west omme neuen die zee
Neustren daertoe [Neustrendaertoe, de woorden gescheiden door een verticaal streepje tussen n en d] ende oec mee

[Brill nummering]

Al toter gheronde voert [vaert met de a geëxpungeerd en een kleine o erboven geschreven]
Lant velt renten ende poert
Lodewic die die ionxte was
Jonste die auenture das
Dat bi oester masen al was sijn

[Brill nummering]

Ende alt duutsche lant ouer rijn
Sassen duringhen vrankenlant
Al viel het in sine hant
Hier latic vanden kaerlinghen
Mijn scriuen bliuen ende mijn dinghen

[Brill nummering]

Ende heb v bi dien gheseit
Die reden die hier is voerleit

Om te toghen hoe vrieslant
Eerst quam inden roemschen bant
Ende om te payen hem van desen

[Brill nummering]

Dat si vri emmer willen wesen
Ende sonder hore houden tlant
Dat ic bescreuen noyt en vant
Dat des kerstijn volc oyt plach
Seder dat ane ghinc die dach

[Brill nummering]

Nu hoert daer ict om began
Hoe hollant eerst graue gewan
Sijt [lombarde ter hoogte van één regel] des seker ende ghewes
Dat die graefscap van hollant [holl't] es
Een stic van vrieslant ghenomen

[Brill nummering]

Want alst ons te voren is comen
Doemen screef viijc iaer
Ende lxiij ouer waer
Karel die kaluwe sekerlike
Die coninc was in vrankerike [vrankelike met de l geëxpungeerd en een r bovengeschreven]

[Brill nummering]

Ende van vrieslant had .i. deel
Begonste te stichten al geheel
Hollant wt sinen conincrike
Want hi gaf enen dederike
Dese lande die wi alte [altemale met de laatste vier letters geëxpungeerd en doorgestreept] samen

[Brill nummering]

Nomen sullen in ouden namen
Daer die hantueste dus of zeget
Die tegmonde lach of leget

[Brill nummering]

Jnder drieuoudicheden name
Karel want gode is bequame

[Brill nummering]

Die coninc is van vrankerike
Billic isset sekerlike
Der hoecheit vander coninc crone
Te eerne met milden lone
Die ons vrient sijn ende getrouwe

[Brill nummering]

Des willen wi datmen dit bescouwe

Ende het kenlic si ionc ende ouden
Die hem andie kerke houden
Die nv sijn ende sullen zijn mede
Die tonser teghenwordichede

[Brill nummering]

Die eerlike graue haghen bat
Onser goedertierenheit dat
Dat wi gauen [hier gi doorgestreept] dederike
Onsen ghetrouwen sekerlike
Somighe dingen aldaer ter stonde

[Brill nummering]

Dats die kerke van egmonde
Met datter van rechte toe hoert
Dats van zuutharders [voor de t is ook de lezing c mogelijk] haghe voert [voert achter de volgende regel]
Tote voertrappen ende kinnem
Lieflike ghehoerden wi hem

[Brill nummering]

Ende ontfinghen sine bede
Als recht was ende billic mede
Ende gheuen onsen ghetrouwen man
Wies name dat staet hier bouen an
Metten dienstluden diere in sijn al

[Brill nummering]

Ende diemen daer noch in hebben sal
Ghemeenlike datmen hier bouen seide
Met bosch [os verbeterd uit iets anders] mersch water ende weide
Wi heten ende ghebieden dit
Gheliker wijs als hi besit

[Brill nummering]

Ander goet ende ander steden
Inder gherechter erfachticheden
Dat hi van onser houeschede
Dies ghelike bruken mede
Sekerlike te sinen liue

[Brill nummering]

Ende so wat dat na hem bliue
Ende om dat hem sulle bliuen
So ghebieden wi indit scriuen
Dat hi vrilic houde ditte
Ende nutte ende besitte

[Brill nummering]

Ende hi doe ende ordinere
Na sinen wille na sinen ghere
Daer bi gods ghenadichede
Dats hem niement doe onvrede
Ende wi willen dat onse gheuen

[Brill nummering]

Ewelike na onsen leuen
Worde ghehouden sonder breken
Hebben wire die hant toe gesteken
Ende hieten datment segelen zoude
Met onsen vingherlijn van goude

[Brill nummering]

Ghegheuen in ons heren iaer
Viijc ende daer naer
Drief warf xx ende .iij. mede
Tote bladele teenre stede
Dats .i. dorp dat soe heet

[Brill nummering]

Neghen daghe alsmen weet
Voer midzomer sinte ians dach
Als sine ghebornesse lach
Dus als wijt connen gheuinden
So begonst hem eerst onderwinden

[Brill nummering]

Hollant dattet graue ontfinc
Noch gheuel na dese dinc
Dat des karels kalewen broeder
Die coninc was ende behoeder
Ouer aelmangien alsmen las

[Brill nummering]

Hier voren daer sijns gewagen was
Desen seluen dederike
Hi gaf hem ende maecte rike
Daer ic of die hantveste al
Jn duutsche woort ontbinden sal [sal achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Der [lombarde ter hoogte van één regel] drieuoudicheit te eren
Lodewijc bider gracien ons heren
Coninc wi willen dat cont si
Onsen ghetrouwen verre ende bi

Beide die nv sijn ende hier naer

[Brill nummering]

Sullen sijn ouer menich iaer
Dat onse wijf die conincghinne
Vrou emme daer wi an dragen minne
Onse hoghe ieghenwoordichede
Aneghinc met hare bede

[Brill nummering]

Dat wi den graue diederike [de eerste i verbeterd uit de aanzet van een e]
Onsen ghetrouwen sekerlike
Gheuen souden een foreest
Dat indat graefscap es meest
Ende wasda bi namen hiet

[Brill nummering]

Ende twater datter dore gheet
Wtwaert inwaert mersch ende weyde
Lant ende onlant daer toe beyde
Ende aldat tote dien foreeste
Behoert in watre [r verbeterd uit de aanzet van een andere letter] ende in gheeste

[Brill nummering]

Ende wiere ghebod toe daden echt
Dat daden wi gaerne ende hets recht
Ende gheuen in desen brieue
Den seluen graue onsen lieue
Dat foreest dat het sijn si

[Brill nummering]

Ende besit als sijn erue vri
Ende hijt besitte van nv voert
Met al datter toe behoert
Hi selue of sine erfnamen
Of wien dat sijt oec wel te samen

[Brill nummering]

Vercopen willen of ane legghen
Sonder enich weder segghen
Ende om dat dit vast sal staen
Ende onse ghebod daer toe gedaen
Ende hebber die hant toe ghegheuen

[Brill nummering]

Ende hieter oec den zeghel an leghen
Van onsen vingherlijn te waren
Ghegheuen in ons heren iaren

Ten dertiensten daghe van aprel
ViijC iaer ende also wel

[Brill nummering]

Lxviij dus began
Hollant graue te vangen an
Weet oec wel dat ic niet en las
Wie anders dese diederic was
Dan dese letteren doen verstaen

[Brill nummering]

Dan hi [h verbeterd uit iets anders] gheboren was sonder waen
Jn manieren ende in ghelike
Van gheslacht van vrankerike
Of lichte emme die conincinne [in inn een poot te weinig], [hier, en na vs. 454 en 456, alsmede in vs. 456 na het woord Lodewijc, een virgula als leesteken]
Doer wes bede ende wes minne,

[Brill nummering]

Hi den graue dit goed gaf
Lodewijc [c verbeterd uit iets anders], daer wi seiden af,
Was hem na lichte belanc
Want dit es die omme ganc
Sulc lant ende sulke hantveste

[Brill nummering]

Ne hadde die moghenste entie beste [beste achter de volgende regel]
Enen ongheboren ionghelinc
Niet ghegheuen om gheen dinc
Diederic nv sijt seker das
Die deerste graue van hollant [hollt met een streep doorde schachten van de ll; dit woord in het vervolg meestal zo afgekort] was

[Brill nummering]

Hadde enen broeder hiet walgheer
Die waert was ende gheheer
Jn sinen tiden ende ghetrouwe
Diederic had een vrouwe
Die gheue bi namen hiet

[Brill nummering]

Jn sinen tiden ist ghesciet
Dat sinte aelbrecht was vonden
Bi eenre nonnen die tien stonden
Den graue wijsde waer hi lach
Doe ghinc hi op enen dach

[Brill nummering]

Ende dede sijn beente verdraghen
Ter steden daer hi nv leit bi dagen
Ende maecte op hem een kerke

Houten ende van sulken werke
Als doe louelic ende sede

[Brill nummering]

Nonnen sette hi daer in mede
Die gode ende sinte aelbrechte
Louen soude na kersten rechte
Jn vroenle gaf hi hem rentende dinge [ge achter de volgende regel]
Jn alcmaer ende in hallinge

[Brill nummering]

Daer si mede leuen mochten
Ende gode dienen op dat sijs [de eind-s verbeterd uit een rechte stok] rochten
Dit was recht tot egmonde
Dat houet ende beghin tier stonde
Vanden graefscap van hollant was

[Brill nummering]

Also als ict bescreuen las

[Brill nummering]

Eens dincs ic mi beroeme
Dat in ghetrouwen kerstendoeme
Dese graefscap is begonnen
Want als wi hier ghemerken connen

[Brill nummering]

Diederic dat eerste fundament
Stichte kerken ende couent
Gode ende onser vrouwen teren
Ende dien heiligen ons heren
Want sinen patroen sinte aelbrechte

[Brill nummering]

So eerde hi in allen rechte
Des was recht dat god selue woude
Dat voert in eren vassen soude
Als het dede als ghi sult horen
Die diederic die god had vercoren

[Brill nummering]

Wan eenen soen an sijn wijf gheuen
Die diederic is gheheten bleuen
Ende ende salichlike sijn lijf
Hi ende vergheue sijn wijf
Waren tegmonde begrauena verbeterd uit o

[Brill nummering]

Dat si stichten mit haren hauen
Mer die ghene die tlatijn screef

En weet waer bi het after bleef
Hine bescreef dat iaer niet mede
Daer hi sinen ende in dede

[Brill nummering]

Bedi es mi oncond das
Hoe langhe dat hi graue was
Jndes diederix tiden als ict vant
Was .i. graue in vrieslant
Die gherolf bi namen hiet

[Brill nummering]

Ende wan [was met de s doorgestreept en een afkortingsstreep boven de a toegevoegd] alsmen bescreuen siet
An coninc arnoude [r boven het woord toegevoegd] van vranken lant
Dat hi hem gaf bosch mersch ende zant
Dat sinen graefscap lach gelage
Tusschen rijn ende zuutherders hage

[Brill nummering]

Visscherien ende ander renten
Ende quitet hem van perlementen
Doe screefmen lxxxix iaer
Tincarnatioen gods dats waer
Ende daertoe mede viij hondert

[Brill nummering]

Bedi mi al te zere wondert
Dat dit onscamel vriesch diet
Dat van ystorien ne weet niet
Hem beroemt ende seghet
Dat karel die te aken leghet

[Brill nummering]

Gheuriet soude hebben haer lant [l verbeterd uit h door de tweede haal daarvan te raderen]
Ende ment noyt yeesten vant
Ende si na den karel nochtan
Als [hier ald doorgestreept] ander bedwongen man
Hadden naer .ijC . iaer

[Brill nummering]

Lantsheren ende dienden vor waer
Eer si op hieuen die hant
Jeghen den graue van hollant
Dese gherolf die haer graue hiet
Men vint van hem anders niet

[Brill nummering]

Dan hem gaf te vranken voerde [v'nken voerde]

Coninc aernout dat mine woerde
Hier te voren hebben ontbonden
Lichte hi starf in sinen stonden
Sonder kint ende onse grauen

[Brill nummering]

Worden heren van sijnre hauen
Want icker anders niet of vernam
Wat hi was of wat van hem quam
Dan sine hantveste tegmonde
Wilen lach in ouder stonde

[Brill nummering]

Nu keer ic tonsen grauen weder
Daer ic die ieeste of leide neder
Na diederic den eersten graue
Quam sijn sone daer ic aue
Segghen sal wel ende waer

[Brill nummering]

Want den vader volghede hi naer
Jn kersteliken daden na rechte
Hi vercoes sinte aelbrechte
Want die kerke tegmonde
Die sijn vader in siere stonde

[Brill nummering]

Van houte eerst maken dede
Brac hi ende sette daer ter stede
Een gods huys van stenen al
Dat van coste niet was smal
Enen fiertre hi mede berechte

[Brill nummering]

Daer hi in leyde sinte aelbrechte
Die nonnen heeft hi danen gedaen
Om dat die vriesen sonder waen
Hem waren so fel ende so swaer
Ende hi sette moniken daer

[Brill nummering]

Daer noch op den dach heden
Tcouent woent aldaer ter steden
Ende meer sede hem haer goet nochtan [tan achter de volgende regel]
Jn scagen ende in haregan
Tot egmonde ende in rinneghem

[Brill nummering]

Bi eemskerke ende te sucherem
Van winnen tote arem alsoe
Entie kerke van heilichloe
Tiende ende kerke van zassenem
Ende scone renten oec in waelhem

[Brill nummering]

Jn limmen [lezing van l onzeker, mogelijk verbeterd uit v] ende in bachem
Jn smitten ende in arem
Jn ordebolle ende in those mede
Jn obingen ende in heemstede
Ende bi bemstre gaf hi hem goet

[Brill nummering]

Tusschen sulen den vloet
Jn huusliede vier morgen vrie
Ende daer toe die visscherie
Jn velsen lande ende den outaer
Sinte aechten dage dor dats waer

[Brill nummering]

Jn voerhout tiende ende kerke mede
Die tiende van noerdike die stede
Jn alcmaer die tolne alte male
Dus goede hi die heren wale
Dese diederic goet ende waert

[Brill nummering]

Hadde .i. wijf hiet hildegaert
Houesch van seden ende van leuen
Ende vol doghentachticheden
Die sinte aelbrecht te dele
Gaf vter maten scone iuwele

[Brill nummering]

Wonder scoenheit van menigher [menigher met een verwijsteken in de marge toegevoegd, in het cursieve schrift van de kopiist] maniere
Si gaf hem een tafel diere
Beyde van ziluer ende van goude
Ende van stenen menichuoude
Men vint int roemsche rike clene

[Brill nummering]

Des ghelike diere stene
Dan indie tafel staen
Daer in vantmen sonder waen
Den topaes mitten robine

Den sophier entie orangheline

[Brill nummering]

Onikel ende calcedone
Ende miraude menighe [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] scone
Liguriuse ende elitrope
Jaspre groen van diren cope
Den camalien ende den akaet

[Brill nummering]

Den oestelaen die niet nes quaet
Hem die onghesien wil gaen
Was oec mede daer mede in gedaen
Dese tafle diere ende waert
Gaf sinte aelbrecht hildegaert

[Brill nummering]

Van hollant die ander grauinne
Oec gaf si doer sine minne
Enen ewangeli boec daer mede
Ghemaect met groter fierhede
Van edelen stenen van finen goude

[Brill nummering]

En weet wie betren togen soude
Al hadden wi anders ghene orconde
Wanen onse graefscip begonde
So van vrien edelen conne
So van dorpers inden begonne

[Brill nummering]

So makets ons dese tafle vroet
Die erue ende dat grote goet
Datmen gaf tot egmonde
Dat van hoghen tronke begonde
Want ten is te wanen niet

[Brill nummering]

Dat al dat ghemene diet
Dat woent tusschen der eluen ende der seyne
Ende vanden berge hier neder reyne
Toter noertzee al ghemene
Gheremerden die diere stene

[Brill nummering]

Diemen indie tafle daer siet
Hier bi sone twifel [na de l een geëxpungeerde s] ics niet
Al hebt die scriuers dus vergeten

En was .i. edel tronc vermeten
Ende van der kerstine zeden

[Brill nummering]

Die gode so veel eren deden
Nv hoert die ystorie voert
die graue diederic als gi gehoert
Hier voren hebt die waerheit das
Dat hi die ander graue was

[Brill nummering]

Die van hollant graue hiet
God die alle dinghen voersiet
Gaf hem kinder ende grote waerde
Bi sinen wiue ver hildegaerde
Die hare vorders wonnen mede

[Brill nummering]

Jn doechdeliker waerdichede
Enen sone die aernout hiet
Dien hi hollant na hem liet
Ende egghebrecht enen anderen daer naer [het laatste woord in kleiner schrift; blijkbaar later toegevoegd]
Ende daer na ouer somich iaer

[Brill nummering]

Also als ict bescreuen las
Aertsbisschop van triere was
Daer ic een deel of segghen sal
Ende niet dan die waerheit al
Dese doe hi aertsbisscop was

[Brill nummering]

Ghedochtem wel int herte das
Wanen hi comen was van gronde
Ende eerde tgods huus tegmonde
Als sine vorders daden na rechte
Ende offerde sinte aelbrechte

[Brill nummering]

Een gouden cruus van scoenre maniere [niere achter het volgende vers]
Ende oec .i. casuffel diere
Een almatike ende een missael
Capitulaer ende passionael
Ende ander goede boke daer met

[Brill nummering]

Ende doude ende die nyewe wet
Bescreuen in letteren fijn

Ende vol heilichdoms .i. scrijn

[Brill nummering]

Arnout sijn broeder nam met eren
Een wijf int iaer ons heren

[Brill nummering]

Neghen hondert iaer ende tachtich
Van gheslachte groot [got; dit woord in het vervolg vaker zo afgekort] ende machtich
Van grieken tsconinx dochter waert
Die gheheten was luutgaert
Theofanus was haers vaders name

[Brill nummering]

Ene suster hadse scone ende bequame
Die theofana was ghenant
Die keyserinne was becant
Des derdes keyser otten moeder
Dese minnede als haren broeder

[Brill nummering]

Den ionghen aernout van hollant
So dat si enen wech vant
Entie aerdsbisscop egghebrecht
Van triere die sijn broeder was echt
Entie beiagheden beide gader

[Brill nummering]

Den graue diederic aernouts vader
An coninc otten haren sone
Die sint keyser was na tgone
Datmen hem in eruen gaf
Al tgoet daer te voren af

[Brill nummering]

Sijn vorders waren dienstman
Ende men bredet hem nochtan
Aldus sprac als ghi hier hoert
Die hant veste in dietssche woert
INden name der drieuoudichede

[Brill nummering]

Otte bi gods ionstichede
Coninc wi willen dat cont si
Alle onsen ghetrouwe verre ende bi
Die nv sijn ende sullen sijn mede
Hoe wi om onser moeder bede

[Brill nummering]

Onser vrouwen om hare minne

Theofana [de majuskel T extra groot; vanaf hier komt een vergrote en licht versierde majuskel vaker voor aan het begin van de kolom] die keyserinne
Ende daer toe emmer augusta
Ende om ons ghetrouwes vrientsdaer na
Van trieren bisscop egghebrecht

[Brill nummering]

Ende om heynrix bede echt
Hertoge van beyeren ons neuen
Diederic van hollant wilden gheuen
Wat dat hi van ons hilt in lene
Jn dienst dat wijt hem alrene

[Brill nummering]

Jn gherechter eruen gauen
Wat so hi hilt lant of hauen
Tusschen desen .ij. watren yslo ende lyhore
So gheuen wijt hem te vrier core
Mit alder nutscap die hi besat

[Brill nummering]

Aldaer te voren indie stat
Ende wi gheuen wi hem voert daer nare
Al dat hi in sinnemare
Dat dorp besat verre ende bi
Dat het oec sijn eyghen si

[Brill nummering]

Noch dat tusscen .ij. watren leecht
Datmen dus te nomen pleecht
Medemelec ende chimeloes
Met datter toe behoert altoes
Gheuen wi hem al eyghen echt

[Brill nummering]

Ende daer toe mede aldat recht
Van texele ende datter toe behoert
Jn vrien eyghendome voert
Wt ghenomen trecht allene
Datmen heet huuslade int gemene

[Brill nummering]

Dit recht willen wi dat hem coemt
Jndie graefscap diemen dus noemt
Kinhem texele ende maeslant
Ende hi voert heb in sijn hant
Macht te doene met desen goede

[Brill nummering]

Sinen wille ende sine gemoede
Wisselen gheuen of vercopen
Of so wat datter op mach lopen
Des gheuen wi hem dese lettren fijn
Beseghelt met onsen vingherlijn

[Brill nummering]

Ghegheuen in ons heren iaren
.IxC. ende lxxxv daer nare
Jnden oest opten seluen dach
Die naest sinte bertelmeeus lach
Tote nyemagen al openbaer

[Brill nummering]

Jn otten des coninx [cox. met afkortingsstreep boven de o] ander iaer

[Brill nummering]

Dus moghedi merken die waerheit [w'ht] das
Dat otto nochtoe gheen keiser was
Want hi hem inden lettren niet
Augustus noch screef noch hiet

[Brill nummering]

Wes bewinden hem die vriesen
Wanen si verdullen ende verriesen
Die ghene die dat waer weten
Dat si hem vriheit vermeten
Die hem karel die grote gaf

[Brill nummering]

Daer men niet en vint af
Ende dit was C ende lxx iaer
Naden groten karel vor waer
Dat dese hantvest was ghegeuen
Ende al nochtoe waren si bleuen

[Brill nummering]

Almangien onder daen
Alsment vor waer mach verstaen
Hier ent op die vriesen mijn scelden
Ende wil mijn belof verghelden
Vanden graue diederike

[Brill nummering]

Die otte aldus maecte rike

[Brill nummering]

Dese diederic van heiligen doene
Dede op heffen sinte ieroene
Want die sint hiet openbare

Gods ons heren maertelare

[Brill nummering]

Van noerdike daer hi lach begrauen
Dede hine met coste ende met hauen
Eerlike voeren tot egmonde
Daer hi leghet nv ter stonde
Diederic versciet van desen leuen

[Brill nummering]

Doemen lxxx ende seuen
Ende ixc [i is de eerste haal van een niet afgemaakte x] screef die iaren
Na [N verbeterd uit D] dat die maghet was moeder mare
Hi ende sijn wijf worden begrauen
Tegmonde dat si met hauen

[Brill nummering]

Ende met eruen hadden gherijct
Ewelic haer weldaet blijct
Hi ende sijn vader als ict vant
Waren grauen van hollant
.C. iaer .xx. ende viue

[Brill nummering]

Nu latic vanden grauen bliue
Jc salt [t in tweede instantie klein tussengeschreven] wel weder ane vaen
Binnen haren tiden es te gaen
Karels geslachte dat onscone
Verloes die roemsche ende die vrancse crone

[Brill nummering]

Karel die grote liet ene sone
Lodewijc so hiet die gone
Also hier voren staet bescreuen

[Brill nummering]

Van hem sijn iij kinder bleuen

[Brill nummering]

Tot orliens indat prisoen
Ende nochtan doer aldat doen
Waren si twier zuster kinder
Hughe ende karel starf ghinder

[Brill nummering]

Hughen gheslachte sekerlike
Regniert noch huden in vrankerike
Dit ghesciede te voren .i. iaer
Eer dander diederic starf vor waer
Nu keer ic daer ict leide neder

[Brill nummering]

Vanden grauen te scriuen weder
Aernoud [lombarde ter hoogte van één regel] des ander diederix sone
Wart graue van hollant als die gone
Dient van gherechter boert an quam
Als ic eerst seide die .i. wijf nam

[Brill nummering]

Die luutgaert hiet ende moye was
Des dorden otten zijt seker das
Dese .ij. goeden oec mede
Tegmonde tcloester ende die stede
Jn thosen ende in castrichem

[Brill nummering]

Jn velsen ende in zassenem
Jn voerhout ende in noerdike mede
Jn lopsen ende in een ander stede
Tenen watre datmen die maerne zeide [zeide achter de volgende regel]
Ende oec indie poort te leyde

[Brill nummering]

Ende te berghen bi westen rine
Vlaerdinghe die kerke sine
Gaf hi hem entie tiende mede
Tusschen mattinghe ende durlede
Hier bi so proeuic ende kinne

[Brill nummering]

Dat hi an gode leide minne

[Brill nummering]

Aernout wan an sinen wiue Lutgaert
Enen diederic ende enen ziuaert
Die ziuaert sicke geheten was
Ende te castrichem luste hem das

[Brill nummering]

Dat hire een wijf nam doer haer scone
Of doer der touerien hone
Van hem so quam groet geslachte
Mer niet also starc van machte
Dat hi niet indie hant

[Brill nummering]

Ghewan als graue van hollant

[Brill nummering]

Jnt iaer ons heren ixc naer
Ende xciij vorwaer
So wart te keyser vercoren

Die derde otte als wijt horen

[Brill nummering]

Lutgaert grauinne van hollant
Was sijn moeye dats becant
Jnt selue iaer begonste riesen [de eerste e klein erboven geschreven]
Ende striden die west vriesen
Jeghen den graue aernoude

[Brill nummering]

Die haer here wesen soude
Op winkelmeet dat si doe quamen
Die graue entie vriesen te samen
So dat hi op hem quam met here
Ende bleef verslegen indie were

[Brill nummering]

Met groter menye vanden sinen
Dat te scade ende zeer te pinen
Den lande wart i. langhe stonde
Begrauen wart hi tegmonde
Ende daer na sijn wijf lutgaert

[Brill nummering]

Die hi lief had ende waert
Vijf iaer had hi in hant
Alse graue dese hollant
Sine kinder diederic ende ziuaert
Waren ionc ende onbeiaert

[Brill nummering]

Doutste had cume xij iaer
Dus stont tlant in groten vaer
Graue diederic aernouds sone
Ende lutgaerde was die gone
Dien met rechte tlant [de eerste t mogelijk in tweede instantie tussengeschreven] an quam

[Brill nummering]

So dat hi te wiue nam
Ene hiet othilt daer hi an
Bi gods gracie .ij kinder wan
Enen diederic ende florens
Dese quam in sijn ghepens

[Brill nummering]

Jn sinen wille in sinen ghere
Pilgrijn te sijn ouer mere
Ende was deerste vanden grauen

Die met ghebede ende met hauen
Eerde theilighe graf ons heren

[Brill nummering]

Dese gaf sinte aelbrecht teren
Jn kadenburch .x. lib. [lib met een afkortingsstreep door de schacht van de b] ten iare
Ende in kadenburch broec daer nare
Sestien onsen renten mede
Ende in zweeten teenre stede

[Brill nummering]

Dertien onsen ghelt ende lant
Jn waldunen hi verbant
Sestien onsen sinte aelbrecht
Jn sijn vrijtghers hi berecht
Sestien oncen penningen mede

[Brill nummering]

Daer toe offerde hi ter stede
Twee diere pellen diemen daer
Te hoechtide hanct openbaer
Siuaert sicke heb wi vereest
Gaf aldaer tlant op die gheest

[Brill nummering]

Xii lb. [lb met een afkortingsstreep door de bovenschachten; ook hierna deze afkorting] ter iare in akersloet
Ende in baues gaf hi die groet
Van ij lb. ghelts [h verbeterd uit iets anders] daer ter stede
Leghet hi ende sijn wijf mede
Die scone clenode aldaer ter stonde

[Brill nummering]

Sinte aelbrecht gaf tegmonde

[Brill nummering]

Jnt iaer ons heren M ende drie
Starf keyser otte ende zider nie
Sone wart daer op keiser gheboren
Hine wart daer toe vercoren

[Brill nummering]

Want dese .iij. otten erfden trike
So dat het ghinc eruelike
Vanden vader toten sone
Sonder allene dat die gone
Te romen voer enten dan wiede

[Brill nummering]

Die paeus selue ende benediede
Mar na dien dat otte was doet

Die roemsche keyser weder boet
Entie heren vanden rike
Ende coren ghemeenlike

[Brill nummering]

Vij princen die kiesen soude
Die waerdich waren wie so si woude
Die soude roemschkeiser wesen
Nu sijn vij. heren te desen
Drie aertschebiscoppen .iiij. leke heren

[Brill nummering]

Diemen hier bi namen mach leren

[Brill nummering]

Van almangen die canselier
Die van maletichen is .i. [.i. boven de regel toegevoegd] al hier
Entie van triere es .i. van allen
Die is cancelier van gallen

[Brill nummering]

Entie van colen alle wale
Die cancelier heet van ytale
Dit sijn .iij. gheleerde heren
Die .iiij. leke wil ic v leren
Daer pleecht die .i. of te sine

[Brill nummering]

Die palesgraue van den rine
Die is drussate des riken ghenant
Die ander is van zassen lant
Die hertoghe die des ghelike
Dat zwaert draecht vanden rike

[Brill nummering]

Die derde staets niet aue
Van brandenburch die marc graue
Dat is des riken camerlinc
Die vierde dat is ware dinc
Dat es die coninc van behem

[Brill nummering]

Scinke des rike noemt men hem

[Brill nummering]

Dese vij. was die ere groet
Ghegheuen na tsderden otten doet
Dat hi keiser soude wesen
Die ghecoren ware na desen

[Brill nummering]

Nu keer ic tonsen grauen weder

Daer ic die ieeste of leide neder
JN [lombarde J ter hoogte van drie regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] des graue diederix tiden
Daer wi die ieesten of lieten liden
Die graue aernouds sone was

[Brill nummering]

Doemen screef als ic daer las
Ons heren iaer M ende tiene
Gheuelt dien van vtrecht onsiene
Die normanne verbranden die stede
Ende [hier een doorgestreepte f] sloegen vele lieden mede

[Brill nummering]

Alsmen screef xviij iaer
Ende M. was torloghe swaer
Vanden graue diederike
Op die vriesen ghemeenlike
Want om sijns vaders doet hi quam

[Brill nummering]

Op hem swaerlic ende gram
Ende hem wart helpe des ghelike
Ghesent vander keyser heynrike
Een hertoghe die godeuaert hiet
Mer dat ne diede algader niet

[Brill nummering]

Want .i. luut quam men en weet
Wanen het quam ghereet
Die stemme riep vliet heren vliet
Wonder groet is daer ghesciet
Want der vriesen menye clene

[Brill nummering]

Sloech daer menighen ghemene
Ende al there wart ondaen
Entie hertoghe wart gheuaen
Dus gheuel het scadelike
Desen graue diederike

[Brill nummering]

Met orloghen ende met pinen
Hilt hi kenemaer mitten sinen
Onghewroken sinen vader
Most hi laten altegader
Ende starf in ons heren iaer

[Brill nummering]

Dusent .xxx ende daer naer
Neghen mede ende metter waerde
Was hi gebrocht tegmonde ter aerde
Xlvi iaer machmen lesen
Dat hi graue had ghewesen

[Brill nummering]

Hollant [lombarde ter hoogte van één regel] ontfinc den vijften graue
Die dirc hiet die tlant ende haue
Vanden vader ane quam
Onlanghe hi die nutscap nam
Tot dordrecht indie poert

[Brill nummering]

Wart hi belaghet ende vermoert
Van sinen vianden onuersien
Tgraefscap regierde na dien
Die was sijn broeder na sijn lijf
Want hine hadde kint no wijf

[Brill nummering]

Een die florens bi namen hiet
Hi starf alsmen bescreuen siet
Diederic in ons heren iaer
.M. xl. ende viij. daer naer
Neghen iaer had hi bi desen

[Brill nummering]

Graue van hollant ghewesen
FLorens es die seste graue
Hem quam an lant ende haue
Dese nam gheertruden tie wiue
Edel ende scoen van liue

[Brill nummering]

Was si ende van magen hoghe
Harman van sassen hartoghe
Was haer vader .i. hoghe man
An dese vrouwe florens wan
Sinen sone diederike

[Brill nummering]

Ende .i. dochter des ghelike
Die in huwelike te lone
Sident hadde die vranxse crone
Als die ystorie sal seggen wt

Dese florens ende sijn wijf ghertruut

[Brill nummering]

Gauen oec goet tot egmonde
Jn escmordelf renten v ponde
Ende .i. once daer toe mede
Jn buschuse ende teenre ander stede
Hebben sise mede gherent

[Brill nummering]

Twee ende xx oncen omtrent
Bi delf an beiden siden
Xix morgen ten seluen tiden

[Brill nummering]

Tien tiden was in vlaendren mede
Een graue van groter moghenthede

[Brill nummering]

Die boudijn van risele hiet
Want alsmen bescreuen siet
Hi maecte risele die stede
Entie canesie oec mede
Daer hi noch in begrauen leecht

[Brill nummering]

Dese boudijn alsmen ons seecht
Die wart keiser heynrics man
Om dat hi an hem ghewan
Walchren entie .iiij. ambochte
Ende ouer scelt lant dat hi sochte

[Brill nummering]

Dit ghesciede is ons heren iaer
Dusent .lvij. daer naer

[Brill nummering]

Dese boudijn had .ij sonen
Enen boudijn ende den gonen
Quam an dat graefscip sijns vader

[Brill nummering]

Ende henegouwen alte gader
Ende want hi teser yeeste niet en hort
So sal hier na van hem voert
Ghetellet worden dat ghesciede
Jn sinen tiden onsen liede

[Brill nummering]

Hier keer ic tonsen grauen weder
Florens dwanc op ende neder
Sine viande harentare

So dat hise brochte in vare
Ende maketse oec also mat

[Brill nummering]

Dat nyement waende in sine stat
Seker wesen daer hi lach
So dat hi op enen dach
Ter masen waert ten wale
Verwonnen hadde alte male

[Brill nummering]

Een groot deel sijnre viande
Ende als hi keren soude te lande
Nam hi sijns selues quaden goem
Ende soude onder enen boem
Te hamert onder die scade rusten

[Brill nummering]

Want hitte ende vaec deeds hem lusten
Daer hi seker waende wesen
Quamen sine viande in desen
Op hem ridende onuersien
Eer hi entie sine conden vlien

[Brill nummering]

Wart hi versleghen daer ter stede
Ende vele van sinen luden mede
Ende wart tegmonde ghedragen
Ende ghegrauen bi sinen maghen
Tegmonde daer sijn broeder lach

[Brill nummering]

Diederic. groot hantgheslach
Was daer als cleen wonder sceen
Men screef lx doe ende een
Ende M ons heren iaer
Doe ghesciede plaghe zwaer

[Brill nummering]

Dortien iaer dus ist ghetelt
Had hi hollant in sijn ghewelt
Sijn wijf offerde te dier tijt
Twee casuffele ende i tapijt
Voer haren man ende helt in hant

[Brill nummering]

Met haren kindren vort hollant

[onder dit vers de laatste regel van de kolom doorgestreept: Nt iaer gods lx ende drie, met vóór de N de representant J; onder aan de bladzijde in de marge, in het cursieve schrift van de scribent, de doorgestreepte custode ende M, eronder de correctie: Jnt jaer gods]

INt [de lombarde I licht versierd; de majuskel N extra groot en eveneens licht versierd] iaer gods lx ende drie
Ende M dus lesen wie
Robbrecht graue boudijns sone
Die ionxste was hi die gone

[Brill nummering]

Vanden .ij. van vlaender lant
Hi nam in huwelic bant
Gheertruud die weduwe graue florens
Dies van hollant was die chens
Ende dat maecte boudijn sijn vader

[Brill nummering]

Want hi hem ontsach alte gader
Dat hine kende scarp ende vroet
Ende hi noch soude om goet
Boudijn sinen broeder anspreken
Die sochte was ende sonder treken

[Brill nummering]

Dies so stac hine vten lande
Ende dede hem [h verbeterd uit een gebogen stok, mogelijk de aanzet van een o] opheffen die hande
Toudenaerde ende sweren dan
Openbare voer die man
Dat hi altoes om ghene sake

[Brill nummering]

Den broeder om lant an sprake
Ende brochten tesen huwelike
Gheertruut sach wel datse breke
Helpen hadde. ende nam den man
Dus quam robbrecht hollant an

[Brill nummering]

Ende want sijn voersate florens
Ghegoet was op der vriesen chens
Een hem hollant ane quam
Hietmen doe als ict vernam
Graue van vrieslant bi toenamen

[Brill nummering]

Ende voert wart robbrecht alte samen
Gheheten robbrecht die vriese mede
Na sinen vorsate dus wilde die zede
Viij. iaer veruoechdi hollant
Ende hadt mitten wiue in hant

[Brill nummering]

Mer in sinen vierden iare
Quam in hollant die mare
Dat sijn vader waer doet bleuen
Die hem twijf had ghegheuen
Boudijn sijn broeder met sire vrouwen

[Brill nummering]

Hilt vlaendren ende henegouwen
Niet meer dan .iij. iaer naden vader
Hi starf ende tquam altegader
Op aernout ende boudijn sijn kinder
Mer sijn wijf richilt behilt ghinder

[Brill nummering]

Bouen den kinder die ouer hant
So datse die van vlaender lant
Haten om hare moeylichede
Haer ende hare kinder mede
Dat haer zwaerlic verghinc

[Brill nummering]

Als v hier na tellet die dinc

[Brill nummering]

Alsmen M. ende lxx screef
Machmen lesen dat doet bleef
Godeuaert vander muesele hertoghe
Een rike man ende .i. hoghe

[Brill nummering]

Dies brabant lotrike ende ardenne
Algader was als ict bekenne
Ende liet godeuaerde den bocheus
Die sere vrome was ende preus
Ende .i. dochter hiet yde

[Brill nummering]

Hare kinder sijn becant wide
Want si droech godeuaerde den bulgioen
Den edelen stouten vromen baroen
Ende boudijn sinen broeder mede
Die coninc indie hele stede

[Brill nummering]

Wort tote iherusalem
Alsmen lesen mach van hem

[Brill nummering]

Die bocheuse godeuaert
Dies hier voren gewagen waert

Quam met conincliken here

[Brill nummering]

Op hollant met sterker were [de eerste e verbeterd uit een rechte stok]
Ende van vtrecht quam met hem
Jn helpen die bisscop willem
Ende al op robbrechte den vriese
Die van sorghen [van de r ontbreekt de vlag] ende van verliese

[Brill nummering]

Wt hollant wart verdreuen
Sijn stiefsone is met hem bleuen
Die noch toe ionc was ende clene
Te ghent quam hi ontgoet al rene
Men screef M als dit gheuel

[Brill nummering]

Ende lxxi also wel
Vier iaer stont in godeuaerts hant
Aldus die graefscip van hollant

[Brill nummering]

Jnt iaer te voren eer die vriese
Comen was te desen verliese

[Brill nummering]

Was boudijn sijn broeder doet bleuen
Ende als hi int lant quam verdreuen
Quamen an hem die baroene
Poorters ridders van hogen doene
Ende baden hem om hulpe ghinder

[Brill nummering]

Van dat richilt ende haer kinder
Vlaendren remerde also [hier sere doorgestreept] sware
Wilde hi vechten ieghen hare
Si willen alle met hem steruen
Of hem daer an vlaendren eruen

[Brill nummering]

So dat hi dies [e bovengeschreven, met een verwijsteken tussen i en s] hadde ghere
Ende quam mit sinen here
Bi cassele tsinte omers waert
Daer quam richilt an die vaert
Aernout ende boudijn haer kinder

[Brill nummering]

Ende met hem groet heer ghinder
Coninc philips van vrankerike
Daer wart gheuochten bitterlike

Aernout doutste bleef daer doet
Boudijn die ioncste die onscoet

[Brill nummering]

Men hoerde nemmermeer na tale
Die coninc philips also wale
Ghesconfiert ende al ondaen
Richilt selue wart gheuaen
Entie vriese die wart mede

[Brill nummering]

Tot sinte omers indie stede
Gheuaen. so datmen sprac daer af
Datmen den enen om den anderen gaf
Ende robbrecht quam dus te lande
Ende hadde vlaendren in hadde

[Brill nummering]

Sident xxiij iaer
Tote cassele maecti daer naer
Ene canesie daer hi in leghet
Tot sinte pieters alsmen seghet
An ghertrude der weduwe tsgrauen florens

[Brill nummering]

Wan hi enen sone die sijn ghepens
Sint sette ten dienst ons heren
Ende hi beiagede [g verbeterd uit iets anders] veel eren
Met godeuaerde van bulgioen
Plach hi te doen sijn sermoen

[Brill nummering]

Den heyden te verliese
Ende hiet oec robbrecht die vriese [ie verbeterd uit iets anders]

[Brill nummering]

Sire stiefdochter die graue florens wan
Gaf robbrecht enen hogen man
Coninc filips sone van vrankerike

[Brill nummering]

Een ander dochter des ghelike
Droechhem [de tweede h verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] vrou gheertruut
Die wart in denemarken bruut
Ende nam den coninc tanut [de eerste letter eerder een t dan een c] aldaer
Van hem karel die daer naer

[Brill nummering]

Vlaendren heuet an hem ghedregen
Ende te brugghe was versleghen

Adele heet die vrouwe hoghe
Sident hadse die hertoghe
Van poelgen tenen rechten man

[Brill nummering]

Daer si oec enen sone ane wan

[Brill nummering]

Noch een dochter droech hem ghertruut
Die na die moeder hiet al wt
Die droech diederic van elsaten
Van hem quam vlaendrend verbeterd uit iets anders te baten

[Brill nummering]

Graue filips die deech te niete
Mer van henegouwen margriete
Sijn suster was graue boudijn moeder
Ende wan margrieten. men vant vroeder
Vrouwe neghene in hare tiden

[Brill nummering]

Hier latic die ieeste bliuen
Vanden graue robbrecht den vriese
Die na sinen zwaren verliese
Dat hi verloes in hollant
Vlaendren al ghewan in hant

[Brill nummering]

Nu meer sal ic besceden voert
Vanden hollantschen grauen die woert
Godeuaert die ghebuulde hertoghe
Die van sinne was stout ende hoge
Hadde gheworpen onder hem

[Brill nummering]

Biden bisscop van vtrecht willem
Hollant ende was .iiij. iaer here
Hi scade den vriesen vele sere
Jnt iaer gods M lxx ende twee
So dede hi den oest vriesen wee

[Brill nummering]

Ende sloech hem of menighen man
Groten roef hi hem of wan
Ende verbornde dorp ende steden
Met harde groter moghentheden
Doch sciet hi van desen liue

[Brill nummering]

Alsmen screef lxx ende viue

Ende M screef ons heren iaer
Met eenre auenture swaer
Want daer hi ghinc ter heymelichede
Belaechden aldaer ter stede

[Brill nummering]

Een ghisebrecht die knape was
Diederix van hollant ende dor das
Wonde hine harde scamelijc
Godeuaert gheuoelde vreselic
Sine smerte. ende hiet doe recht

[Brill nummering]

Datmen voerde tot vtrecht
Ende daer dedi hi sijn ende
Voer maerte op die vijfte kalende
Willem die bisscop starf also wel
Daer na in wtgaende aprel

[Brill nummering]

Ende coenraet was bisscop gecoren
Nochtoe was hollant verloren

[Brill nummering]

Men screef M. lxx. ende sesse
Als diederic had groete langhenesse
Dat lant te hebben weder algader
Dat graue florens was sijns vader

[Brill nummering]

Met bede ende met sire claghe
Versamende hi vriende ende maghe
Ende sijn stiefuader halp hem echt
Van vlaender die vriese robrecht
Ende is comen te yselmonde

[Brill nummering]

Daer ghemaect had hier stonde
Ene vaste burch al was onrecht
Die bisscop willem van vtrecht
Want hi vernemet ende verstaet
Dat daer is die bisscop coenraet

[Brill nummering]

Daer was gheuochten vast ende zere
Mer ionghe diederic wan die ere
Want hi die borch van yselmonde
Brande ende slechte inden gronde

Ende wan met scepen die wijch mede

[Brill nummering]

Aldaer indie merwede
Die proefst van deuenter bleef daer
Van oudemonster die pape walnaer
Ende een graue hiet gheerlach
Ende menich ander op die dach

[Brill nummering]

Men spreect noch an tot yselmonde
Leghet noch menich halsberch inden gronde [gronde achter de volgende regel]
Die biscop coenraet [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] wart geuaen
Ende zident was hi laten gaen
Aldus wan diederic mitter hant

[Brill nummering]

Den seghe ende quam in sijn lant
Ende lede xv iaer
Jn vreden sinen tijt daer naer

[Brill nummering]

Diederic dien dit is ghesciet
Nam een wijf die othilt hiet

[Brill nummering]

Daer ane wan hi enen sone
Florens was gheheten die gone
Dese diederic gaf in sinen stonde
Den abt steuen van egmonde
Hantvesten ende vestede aldie hauen

[Brill nummering]

Die sijn oude vorders gauen
Ende meersede hem haer recht
Jn lande in heerscepien echt [recht met de r doorgestreept]
Ende daer toe so maecte hi
Des gods huysman al tolne vri

[Brill nummering]

Oec gaf hi hem al openbare
Tscoutaetdom van alcmare
Dese diederic starf daer naer
Alsmen screef ons heren iaer
Dvsent xc ende een

[Brill nummering]

Van hem dreef hollant ween
Sijn vader was doet xxx iaer
Eer dat hi starf harde naer

Mer .ij. iaer was sijn moeder voecht
Des lands als die ieeste toecht

[Brill nummering]

Ende viii iaer had sijn stiefuader
Hollant indie hant algader
Ende .iiij. iaer daer na godeuaert
Die buulrigde gheheten waert
Die hertoghe doe ieghen recht [vtrecht met de eerste twee letters doorgestreept en geëxpungeerd]

[Brill nummering]

Een iaer die bisscop van vtrecht
Dus [u verbeterd uit een i en een aanzet van e] stont hem vtermaten onsiene
Graue te sijn der iaren vijftiene
Ende xv iaer helt hi in [die doorgestreept en in erboven geschreven] vreden
Sijn lant ende sine steden

[Brill nummering]

Tot egmonde wart hi ter aerden
Brocht met harde groter waerden
Florens die wart naden vader
Graue ende here des lans algader
Dese hiet florens die vette

[Brill nummering]

Met groter eren ende sonder lette
So leede hi altemale sijn leuen
Jn eren in feesten in gheuen
Jn rijcheden ghinc hi te voren
Hem allen daer hi of was gheboren

[Brill nummering]

Te wiue nam hi pieternelle
Te bliuen sijns bedden gheselle
Des hertoghen diederix dochter van zassen
Van edelen conne wt ghewassen
Enen broeder hadsi hiet lotharis

[Brill nummering]

Daer men wel of weet dat waer is
Dat hi seder roemsch keyser was
Hier na salmen ghewaghen das
An haer wan hi diederike
Ende enen florens des ghelike

[Brill nummering]

Die die swerte florens hiet
Daer vele quaets of is ghesciet

Die vette flores daer ic of telle
Ende sijn wijs vrou pieternelle
Beterde tgoet tot egmonde

[Brill nummering]

Beyde in [hier po doorgestreept] renten ende in ponde
Ende offerden daer mesghewaden
Ende gout daer ment mede soude begaden
Sinte aelbrechts scrijn [r bovengeschreven, met een verwijsteken tussen c en i] daer hi in leghet
Jn sinen tiden alsmen seghet

[Brill nummering]

Dusent wast ons heren iaer
Ende xcix daer naer
Was bisscop coenraet van vtrecht
Vermoert van enen vriesschen knecht
Op enen dach na mestijt

[Brill nummering]

Ende ontran wech sonder strijt
Men groefen in onser vrouwen kerke
Die hi van sconen ghewerke
Selue maken dede te waren
Ende setter in prouendenaren

[Brill nummering]

Alsmen screef xic iaer
Ende xij. meer daer naer
Starf inder bloeme sire ioecht
Florens die vette vol menigher doecht [echt achter de volgende regel]
Ende was tegmonde begrauen

[Brill nummering]

Pieternelle gaf vele hauen
Daer voer die ziele van haren man
Ende si bleef houdende voert an
Dat graefscap van hollant ghemene
Met haren kindren die waren clene

[Brill nummering]

Doemen screef xic iaer
Ende xxv quam euel swaer
Den keyser heynric an tutrecht
Daer galt hi der naturen recht
Als ghelden moet .i. yghelijc

[Brill nummering]

Dit was die vierde heynric

Na hem wart keyser ghecoren
Lotharis als ic sprac te voren
Graefinnen pieternellen broeder
Ende was des riken behoeder

[Brill nummering]

Ende droech xi iaer die crone
Met eren ende harde scone
Jnt iaer ons heren min no mee
Xic xxx ende twee
Was het winter harde groet

[Brill nummering]

Die vriesen die menighe noet
Den grauen daden van hollant
Ende onder wilen ghingen in hant
Somwile ontbraken saghen si stede
Waren tien tiden buten vrede

[Brill nummering]

Diederic des vetten grauen sone
Gaderde sijn here als die gone
Die dochte sulker scaden
Als si hem dicke hadde beraden
Ende pijnde hem dit te wreken sware

[Brill nummering]

So dat hi quam tot alcmare
Die westvriesen vloen tien stonden
Als diet ghehouden niet en conden
Jnt vaste vanden lande ghemene
Want ghelike enen marbestene

[Brill nummering]

Was vrieslant al hart veruroren
Des ghincmen terghen ende scorende tweede letter lijkt eerder c dan t
Ende barnen ende rouen
Meer dan men soude ghelouen
Clederen coeyen ende paert

[Brill nummering]

Brochten donsen talcmaer waert
Ende lude gheuaen tien stonden
Aldaer si den graue doe vonden
Mer dese seghe was tonseghe
Bina al hollant ghedeghe

[Brill nummering]

Graue diederic had een broeder
Sijns vader kint ende sire moeder
Die graue florens hiet die zwerte
Ende was van fieren herte
Wel sprekende ende hoesch sere

[Brill nummering]

Ende staende nader warelt ere
So datter hem vele waren hout
Monike ridders ionc ende out
Donsienlicste wast sine vianden
Diemen vant in menigen landen

[Brill nummering]

Met dullen rade bi sire sculde
Verloes hi dervander met de eerste drie letters geëxpungeerd moeder hulde
Die nochtoe al hollant
Gheweldich had in hant
Den broeder had hi verwrocht mede

[Brill nummering]

Met sire ouermoedichede
Mer soene meer hate die sine
So hi dede te meerre pine
Om te hebben der vreemder hulde
Daer hi rieselic ane dulde

[Brill nummering]

Der edelinghe som een deel
Warens hem hout al gheheel
Entie meente was hem mede
Die emmer wil niewe pijnlichede
Op auenture oft quame in desen

[Brill nummering]

Dat si te vrier mochten wesen

[Brill nummering]

Nu sijn die vriesen verblijt
Als si vernamen der broeders strijt
Ende senden [hier een brede spatie vanwege een zwakke plek in het perkament] tot florens boden
Ende deden hem haer hulpe noden

[Brill nummering]

Wilde hi hem wesen beneuen
Si wilden hem westvrieslant gheuen
Entie ionghelinc altehant
Voer in westvrieslant

Ende vantse onder sijn beheet

[Brill nummering]

Beyde ghewillich ende bereet
Dus was hi met hem .i. iaer
Sinen broeder fel ende swaer
Ende hi dede daer toe sinen lande
Waer so hi mochte scade ende scande

[Brill nummering]

Haren scade wraken die vriesen sware
Want si die kerke van alcmare
Entie marct bornde dat si stoef
Ende namenre wel swaren roef
Hier binnen vele liede waren

[Brill nummering]

Ende tmeeste deel van kenemaren
Die stonden te swaren tribute
Ende traken tenen rade vte
Ende begheerden alle dat si
Hem seluen mochten vechten vri

[Brill nummering]

Ende droeghen ouer een ghemeenlike
Dat si best lieten diederike
Ende lieten hem florens verriesen
Dat si met hem ende metten vriesen
Souden sijn in allen noden

[Brill nummering]

Hier op senden si hem boden
Ende hebben ouer here ontfaen
Ende hem hulde ende eede gedaen
Dus quamen si met ghewapender hant
Beide bi wat er ende opt lant

[Brill nummering]

So machtich dat den graue dochte
Dat hi se [se boven de regel toegevoegd] verweren niet en mochte
Ende brochten florens wien lief of leet [leet achter de volgende regel]
Al te haerlem toe gheleet
Ende hebben tsheren huse verbrant

[Brill nummering]

Waer so [o verbeterd uit een rechte stok] si stonden in kenemerlant
Die waren der ouden grauen
Mer ieghen nacht ghingen si scauen

Die vriesen weder te haren wiuen
Want haer sede nes niet dat bliuen

[Brill nummering]

Bi nachte selden of nemmermee
Van haren huse wien lief of wee
Ende voerden haren graue mede
Ende lieten in groter pijnlichede
Ende in vresen die kenemaren

[Brill nummering]

Die haer ghesellen doe waren
Die waren al ghemeenlic
Vanden graue diederic
Verbornt [r bovengeschreven, met een verwijsteken tussen o en n] ende al of ghenomen
Wat so hem mochte te baten comen

[Brill nummering]

Want die graue met hem dede
Al sinen wille daer ter stede

[Brill nummering]

Doe dit ghesciede quam die mare
Den oem den keyser lothare
Vanden neuen dat orloghe

[Brill nummering]

Hi sender saen enen hertoghe
Ende gheboet hem daer ter stede
Dat hi soude maken vrede
Also lief als elc daer woude
Behouden des keysers houde

[Brill nummering]

Doch al was het swaer te doene
Was aldaer ghemaect i soene
Ende van elker zide oec mede
Die met elken inden onvrede
Op den andren hadde gheuochten

[Brill nummering]

Dus lieten si hem bede sochten
Florens die swerte na desen vrede
Begonste .i. ander pijnlichede
Daer hem sine doet an lach
Want daer na leet nietn3, boven de regel toegevoegd menich dach

[Brill nummering]

Van aerndsberghe [de tweede e verbeterd uit een ronde r] her harman
Entie here van kuuc nochtan

Her godeuaert hadde onder hemtween
Een nichte want hare suster een
Hadse ghewonnen als god woude

[Brill nummering]

Anden here van rochem aernoude
Na tsuader doet ende nader moeder
Warter voghet of ende behoeder
Die van aerntsberghe harman
Tote datse huwelic ghewan

[Brill nummering]

Want haer behoerde te comen in hant
Vaste borghe ende scoen lant
Mer die manne vander ioncfrouwen
Nemen waer ende si scouwen
Des swerte florens edelhede

[Brill nummering]

Ende sine grote manlichede
Ende visieren onder hem saen
Dat sine willen te here ontfaen
Dus hebben sine ontboden dan
Ende worden daer sine man

[Brill nummering]

Ende gauen hem in sine hant
Der ioncfrouwen burch ende lant
Jn wat steden dat sijt vermochten
Met hem sijt naerstelijc versochten
Die manne an haren oem

[Brill nummering]

Mer die ghene hilt ouer droem
Noch met beden noch met mieden
Ne mochter gheen dinc an dieden
Dat hi te deser dinc iet quame
Dat florens sijnre nichten name

[Brill nummering]

Florens die verheerde hem al
Huys ende dorp berch ende dal
Ende dede hem pine ende grote hoede
An sinen liue an sinen goede
Ende dor den keyser die sijn oem was

[Brill nummering]

Wart hi te vele machtigher das

Florens die voert al vererghen
Des heren goet van aernds berghen
Waer hi mochte buten vesten
Ende hi weerde hem ten besten

[Brill nummering]

Daer hi mochte met sinen neuen
Ende stont nauwe om florens leuen
Die van vtrecht vander stede
Warens alle florense mede
So dat hem in sijn op lopen

[Brill nummering]

Vtrecht talre stont was open
Mer die bisscop hiet andries
Ende was den andren al hout dies
So dat hem florens tier stonde
Of bornde sine veste lexmonde

[Brill nummering]

Dat doe was een vaste stede
Ende verboet hem vtrecht mede
Om dat hi metten andren street
Op een tijt wast dat florens reet
Met hem tienden vter stat

[Brill nummering]

Ende hem was belaecht sijn pat
Alne wiste hire of niet
Ende eer hi hem wel besiet
Die van aerndsberghe ende van kuuc
Gauen op hem enen yuuc

[Brill nummering]

Daer hijs was al onuersien
Als hi keren waent mettien
Ende wel oec waren ontreden al
So quam i. ongheual
Dat sijn paert storte tsire scade

[Brill nummering]

Teenre stede hiet abstade
Daer wart hi van hem verslaghen
Ende te rensburch ghedraghen
Jnt cloester dat sijn moeder stichte
Ende begrauen seghet tghedichte

[Brill nummering]

Thant so quam dese mare
Sijn oem den keyser al openbare
Die zwaerlic verdroech die maer
Ende quamt wreken harde swaer
Met diederic van hollant

[Brill nummering]

Si verdreuen des lans thant
Die van kuuc ende aerndsberghen
Haer lant voeren si vererghen
So dat hem alof is te broken
Ende noch wart mee ghewroken

[Brill nummering]

Mer dat die doet [doet boven de regel toegevoegd] die nyement spaert
Den keyser trac ter langher vaert
Hi sciet henen van desen leuen
Alsmen screef xic . xxx. ende seuen
Te groten ghelucke ende te gheualle

[Brill nummering]

Van aerndsberghe ende die van kuuc alle
Want si keerden thant te lande
Ende boden graue diederic te hande
Ende worden alle daer sijn man
Dus quamen si des zoendinx an

[Brill nummering]

Alsmen screef ons heren iaer
M.c. ende xl daer naer
Voer graue diederic met groten gheer
Jnt heilighe lant van ouer meer
Toten heilighen graue ons heren

[Brill nummering]

Ende daer hi thuus wilde keren
Beiaechde hi vri ter seluer stonde
Beyde reynsburch ende tegmonde
Ende brochten dies des paeus brieue
Den abt woutre dor sine lieue

[Brill nummering]

Dese diederic had .i. vrouwe
Te wiue edel ende ghetrouwe
Die sophie hiet van hogen magen
So was dochter horic ghewagen

Tspalensgraue vanden rinegghe

[Brill nummering]

Jn diederix tiden als ic segghe
So was werringheende gheuecht
Tusschen den bisscop van vtrecht
Ende hem dat coste groet goet
Mer bisscop herbrecht die was vroet

[Brill nummering]

Ende dwanc sinte maertijns viande
Metten banne van swaren bande
Ende oec metten swaerde mede
So dat hi voer hem comen dede
Graue diederic al baruoet

[Brill nummering]

Ende daer soeken sine oetmoet
Ende bidden hem oec ghenaden
Ende aflaet van sinen misdaden

[Brill nummering]

Den palensgraue dwanc hi mede
Die hem vele ouerlasts daden

[Brill nummering]

EndeE verbeterd uit V vinken bi hughes batren daet
Dat also bescreuen staet
Entie beste van sire hant
Ridder van al duutssche lant

[Brill nummering]

Xic .xl. ende viere

[Brill nummering]

Screefmen doe die goedertiere
Des vetten graue florens wijf
Pieternelle ende haer lijf
Ende was te reynsburch begrauen
Dat si stichte met haren hauen

[Brill nummering]

Jndie ere der moeder ons heren
Aldaer leghetse noch [noch boven de regel toegevoegd] met eren

[Brill nummering]

Jnt iaer ons heren xl ende viue
Ende xic worden keytiue
Onse kerstine van ouer meer

[Brill nummering]

Si worden met torken heer
Beseten inder stat van edisse
Daer noyt seder ghebrac misse

Sident dat die apostolen ons heren
An ihesus christus [ih's xps met een afkortingsstreep boven ps] daden bekeren

[Brill nummering]

Daer lach thadeus ende thomas
Die torken wonnent dat iammer was

[Brill nummering]

Na lotharis die keiser was
Jn diederix tiden gheuiel das
Dat .i. man coninc waert

[Brill nummering]

Van almangen die sine vaert
Sette int lant van ouer meer
Met hem voer met groten heer [groten heer verbeterd uit groter weer]
Lodewijc van vrankerike
Die philippe den coninc rike

[Brill nummering]

Wan die zident normandie
Trac an die vrancse partie
Dese brochte daer andie vaert
Metter crucinghe sinte baernaert
Die abt van clereuaus tien tiden

[Brill nummering]

Mer luttel baten dede haer riden
Want si damasch hadden belegen
Ende danen voren al diere ieghen
Niet ne hadden al sulc ghewelt
Dat sine mochten hebben gheuelt

[Brill nummering]

So dat coenraet xv iaer
Coninc wart ende starf vor waer
Jnt iaer ons heren min no mee
Xic .l. ende twee
Ende vrederic quam in sine stede

[Brill nummering]

Coninc ende keyser mede
Ende wart ouer ij iaer daer ane
Vanden paeus adriane
Tote romen ghebenediet
Ende keyser oec ghewiet

[Brill nummering]

Ende was xxxvij iaer
Roemsch keyser.k'. ouer waer

Dese dinc die wi ouer liden
Ghesciede int sgrauen diederix tiden
Die vette florens sone was

[Brill nummering]

Alsmen xic las
Ende lv ons heren iaer
Quamen met orloghen swaer
Die vriesen van drechterlant
Ende hebben gheroeft ende verbrant

[Brill nummering]

Die van kenemare harde sture
Dit versaghen die ghebure
Van okesdorp ende porters mede
Wt haerlem vander stede
Ende streden an hem ende deedse keren

[Brill nummering]

Swaerlike te haren oneren
Ende sloeghen hem of vliende nochtan [tan achter de volgende regel]
Omtrent ixc man
Mer die graue diederic bleef
Alsmen ons heren iaer screef

[Brill nummering]

Xic. iaer .l. ende zeuene
Ende voer ten langen leuene
Begrauen was hi tegmonde
Daer hi nv leghet ter stonde
Xlv iaer naden edelen vader

[Brill nummering]

Was hi here des lands algader
SOphie die edele grauinne
Die heilich was ende wijs van sinne [ne achter de volgende regel]
Hadde van enen man iiij sonen
Entie oudste florens die gonen

[Brill nummering]

Quam dat graefscap aen
Hier na doe ic v te verstaen
Wie die andre broedren waren
Ende hoe si hebben gheuaren
Alsmen die iaren ons heren las

[Brill nummering]

Xic. lxi doe was

Maecten die van drechter lant
Jn soendingen vasten bant
Jeghen graue florens [florens boven de regel toegevoegd] die xxx iaer
Ghehouden hadden torloge swaer

[Brill nummering]

Ende alle die westvriesen mede
Quamen onder sine moghenthede
Alsmen xic ende lxij. screef
Gheuel datmen thilic bedreef
Vanden graue florens met staden

[Brill nummering]

Ende van tsconinx dochter aden
Die coninc van scotlant was
Met vele scepen sijt seker [boven de tweede e een overtollige afkortingsstreep (er stond dus in eerste instantie seken)] das
Heuet hise indie mase ghebrocht
Ende daer hauene ghesocht

[Brill nummering]

Alsmen screef xic iaer
Ende lxiiij oec daer naer
Brochte van colen bisscop reynout
Een edel pape ende .i. stout
Die iij coninghen van milane

[Brill nummering]

Die den gods sone sagen ane
Daer sine van verre versochten
Ende hem haer offerhande brochten
Te betleem opten xiij dach
Aldaer hi indie cribbe lach

[Brill nummering]

Te colen leide hise inden doem
Noch huden hebben sijs ere ende roem
Alsmen lx screef ende sesse
Quamen met groter swaernesse
Die vriesen van ouer ottenfort

[Brill nummering]

Ghewapent talcmaer indie poert
Met groter menyen vermeten
Ende hebben dat portkijn beseten
Die daer quamen ende waren beraden
Omdier poert te staen in staden

[Brill nummering]

Als si saghen theer so swide
Traken si hem ouer .i. side
Ende lieten alle die ghebure
Jn sorghen ende in dauenture
Die vriesen namen dat si vonden

[Brill nummering]

Ende borndent al op tien stonden
Sine lieter staen groot no cleen
Sonder recht die kerke alleen
Die lieten si al onghescaet [ae verbeterd uit iets anders]
Dus wilde haer ghemene raet

[Brill nummering]

Die van alcmaer hebben versien
Dat hem haer vrienden ontflien
Ende recht omtrent lxxx man
Worpen hem ter were voert an
Heet van moede gheliken riesen

[Brill nummering]

Ende streken mids onder die vriesen
Ende bleuen werender hande
Alle doet onder die viande

[Brill nummering]

Dat die vriesen dus dit daden
Een deel waren sire toe verladen

[Brill nummering]

Want hare ghebure die van scagen
Die waren met eenre laghen
Van dien van hollant int selue iaer
Verbornt ende berouet swaer
Ende gheuaen ende ghedoet

[Brill nummering]

Meer dan houescheit gheboet

[Brill nummering]

Jnt naeste iaer tesen stonden
Ghesciede wonder tot egmonde
Want .i. scaep .i. lam brochte
Daer men wonder ansien mochte

[Brill nummering]

Het had i hoeft ende achter waert
Hat .ij. enden ende elc sijn staert
Twee voeten voren ende achter viere
Menich quam sien dese maniere

Ende bede dat dustaen wonder

[Brill nummering]

Sonder reden niet nes besonder
Some van wisen luden
Wilde die .ij. een beduden
Hollant ende vrieslant
Dat met rechte tot eenre hant

[Brill nummering]

Hoefden souden alouer een
Ende met striden hem sceiden in tween
Ende want dat egmonde steet
Binaer int rechte ghesceet
So wilden si wanen dat reden ware

[Brill nummering]

Dat hem wonder daer openbare

[Brill nummering]

Alsmen screef als ict besachte
Xic lx ende achte
Versamende die graue florens
Groet heer om sijn ghepens

[Brill nummering]

Te toghen den fellen vriesen
Die hem sijn volc daden verliesen
Ende quam op .i. wittertijt
Met sinen volcke om strijt
Tot scorel doe gheleghen

[Brill nummering]

Recht der vriesen lande ieghen
Daer had hi raet ende dochte
Hoe hi die vriesen soken mochte
Als hi van desen dinghen riet
Ne wilden aldoe ghedogen niet

[Brill nummering]

Some coene ionghelinghe
So lanc gheuerst so lanc ghedinge
Want die moet heuetse verwonnen
Met haren orsen sijn si gheronnen
Licht ghewapent ten vriesen waert

[Brill nummering]

Nochtan dat die graue misbaert
Ende hi wilde dat si beden
Tote scaghen sijn si ghereden

[boven de kolom in de marge het woord probatio] Ende hebben verbornt scaghen
Die vriese waren indie laghen

[Brill nummering]

Ende rekende ghene scade buten
Mochten si haer viande besluten
Dat si keren niet en mochten
Donse die des niet en rochten
Pensden al om haren roef

[Brill nummering]

Ende om die brant die verre stoef
Ende traken voert bi wegen bi diken
Sulke seiden die vriesen wiken
Nu sijn die vriesen opghesprongen
Die hem hadden ondronghen

[Brill nummering]

Dien wech [e verbeterd uit een rechte stok] die si souden keren
Ende als si hene willen die heren
Sijn die vriesen hem te moete
Met fellen voerhoefde ende onsoete
Sulke vanden riddren waren

[Brill nummering]

Die hem traken teenre scaren
Ende setten tlijf in dauenture
Ende reden die vianden dure
Ende quamen aldus toten haren
Daer die graue ende dandre waren

[Brill nummering]

Alle dandre bleuen doet
Sonder menighe bure groet
Diere waren gheuaen hilden tleuen
Dit waren dedelinghe dire bleuen
Van andworpen her symon

[Brill nummering]

Scoenre no vromer in sijn doen
Ne was gheen ende buer out
Mijn her willem van voerhout
Ende van haerlaem her braendaen
Her florens roest ne conde ontgaen

[Brill nummering]

Ende die drussate her gheraert
Ende van egmonde allaert

Her brune van sastrichem. ionge gheraet
Van monstre. van noertich her eueraet
Die dode als mense ghewinnen conde

[Brill nummering]

Waren ghebrocht tegmonde
Daer si waren beweent wel sware
Ende dit was binnen den seluen iare
Dat dit wonderlike lam
Tegmonde te bescouwen quam

[Brill nummering]

Opten dach alsmen bekent
Datmen viert sinte vincent
Ten [lombarde ter hoogte van één regel] naesten zomer dire lach
Quamen op sinte ypolitus dach
Die westvriesen teenre scaren

[Brill nummering]

Ouer rekene tot alcmare
Ende hebben onsteken die poert
Dan ghinc hem niet ten besten voert [voert achter de volgende regel]
Want luttel riddere entie ghebure
Hebbense wederstaen sture

[Brill nummering]

Ende veriaechdense van daen
Daer lieten si ligghen xxx man
Die beste van hare zide
Hadmen ghebeit metten stride
Om die scutten alte samen

[Brill nummering]

Die daer van vlaendren vele quamen
Men hadde metten groten gescote
Onteert altemale die rote
So dat die kindre haer maghen
Daerna hadden moeten claghen

[Brill nummering]

Dit gheuiel in graue florens tiden
Sophien sone. dien doe liden
Die vriesen daden vele pinen
Sophie sijn moeder liet an haer scinen
Dat si weldaden was ghewone

[Brill nummering]

Want si met otten haren sone

Die benthem behuwede tlant
Ende met van haerlem ysebrant
Jnt lant voer van ouer Zee
Noch sullen wi tellen mee

[Brill nummering]

Van haren kindren ende van hare
Ende anders [s verbeterd uit iets anders] niet dan trechte ware [re achter de volgende regel]
Si starf na ons heren ghebornes
Xic lxx ende ses
Ende dat lant van ouer mere

[Brill nummering]

Dat si met volmaecten beghere
Hadde .iij. warf besocht
Ende si was ter aerden brocht
Aldaer int duutssche hospitael
Haer herte was .i. grondeloes wael

[Brill nummering]

Van miltheit ende van ontfarme
Van soetheit op die gods arme
Van waken van pinen indie gebede
Dat monster van reynsburch mede
Dede si maken al op van gronde

[Brill nummering]

Die noch scone staet ter stonde
Oec so voer si ene vaert
Dor gode eens te compostelle waert
Daer hare scone mirakel vel
Jnden wege dat weetmen wel

[Brill nummering]

Want morders haddense geuaen
Metten haren ende wilden saen
Al tfolc stiuelen mer sine conden
Met haren kniuen niement wonden
Als sijt volbringhen niet en mochten [ten achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Vielen si neder ende sochten
Ghenaden. ende lietense varen
Dit was scone dinc te waren

[Brill nummering]

Xic iaer lxx. ende achte
Wart bisscop tutrecht met machte

[Brill nummering]

Boudijn ghecoren sone sophien
Die proefst eerst was tsinte marien
Graue florens was sijn broeder
Sophie was hare beyder moeder
Ende graue diederic haer vader

[Brill nummering]

Jnt selue iaer verheerde algader
Philips bisscop van colen dat lant
Op der weseren dat doe in hant
Die hertoghe hilt van bruneswijc
Hem volchde keyser vrederijc

[Brill nummering]

Met groten heer zeer vermeten
Ende heuet bruneswijc beseten
Ende dat ghewonnen borgen vele
Ende oec inden seluen nijtspele
Den hertoghe mede gheuaen

[Brill nummering]

Ende vten hertochdom ghedaen
Ende heuet ghegheuen dat gone
Enen baernaert. des mercgrauen zone
Alsmen screef xic ende tachtich
Quam graue florens met here machtich

[Brill nummering]

Ende heuet verheert ende verbrant
Wincken ende nyedorp ende vrieslant
Als lxxx ende .ij. was ghescreuen
Nam diederic die graue van cleuen
Graue florens dochter vrou auen

[Brill nummering]

Met groter feesten met groter hauen
Als hem beden was betame
Margriete so was haer name
Jnt selue iaer moste die vriesen
Scade nemen ende verliesen

[Brill nummering]

Daer si quamen op akersloet
Want vele der hare bleef daer doet

[Brill nummering]

Xic lxxx ende viere
Screefmen doe die goedertiere

Florens van hollant tcruce ontfinc

[Brill nummering]

Om te wesen daer areminc
Jnt lant dat god mit sinen bloede [de achter de volgende regel]
Benedide doer sine oetmoede
Mer eer hi dit nam in hant
Haddi texele ende wierinc lant

[Brill nummering]

Bedwonghen met orlogen starc
Ende nam hem of iiijM marc
Nv gaet hier an rou ende vaer
Want alsmen screef ons heren iaer
Xic. vii ende tachtich

[Brill nummering]

Quam saladijn die soudaen machtich [tich achter de voorafgaande regel]
Met groten heer in galilee
Ende besat op die versten [r bovengeschreven, met een verwijsteken tussen e en s] zee
Taberien met groten here
Onse coninc wijt sette hem ter were

[Brill nummering]

Die duutssche heren ende die templiere
Die ridders ende die hospiteliere
Ende die kerstine baroene met hem
Vtem lande van iherusalem
Als si hem setten ter were

[Brill nummering]

Saladijn ende sijn grote here
Sijn ghesceden vander stat
Die onse quamen saen na dat
Met haren here te bethleem
Ende streden sere ieghen hem

[Brill nummering]

Jn iunius op den seuende dach
Dien dach dure was menich slach
Ghesleghen daer an elke zide
Donse hadden deere vanden stride
Mer [Want geëxpungeerd en Mer erboven geschreven] die heidine twater wonnen

[Brill nummering]

Dat si met liste onder ronnen
Des donse sekerlike
Hadden alte grote breke

Smorghens quamen der heidine scaren
Eer dan donse bereet waren

[Brill nummering]

So dat si hem cume wapine mogen
Als die viande op hem togen
Die grote princen die daer waren
Quamen ten coninc daer gheuaren
Ende vraechden in menigen rade

[Brill nummering]

Watmen te sulker noet best rade
Als dit hoerde die coninc wijt
Halen hiet hi aldaer ter tijt
Enen ridder hiet heer ian [iaer met er meteen uitgeveegd en geradeerd, en een afkortingsstreep boven de a gezet]
Die was .i. besceiden man

[Brill nummering]

Ende hadde met torken vor desen
Dicke in stride ghewesen
Ende hi kennetse bi haren namen
Die si waren ende wanen si quamen
Bi haren ridderliken vanen

[Brill nummering]

Hem dedi vraghen ende vermanen
Watmen teser stont best dade
Hi sprac in ghetrowenh verbeterd uit ronde r rade
Datmen best bestonde die scare
Daer saladijns baniere ware

[Brill nummering]

Want waert datmen die vellen mochte
Dandre verwonne men sochte
Hem allen dochte wel an desen
Nutte raet ende wijs [s verbeterd uit iets anders] oec wesen

[Brill nummering]

Jn desen quam sijnre scare

[Brill nummering]

Van triple graue hughe gheuaren
Een kerstijn quaet al onuersien
Men mochte wel merken an dien
Dat hi den heidinen was hout
Want hi vloecte met ghewout

[Brill nummering]

Hem die gaf al sulken raet
Ende seide hets .i. vernoyert quaet

Hi heeft met heydine ghesproken
Sijn raet is nuttelic te broken
Laet ons in dit gheberchte riden

[Brill nummering]

So moghen wi coenlic op hem striden
Daer is tfoerdeel ons altemale
Aldus bi des grauen tale
Wart die nutte [onnutte met de eerste twee letters geëxpungeerd] raet ontseit
Om dat onse dorperheit

[Brill nummering]

Die wi indat heilige lant dreuen
Wreken wilde op onse leuen

[Brill nummering]

There reyde hem alte gader
Den raet te doen dien die verrader
Kerstenheit riet te verliesen

[Brill nummering]

Dus was dat heer brocht te riesen
Want so si op die heidine quamen
Vanden berghe was alte samen
Die sonne recht in haer oghen
Die hitte conden si niet gedogen

[Brill nummering]

Ende dat stof vloech als reghen
Dus was hem dauenture ieghen
Den onsen ende hem moste misscien
Die graue van triple ghinc vlien
Die dit ghedaen hadde al

[Brill nummering]

Ende liet sine baniere int dal
Dat die heidine merken souden
Ende hem oec te meer verbouden
Kerstenheit ghinc onder daer
Het ne nam noyt scade so swaer

[Brill nummering]

Daer te voren in menighen daghen
Sider dat met sine maghen
Godeuaert van bulioen tlant wan
Die bisscop van akers i. goet man
Voerde ons heren cruus ter stont

[Brill nummering]

Die wart swaerlic ghewont

Ende gaft enen andren tier tijt
Diet voert gaf den coninc wijt
Mer die wijch wart staende ende zwaer
Die coninc wart gheuaen daer

[Brill nummering]

Ende tcruce ons heren mede
Ende gheuoert in vreemder stede
Selden wart in enen nijt spele
Ghestort bloets also vele
Want aldie macht van ouermeer

[Brill nummering]

Bleef versleghen indie weer
Of gheuaen harde sciere
Templiers ende hospiteliere
Ende aldie bloeme vanden lande
Ghinc onder der heidine hande

[Brill nummering]

Ende dede an donse grote zonden
Want noyt ne wilde van eerster stonden
God dat lant den kerstine laten
Die met houaerden ende met onmaten
Daer leefden ende onsuuerlike

[Brill nummering]

Ende dies was daer zekerlike
So vele onder die clergie
Ende onder die warelt partie
Dat god of wiesch die oeuermoede
Aldus mitter kerstine bloede

[Brill nummering]

Saladijn ende sine partie
Deelden neuen tabarie
Den roef die groot was ende rike
Dat beste dede hi ghemeenlike
Voeren te damasch tien stonden

[Brill nummering]

Alle die daer waren vonden
Tempelaren ende hospitalieren
Deed hi voer hem comen sciere
Ende dede hem allen thoeft of slaen
Mer wijt die coninc wart gheuaen

[boven de kolom in de marge het woord probatio] Doe was voer saladijn thant
Ghebrocht die prince famant
Een edel ridder ende waert
Ne gheen beter droech doe swaert
Wijs van rade reyn van seden

[Brill nummering]

Ende van groter vromicheden
Onser kerstine rechter hant
Ende den turken swaer viant
Die vele hadde der warelt eren
Nochtan hate hi die warelt sere

[Brill nummering]

Een dinc allene sonder mere
Misprijste men an hem sere
Al gafmen den turken vrede
Hine hiltse altoes te gheenre stede [stede achter de volgende regel]
Om dit hadden saladijn leet

[Brill nummering]

Ende was hem vtermaten wreet
Ende alsmen hem dien brochte togen
Warp hi hem aldaer voer oghen
Sine loesheit ende sine mistade
Ende hi hem menighe scade

[Brill nummering]

Dic wile hadde ghedaen
Ende hine nv [de eerste haal van de n mogelijk verbeterd uit iets anders] hadde gheuaen
Mijn here famant ne keerde nie
Om sijn dreyghen sine blie
Want hi der doet clene achte

[Brill nummering]

Ende wiste wel in sine gedachte
Dat hem nakede te lone
Van gode die hemelsche crone
Ende hi was onthoeft mede
Voer saladijn aldaer ter stede

[Brill nummering]

Doe gaf haer op iherusalem
Ascaloen ende mede bethleem
Ende al meest dat conincrike [de eerste i bovengeschreven]
Steden ende hoghe burghen rike

Saladijn hadde [a verbeterd uit o] dien lof

[Brill nummering]

Ende alre meest oec daer of

[Brill nummering]

Dat hi niement liet verswaren

[Brill nummering]

Die kerstijn was hine lieten varen
Op dat hi niet ne wilde bliuen
Ende hem in chense daer bescriuen
Ende die hem oec so taelien liet

[Brill nummering]

Diene wilde hi onteruen niet
Lxxxviij. iaer hadde theilige lant
Ghestaen inder kerstine hant
Sident dat die goede heilige man
Godeuaert ende sijn gheselscap wan

[Brill nummering]

Die graue van triple diet verriet
Ontghinc der wrake ons heren niet
Men vanten doet ter morghen stont
Als hi was slapen gaen gesont
Ende doemen naect besach ter stede

[Brill nummering]

So vantmen tusschen die been besneden
Al vorsch na die heidensche wet
Des mochte [boven de e een doorgestreepte afkortingsstreep] men weten te bet
Dat hi hem hadde vernoyert
Die dese moort had gheuisiert

[Brill nummering]

Int Jaer ons heren xic ende achte
Ende lxxx quam mare onsachte
Vanden lande van ouer meer
Doe cruuste hem met groten gheer
Keyser vrederic ende van zwauen

[Brill nummering]

Sijn soen die hertoghe ende vele grauen
Florens die graue van hollant
Otte graue van ghelrelant
Ende menich hoge man sonder waen
Tghemeente hebben tcruus ontfaen

[Brill nummering]

Ende reden hem ten naesten iare
Te porren mit willigher scare [onder de kolom in de marge de custode oec so crwste]

Oec so cruuste hem dies ghelike
Philips die coninc van vrankerike
Die coninc mede van inghelant

[Brill nummering]

Philips die graue van vlaenderlant
Ende menich prince van beden landen
Die fel waren den gods vianden

[Brill nummering]

Jnt Jaer alsmen screef lxxxix
So porrede dit heer machtich

[Brill nummering]

Keiser vrederic sette sijn vaert
Ten arme sinte iorijs waert
Om dat die zee daer was inghe
Ende hem gheseit was sonderlinge
Van enen clusenaer daer te voren

[Brill nummering]

Dat hi in watre soude versmoren
Ende voer met crachte grieken dure [re achter de volgende regel]
Dat menighen griec wart te sure
Ende dwanc den keiser so met stride
Was hi erre ofte blide

[Brill nummering]

Dat hi hem ghisel ende helpe gaf
Dus quam hi des orloghes af
Ende hi verwinterde in grieken daer
Ten naesten lentijn daer naer
Voer hi ouer sinte iorijs arm

[Brill nummering]

Daer donse groten ontfarm
Dogheden van braken spisen
Ende om dat in alre wisen
Die heidine bi nachte ende bi daghe
Op donse laghen indie laghe

[Brill nummering]

Doch quam hi dore ende die zine
Ende den soudaen van yconine
Verwan hi in vele striden
Ende verheerde indie tiden
Vele sijns lants ende vacht zege

[Brill nummering]

Op die heidine alle weghe

Al wast dat hi sonder verlies
Niet ne quam te bouen dies
Jn desen swaren arbeit
Was hem bi ende ghereit

[Brill nummering]

Die graue florens van hollant
Die in orloghe metter hant
Beiaechde dicke eren vele
Als si wel naer alte spele
Tellen waenden hare pine

[Brill nummering]

Ende die keyser ende die zine
Tiden tantyochen waert
Te vaerne haren rechten vaert
Gheuel hem dat si quamen sciere
Gheuaren op .i. clene riuiere

[Brill nummering]

Die salef bi namen hiet
Ende als die keiser twater siet
Lopende claer ende wit
Ende was besweet ende zeer verhit
Ende wilde dwaen sine lede

[Brill nummering]

Hi ontclede hem tier stede
Alse die swemmen conde wel
Mer teerst dat hi inden stroem vel
Droechen die stroem wech met ghewout [wout achter de volgende regel]
Ende verdranc int water cout

[Brill nummering]

Die roemsche keiserk' recht in sijn here

[Brill nummering]

Bleef aldus doet sonder were

[Brill nummering]

Daer rouwe groet ende zerichede
Omme dreef al kerstijnhede
Sijn gheweyde was wt ghedaen
Ende sijn lichaem ghesouten saen
Want het was inder heidine bedwanc

[Brill nummering]

Ende die wech was starc ende lanc
Ouer busch ende ouer menighe toche
Eer men quam tot antyoche

Daer was hi met groter hauen
Jn sinte pieters kerc begrauen

[Brill nummering]

Die graue florens van hollant
Dire mede menighe swaren pant
Ghedoecht hadde in dese vaert
Doer [e verbeterd uit o] gode die ghecruust waert
Ne leefde niet langhe hier naer

[Brill nummering]

Hi starf tantiochen [i verbeterd uit iets anders] ende daer
Wart hi begrauen op enen dach
Niet verre van danen die keiser lach
Daer theer an nam grote scade
Want hi was stout ende wijs van rade [rade achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Ende van kerstine manieren
Meer dan ic can visieren
Storuen daer lude ghemene
Grote heren ende daer toe clene
Want si had den hongher ghehat

[Brill nummering]

Ende aten hem daer alte zat
Dies wart there zeer ondaen
Graue florens heb wi verstaen
Starf metten keyser vrederike
Jnt iaer ons heren zekerlike

[Brill nummering]

Xic ende xc iaer
Ende was graue van hollant vorwaer
Xxxiij iaer met eren
Sijn wijf [wijf boven de regel toegevoegd met verwijsteken tussen Sijn en was] was als ons die yeeste leren
Van scotlant ada die grauinne

[Brill nummering]

Die wan an haer als ict kinne
Diederic die hier voren staet
Hi dede menighe vrome daet

[Brill nummering]

Ende enen andren die willem hiet
Dienode van sinen vader sciet
Want hi den vader volchde naer
Jn al die vrese in al die vaer

Die hi hadde in domme vaert

[Brill nummering]

Ten arme sinte iorijs waert
Ende hi was tantyochen mede
Aldaer hi starf indie stede
Ende doe hi had den vader verloren
Heuetten met hem vercoren

[Brill nummering]

Des keisers sone bouen vele grauen
Hi die hertoghe was van swauen
Om sine grote vromichede
Ende voerde met hem takers mede
Mer die hertoghe starf aldaer

[Brill nummering]

Alsmen screef xci iaer
Ende xic int incarnatioen
Jnt selue orloge int selue doen
Starf oec takers vor die stede
Philips die graue van vlaendren mede

[Brill nummering]

Van iunius opten eersten dach
Opten tienden diere na lach
Opten dach sinte barnabas [verzen 2342 en 2343 in omgekeerde volgorde, met de juiste rangschikking aangegeven door de kleine letters a en b in de marge vóór de regels]
Leestmen dat akers ghewonnen was [was achter de volgende regel]
Dat bi naer als wijt weten

[Brill nummering]

Twee iaer had sijn beseten
Eer rijchaert ende philips te zamen
Die .ij. coninghen daer quamen
Nv florens sophien sone
Tantyochen starf als die gone

[Brill nummering]

Die porrede van sinen lande
Om te wreken ons heren scande
Bleef diederic sijn sone graue
Willem daer ic eerst sprac aue
Als sijn vader doet was bleuen

[Brill nummering]

Ende sijn meester die hem ghegheuen
Gaerne hadde vele hauen
Dat was die hertoghe van zwauen

So tide hi te lande waert
Als die daer comen begaert

[Brill nummering]

Daer hi gaerne wesen soude
Onder sijns [de eind-s half op een geradeerde andere letter, mogelijk een e] selue broeder houde
Ende es aldus te lande comen
Wel ontfanghen vanden somen
Vanden graue diederike

[Brill nummering]

Was hi ontfanghen broederlike
Mer niet langhe stont die minne
Diederic ne keerde van zinne
So dats willem wart gheware
Ende hi nam thant aldare

[Brill nummering]

Some dies hem waren hout
Ende hi vloe in sijn behout
Toten vriesen van drechter lant
Diene ontfinghen altehant
Bi hare helpe bi haren rade

[Brill nummering]

Dede hi den broeder dicke scade

[Brill nummering]

Om dit te wreken quam tier stonde
Grauinne alijt tot egmonde
Den cloester te groter scade
Oec [e verbeterd uit een rechte stok] waent men dat bi haren rade

[Brill nummering]

Torloghe began entie plaghe
Si lach daer van sinte laurens dage
Tot viij. daghe na sinte martijns dach
Dat den cloester sere verwach
Altoes was si den cloester swaer

[Brill nummering]

Ende dreechde sinte aelbrecht daer
Dat sine soude visiteren
Jc wane seder god wrac dat sweren

[Brill nummering]

Graue diederic lach in zeelant
Ende hilt torloghe mitter hant

[Brill nummering]

Jeghen van vlaendren graue bouden
Alijt die pijnde haer te houden

Jeghen den swagher torloge mede [de achter de volgende regel]
Met wel groter behendichede
Ende maecten vrienscap althant

[Brill nummering]

Met die van nyedorp in vrieslant
Die haer te voren waren onhout
Na dien rouwe menichuout
Quam willem al openbare
Met sinen volke tot alcmare

[Brill nummering]

Alijt quam mitten kenemaren
Ende met riddren vanden haren
Daer began thant i strijt
Winckel ende nyedorp ter seluer tijt
Die willem waren ondermiet

[Brill nummering]

Weken ende ne vochten niet
Doe dat dandre vriesen saghen
Lieten si hem die ridders iaghen
Ende willem die weerde hem langhe
Met cleenre menye in [menyein met een verticaal streepje tussen e en i om de woorden te scheiden] bedwanghe

[Brill nummering]

Mer doe hi sach dat dandre ghinghen
Diene al omme wilden beringhen
Es hi metten sinen ontweken
Ende den vianden daer ontstreken
Die vriesen waren hem voert hout

[Brill nummering]

Om dat sine saghen so stout
Graue diederic quam die mare
Vanden zeghe van alcmare
Des was hi in groter vroheden
Ende oec had hi doe verstreden

[Brill nummering]

Den graue van vlaendren tier stonde
Dus voer hi henen tot egmonde
Daer bisscop boudijn van vtrecht
Otte vana verbeterd uit iets anders benthem [b verbeterd uit iets anders] sijn broeder echt
Diederic domproest mede

[Brill nummering]

Hare drier omen quamen om vrede

Ende ade hare twier moeder
Mede quam als elken broeder
Te bidden met swaren sinne
Om pays ende om minne

[Brill nummering]

So langhe sprac men ende dede
Dat willem in eenre vrede
Te haerlem toten broeder quam
Te sinen bedde ende hi nam
Van hem andwoerde ende gaf

[Brill nummering]

Ende men stont orloghens af
So dat willem soude ontfaen
Te gheeruliet indie tolne gaen
Van hem .iijc . pont ten iare
Ende hi voert man des broeders ware

[Brill nummering]

Om tgraefscip van oestvrieslant
Ende liete den broeder indie hant
Behouden dat hi daer besate
Tsijnre wille ende tsijnre bate

[Brill nummering]

Dus was die dinc daer gheent

[Brill nummering]

Willem is toestvrieslant ghesent

[Brill nummering]

Daer hi goetlic wart ontfaen
Ende die vriesen huldene saen

[Brill nummering]

Willem wart gheweldich graue
Van oestvrieslant ende stont strijts aue
Jeghen den broeder ende had in hant

[Brill nummering]

Tote lauece aldat lant
Een here sat den vriesen ane
Die gheheten was heynric die crane
Die had gheweest den vriesen swaer
Willem quam metten vriesen daer

[Brill nummering]

Ende slechte hem inden gront
Sine veste in corter stont
Ende dreuene vten lande
Aldie scade ende die scande

Die hi den vriesen had ghedaen

[Brill nummering]

Wrac hi op hem sonder ofstaen
Ende alle die vriesen nam willem
Die hi ghedwongen had an hem

[Brill nummering]

Jnt Jaer van gods gheboernes
Xic .xc. ende ses

[Brill nummering]

Starf bisscop boudijn van vtrecht
Willems oem ende diederix echt
Die graue van hollant was
Si twee waren ghecoren na das
Teen was die domproest [dompst met p voorzien van het afkortingsteken voor pro] dederic

[Brill nummering]

Dien gaft die keiser heynric
Vrederix sone die verdranc
Want het an hem was belanc
Dat wereltlike recht indie hant
Florens die graue van hollant

[Brill nummering]

Die tot antyochen leghet
Was sijn broeder alsmen seghet

[Brill nummering]

Dander was die proest aernout
Van deuenter ende dien was hout
Otte die graue van ghelrelant

[Brill nummering]

Mer keiser heynric sette in hant
Van hollant graue diederike
Dat bisscopdom wie sore wike
Dat den gonen ghegheuen si
Dient die paeus gheeft al vri

[Brill nummering]

Dus voer diederic ende aernout mede [mede achter de volgende regel]
Toten paeus daer elc dede
Sine macht om tbisscopdoem
Menich orloghen ende menich roem
Hadde onderlinghe mitter hant

[Brill nummering]

Die van ghelre ende van hollant
Al tlant van ouer ysel dede
Onder sine moghenthede

Die graue van ghelre moghendelike [verzen 2494 en 2495 in omgekeerde volgorde, met de juiste rangschikking aangegeven door kleine letters a en b in de marge vóór de regels]
Mer van hollant diederike

[Brill nummering]

Was vtrecht ondaen die stede
Ende twestlant entie burghe mede
Elc die dede op anders lant
Scade roef ende groten brant
Also dat si beide te samen

[Brill nummering]

Te heymenberghe te wighe quamen
Daer van hollant die stoute man
Met cleenre menye verwan
Den graue van ghelre ende sijn volc mede [de achter de volgende regel]
Worden ondaen daer ter stede

[Brill nummering]

Ende ghesleghen ende gheuaen
Dus ist ons te besten vergaen
JNt [licht versierde lombarde J, ter hoogte van vier regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] naeste iaer dat si twee waren
Te romen om tbisscopdom gheuaren
Aernout ende diederic so gheuel

[Brill nummering]

Eer tpleit was gheendet [gheandet met de a geëxpungeerd en een e erboven geschreven] wel
Voer den paeus dat aernout starf [de r verbeterd uit de aanzet van een f of lange s]
Ende diederic die verwarf
Dat bisscopdom ende dede hem wien
Mer als hi quam te pauien

[Brill nummering]

So bleef hi al ghinder doet
Oec starf heynric die here groet
Die keiser van rome vrederix sone
Diere verdranc ende oec die gone
Liet doe vrederic sijn kint

[Brill nummering]

Van .v. iaren alsmen vint

[Brill nummering]

Die van vtrecht papen clerken
Ende die manne der heiligher kerken
Die coren enen bisscop echt
Diederic proest van maestrecht

[Brill nummering]

Mer nv hoert cortelike
Hoet ghinc mitten roemschen rike

Vrederic die indie vaert
Verdranc tote antyochen waert
Hadde .iij. sonen ende dene bleef doet

[Brill nummering]

Voer akers inden oflaet groet
Dander sone hadde algader
Dat roemsche rijc naden vader
Die hiet heynric ende was [had doorgestreept en was erboven geschreven] bi naer
Keyser alsmen vint viij. iaer

[Brill nummering]

Enden met de afkortingsstreep erboven verbeterd uit iets anders, mogelijk uit twee bovenschachten starf int iaer als ic bedachte
Xic. xc ende achte
Ende liet van .v. iaren enen sone
Vrederic so hiet die gone
Die sident was keiser ende here

[Brill nummering]

Ende daer na ontset van sijnre ere
Ende om dat kint was clene
So coren die heren ghemene
Filips den swaef keiser heynrics broeder
Dat hi ware des riken behoeder

[Brill nummering]

Onthier ende tkint op quame
Datment ter keyser crone name
Tesen rade daerment [hier re doorgestreept] riet
Ne was die bisscop van coelne niet
Des brochte hi dat rike in stride

[Brill nummering]

Ende hi trac an deen zide
Die hi mochte ende die hi vant
Coninc rijchaert van inghelant
Ende van hollant graue diederike
Den graue van vlaendren des ghelike

[Brill nummering]

Met cracht ende met groter haue
Brochte hi van potyers den graue
Otten inden stoel tot aken
Ende lieten aldus coninc maken
Filips had scoenre inden rike

[Brill nummering]

Mer hi wart daer na cortelike

Ghesleghen doet in zine sale
Van enen graue gheboren wale

[Brill nummering]

Drie dochtren sijn van hem bleuen
Dene was in behem ghegheuen

[Brill nummering]

Die zident den coninc droech
Die den coninc roedolf sloech

[Brill nummering]

Dander was in spangen ghesent
Daer dit oer of quam alsment kent
Dat nv die spanssche crone draecht

[Brill nummering]

Jn brabant quam die derde maecht
Die den aerdschen heynric wan
Sijn sone hiet hertoghe ian [de i is de diagonale aanzet van een andere letter, waarschijnlijk een w of v]
Nu wil ic te mijnre materiende eerste e verbeterd uit iets anders keren [ren achter de volgende regel]
Ende voert van onse grauen leren

[Brill nummering]

Graue willem van oestvrieslant
Als hi sijn goet hadde in hant
Soet hem hiervoer gaf sijn broeder [der achter de volgende regel]
Keerde hi hier ouer tsire moeder
Ter grauinnen diene wel ontfinc

[Brill nummering]

Mer si riet hem eenen dinc
Also lief als hi heuet sijn eren
Dat hi ten broeder niet en kere
Hi ware gheuaen al sonder vorst
Nu lach sijn broeder doe ter [doeter met een verticaal streepje tussen e en t om de woorden te scheiden] horst

[Brill nummering]

Als die noch hilt ouer recht
Die voechdie van vtrecht
Ende was int selue iaer dat doet bleef [bleef achter de volgende regel]
Keiser heynric als ic screef
Mer so wat datmen hem riet

[Brill nummering]

Dat ne mochte dieden niet
Hine woude sinen broeder sien
Ter horst so quam hi mettien
Daerne die broeder op dien dach
Niet lieflike ane sach

[Brill nummering]

Want sijn viant heynric die crane
Vinken daert die broeder sach ane
Diere niet ieghen en seghet
Hi heeften int prisoen gheleghen
Doch so is hi ontlopen dane

[Brill nummering]

Ende quam den graue van ghelre ane
Daer hi seker onthout vant
Al was hi des broeders viant
Ende van danen quam hi gheslopen
Jn oestvrieslant ende ontcropen

[Brill nummering]

Die bliscap dreuen menichuout [e verbeterd uit o]
Van sijnre comst van sire behout
Hier na nam hi te wiue thant
Tsgrauen dochter van ghelrelant
Ende hi dede sijn feeste mede

[Brill nummering]

Tote staueren indie stede
Jnden seluen iaer so quamen
Jn soendinghen ende in vrienscepen tsamentsamen achter de volgende regel
Die graue diederic van hollant
Ende otte graue van ghelrelant

[Brill nummering]

Ende wart also groet ende vast mede
Datmen huwelic ghelouen dede
Tusschen aleyden graue diederix dochter
Om dat die vrede waer te sochter
Ende heynric graue otten sone

[Brill nummering]

Mer niet langhe daer na die gone
Starf in hollant ende was gheaert
Te rensburch des men droeue wart

[Brill nummering]

Alsmen screef xic ende achte
Ende xc doe voer [r boven het woord toegevoegd] met achte

[Brill nummering]

Jn winter tijt in drechter lant
Graue diederic daer hi verbrant
Huus ende dorp cleen ende groet
Ende sloech vele vriesen doet

Jnt [de majuskel J groter dan gebruikelijk en versierd met penwerk in de vorm van een gezicht; op deze wijze versierde majuskels komen hierna vaker voor aan het begin van een kolom] selue iaer daer ic of scriue

[Brill nummering]

Quam een ridder van dode te liue
In vermendoys die openbare
Sprac vele dat te sciene ware

[Brill nummering]

Alsmen screef xcix iaer
Ende xic doe belach zwaer

[Brill nummering]

Coninc rijchaert van inghelant
Bi limogien. als .i. stout viant
Een burch vast ende groet
Ende wort ghescoten [t verbeterd uit iets anders] doet
Tote romen was hi begrauen

[Brill nummering]

Van sinen rike van sire hauen
So bleef oer sijn broeder ian
Een sochte goedertieren man
Die verloes des lands so vele
Dat noch gaet al vten spele

[Brill nummering]

Als noermandie ende des ghelike
Dese ian wan coninc heynrike
Ende heynric wan eduwaerde
Die al nv met sinen swaerde
Tlant van waels heuet onderdaen

[Brill nummering]

Ende noch crone draecht sonder waen

[Brill nummering]

Jnt iaer gods xijc ende twee
Worden onderlinghe ghevee
Die bisscop diederic van vtrecht
Ende die graue van hollant echt

[Brill nummering]

So dat die graue quamquam later, met lichtere inkt, boven de regel toegevoegd in sijn lant
Ende stichter in roef [boven de r de aanzet van een bovenschacht] ende brant
Ten lesten wasser vrede ghenomen
Oec was hem gheuangen comen
Des hertoghen broeder willem

[Brill nummering]

Ende die here van kuuc met hem
Ende riddren ende ander liede
Als den hertoghe dus messciede [d verbeterd uit een rechte stok]

Ghewan hi doe an sine side
Groet ridderscip tsinen stride

[Brill nummering]

Van colen vter groter stede
Den bisscop van ludic mede
Van [a verbeterd uit e] limburch den hertoghe
Van vlaendren den graue hoghe
Ende andre die ic niet can nomen

[Brill nummering]

Ende is aldus te huesden comen [verzen 2671 en 2672 in omgekeerde volgorde, met de juiste rangschikking aangegeven door kleine letters a en b in de marge vóór de regels]
Ende diederic lach met ouermoede
Met luttel volx met cleenre hoede
Ende hi verloes ter seluer tijt
Bi sijnre ouermoede den strijt

[Brill nummering]

Ende wort aldaer gheuaen
Ende gaf eer hi mocht ontgaen
Twee M lib. met desen doene
Was aldaer ghemaect die soene
Jnt Jaer gods xijc ende drie

[Brill nummering]

Starf graue diederic wat soes ghescie [ghescie achter de volgende regel]
Als hi hadde herde naer
Graue ghesijn .xiij. iaer
Te dordrecht lach hi beuelt swaer
Ende hi wort des wel ghewaer

[Brill nummering]

Dat hi niet en mochte ontbreken
Den broeder wilde hi gaerne spreken
Om den moet te maken sochter
Ende om sijn enighe dochter
Beuelen die gheheten was ade

[Brill nummering]

Ende hi met ghemenen rade
Metten baroenen tlant besette
Dat het bliue al sonder lette
Mer die scalcheit van sinen wiue
Wil dat dit al achter bliue

[Brill nummering]

Want sijt altemale ontsloech
Haer sin alte gader droech

Tlant te houden te haer waert
Ende si wille ende begaert
Van loen den graue lodewike

[Brill nummering]

Haer dochter te gheuen des ghelike
Hier toe nam si sulken goem
Dat si selue tsgrauen oem
Otte den graue van benthem was
Ghewillike hadde ghemaect das

[Brill nummering]

Ende van voerne altoe den here
Van arem die here rutghere
Ende anders vele der groter heren
Mer dit wilden emmer keren
Philips van wassenaer mitter hant

[Brill nummering]

Ende menich ander oec in hollant
Die niet ne wilden onder hem
Ghedoghen dat si den graue willem
Aldus al saghen ontvrien
Des lants ende der voechdien

[Brill nummering]

Heymelic men boden sende
Dat die graue lach op den ende
Om graue lodewijc dat hi quame
Ende hi die ioncfrou daer name
Tot outena so es hi comen

[Brill nummering]

Ende beyde tot hi heeft vernomen
Des grauen doet ende daer na recht
Es hi comen te dordrecht
Den doden namen si inden twiste
Ende leyden inden kiste

[Brill nummering]

Ende gauen indien rouwe
Jn huwelic die ioncfrouwe
Den graue van loen den iongen man
Droeue wast te scouwen an
Datmen also saen vergat

[Brill nummering]

Den lants here op die doet stat

Daermen handen souden hebben gewrongenwrongen achter de volgende regel
Die lieden dansten ende zongen
Dit was te mesprisen sere
Al had [hads met de s doorgestreept] ghesijn volc sonder ere

[Brill nummering]

Die dode is in .i. scip ghedraghen
Tegmonde gaetmen henen iaghen
Daer groefmen bi sinen maghen
Aldaer sine vorders laghen
Mer dat was met groter onwaerde

[Brill nummering]

Men brochte den dode ter aerde
Met alte groter armoede [armoede op rasuur, en de r verbeterd uit iets anders]
Nochtan met des gods huus goede
Hijs dom die der warelt dient
Die dode ne heuet ghenen vrient

[Brill nummering]

Willem die in oestvrieslant was
Heuet mare vernomen das
Dat sijn broeder is bleuen doet
Mit sericheden harde groet

[Brill nummering]

Es hi ter zipe comen ghereden
Ende hi bat om ghelede
Te comen totes broeders graue
Mer sonder orlof sciet hijs aue
Want hine mochts winnen niet

[Brill nummering]

Als hi was indit verdriet
Quamen hem an in stilre ware
Aldaer filips van wassenare
Her ian van rijswijc tier stonde
Ende her wouter van egmonde

[Brill nummering]

Ende van teylinghe her willem
Her symon van haerlem met hem
Her iacob burchgraue van leyden
Her allaert bomaert [a verbeterd uit o] die hem seyden
Si wilden hem in staden staen

[Brill nummering]

Wilde hi tlant ane vaen

Vrou aleyden noch den nyewen here
Ne swoeren si trouwe nemmermere

[Brill nummering]

Dus was die graue willem comen
Te wassenaer so dat vernomen

[Brill nummering]

Niement heuet wie hi ware
Sonder die here ende daer nare
Twee knapen van trouwen sinne
Al om die vrese vander grauinne
Van danen es hi te vlaerdinghen comencomen achter de volgende regel

[Brill nummering]

Daer sijs ware hebben ghenomen
Die scoudemaren die sijns verbeiden
Ende niemen die dinghen seiden
Ombekent wast den lieden
Sonder allene hem die rieden

[Brill nummering]

Die dinghen so si hem best docht gedaen [gedaen achter de volgende regel]
Thant sijn si tscepe gegaen
Ende namen met hem diene kenden
Ende teerst dat si der masen gheenden [den achter de volgende regel]
Songhen si lude ende sere

[Brill nummering]

Ende waren vro dat si den here
Trechte oer hadden entie gone
Die was tsgrauen florens sone
Ende versweren ende vertien
Hem van lodewijx voechdien

[Brill nummering]

Ende alsi te zericzee quamen
Ende tfolc vernam alte zamen
Wast al vro ionc ende out
Ende baden alle menichfout
Dat hem onse here moste gheuen

[Brill nummering]

Ere vrede. ende langhe leuen
Jn [J verbeterd uit T] desen tiden so ghelach
Tsgrauen diederix dortichste dach
Ende graue lodewijc ende sijn wijf mede
Ende grauinne alijt waren indie stede

[Brill nummering]

Te haerlem comen om tegmonde
Dat xxx dach te doen tier stonde
Ende vernamen al openbaer
Dat die meente van kenemaer
Metten riddren ouer een droeghen

[Brill nummering]

Om dat si hem wilden voeghen
An graue willem te hebben here
Dus maecten si hem vlien sere
Ende ne hadde die nacht ghedaen
Si waren sekerlic gheuaen

[Brill nummering]

Van aemstel her ghisebrecht
Halp hem dat si quamen tutrecht
Die dochter ne wiste wat doen
Mer te leiden is si gheuloen
Daer haddense [hadse met den bovengeschreven, met een verwijsteken tussen d en s] met hem

[Brill nummering]

Mijn heer rogier van mathem
Ende van borne mijn here oest
Ende andre ridders onghetroest
Als die vreemde waren int lant
Want leyden stont in lodewijx hant

[Brill nummering]

Daer voeren si metten arem bastrieren
Hem volchden na hare manieren
Die kenemaren dat alghemene, [deze en de volgende twee regels afgesloten met een virgula]
Ende aldie meente groot ende clene,
Biden rinen bi oesten bi westen,

[Brill nummering]

Vielen alle voer die vesten
Hoeftmans [a verbeterd uit iets anders] waren tier stonde
Her wouter van egmonde
Her allaerd boemaert ridder mare
Ende her filips van wassenare

[Brill nummering]

Daer wart die ioncfrou gheuaen
Met al haren lieden saen
Die riddren mitten andren mannen
Worden alle vaste ghespannen

Mer die ioncfrouioncfo was vanden heren

[Brill nummering]

Houeschlic ghehouden met eren
Ten naesten iare ten nyewen grase
Neuen den rijn ende der mase
Gaderde lodewijc groet heer
Om te steruen inden weer

[Brill nummering]

Of hem doch tontheffene das
Dat hi tslands verdreuen was
Hi gaf ende beloefde miede
Dit waren sine hoghe liede
Die bisscop [i verbeterd uit iets anders] van ludicke die stede

[Brill nummering]

Die hertoghe van limburch mede
Die graue van vlaendren die graue hake
Die graue alef. van deser sake
Bewant hem die van ghelre niet
Doer daer willem sijn swagher hiet

[Brill nummering]

Die bisscop van vtrecht quam daer starc
Hem was beloeft ijM. marc
Ende tenen ghisel dat hi helt
Lodewijx broeder ouer tghelt
Vele van hollant waren met hem

[Brill nummering]

Ende alle ieghen den graue willem

[Brill nummering]

Wat sel willem ane vaen
Hine can niet weder staen
Also groot heer als quam met desen
Ende hine weet waer seker wesen

[Brill nummering]

Mer hem dunct best [b verbeterd uit h] sekerlike
Dat hi henen in zeelant wike
Also dat hi daer henen vaert
Ende beueelt den here alaert
Ende oec dien van egmonde

[Brill nummering]

Kenemerlant ter seluer stonde
Teylinghe ende wassenare
Dien beueelt hi datmen beware

Dat lant dat biden rine leghet
Dat den bisscopdom gheweget

[Brill nummering]

Si maecten .ij. weren ghereet
Ene diemen ten bussche heet
Ende een ander biden rine
Heet zwadenburchdam aldaer men pine [pine achter de voorafgaande regel]
Ende groten arbeit ane leyde

[Brill nummering]

Want men maecter grote fosseide
Om te houden des lants invaert
Graue willem hadde te hem waert
Ene sinen broeder hiet florens
Die naerstelic al sijn ghepens

[Brill nummering]

Sette al was hi proest ende clerc
Om te verwaren dat werc
Want hi niet daer ieghen spaert
Die heren van kenemaren waert
Droeghen te scepe als die wise

[Brill nummering]

Wapen harnasch ende spise
Her wouter ende her aelbrecht
Hieten hem oec daer echt
Dat si den dijc taemstel wt staken
Om dat die hoghe watre in braken

[Brill nummering]

Dit so dede des kenemaers here
Ende noyt sone mocht met hare were
Die vanden bisdom verbieden
Met alder macht van haren lieden
Die kenemaren voeren hene

[Brill nummering]

Doer tlant [la verbeterd uit ha] ouer aldie vene
Ende verbornden te hant
Van aemstel al dat lant
Ende roefden al dat si vonden
Aemstel sine veste tien stonden

[Brill nummering]

Dat bornden si al inden gront
Menich appelboem diere stont

Wort verbornt vanden luden
Doe voeren si van danen te muden
Ende verbornden die stede

[Brill nummering]

Ende wesep al tote broclede
Hebben si verheert ende van hem somen
Hebben si vaste ghisele ghenomen
Dus sijn si te scepe ghekeert
Als sijt hadden al onteert

[Brill nummering]

Die bisscop van vtrecht verhoert
Des lants scade entie moert
Ende versaemde groet here
Alse die wille hadde ende ghere
Te wreken sine grote scade

[Brill nummering]

Ter were quam hi met rade
Daer die proest florens lach
Ende wachte nacht ende dach
Din vaert van noorthollant
Sine ridders begauen thant

[Brill nummering]

Die met hem indie veste lagen
Als die ouer een des draghen
Dat sijs hem waren onhout
Daer wart ghewonnen met ghewout
Die veste ende te broken saen

[Brill nummering]

Ende die proest florens gheuaen
Dus wart noorthollant ghescent
Met desen groten perlement
Men ghinc bornen ende roeuen doe
Al om ende om te leyden toe

[Brill nummering]

Aldaer quam die bisscop gheuaren
Met heere cracht dat noyt ne waren
Sine vorders ne gheuel
Mer hi mocht licht doen wel
Want als een lant in twee hem sceet [sceet achter de volgende regel]

[Brill nummering]

So ist te verwinnen ghereet

Lodwijc quam een ander vaert
Som te voete ende som te paert
Met groten heer in hollant
Een deel gheuoegen sonder brant

[Brill nummering]

Ende es tote dordrecht comen
Daer hi ghisel heeft ghenomen
Doe moste graue willem wiken
Ende in zeelant hene striken
Mer dat hi .ij. scepe doe nam

[Brill nummering]

Daer graue lodewijx spise in quam
Die trac hi aldaer an sine line
Suuthollant mit cleenre pine
Ghinc saen altemael in hant
Want men niement ne vant

[Brill nummering]

Diene dorste weder staen
Lodewijc die voer wech saen
Te leyden daer hi den bisscop vant
Daer ghinc hem ter stat in hant
Van haerlem haer symoen

[Brill nummering]

Si daden dat si wilden doen
Die bisscop ende die graue mede
Voeren te haerlem indie [in in tweede instantie tussengeschreven] stede
Daer quamen die van kenemare
Met scepen om hem te doen zware

[Brill nummering]

Mer sine condent niet volbringen
So dat si oec in hant ghinghen
Ende verdinghen tier stont
Aldaer om vc pont
Ende keerde tot huys bi rade

[Brill nummering]

Willems moeder grauinne ade
Sijn wijf ende sijn ghesinde mede
Ende vele die ontsaghen onvrede
Waren toudorp in moede zware
Ende achter vrieslant harentare

[Brill nummering]

Lodewijc quam ter seluer stonde
Met heercracht tot egmonde
Daer hi verbrande ten eersten worpe
Daer hi woende in sinte aechten dorpe
Tsheren allaerts huys ende oec mede

[Brill nummering]

Heren woutre hi tselue dede
Den cloester ende sinte aelbrechte
Was hi houesch inden gheuechte

[Brill nummering]

Die bisscop die te haerlem lach
Ontsach hem nacht ende dach

[Brill nummering]

Datmen hem van achter soude
Den wech belegghen also houde
Ende oec ghebrac hem spise mede
Doe keerdi tutrecht indie stede
Ende liet lodewijc aldare

[Brill nummering]

Bliuen int lant van kenemare
Noch [lombarde ter hoogte van één regel] ne was in ongheualle
Dese onwille al [al boven de regel toegevoegd, met een verwijsteken tussen onwille en met] met alle
Graue willem niet swaer ghenoech
Hem ne quam mere ongheuoech

[Brill nummering]

Want bedi die graue van namen
Die doe in voechdien te samen
Vlaendren had ende henegouwen
Met ij. ionghen ioncfrouwen
Joncfrou ianen ende margrieten

[Brill nummering]

Die des oec niet en lieten
Hine ghiselde oec an sine hant
Te seluen tiden walchren lant
Ende her hughe van voerne mede
Ghiselde [Ghiselden met de n geëxpungeerd] met sire moghenthede

[Brill nummering]

Scouden an graue lodewijx side
Graue willam was onblide
Als die hem waer ne wiste weghen
Ende in .i. vischscepekijn es hi ghelegen

Van onlande te lande ghetrect

[Brill nummering]

Ende met natten netten ghedect
Als die vlo. wisti [wi verbeterd uit iets anders] waer vlien
Ghesocht was hi daer mettien
Ende diene sochten worden bedrogen
Want sine vinden niet en moghen

[Brill nummering]

Nochtan hebben si dat scip gheset
Daer hi lach onder die net
Dus ontvoer hi sulken te toerne
Mer mijn heer hughe van voerne
Die wort om sinen ouermoet

[Brill nummering]

Vte scouden mitter spoet
Ende wt zelant oec verdreuen
Niewe sekerheit heb si ghegeuen
Ende soeken den graue willem
Ende alsi gheuonden hebben hem

[Brill nummering]

Hebben sine ouer here ghehult
Ende hem mede oec al onscult
Dat hem die noet ende bedwanc
Gheleet had enen andren ganc

[Brill nummering]

Alse graue willem heeft vernomen

[Brill nummering]

Dat die zelanders an hem sijn comen
Scrijft [rij verbeterd uit ri] hi heren wouter van egmonde
Dat hi daer come in corter stonde
Te leyden metten kenemaren
Ende hi screef hem oec te waren

[Brill nummering]

Op wat daghe dat hi woude
Ende dat hi striden niet en soude
Hine ware selue ende els ne gheen bode [bode achter de volgende regel]
Want hi des betroude gode
Dat hi daer soude die viande

[Brill nummering]

Jaghen wt sijns vaders lande
Her wouter reyde die dinghe
Ende her willem van teylinghe

Ende here philips van wassenaer
Holpen al hier toe openbaer

[Brill nummering]

Nu is wt kenemaerlant comen
Graue lodewijc ende heeft ghenomen
Jn voerscoten sijn heer velt
Ende ghesleghen sijn ghetelt
Daer was van volke groten loep

[Brill nummering]

Groten marct ende groten coep
Van al des men behoefde doe
Tfolc was blide ende vroe
Om graue lodewic haren graue
Mer een dinc droech hem den sanc aue

[Brill nummering]

Want onderlopen waren hem [m verbeterd uit iets anders]
Die heer ysenbrant van haerlem
Ende die here alem [er lijkt eerder alem dan alein te staan] sijn oem daer toe
Ende waren toutdorp geuangen doe

[Brill nummering]

Hier na quam .i. ander mare

[Brill nummering]

Dat dat volc van zelant ware
An graue willem ghesworen dare
Ende al dat volc van kenemare
Te rine ende grauen souden
Grachten daer si mede wouden

[Brill nummering]

There sluten dat van dien
Een man niet soude ontvlien
Dus so soudemense harde saen
An beide siden daer bestaen

[Brill nummering]

Graue lodewic die nam raet

[Brill nummering]

Watmen best doet na dat staet
So dat hem dochte sonderlinghe
Best datmen te ghemoete ghinge
Den vianden tote dien gaten
Daer men weren wilde die straten

[Brill nummering]

Met desen rade sijn gheuaren
Lieden die wijs van stride waren

Te leyden ieghen die kenemaren
Ende met coerne ende met ruwaren
Volleden si die niewe gracht

[Brill nummering]

Die kenemaren met groter cracht
Die bouen indie veste waren
Weerden hem met hare scaren
Mer onberecht ende sonder sin
Vochten si also vele te min

[Brill nummering]

Diede haer ouermoede
Dandre vochten inder hoede
Wiselike als dander beste
Ende wonnen hem of die veste
Oec waren si also begrepen

[Brill nummering]

Dat si weder tot die scepen
Ne conden comen mitter vaert
Doe liepen si ter brugghen waert
Die te inghe was ende te cranc
Onder also swaer bedranc [bedwanc met de w geëxpungeerd en erboven een r geschreven]

[Brill nummering]

Want die viande streden hem an
Die brugghe brac daer menich man
Vallen moste. ende versmoren
Philips van wassenaer siet verloren
Ende ontvlo metten sinen saen

[Brill nummering]

Els wort versleghen ende gheuaen
Her wouter ende her aelbrecht
Die sijn oec ontweken echt
Met haren met groter cracht
Her willem van teylinghe vacht

[Brill nummering]

Ende die sine manne ende neuen
Doch so mosten si hem op gheuen
Ende waren daer gheuaen
Die kenemaer ende sijn ondaen
Ende lieten daer goet ende liede

[Brill nummering]

Haer haest dedet dat hem messciede

Ende oec dat si ne daden niet
Dat hem die graue willem riet
Die wilde datmen ghenen wijch ne naem
Eer hi selue ende sijn volc quaem

[Brill nummering]

Lodewijc keert te voerscoten vro
Als dient gheuallen is so
Met roue ende met sine gheuane
Nu waent hi wel voert ane
Seker bliuen int lant

[Brill nummering]

Datten nemmermeer soeke viant
Mer dauenture heft menighen hoghe
Om datse wil dat hi ghedoghe
Den swaren val als sijt ghebiet
Ende dit selue is hem ghesciet

[Brill nummering]

Willem [lombarde ter hoogte van één regel] die in zeelant was
Als hi die mare verhoerde das
Was hem harde swaer te moede
Doch so dede hi als die vroede
Ende helt hem in dier ghebare

[Brill nummering]

Als offer hem niet om en ware
Mer sijn here wt zeelant
Dede hi versamen thant
Ende met sinen hollanders mede
Die waren van sire ionstichede

[Brill nummering]

Ende is ouer mase ghetrect
Als die gone die emmer mect
Te soeken den graue lodewike
Gheuaren quam hi vromichlike
Tote rijswijc ander gheest

[Brill nummering]

Daer dede hi loodsieren meest
Ter tolne sijn here groet
So dat hem niement verboet

[Brill nummering]

Lodewijc so quam die mare
Den hertoghe sende hi dare

[Brill nummering]

Van limburch. dat hi besaghe
Met wat volke willem laghe
Daer hertoghe die wijs was van stride
Quam besien daer willems side
Ende wonderde dat hi ter were

[Brill nummering]

Brochte so wel berecht .i. here
So wel ghewapent ende ghescaert
Om pays sprac hi te hem waert
Willem sprac dits al bleuen
Jc bin hier des lants verdreuen

[Brill nummering]

Ende sie mine vrienden verderuen
Verwinnen wil ic ofte steruen
Daer nes gheen gheuoech noch middewaerde [waerde achter de voorafgaande regel, met midde verbonden via een dubbele afbrekingsstreep]
Lodewijc ne vlie sire vaerde

[Brill nummering]

Sonder pays ende sonder bestant

[Brill nummering]

Sciede die hertoghe danen thant
Ende brinct lodewijc die mare
Vol sorghen ende van groten vare
Ende riet anders niet dan wiken
Selue ghinc hi hene striken

[Brill nummering]

Met sinen volke van zijnre side
Ende liet lodewijc inden stride
Die saen vernam sine vlucht
Hi liet staen van groter vrucht
Die pawelioene ende tghetelt

[Brill nummering]

Tote voerscoten op dat velt
Vol van menigher tieren ware
Coepmanne goet van harentare
Wapen spise ende camer ghewant
Want men seide daer thant

[Brill nummering]

Willem quame ende die zeeusche wolue
Waert so datmen hem ontdolue
Den wech dat al waer doet
Of gheuaenna de e een geëxpungeerde bovenschacht cleen ende groet

Ridders toghen op haer paert

[Brill nummering]

Ende worpen wech metter vaert
Helme harnasch halsberch ende scilde
Dat hijt name wie so wilde

[Brill nummering]

Oec es hem willem na comen
Als dies mare heeft vernomen

[Brill nummering]

Dat hem dus sine viande
Ontvlien willen vten lande
Ende brochtse in sulken vare
Datter menich hare entare
Jnden sloten worden versmoort

[Brill nummering]

Ende oec alsmen die waerheit verhoert
Worden vele ter seluer wile
Versmoert int water heet die zile
Dats int water [boven de e een afkortingsstreep voor m of n] biden rine
Allegader daden si pine

[Brill nummering]

Om te comen int bisdoem
Maer des heuet [h verbeterd uit m] men noch den roem
Datse iaghede die wiue
So verscubt waren si van liue
Want thoeft siec aldie lede

[Brill nummering]

Moeten sijn ontset daer mede
Het vloe al tutrecht indie stat
Graue willem was te lat [la op rasuur]
Die met scepen roeyde naer
Want lodewijc ontreet aldaer

[Brill nummering]

Met vele hollanders gheuaen
Die dede hi den bisscop ontfaen
Voer sijn belof vander scout
Die hilt die bisscop met gewout
Nochtan ontvloe hi niet geheel

[Brill nummering]

Van sine ridders een deel
Worden belopen inden staert
Ende seriante goet ende waert

Altemale dat karine
Scepen waghen tenten scrine

[Brill nummering]

Spise dranc ende ander ghescal
Wonnen die zelanders al
Dus wan graue willem tlant
Ende wie so hem was viant
Dien brac hi huys ende veste

[Brill nummering]

Hier na so quamen int leste
Die van vtrecht vter stede
Met vele hollanders oec mede
Te dordrecht opt lant met scepen
Ende hebben die poert ondergrepen

[Brill nummering]

Ende gheroeft ende verbrant
Wat so men daer in [hier viant doorgestreept] vant
So datmen dach hilt daer aue
Tusschen den bisscop ende der graue
Dat si te vrienscepen quamen

[Brill nummering]

Mer die graue most alte samen
Den her heynric den craen keren
Dat hi hem dede torneren
Doe hi graue van vrieslant wart
Want hi zwaer hadde [de eerste d verbeterd uit een bovenschacht] beswaert

[Brill nummering]

Ende van hollant aldie man
Die int bisdom woenden dan
Souden horen ints bisscops recht
Ende die mede van vtrecht
Die int graefscap hadden wone

[Brill nummering]

Souden oec pleghen dat gone
Nochtan gaf willem tier stont
Vander zoene M pont
Doe bleuen den bisscop te pande
Sine gheuaen in sine hande

[Brill nummering]

Den proest florens liet hi gaen
Die tot oudorp laghen gheuaen

Die here ysebrant ende here alein
Her aernout entie broeder sijn
Her heynric die van rijswijc waren

[Brill nummering]

Liet die graue willem varen
Ende comen tharen goede
Als si hadden sine ghemoede
Dandre hadden targher loen
Die volchden den graue van loen

[Brill nummering]

Dien nam hi renten goet ende chens
Ende gaft sinen broeder florens
Som den ghenen die in desen
Hem trou hadden ghewesen
Her hughe van voerne met sinen neuen

[Brill nummering]

Die wort vten lande verdreuen
Die proest florens dede hem verdriet
Want hi brac hem in poertvliet
Sine veste die seer was vast
Ende dede hem menighen ouerlast

[Brill nummering]

Alsmen screef ons heren iaer
XijC ende .v. daer naer
Quam ende brochte menich scip
Van vlaendren der kinder voghet filip
Joncfrou ianen ende margrieten

[Brill nummering]

Des mochte graue willem verdrieten
Want hi wilde met onminnen
Hem tlant van zeelant of winnen
Ende lodewike gheuen weder
Willem gaderde op ende neder

[Brill nummering]

Sine vrienden ende wilde eer bliuen
Eer hi hem eer laet tslants verdriuen
Ende als si waren so na comen
Datmen wijch soude hebben ghenomen
Die ghene diere tusschen spraken

[Brill nummering]

Brochtent alte goeden saken

Dat was die coninginne machtilt
Van portegael die doe hilt
Jn vlaendren duwarie groet
Graue filips haer man bleef doet

[Brill nummering]

Voer akers indie grote vaert
Daer haer die duwarie of waert
Ende die proest van brugge mede
Dese ij spraken om die vrede
Also langhe dat si volbrochten

[Brill nummering]

Den pays dien si sere sochten
Die graue filips ende willem
Die versoenden onder hem
Onder voerwaerde ende ghelt
So datmen die dinc vaste helt

[Brill nummering]

Nu was lodewijc tutrecht comen
Als die waende hebben ghenomen
Van hollant die moghenthede
Ende veralijt sijn zwegher mede
Ende hadden daer versament here

[Brill nummering]

Als te winnen sonder were
Hollant dat hem was ghenomen
Mettien sijn daer lettren comen
Ende boden die brochten mare
Dat willem versoent ware

[Brill nummering]

Jeghen vlaendren alte male
Ende hem sonder weder tale
Also coes van gheenre side
Dus mosten si keren onblide
Sonder troest van danen zi quamen

[Brill nummering]

Als die nemmer ne namen
Penninc waert vromen in hollant
Vrouwen raet die heeft ghescant
Den graue van loen ende sijn wijf
Daer si sonder enich blijf [onder deze kolom in de marge de custode onterft bleuen]

[Brill nummering]

Onterft of bleuen ende ontset
Orloghe die scoert alle wet
Die tlant mach winnen sijn is tlant
Mach hijt behouden mitter hant
Dus staet heerscepie ten swaerde

[Brill nummering]

Ade die voer hare vaerde
Ende is sonder oer verstoruen
Willem haer oem heeft verworuen
Tlant van bi oesten heyden zee
Toter lauece voert mee

[Brill nummering]

Sette hi sine dinghen te vreden
Ende berechte tlant ende steden

[Brill nummering]

Dit was als ic vinden conde
Vanden graue tote egmonde

[Brill nummering]

Ende niet meer ne vandix daer

[Brill nummering]

Dese willem starf in ons heren iaer
Xijc .xx. ende drie
Enen sone so liet hie
Diemen florens nomen hoert
An hem stont hollant voert

[Brill nummering]

Florens graue willems sone
Nam een vrouwe ende die gone
Hiet vermachtelt van brabant
Hertoghe heynrix dochter als ict vant [vant achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Des eersts heynrix vanden drien
Diemen elc na andren mach sien
Daer ane wan hi enen sone
Was was gheheten die gone
Graue florens bleef [de tweede e verbeterd uit een rechte stok] in enen tornoy

[Brill nummering]

Te corbi [hier w doorgestreept] dat was vernoy

[Brill nummering]

Daer was gheuelt sine [die geëxpungeerd en sine erboven geschreven] baniere

[Brill nummering]

Xijc .xxx. ende viere
Screefmen doe die iaer ons heren
Als ons die croniken leren

[Brill nummering]

Elf iaer lesen wi van desen
Dat hi graue had ghewesen

[Brill nummering]

Nu leg wi vanden graue neder

[Brill nummering]

Ende keren ter materien weder

[Brill nummering]

Vanden ionghen vrederike
Dien die crone vanden rike
Van romen biden coer an quam

[Brill nummering]

Des die bisscop van colen was gram
Als ic v hier te voren las
Om dat hire niet ouer en was

[Brill nummering]

Keyser vrederic sette hem ieghen
Der heyligher kerken als nv pleghen
Vele lieden als ic versta
Namt hem die paeus also na

[Brill nummering]

Dat hine condampneren dede
Ende roueden aldaer ter stede

[Brill nummering]

Vander crone ende vander ere

[Brill nummering]

Ende scieden van onsen here
Als hi dit heuet verstaen
Peynsde hi doe also saen

[Brill nummering]

Dat hi met crachte woude houden trike [trike achter de voorafgaande regel]
Die paeus dochte des ghelike
Ende sette hem mitten banne toe
Doe moste keyser vrederic doe
Die crone verliesen mit groter scende

[Brill nummering]

Want die paeus wt sende
Bullen brieuen ouer al
Wie hi is die sterken sal
Den valschen keiser ende sine ghebode
Doet hi te banne ende sceyt van gode

[Brill nummering]

Dus most die keiser vrederic missen
Die paeus ghinc hem bewissen
Wien hi die crone gheuen mochte
Ten lesten rade hi bedochte

Dat hi den kiesers vanden rike

[Brill nummering]

Omboet dat si vroedelike
Coren die hem nutte dochte
Ende hem die beste wesen mochte
Die dat rike houde in eren
Si namens raet an menighen heere [heere achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Ende coren den lantgraue van duringe
Ende weet dat ic van sine dingen
Niet vele scriuen wil no spreken
Daer omme laettict hier gebreken

[Brill nummering]

Jc weet dat hi onlange was
Doe beriedsi hem echter das

[Brill nummering]

Wies hem waerdich wesen dochte

[Brill nummering]

Dies men an menigen raet sochte

[Brill nummering]

Ende anden hertoghe heynrike
Die moghende was ende rike
Die hem bepensde ende rieter toe
Datmen kiesen soude doe
Den ionghen graue van hollant

[Brill nummering]

Willem graue florens sone ghenant
Hi was tshartoghen suster sone
Verstaet hoe het quam dat gone
Die graue was ionc stout ende wreet
Ende alle valscheit had hi leet

[Brill nummering]

Ende woude sijn lant houden te rechte [te achter de volgende regel]
Jeghens heren ende knechte
Ende ieghens alle sijn ommesaten
Dit ontsach sere vtermaten
Die hertoghe ende riet dat sijn neue

[Brill nummering]

Emmer coninc ghecoren bleue
Dus was hi coninc ghecoren daer
Alsmen screef ons heren iaer
.M. cc. xl ende seuene
Op sinte michiels dach al euene

[Brill nummering]

Daer na ouer een iaer
Alsmen recht segghet twaer
Doemen screef xijc . xl. ende achte
Wart [Want met de n geëxpungeerd en de r erboven geschreven] die heere van groter machte
Op alre heilighen dach gecroent

[Brill nummering]

Des hi bleef al onghehoent
Jnden seluen iare mede
Doerghinc die vloet menige stede [stede achter de voorafgaande regel]
Vlaendren zeelant altemale
Ende oec hollant also wale

[Brill nummering]

Jn weet wat bedieden mochte
Mi dinct dat in mijn ghedochte
Dat .i. here in [die doorgestreept en in erboven geschreven] sinen lande
Mach beiaghen ere ende scande
Berecht hi die ghemeente wel

[Brill nummering]

Die onnosel es ende niet fel
Ende den wreden weder staet
Die altoes begheert ouerdaet
Ende sinen gheburen si ghelike
Sijn si arm ofte rike

[Brill nummering]

Ende ouerdaet met crachte were
Ende hebbe altoes sulken ghere
Dat hi die sine te rechte houde
Rechte ouer hem wies es die scoude
Si hi clene ofte groet

[Brill nummering]

Verboert hi tlijf men slane doet
Verboert hi anders men neme sijn goet
Jc seg so dat nv sulc misdoet
Die lude roept doet mi vonnes
Waende hi hebben sulc .i. les

[Brill nummering]

Als recht vonnes draghen soude
Dat hijt luttel hebben woude
Mer is een here goedertiere
Ende hi verdraecht in alle maniere

So wil elc een here wesen

[Brill nummering]

Mer ist dat gheualt desen
Dat hi scarp is ende fel
Den quaden so pensdmen wel
Mochten wi desen setten daer
Daer wi sijns ghenen vaer

[Brill nummering]

Dorsten hebben ende pinen dan
So te heffen ghenen man
Dat hise van hem moet wisen verre
Daer hise niet mach maken erre
Als die hertoghe heynric dochte

[Brill nummering]

Hi riet daer toe al dat hi mochte
Dat sijn neue waer ghecoren
Hi waende te min hebben toren
Als hi ware in vreemden rike
Ende andre pensden des ghelike

[Brill nummering]

Ende waren blide om dese core
Dus versta ict ende hore
Dat een here mit zoeten seden
Meer verliest ten daghe heden
Binnen lants. ende ieghen ommesaten [en achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Dan die wreet is vtermaten
Nv keer ic weder daer ict liet
Die ionge graue ne woude niet
Laten te doene dat hi soude
Hi voer voert die boude

[Brill nummering]

Want hi was stout ende ionc van liue [liue achter de voorafgaande regel]
Ende had een ioecht te wiue
Jonc scone ende wel gheboren
Van bruneswijc als wi horen
Was si des hertoghen kint

[Brill nummering]

Daer die graue ane wan zint
Enen soen die florens hiet
Daer ons of menich verdriet

Comen is van sine doet
Ende oec iammer alte groet

[Brill nummering]

Als ghi hier na sult verstaen
Doe graue willem had ontfaen

[Brill nummering]

Die gaue die hem was ghesent
Pensde hi al omtrent
Wat hem bedorfte ende trac voer aken [aken achter de voorafgaande regel]
Ende ontboet volc tesen saken

[Brill nummering]

Met enen crachtighen here
Die stat sette haer ter were
Also langhe dat sijt bedochten
Dat sijt gheweren niet en mochten
Of hadde gedaen dat daer toe

[Brill nummering]

Scout te doene: [punctus elevatus; dit teken ook hierna met een dubbele punt aangegeven] ende gauen doe
Den graue willem op die stat
Bi voerwaerden ende op dat
Dat hi hem voertwaert laten soude
Al haer recht ende also houde

[Brill nummering]

Dede hi dat bi goeden rade
Ende wart ghecroent bi lieuer stade
Op des stoel sijts ghewes
Als te voren bescreuen es
Te heilichmisse te aken binnen

[Brill nummering]

Doe pensde hi in sine sinnen
Hoe hi dat rike dwingen soude
Ende hi ghinc toe als die boude
Harentare op den rine
Voer keysers waerde doghede hi pine [hi pine achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Eer men hem die burch op gaf
Doe keerde hi weder af

[Brill nummering]

Ende voer te lande als hi woude

[Brill nummering]

Doe quam hem boetscap also houde
Dat van vlaendren die grauinne
Margriete met enen hoghen sinne

Dede gadren maghe ende man

[Brill nummering]

Ende woude seelant soeken an
Daer quam te helpe menich graue
Menich man van groter haue
Menich ridder ende menich seriant
Quam aldoe in vlaender lant

[Brill nummering]

Die haer alle waren hout
Want si gaf mildelijc dat zout
Borghenioen [voor ni is ook de lezing m mogelijk] ende fransoyse
Beide rike ende hauelose
Poyteuine ende henewiere

[Brill nummering]

Quamen alle met haer hiere
Om zeelant te torqueren [of torquereren: tussen u en e mogelijk een (niet afgemaakt?) afkortingsteken voor er]
Si ghinc te rade metten heren
Wat si haer rieden te bestane
Als si hem dus sprac ane

[Brill nummering]

Rieden si haer dese dinc
Dat si senden ten coninc
Ende dede hem vraghen of hi woude
Doen dat hi met rechte soude
Ende hi zeelant van haer ontfinge

[Brill nummering]

Als dit quam vore den coninge
Sprac hi. dit ne sceen gheen recht
Dat ic soude wesen knecht
Mijns knechts. want si van mi
Soude houden tgoet. hoe dat si

[Brill nummering]

Van haer sal ic niet ontfaen
Si sal met rechte onderdaen
Mi wesen [s geschreven boven een onleesbare andere letter, die eerst verbeterd en daarna geëxpungeerd is] van sconen lande
Wordic haer man het ware scande
Van goede dat den rike toe behoert

[Brill nummering]

Jc hete coninc. nv doe voert
Dat haer wisen sal haer raet
Als die grauinne dat verstaet

Wart si gram ende dede ghebieden
Met haeste groet al haer lieden

[Brill nummering]

Dat si trecken te scepe waert
Ende si dedent onghespaert
Ende quam met enen groten heer
Te waterdunen op dat meer
Die [lombarde ter hoogte van één regel] coninc was ten seluen stonden

[Brill nummering]

Also als ict heb onderuonden
Te rechter waerheit in brabant
Tot enen perlemente. want
Hi waers harde gaerne of comen
Met eren ende te sinen vromen

[Brill nummering]

Die voer die vrouwe hilden tpleit
Maectent so lanc ende so breit
Ende trectent willems also langhe
Misselic hoet in zeelant ganghe
Ende scriuen dit der vrouwen in rade

[Brill nummering]

Dat si haren wille dade
Si souden den coninc houden daer
Met perlemente. want si vorwaer
Waenden waer hire selue niet
Dat die vrouwe sonder verdriet

[Brill nummering]

Zeelant soude winnen wel
Dit was .i. verradenisse fel
Des coninx broeder die ionghe florens
Lach inden dunen haer ende ghens
Met sinen vrienden met sinen here

[Brill nummering]

Ende was altoes op die were
Dat hollantsche ende zeeussche diet
Ne wilden begheuen niet
Oec waren daer coene man
Van buten lants die hem an

[Brill nummering]

Jn staden stonde van alre dinc
Dit was gheseyt den coninc

Tot andworpen daer hi lach
Die hem wel sere dies [dies achter de regel en met verwijsteken hier geplaatst] ontsach
Dat die grauinne lach op dat meer

[Brill nummering]

Met enen onghetelden heer
Als te scepene althant
Ende ouer te varen in zeelant
Daer si omme dede pine
Die coninc voer al stillekine

[Brill nummering]

Thuys waert aldat hi mochte
Nu hoert wat die vrouwe dochte
Si haeste seer als ic hoer lyen
Haren soen here ghyen
Hiet si there leyden ende seyde

[Brill nummering]

Vaert sone indie gods gheleyde
Ende wint ons zeelant ende ne laets niet
Hi seide vrouwe wats ghesciet
Jc wint of ic bliue doet
Nu blijft ghesont. ende indien boet

[Brill nummering]

Stiep hi mettien ende voer te scepe
Met enen sconen gheselscepe
Voer hi bi west capplen an
Daer ontsceepte menich man
Die wel waenden sonder were

[Brill nummering]

Dat lant winnen: ende dat here
Van hollant ende van zeelant mede
Stont ghescaert tot eenre stede
Jnden dunen ghereet ten spronghe
Tsconinx broeder florens die ionghe

[Brill nummering]

Wort ridder opten seluen dach
Doe hi die viande voer hem sach
Dien ghinc ieghen met stouten moede
Die vlaminghe die des sonder hoede
Waren. sijn opt lant ghetrect

[Brill nummering]

Als diere niet op hadden ghemect

Dat daer enighe liede waren
Als si saghen ghene scaren
Worden si ondaen ende veruaert
Ende weken weder tscepe waert

[Brill nummering]

Ende begonsten sere te vliene
Nu staet den hollanders .i. deel siene
Als die voert trecken met ghenende
Dat dandre vloen met groter scende
Die graue van ghisen hilt nochtan

[Brill nummering]

Ende met hem oec menich man
Wel op gheseten met scoenre scare
Ende hem quam oec een mare
Dat die coninc quame van achter
Met groter ere het docht hem lachter

[Brill nummering]

Souder hem enich ontgaen
Die graue van ghisen gaf hem gheuaen
Onghesleghen ende onghewont
Ende in den wapen al ghesont
Oec bleef her ghye gheuaen

[Brill nummering]

Mer ic hebt aldus verstaen
Dat hi ontfinc een wonde
Jnden voet daer hi ghesonde
Noyt daer na an ghewan
Wat waendi hoe menich man

[Brill nummering]

Aldaer bleef ten seluen male
Daer bleefer doet bi ghetale
Onder versleghen ende verdronken
Ende inder zouter zee verzonken
Meer dan lM. man

[Brill nummering]

Hoe machmen gheweten dan
Hoe menich daer gheuangen bleef
Jc hoerde segghen dat mense dreef
Thuys met hopen oft scapen waren
Daer mochtmen menich moeder baren

[Brill nummering]

Naect sien lopen achter velde
Hine leeft niet diese telde
Die coninc selue quam met desen
Die in brabant had ghewesen
Tot arnemuden mit haesten groet

[Brill nummering]

Ende sloech sijn paert vten boet
Ende als hi opten lande quam
Daer verhoerdi ende vernam
Dat die vlaminghe verwonnen waren
Hi sachse lopen bi groten scaren

[Brill nummering]

Naect. ende te barenteert zere
Des dancte hi gode onsen here
Ende als si sijns worden gheware
Die daer lopen harentare
Naect dat die coninc was

[Brill nummering]

Worden si te rade das
Dat si te hant baden om ghenade
Die coninc wort des te rade
Doer god ende om ontfarmichede
Dat hi hem ghenade dede

[Brill nummering]

Ende deedse comen met groten roten
Ende ouer doen met boten
Also naect alsi waren
Dus worden die vlaminghe scaren
Ghesconfiert in walchen lant

[Brill nummering]

Die coninc dede althant
Die gheuanghen in sijn behout
Des menich was ionc ende out
Des die coninc was wel vro
Dit gheuel recht also

[Brill nummering]

Alsmen screef ons heren iaer
M. cc. ouer waer
.L. ende .iij. oec mede
Bi westcapplen teenre stede

Recht op sinte maertijns daghe

[Brill nummering]

Gheuel den vlaminghen dese plaghe
Jnden zomer als hi ghelach
Ende was op enen vridach
Wat holpe dat icker veel of seyde
Dit ghesciede bi gheleyde

[Brill nummering]

Van lieden diemen hiet
Verradre. des ne twiuelt niet
Dat noyt vlaminc was so coene
Diet hadde dorren bestaen te doene
Sonder hulpe vanden lande

[Brill nummering]

Al ghedoechde vlaendren die scande
Dan was sonder reden niet
Want also alst is ghesciet
Dat .i. man des verdient
Dat sijn here niet ne es sijn vrient

[Brill nummering]

Ende hi moet varen vten lande
Hem ne roect hoe grote scande
Dat ander lude daer of ontfinghen
Op dat si met sinen dinghen
Sinen wille mach bedriuen

[Brill nummering]

Si moghen slachten den keytiuen
Die hem dus verdullen laten
Den ghenen die bi hare onmaten
Hem setten ieghen haren here
Des ghelouic nemmermere

[Brill nummering]

Mochten si haren wille beiaghen
Hem ne rocht in wat plaghen
Si die ghene mochten bringhen
Bi wien si daden hare dinghen
Dat waer hem algader goet

[Brill nummering]

Daer om sette si haren moet
Hoe si die heren verweren moghen [h verbeterd uit iets anders]
Anders soude haer dinc niet doghen

Dit sietmen alle daghe
Dat menich hier om leit laghe

[Brill nummering]

Ende met allen doene daer na staet
Hoe hi te houe mach worden raet
Ende hi sine sake moghe bedriuen
Dus moet doerloghe tsheren bliuen
Dat hi te voren niet vermochte

[Brill nummering]

Dus volbrinct hi sijn ghedochte
Ende dit gheuiel den vlaemschen heren
Nu wil ic anden coninc keren
Nv sijn die sticken aldus comen
Jn zeelant dit heeft vernomen

[Brill nummering]

Van vlaendren die grauinne
Die des rouwe in haren sinne
Hadde ende dreef iammer groet
Haer dochte dat si lieuer ware doet
Dan si langher hadde tlijf

[Brill nummering]

Nv hoert wat pensde dat wijf
Haer oudste sone ende die eerste
Die met rechte was die gheheerste
Van auenes mijn heer ian
Die had hem ghenomen an

[Brill nummering]

Vrou aliden van hollant
Daer hi altoes trou an vant
Te wiue met bliscepen ende met eren
Tote aken voer den grote here
Daer die coninc crone ontfinc

[Brill nummering]

Veraliden broeder om die dinc
Wouden die moeder onteruen
Ende goedeloes laten steruen
Want sine conde ghepensen treken
Hoe si haer best mochte wreken

[Brill nummering]

Ouer tgheslachte van hollant
Maer ontboet altehant

Van aniau den edelen graue
Of hi goet woude ende haue
Hebben ouer sijn verlies

[Brill nummering]

Dat hi hem bedochte dies
Si woude hem henegouwen op gheuen
Dat dien van hollant niet en bleuen
Jn haren lande gheerft yet
Die graue kaerle die dat versiet

[Brill nummering]

Quam in henegouwen thant
Ende ontfinc al dat lant
Dat hem die vrou van vlaendren gaf [gaf achter de voorafgaande regel]
Ende onderwant hem daer af
Recht of hi here ware

[Brill nummering]

Ende seide oec al openbare
Dat die gheboerte van hollant
Nemmermeer en soude in hant
Hebben tgoet [tgout met de u geëxpungeerd en een e erboven geschreven] uan henegouwen
Nu hoert van deser goeder vrouwen

[Brill nummering]

Die om niet verderuen woude
Haren sone die wesen soude
Met rechte haer outste erfnaem
Sine hadde des ghenen scaem
Dat si den ghenen tlant op gaf

[Brill nummering]

Diere niet met rechte hilt af
Ende diet niet mochte comen an
Doe claghede dit mijn here ian
Vrou aliden sinen wiue
Die hi ghelike sijns selues liue

[Brill nummering]

Minde. ende toechde haer mede
Dat hi ghedoechde den onvrede
Doer haren wille ende haers broeder
Haers vaders kint ende hare moeder
Ende dat hi onteruet bleue

[Brill nummering]

Alle die daghe die hi leue

Het [hier een doorgestreepte h] ne waer dat wesen soude
Ende hem die coninc willem woude
Te helpe comen met sire cracht
Ende hi te valencijn op die gracht

[Brill nummering]

Woude logieren met sinen here
Hi hoepte dat met cleenre were
Wel te comen te sinen [hier goede geëxpungeerd] erue
Hi sende doe om sine bederue
Sijn vrouwe sijn wijf om dese dinc

[Brill nummering]

Die hem dit claghede den coninc
Die [lombarde ter hoogte van één regel] coninc wart doe te rade
Dat hi screef met lieuer lade
An haren karel den riken graue
Dat hi der dinc wilde staen aue

[Brill nummering]

Ende oec niet onderwinden das
Dat met rechte sijn niet en was
Hi wouds hem danken al sijn leuen
Her karel diet niet begheuen
Woude. screef hem weder soe

[Brill nummering]

Hine dede doer hem niet een stroe
Hine begheerde els ghene zaken
Dat hi dat mochte gheraken
Dat hine op een velt berede
Op sulke plaetse op sulke stede

[Brill nummering]

Dat hine opt harde beride
Hi soude also op hem striden
Ende hem worden doen in scine
Of hine minde ende die sine
Oec vermat hi hem eene dinc

[Brill nummering]

Mocht hi wel den water coninc
Vten water opt lant ghecrighen
Hi soudem zaden so met wighen
Ende sinen toren an hem wreken
Men souder ewelic of spreken

[Brill nummering]

Dit screef hi weder andenverbeterd uit and' coninc
Ende onderwant hem sulker dinc
Dat hem die steden ghinghen in hant
Ende trecte voer adinghen te hant
Den coninc quam hier of die mare

[Brill nummering]

Die weder screef al openbare
An karel den graue in desen doene
Waer hi goet man ende coene
Dat hi quamen tassche op die heyde
Ende hi daer sijns ombeyde

[Brill nummering]

Est dat hire comen mach
Die coninc besciet hem enen dach
Dat hire wesen soude dan
Ende met hem menich hoghe man
Ende souder sijns ontbeiden

[Brill nummering]

Want tot assche optier [r in tweede instantie tussengeschreven] heiden
Es een harde scoen pleyn
Her graue in bin niet so vileyn
En dar wel vten watre comen
Tga te scaden of te vromen

[Brill nummering]

Hoech man sidi van hoghen gheslachte
Ende daer toe van groter machte
Sidi coene comt dan daer

[Brill nummering]

Jc comer seker weet vor waer

[Brill nummering]

Op dat ghi beydet enen dach

[Brill nummering]

Winne daer die winnen mach

[Brill nummering]

Daer ist vten watre wale
Daer ne sijn berghe no dale
Dat yement den andren mach becrupen

[Brill nummering]

Noch beringhen noch beslupen

[Brill nummering]

So wie behout dat velt daer
Hi mach wel segghen ouer waer
Dat hijt met stride ghewonnen heeft

[Brill nummering]

Hets recht datmen hem dan gheeft

Den prijs aldie warelt dore
Welc onser die dan comt vore
Beyde des anders enen dach
Als die graue des hoert ghewach

[Brill nummering]

Dat hem die coninc heeft ghescreuen
Omboet hi mannen ende neuen
Ende den coninc lodewike
Sinen broeder van vranckerike
Ende bat hem sere op ghenaden

[Brill nummering]

Dat hi hem staen woude in staden
Met volke ende met goede mede
Die heilighe lodewijc screef ter stede [stede achter de volgende regel]
Sinen broeder dese woert
Niet sone heb ic ghehoert

[Brill nummering]

Dat willem die ionghe man
Coninc van romen ye ghewan
Wille te doene ieghens mi
Ende en wil oec niet hoe dat si
Jeghen hem doen enyghe saken

[Brill nummering]

Des hi wesen mach tonghemake
Also langhe als hi bliuet
Jn sinen lande ende niet verdriuet
Mine lieden wt minen lande
Het waer lachter ende scande

[Brill nummering]

Soudic sijn lant berechten
Jeghens hem wil ic niet vechten
Doer eens wiues ouer moet
Doet anders dat v dinct goet
Karel die graue heuet dit verhoert

[Brill nummering]

Ende teldet der grauinnen voert
Die andwoerde dus teser saken
Here ne weest niet tonghemake
Ende ne hebt ghenen vaer
Ghi sout hier ligghen .vij. iaer

[Brill nummering]

Eer hi vten lande quame
Die coninc om enighe vrame
Mids onder sine viande
Hi soude noch bringhen bloedighe hande [hande achter de voorafgaande regel]
Die onse maghen hebben verslaghen

[Brill nummering]

Des ne darf nyement vraghen
So coene wart hi nemmermere

[Brill nummering]

Weset te ghemake here

[Brill nummering]

Daer toe macht nemmermee comen
Gaet te scaden of te vromen
Dat enighe kindre van sinen gheslachte
Al ware .xx. waruen achte

[Brill nummering]

Worden in minen lande ghegoet
Mit rechte had ics [.ix. doorgestreept en ics erboven geschreven; hiervan de eind-s onzeker] weder moet
Soude sijn suster hebben dat mine
Want hi selue ende die zine
Hebben mi so leyde ghedaen

[Brill nummering]

Lieue here laet dit staen

[Brill nummering]

Ghi sult trecken op dat velt
Ende daer slaen uwe ghetelt

[Brill nummering]

Ende liggher .ij. daghe of drie
Jc seg v waer ghelouets mie
Dat hi nemmermee wart soe coene

[Brill nummering]

Sulke dulheit te doene

[Brill nummering]

Dat hi yet soude comen hare

[Brill nummering]

Jc sal v voert segghen tware

[Brill nummering]

Ghi blijft van henegouwen graue

[Brill nummering]

Ende mijn sone sals bliuen aue

[Brill nummering]

Aldoer sijn wijf ende dorden broeder

[Brill nummering]

Haers vader kint ende hare moeder

[Brill nummering]

Hine darf daer toe hopen nemmermeer
Laet v ghenoghen ende blijf heer
Ende scrijft hem weder uwen wille
Ende blijft hier ligghen stille

[Brill nummering]

Ghi sults hebben v gheuoech
Die graue karel op haer loech
Hi dede voert dat si hem riet
Oec ne wildi laten niet
Hine ontboet den coninc dan

[Brill nummering]

Dat hi selue ende sine man
Recht tot asch op die heyde
Sijns .iij. daghe wilde ontbeiden
Quame of hi coene ware
Als die coninc quam die mare

[Brill nummering]

Wort hi vtermaten blide
Ende sende wt in elke [de eerste e verbeterd uit de schacht van lange s of f] side
Beide an mannen ende an maghen
Ende deet hem allen claghen
Hoe seer dat hi was versproken

[Brill nummering]

Hine woude niet ten ware ghewroken [ken achter de volgende regel]
Ende bat hem allen dat hi mochte
Dat elc om sijn ere dochte
Ende hem nv in staden stonde
Ende wien daer hi trou in vonde

[Brill nummering]

Hi souds hem lonen mildelike
Ende die arme maken rike
Ende den riken edelen heren
Soude hijs danken met groter eren
Wat holpe hier of vele gheseghet

[Brill nummering]

Hi dede alsmen noch pleghet
Ende gaderde sine lieden te samen
Die wt menighen lande quamen
Ende trac wt met sconen here
Doer brabant al sonder were

[Brill nummering]

Ende quam met sijns selfs gheleide
Al tot asch op die heyde
Op den voer ghenoemden dach
Als her kaerle dat versach

Ende vernam dat die coninc

[Brill nummering]

Wilde voldoen aldie dinc
Die hi hem hadde vermeten
Hi die adinghen hadde beseten
Brac op ende voer sine vaerde
Beide te waghen ende te paerde

[Brill nummering]

Ende voer recht also voert
Te valenchijn indie poert
Ende dede hem daer besluten vaste
Jeghen die hollantsche gaste
Die hi versproken had te voren

[Brill nummering]

Dit quam den coninc ten oren
Doe brac hi op ende volghede mede
Ende voer door adinghen die stede
Diene seer wel ontfinghen
Ende ieghens hem blidelic ghinghen

[Brill nummering]

Hi woude voert hi deet in scine
Ende trac voer valencine
Ende dede daer slaen anden velde
Sine pawelioene ende sine ghetelde
Karel die daer binnen was

[Brill nummering]

Hine vermat hem doe niet das
Dat hine soude te velde soeken
Als ic versta hine wils niet roeken
Mer hi trac wt an dander side
Dat hi ontquam des was hi blide

[Brill nummering]

Ende voer weder danen hi quam
Als die grauinne dat vernam
Wart si droeue ende seer ondaen
Ende sende boden saen
Anden coninc van hollant

[Brill nummering]

Si woude hem gaen in hant
Ende doen dat hi haer beuale
Die coninc die bedocht was wale

Ontfinc die vrouwe aldaer
Doe moste si al openbaer

[Brill nummering]

Haren sone gheuen te hant
Van henegouweng verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van w of v al tlant
Ende tlant van aelst ende die .iiij ambochte [chte achter de volgende regel]
Want den coninc dat goet dochte
Dede hijt beseghen ende bescriuen

[Brill nummering]

Al ne mocht hem namels niet bliuen
Dus ghesciede daer die dinc
Ende mijn here die coninc
Brac op ende voer te lande saen
Dit was int iaer gods ghedaen

[Brill nummering]

Xijc .l. ende viere mede
Dat voer valenchijn die stede
Coninc willem dus was comen
Sinen swagher te groten vromen
Ende sire suster kinder na

[Brill nummering]

Dus gheuielt als ict versta
Onghegoet so waren si bleuen
Hadt die coninc niet bedreuen
Nochtan sijn someghe henewiere
Alsi in hollant comen hiere

[Brill nummering]

Segghen si dit lant [t verbeterd uit iets anders] moet versinken
Die willen qualike dat bedinken
Dat die van hollant haren here
Brochten in so groter ere
Hier binnen als die coninc lach

[Brill nummering]

Voer valenchijn op enen dach
Quam hem boetscap openbare
Dat hem .i. sone gheboren ware
Van sire vrouwen van sinen wiue
Die oec soude bliuen na sinen liue

[Brill nummering]

Die coninc verblide sere
Ende danckets gode onsen here

Die sticken worden so beweuen
Alst te voren is bescreuen
Ende quam thuus op enen dach

[Brill nummering]

Aldaer sijn vrouwe van kinde lach
Doe dedi dopen sinen sone
Florens so hiet die gone
Daer of mach horen tellen
Ende vertrecken ende verspellen

[Brill nummering]

Wonder ende iammer groet
Dat ghesciede na sine doet
Als ghi hier na sult verstaen
Die coninc willem heuet ghedaen
Feeste als hem seluen dochte

[Brill nummering]

Dat hi met eren [hier dochte doorgestreep] doen mochte
Ende bleef .i. wile in rusten daer
En weet hoe langhe niet vorwaer
Ende al ne can ic niet al gheraken
Te vertrecken sine saken

[Brill nummering]

Tenen tide ghinc hi te rade
Wat hi best voert ane dade
Men riet hem al sonder sparen
Dat hi opwaert soude varen
Ende dwinghen anhem [lezing van de tweede letter onzeker; hier lijken de top van een bovenschacht en een korte stok te zijn geradeerd] dat rike

[Brill nummering]

Ende besittent moghentlike
So moch hi dan ontfaen te lone
Van romen die keiserlike crone
Dat waer hem eerlic harde sere
Doe pensde selue die grote here

[Brill nummering]

Dat hi soude varen in vreemden lande
Ende dwinghen te sinen hande
Die lieden. ende sijns selfs land
Soude bliuen buten sine hant
Die dat doet hi moete riesen

[Brill nummering]

Sprac hi: want hier sijn die vriesen

Die wonen indit wester ende
Die mijn soude sijn het ware scende
Liet ic dit al openbare
Voer ic hier ende voer ic dare

[Brill nummering]

Ander lude te doen onder
Ende laten die mine al besonder
Onbedwonghen sonder danc
Hi wort te rade eer yet lanc
Dat hi die vriesen in alre wise

[Brill nummering]

Soeken wilde op den yse
Het gheuel als hi ghedochte
Ten eersten datmen riden mochte
Ouer ijs ende ouer al
Gheboet hi ende beual [gheual met gh geëxpungeerd en b erboven geschreven]

[Brill nummering]

Datmen ghebode hereuaert
Ende hi trecte darwaert
Jnden winter op enen dach
Na kersauonde als hi ghelach
Jn eene vorst als god woude

[Brill nummering]

Ende oec emmer gheuallen soude
Die coninc voer al tot alcmare
Ende te vronen aldaer nare
Ende al op den groten yse
Die coninc stout van houghen prise

[Brill nummering]

Voer voren stout ende onueruaert
Daer hi der vriesen gheware waert
Daer hise dixste sach met hopen
Liet hi voren tot hem lopen
Of hi had ghewesen opt velt

[Brill nummering]

Daer die vriesen onghetelt
Stonden ghescaert na hare wise
Die coninc waende op den yse
Seker hebben ghereden
Als hi sine lieden was leden

[Brill nummering]

Volchde hem nyement alst wel sceen
Daer si sident om dreuen ween

[Brill nummering]

Als dus reet die here van pryse
So brac dat ors dore den yse
Dat iammer was te siene an

[Brill nummering]

Dat aldus die edel man
Tonghemake was anden liue
Doe quamen die vriessche keytiue
Die den coninc waren gheuee
Twee of iij. of luttel mee

[Brill nummering]

Ende sloeghen doet al onbekent
Dandre quamen ommetrent [de eerste e verbeterd uit een rechte stok]
Ende saghen sine wapen an
Doe seiden si dit is die man
Die wel voerboer mach wesen

[Brill nummering]

Doe quam daer [a verbeterd uit o] een toe metesen
Diene kende ende seide saen
Wapen wat hebdi ghedaen
Ghi hebt den coninc selue doet
Doe dreuen si alle rouwe groet

[Brill nummering]

Het moste bliuen het was gedaen
Doe namen si den coninc saen
Ende groeuen daer hem goet dochte
Somen alre heymelixt mochte
En [hier g doorgestreept] can gheweten noch gheraden

[Brill nummering]

Bi wat saken dat sijt daden

[Brill nummering]

Sijn here wort al ondaen
Ende trecten thuus weder saen
Ende hoe mach dit sijn ghesciet
Dat so menich goet man liet

[Brill nummering]

Sinen heer riden voren
Hine had na gheuolcht met sporen
Ende tlijf gheset in auenturen
Eer hi dat hadde dorren kuren

Sinen here te laten int ongheuoech

[Brill nummering]

Daermen sonder hulpe sloech
Wast anders yet dan wel
Daer of en weet ic nyewer el
Nochtan so spreect men misselike
Van somen lieden des ghelike

[Brill nummering]

Die coninc bleef doet sonder zaghe
Op sinte agnieten achte daghe
Alsmen screef ons heren iare
Xijc . ende daer nare
.L. ende viue mede

[Brill nummering]

Bi hoechoutwoude [ch verbeterd uit iets anders] op .i. stede

[Brill nummering]

NV latic staen van hem die woert
Ende seg van sinen sone voert
Ende van florens sinen oem
Die ionghe ridder die sijns nam goem

[Brill nummering]

Die onderstont alsmen becande
Die voechdie vanden lande
Want hi met rechte monbaer was [s bovengeschreven]
Jc dar mi wel vermeten das
Dat hi maecte die zeeussche core

[Brill nummering]

Daermen mede al doren tore
Berechtet heuet al zeelant
An alden goede sloech hi die hant
Ende dede ende liet dat hi woude
Als een lants here doen soude

[Brill nummering]

Hi maecte pays als ic versta
Op enen tijt daer na
Met heren ghien van vlaender lant
Ende zekerde metter hant
Sire dochter om dat hi woude

[Brill nummering]

Dat hise te wiue hebben soude
Mer ic ne [ne boven de regel toegevoegd] weet hoe dat quam
Datse die hertoghe zider nam

Doese florens liet gaen die graue
Van vlaendren die liet aue

[Brill nummering]

Dat recht van zeelant voert
Alsmen dicke heeft ghehoert
Al hebben sijt weder an ghesproken
Dat is zomwile an hem ghewroken
Dese florens die goedertieren

[Brill nummering]

Voer alle saysoene tornieren
Jn enen tornoy so vel hem soe
Dat hi ende die zine worden onvroe
Ende hi die porse hadde also groet
Dat hi ghequetst was toter doet

[Brill nummering]

Tandworpen most hi bliuen doe
So grote ziecheit quam hem toe
Dat hi op die seuende calende
Van aprille dede sijn ende
Al tot andworpen indie poert

[Brill nummering]

Alsmen dicke heeft ghehoert
Dat hi gheleeft hadde met eren
Hi versciet int iaer ons heren
Xijc . l. ende achte
Dese florens van hoghen gheslachte

[Brill nummering]

Leghet in middelburch begrauen
Dien sijn suster mit groter hauen
Ende met eren ter aerden dede
Van henegouwen was si grauinne [gainne] mede
Sijns vader kint ende sire [re verbeterd uit n] moeder

[Brill nummering]

Doe si haren lieuen broeder
Hadde begrauen nam si in hant
Haren neue ende al sijn lant
Want si die naeste was geboren
Ende berechte als wi horen

[Brill nummering]

Tgraefscap ende dat ionghe kint
Daer wonder of ghesciede sint [in deze regel de schachten van de letters f en lange s tot ver onder de schrijflijn doorgetrokken]

Cvme had hi der iaren [iaden met boven de d een r geschreven] viere
Doe florens [en verbeterd uit iets anders] die goedertiere
Sijn oem die gheest op gaf

[Brill nummering]

Daermen doechden vele seit af
Die moye nam tkint in handen
Ende onderwant haer vanden lande
Ende proefde daer om ende dochte
Hoe si tlant berechten mochte

[Brill nummering]

Ende dede dat kint wel verwaren
Tote dat quam te sulken iaren
Dat het verstandenes mochte [h verbeterd uit iets anders] ontfaen
Ende deden doe ter scolen gaen
Walsch ende dietsch leren wel

[Brill nummering]

Daer na in corter tijt gheuel
Dat dien heren vanden lande
Onder hem dochte wesen scande
Datse een wijf soude dwinghen
Ende verhouaerden doe die dinghen

[Brill nummering]

Dat si te houe als niet en waren
Ende trecken te hoep met groter scaren
Ende streden daer om onderlinghe
Ende maecte menich groot ghedinghe
Als ghi wel marken moghet

[Brill nummering]

Harelijc wilde wesen voghet
Vanden kinde ende tlant [a verbeterd uit iets anders] berechten
Dat sire dicke om moste vechten
Wie ten andrena verbeterd uit d doe droech vede
Ende te hem hadde enighe lede

[Brill nummering]

Die metter graue ende metter vrouwen
Best was van henegouwen
Die claechde dan om dandre sake
Des hi hebben wilde wrake
Van sinen vianden biden here

[Brill nummering]

Dats te lachterne alte zere

Dat die ghene die is te houe
Machtich ende van groten loue
Ende sine vete dan wil wreken
Metten heere bi enighen treken

[Brill nummering]

Die vrouwe was goedertieren
Ende wiste niet bi wat manieren
Dat die saken waren comen
Si ware dat ware om sneuen vromen
Dat si die sticken broechten voert [t verbeterd uit iets anders]

[Brill nummering]

Alsmen hier nv heeft ghehoert
Ende hiet hem doen [doen met een verwijsteken boven de regel toegevoegd] dat beste waer
Dandre worden des ghewaer
Ende sochten hier ieghen raet
Ende toechden hier of horen staet

[Brill nummering]

Den graue der vrouwen moeyen sone
Van ghelre als hi verstont tgone
Nam hi raet wat hi doen mochte
Ende sinen rade best dochte
Die worden doe des te rade

[Brill nummering]

Dat hi daer an tbeste dade
Dat hi hem des lants onderwonde
Hier voer op die selue stonde
Jn zuuthollant te dordrecht binnen
Ende liet aldaer bekinnen

[Brill nummering]

Dat hi tlant berechten woude
Tfolc sloech an hem also houde
Die vrou was in zeelant bleuen
Ende nam daer grote hoede des neuen
Die graue van ghelre sloech die hant

[Brill nummering]

An alden goede dat hi vant
Des was hi meester ende voghet
Florens die graue die ionge ioghet
Most ghedoghen wats ghesciede
Want hine mochte sine liede

[Brill nummering]

Niet selue bedwingen no berechten
Sine mosten onderlinghen vechten
Dicwile te menigher stont
Als den lande wel was cont
SJder gheuel tenen male

[Brill nummering]

Dat die graue te remerswale [l verbeterd uit ronde r]
Gaderde volc te sinen besten
Den vrouwen partie quam van westen
Dien den graue waren gheuee
Ende vergaderden op vernouts ee

[Brill nummering]

Ende vochten daer enen wijch
Dat dede al der heren prijch
Dien si onderlinghe droeghen
So dat si aldaer versloeghen
Vele lieden an beiden siden

[Brill nummering]

Mer [Met met de t geëxpungeerd en een r erboven geschreven] het gheuiel also ten tiden
Dat die graue van ghelre doe
Verwan dus ist comen toe
Dat hi des lants doe bleech voget
Ende florens die ionghe ioghet

[Brill nummering]

Nam van vlaendre tsgrauensg verbeterd uit een st-ligatuur dochter
Ende maecte pays al sonder lachter
Jeghen den graue van vlaenderlant
Die graue van ghelre sloech die hant
Ander vrouwen medegaue

[Brill nummering]

Daer hi noyt rekeninghe dede aue
Florens wan an sinen wiue
Kinder die luttel te liue
Luttel bleuen tot haren daghen
Jc sals hier na wel ghewaghen

[Brill nummering]

Alsmen wel sal verstaen
Nu es voert also vergaen
Dat florens quam te sinen iaren
Doe moste her otte thuus waert varen

Die graue tot sijns selues lande

[Brill nummering]

Want florens sine hande
Selue an sijn eyghen goet
Doe quam hem in sinen moet
Dat hi bi sire moeyen rade
Altoes gaerne dat beste dade

[Brill nummering]

Florens [Florijs met een bovengeschreven e, waarmee ij wel als n is op te vatten] sijnre moeye sone
Beual hi zeelant om dat die gone
Herde wel berechten soude
Hi vinc ane als die boude
Ende onderwant hem rechte doe

[Brill nummering]

Des gherechts ende rieper toe
Haren aelbrecht here van voren
Ende liet hem sinen wille horen
Want hi burchgraue [b verbeterd uit iets anders, mogelijk uit o] van zeelant
Was. ende oec nam hi in hant

[Brill nummering]

Andre heren vanden lande
Des ne had hi ghene scone
Bi wien hi liet ende oec dede
Ende hi voer in elke stede
Om in payse tlant [l verbeterd uit iets anders, mogelijk uit b] te houden

[Brill nummering]

Beide in walchren ende in scouden
Zuutbeuelant voer hi dore
Ende berechte tlant mitter core
Also als si bescreuen was
Doe wart hi te rade das

[Brill nummering]

Dat hi hem pijnde mitten graue
Die grote vete te legghen aue
Die te vernouts ee ghesciede
Ende ghiselder om vele liede
Ende brochte die sticken al te goede

[Brill nummering]

Doe quam florens in sinen moede

[Brill nummering]

Van hollant den edelen graue

[Brill nummering]

Dat hi niet woude laten aue

[Brill nummering]

Hine woude wreken sinen vader
Om tauenturen tenen gader
Dat hi van gode hilt te lene
Ende gaderde .i. heer niet clene

[Brill nummering]

Beyde torse ende te voet
Alst sinen rade dochte goet
Ende quamer mede sonder sparen
Tot alcmaer gheuaren
Ende dede dammen ende diken

[Brill nummering]

Ende wilde ouer toudorp striken
Ende dan ieghen die vriesen vechten
Ende hiet mannen ende knechten
Dat si droeghen hoey ende stroe
Men dede die dikers wachten doe

[Brill nummering]

Mit scutte ende met speren
Die vriesen die dat wilden keren
Quamen ghelopen indie vaert
Met haesten groot ten damme waert
Ende quamen lopende also voert

[Brill nummering]

Dat gheruchte quam indie poert
Doe ghinc men wapenen aldat here
Die voren mochte [cht onzeker; mogelijk verbeterd uit ste] trac eerst ter were
Beide torse ende te voete
Die vriesen quamen hem te moete

[Brill nummering]

Ende sconfierden dat here groet
Si sloeghen menighen man doet
Dat here leyde hem ter vlucht
Die vriesen volchden sonder ducht
Van haren liue tot alcmaer toe

[Brill nummering]

Ende tote bi heilichloe
Die hollanders die te voren vlogen
Keerden weder in haer oghen
Doe si hadden [de eerste d verbeterd uit r] die harde gheest
Daer sloechmen die vriesen meest

[Brill nummering]

Wel viijc ofte meer
Daer wrac elkerlic sijn zeer
Der hollanders bleef v hondert
Dus gheuielt wien soet wondert
Der vriesen bleef die mere hoep

[Brill nummering]

Die graue hads den quaetsten coep
Dus gheuielt als ic bediede
Want hi verloes sijnre goeder liede
Harde vele van sinen lande
Hi moste keren al wast scande

[Brill nummering]

Weder thuys danen hi was comen
Ghehaelt had hi luttel vromen
Men dede de doden begrauen doe
Als menre mochte comen toe
Dit gheuel al ouer waer

[Brill nummering]

Alsmen screef ons heren iaer
Xijc . lxx. ende twee
Sinte philibaerts daghe min noch mee [noch mee achter de voorafgaande regel]
Menighe dinc sciede daer naer
Die mi te tellen waer te swaer

[Brill nummering]

Mer somighe dinc mach ic tellen
Die den graue florens gheuellen
Als vanden meesten ende beste bekent
Hi voer dicken omtrent
Ende anereysde die vriesen

[Brill nummering]

Onder tiden most hi verliesen
Op een stont wart die here
Te rade doe in enen kere
Dat hi ridders name ontfinc
Ten bussche ghesciede dese dinc

[Brill nummering]

Met bliscepen ende met eren
Alsmen screef die iare ons heren
Xijc . lxx ende seuene
Ontfinc die here in ionghen leuene [onder de kolom in de marge de custode tshertoghen]

Tshartoghen bussche ridders name

[Brill nummering]

Na xiij daghe alshem [tussen s en h een doorgestreepte stok] betame
Tenen tornoy daer die hartoghe
Jan was die prince hoghe
Ja hoech man was hi weetmen wale
Beyde inder daet ende inder tale

[Brill nummering]

Daer toe vromich ende milde
Ende vele dede hi mitten scilde
Ende metten wapen datter toe hoert
Verstaet wes hi plach voert
Oerstekers ende verrader

[Brill nummering]

Dreef van hem der eren vader
Dese hertoghe die ic mene
Jc wilde dus dede al ghemene
Die heren die nv hebben macht
Dat si met al hare cracht

[Brill nummering]

Verraders smekers oerstekers
Runers ende plume strekers
Altoes saghen inden mont
Ende mercten dan op welke stont
Dat si meer om haer vrome spraken

[Brill nummering]

Of smeecten om ander saken
Dan si doen om tsheren ere
Ende hi hem daer na nemmermere
Ghelouen wilde [d verbeterd uit een bovenschacht] enigher dinghe
Hets menich die hem zonderlinghe

[Brill nummering]

Saken bewint die wel zweghe
Plaghens die heren alle weghe
Mer neen si niet het staet also
Die te houe wil wesen vro
Hi moet den heren connen toghen

[Brill nummering]

Ende oec dat bringhen vor oghen
Dat die heren gaerne horen

[Brill nummering]

Al souder hem of comen toren

[Brill nummering]

Hets sulc te houe wel gheacht
endede begin-e heeft noch door vorm noch door rubricering het uiterlijk van een majuskel; hierna komt dit vaker voor aan het begin van een regel volgend op en geschreven naast een lombarde mitten heren in groter macht
Die meer begheert dat becliue
Dan sijn here indie ere bliue

[Brill nummering]

Ende staet daer na alle daghe
Trecte die here sijns selfs maghe
An hem te rade [boven e een, mogelijk onafgemaakte, afkortingsstreep]. ende bi hem wrochte
Meer dan bi andre misscien hi dochte [mochte met de m geëxpungeerd en een d erboven geschreven]
Dat hi te min ware gheacht

[Brill nummering]

Hier om pijnt hi dach ende nacht
Hoe hi die heren verwerren moghen
Onderlinghe ende hi hoghe
Daer bi moghe verheuen sijn
Het nemet gaerne quaden fijn

[Brill nummering]

Ende en mach niet langhe duren
Als die here bi auenturen
Hem bepenst ende dat verstaet
Dat die ghene quaden raet
Heuet gheiaghet. ende toe ghebrocht

[Brill nummering]

So wandelt gaerne der heren ghedocht
Ende moet den ghenen dan verdriuen
Sone mach die dan niet bliuen
Onbescouden after die oghen
Ende segghen wie soude dit gedoghen

[Brill nummering]

Wie dienen ende hebben ghedient
Ende souden wesen tsheren vrient
Beyde met liue ende met goede
Die nochtan met allen moede
Meer sijns selues voerdeel iaghet

[Brill nummering]

Dan sijns heren wie soes claghet
Hets menich hi soude lachtren sere
Waert also dat sijn here
Woude doen rechte scoude
Ende met hem nemen die hi soude

[Brill nummering]

Met allen rechte tsinen houe
Dat mocht hi doenmet [n mogelijk in tweede instantie tussengeschreven] groten loue
Want hi ontsiet der seluer zede
Datmen die sine ende hem oec mede
Mochte after rugghe steken

[Brill nummering]

Die bi el neghenen treken
Te houe sijn verheuen soe
Die nes te prisen niet .i. stroe
Dat enich man op enighe stont
Enen andren siet inden mont

[Brill nummering]

Ende niet siet in sijns selues scoet
Hi lachtert dat een ander broet
Et te houe tenen male
Woude hi hi mochte merken wale
Dat die sine alle daghe

[Brill nummering]

Comen eten wie soet claghe
Hets sulc mochte hi verdriuen
Alle dandre hen soude niet bliuen
Mochte hi die sine bringhen int hof
Hier mede so sta ics of

[Brill nummering]

Dits waer is bins ghewes
Hi trecs hem aen dies sculdich es
Ende pine hem om dandre daet
Ende come des of dats mijn raet
Men weet .i. deel wie si sijn

[Brill nummering]

Nu keer ic weder ter reden mijn
Daer ic die tale of had begonnen
God moet mi sire hulpen onnen
Datmen niet an mi moet wreken
Mijn dichten ende mijn na spreken
NV keer ic weder daer ict liet

[Brill nummering]

Aldus verre wast ghesciet

[Brill nummering]

Dat die graue hadde ontfaen
Ridders name doe keerdi saen

[Brill nummering]

Tsinen lande als hi eerst mochte
Ende leider an al sijn ghedochte
Hoe [o verbeterd uit een rechte stok] hi tlant mochte bedwinghen
Ende sijn liede in payse bringhen
Dit gheduerde .i. stonde

[Brill nummering]

Also als ic ghemerken conde
So verdreef hi vten lande
Sire moeyen ende dede haer scande
Ende haer kinder altemale
Die dat riet ne dede niet wale

[Brill nummering]

Doe gheuelt dat hi tornierde
Ende tornoy ende spel hantierde
Ene wile als hem dochte
Dat hi zeker wandelen mochte
Daer na ist also ghesciet

[Brill nummering]

Dat bisscop ian ende conde niet
Van assouwen sijn lant bedwingend verbeterd uit ronde r
Hine hebbe tot sine dinghen
Den graue florens tenen gheselle
Want her ghisebrecht van aemstelle

[Brill nummering]

Hadde beseten vredelant
Harman van woerden had in hant
Dat goede huys te mondfoorde
Hare gheen ne quam te woerde
Dat si den bisscop iet ontsagen

[Brill nummering]

Die dat mannen ende maghen
Claghede ende bat oec mede
Ouer al in elke stede
So dat hi bat den edelen graue
Dat hi hier toe hulpe gaue

[Brill nummering]

Diet oec dede ende trac te hant
Met heer crachte vor vredelant
Als hire .i. wijl had gheleghen
Deed hi als heren pleghen

Hi [Hier waarin er met rode inkt is doorgestreept] voer wech ende liet aldaer

[Brill nummering]

Een deel lieden die daer naer
Vredelant belaghen doe
Die here van aemstel zette toe
Ende gaderde dat hi gaderen mochten
Tthuys tontsetten was sijn ghedochte [dochte achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Ende quam te lonen op enen dach
Als tsgrauen volc dat versach
Bespraken si hem ende berieden
Dat si een deel van haren lieden
Lieten ligghen vorden casteel

[Brill nummering]

Ende voeren ouer met volx een deel
Dandre hadden volx so vele
Dat onghelike sceen tsulken spele
Doe si haer lieden hadden ghescaert
Ghinghen si voert onueruaert

[Brill nummering]

Die selue lieden die daer waren
Ende doeruochten ghene scaren
Daer wart haer ghisebrecht gheuaen
Dander waren also ondaen
Ende ghesconfiert altemale

[Brill nummering]

Wat holpe hier of langhe tale
Men brochte heren ghisebrecht voert
Als her aernout dit verhoert
Sprac hi metten broeder thant
Ende boet op te gheuen vredelant

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
Men ontfincken daer ter stede
Ende men voerdse in zeelant doe
Die graue florens zette toe
Ende belacht thant montfoord [na de d een doorgestreepte e]

[Brill nummering]

Ende bleef ligghen rechte voert
Den zomer ende den winter [w verbeterd uit z] dure
Ende warp hem in te menigher vre

Menighen swaren bliden steen
Als den ghenen wel sceen

[Brill nummering]

Die binder burch waren beseten
Ten lesten most wesen als ghi sult weten
Dat si in hant mosten gaen
Die graue ne woudse niet ontfaen
Hine mochte mede doen sinen wille

[Brill nummering]

Openbaer lude ende stille
Het verghinc alst wesen soude
Hi deder mede al dat hi woude
Dat huys dedi doe besetten
Tsinen wille al sonder letten

[Brill nummering]

Harman bleef vten lande
Dandre gheuaen al had sijs scande [c boven het woord geschreven en een verwijsteken tussen s en a]
Menighen dach ende menighe wile
Daer na gheuelt al sonder ghile
Dat si versoenden ieghen den graue

[Brill nummering]

Ende sette borghen van groter haue
Dat si nemmermee so coene
Waren ieghen den graue te doene
Ende wie daer ieghen yet misdede
Verboerde lijf ende lede

[Brill nummering]

Ende al sijn goet ende leen
Ende der borghen en waer ne gheen
Hine soude verboren al sijn goet
Est dat hare enich misdoet
Ende niet daer ieghens seggen souden

[Brill nummering]

Dat zider qualic was ghehouden

[Brill nummering]

Nu sette die graue ghedochte
Die vriesen te dwinghen of hi mochte
Ende vergaderde al sijn here
Hollant zeelant met groter ghere

[Brill nummering]

Ende voer in vrieslant sonder missen
Ende logierde te widenissen

Met menighen man coene ende stout
Ende vacht enen wijch te scellinchout
Ende wart te rade alst wesen soude

[Brill nummering]

Dat hi doe voer tot hoechoutwoude
Ende vacht daer op die selue tijt
Enen bitterliken strijt
So dat die heren van zelant
Selue vochten metter hant

[Brill nummering]

Datmens hem grote ere sprac
Oec weet ic wel dats niet ghebrac
Dat die van hollant vochten soe
Dats die graue wart wel vroe
Soe dat die vriesen begonsten wiken

[Brill nummering]

Daer mochtmen sien banieren striken
Deen te prighe teghen dander
Jc weet wel dat noyt alexander [an verbeterd uit de]
Noch priamus vochten soe
Die vriesen mosten verliesen doe

[Brill nummering]

Ende ghinghen vlien die mochten lopen

[Brill nummering]

Dandre mostent daer becopen

[Brill nummering]

Men sloecher vele op die stede
Oec wart daer gheuanghen mede
Een out vriese ende wart ghegheuen
Op die zake daer sijn leuen

[Brill nummering]

Dat wijsde des coninx graf
Die graue ne wouder niet sceden af
Eer hi den vader dede ontgrauen
Dat hi prijsde vor vele hauen
Tghebeente dede hi nemen saen

[Brill nummering]

Scone wasschen ende dwaen
Ende deet voeren [de eerste e bovengeschreven en een verwijsteken tussen o en r] haestelike
Jn enen scrine zuuerlike
Te scepe als hi eerst mochte
Ende dede maken als hi dochte

[Brill nummering]

Te widenisse enen casteel
Daer hi dat lant al gheheel
Van vrieslant mede dwinghen soude [soude achter de volgende regel]
Hi deed maken also houde

[Brill nummering]

Ende also scier alsmen mochte

[Brill nummering]

Ende spijsdet ende mannet als hem dochte
Datmen thuys wel houden zoude
Jeghens ionghen ende oude
Waers te doene met groter eren
Dit gheuel int iaer ons heren

[Brill nummering]

Lxxxii ende .xij. hondert
Jnden winter wie soes wondert
Dat hi sinen vader [vander met de n geëxpungeerd en doorgestreept] wan
Ende versloech oec menighen man
Al was der vriesen veel verslegen

[Brill nummering]

Nochtan pijnden si alle weghen
Ende pogheden met hare cracht
Dicke tote op die gracht
Dat huys te vellen had si moghen
Men scoet met armborsten ende met bogen

[Brill nummering]

Menighen man voer thuys doet
Nochtan deden si menighen stoet
Voer thuys mer het ne halp twint
Doe gheuelt also sint
Dat op die sestiende calende

[Brill nummering]

Van loumaent god doe sende
Ene vloet also groet
Daer menich mensch om bleef doet
Thant daer na sinte aechten daghe
Sende god tot eenre plaghe

[Brill nummering]

Echter een groete vloet
Dese waren beide als ict verstoet
Als ons die scrifturen leren
Jn eenen winter int Jaer ons heren

Xijc ende .vij. ende tachtich

[Brill nummering]

Si waren so groet ende so machtich
Dat si ouer ghinghen al tlant
Dat leghet andes zeewes cant
Beyde oester ende wester vriesen
Ende hollant moste oec verliesen

[Brill nummering]

Suuthollant verdranc also mede
Ende ic en weet ghene stede
Bider zee en ghinc al onder
Tfolc verdranc dats meer dan wonder
Ten segghen es des bleef so vele

[Brill nummering]

Dat het ghinc al vten spele
Al zeelant verdranc sekerlike
Sonder walchren ende wolfaerts dike

[Brill nummering]

Anders hoerdic noyt lant nomen

[Brill nummering]

Jn wat lande ic bin comen
Dat staende bleef bider zee
Sonder vlaendre wat [na de t een doorgestreepte gebogen stok] sels mee

[Brill nummering]

Ende die lande die ghi hoert nomen

[Brill nummering]

Nu sijn die vriesen so verre comen

[Brill nummering]

Dat si mosten an haren danc
Singhen enen nyewen sanc
Dat si met herten niet begheren
Si mosten hulden ende sweren
Den graue ende onderdanich wesen

[Brill nummering]

Hoe dat si zwoeren doe in desen
Si brakent tot haren lachter groot
Daer bleef menich man om doet
Als ghi hier na sult horen
Mer hier gaet .i. ander tale voren

[Brill nummering]

Van andren dinghen wat ghesciede
Jnden lande onder die liede
Den graue dochte goet oec wesen
Dat hi maken dede na desen

Te medemelic enen casteel

[Brill nummering]

Daer hi mede al gheheel
Al west vrieslant zider dwanc
Hi gaderde heer eer yet lanc
Ende voer ligghen op meloerde
Dat was als ic segghen hoerde

[Brill nummering]

Dat hi die lose vriesen ontsach
Ende daer [hier een d gevolgd door een halve korte stok, wel de aanzet van een a, beide doorgestreept] soe menighen dach
Dat die burch was volmaect
Ende vast ende wel gheraect
Ende seer scone ende starc

[Brill nummering]

Oec dede hi maken scone warc
Bi vronen op die harde gheest
Die nyewedorp hiet doe was meest
Der vriesen macht op dat ende
Hi dede oec maken daer ghehende

[Brill nummering]

Enen dijc met haesten groet
Datmen mochte in alre noet
Vander burch gaen harentare
Van vronen al tot alcmare
Oec dede hi maken althant

[Brill nummering]

Een [e verbeterd uit een rechte stok] huys andes dijcs kant
Dat dien dijc bescermen soude
Waert datmen in steken woude
Middelburch so hietmen dat
Tornenburch dat stont ter stat

[Brill nummering]

Daert nv staet lange te voren
Dat was als wijt horen
Om datmen gheen vandesen borghen
Beligghen mochte sonder sorghen
Om te winnen tenigher tijt

[Brill nummering]

Want sine staen niet so wijt
Men scote wel te tween delen
Grote scichte grote quarelen

JC [lombarde J ter hoogte van drie regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] ne [ne boven de regel toegevoegd, met een verwijstken tussen JC en weet] weet hoe ict versta
Weder voren ofte [o verbeterd uit een rechte stok] na

[Brill nummering]

Thuys te medemelec was ghemaect
Ben ic daer in yet ontraect
Dat ne is niet sere misdaen
Ende ic weet dat si noch daer staen
Mine roeke welc after of voren

[Brill nummering]

Hi had begonnen te nyewendoren
Sider daer na een veste
Die nv wel naer es die beste
Die in alden lande staet
Sint droech soe der vriesen raet

[Brill nummering]

Dat si die veste al te braken
Jc salt hier na wel gheraken
V te segghen hoet ghesciede
Nu verstaet wat ic bediede
Dese huse besette hi wale

[Brill nummering]

Ende pijnde hem voert telken male
Hoe hi sijn volc mochte berechten
Hine woude heren noch knechten
Bouen hem niet laten here
Binnen sinen lande des had hi ere

[Brill nummering]

Doe die vriesen hadden verloren
Als ic v seide hier te voren
Den seghe ende hise had ontfaen
Ende ten besten was vergaen
Also als ic te voren seide

[Brill nummering]

Dat hi sinnen daer an leide
Hoe hi berechte sine liede
Dat rike ende arme ghediede
Ende hoe hi dat volbringhen mochte
Den heren van zelant doe dat dochten

[Brill nummering]

Beide den ouden ende den ionghen
Dat si te sere waren bedwonghen

Ende peynsder ieghens enen raet
Haer ghepens also voert gaet
Dat si theerscap wel na ghemene

[Brill nummering]

Van hollant groet ende clene
Hadden ghebrocht an hare stricke
Ende voeren toe behendichlicke
Ende soenden onder hem die veten
Dat mense vrienden mochten heten

[Brill nummering]

Die van borselen ende van rinisse
Dit was den graue .i. zwaernisse
Mer die ghemeente ende die steden
Hilden doe in moghentheden
Als si dit hadden ghedaen

[Brill nummering]

Sochten si hulpe harde saen
Anden graue heren ghyen
Van vlaendren hoerdic lyen
Hine hadde niet sijn so coene
Sulke dinc bestaen te doene

[Brill nummering]

Had hem zeelant gheweest ieghen
Mi wondert dat des die heren pleghen [ghen achter de volgende regel]
Dat si also zere douen
Dat si den ghenen dorren ghelouen
Die sinen here aue gaet

[Brill nummering]

Jane mach hi der seluer [de eerste e onzeker; mogelijk o] daet
Hem vermoeden doet hi yet

[Brill nummering]

Jeghen hem ende hi niet

[Brill nummering]

Al haren wille can gheraken
Hi moet biden zeluen saken
Sijn bedwonghen of verdreuen
Want sine mannen ende sine neuen

[Brill nummering]

Ne sijn si niet want si begheren
Selue te sijn die meeste heren
Waer om soudsi anders soeken
Andere hulpe ende des roeken

Jeghens haren rechten here

[Brill nummering]

Si sijn ghewarren in elken kere
Als die wederhaen op die kerke
Dit wil ic dat elc merke
Dat hi bedwinghen sal
Alle lieden groet ende smal

[Brill nummering]

Edele onedele alte gader [alte gader verbeterd uit altemale: tussen e van alte en g van gader de stok van de m doorgestreept, de g verbeterd uit de twee volgende benen van de m, en de d verbeterd uit l]
Jnden lande ende hem sijn vader
Ane eruede dan hi sal connen
Jnden lande dat hi ghewonnen
Met crachte ende met onrechte heeft

[Brill nummering]

Want het ne is man die leeft
Die minnen mach al sulken here
Met trouwer herten als hi dede ere
Sinen here daer te voren
Wat hi sweert hets al verloren

[Brill nummering]

Siet hijs wech ende heeft hijs stade [er staat eerder st dan sc]
Hi sel scier worden te rade
Ende keren weder daen hi quam
Al souts dander worden gram
Mocht hi versoenen in enighe saken

[Brill nummering]

Met sijnre vrienscepen ghenaken
Ende dienen hem bet dan te voren
Onder wien hi is gheboren
Dit dinct mi dat nature leert
Al sijn die heren aldus verkeert

[Brill nummering]

Dat si waren sijn ghemint
Van lieden die sijn onbekint
Die dient dor danc ende niet dor minne

[Brill nummering]

Die vrienscap is herde dinne

[Brill nummering]

Nv keric weder ten beghinne
graue florens die grote minne

[Brill nummering]

Hadde gheleit an zine liede
Dat hi dor haue no dor miede

Noch doer bedwanc woude laten
Dat hi den armen ende den maten
Aldus woude laten verduwen

[Brill nummering]

Pensde. men mach mi verspuwen
Laet ic die heren aldus risen
Die mi begheren in alre wisen
Te verdriuen wt minen lande
Ende can ghedoghen niet die scande

[Brill nummering]

Dus pensde hi [hi verbeterd uit en] ende wrochter na
Ende sende recht als ic versta
Jn middelburch sine vrouwe
Die hem goet was ende ghetrouwe
Ende diene minde bouen alle manne

[Brill nummering]

Ende sinen sone den ionghen ianne
Die poert te houden als wijt weten
Die daer binnen waren beseten
Vandien van vlaendren recht [nocht met no geëxpungeerd en re erboven geschreven] doe
Ende van zeelant mede toe

[Brill nummering]

Niemen darf hem des beroemen
Dat hi te helpe woude coemen
Den graue florens optie tijt
Dat meeste deel droech hem nijt
Vanden heren vanden lande

[Brill nummering]

Sine ontsaghen niet der scande
Als si some sider daden
Doe si bet worden beraden
Als ghi noch hier na sult horen
Mer hier moet eer gaen voren

[Brill nummering]

Een deel van dat daer ghesciede
Het laghen doe so vele liede
Voer middelburch op sulke stont
Als mi sint is worden cont
Dat hem die porters som ontsaghen

[Brill nummering]

Ende duchten meerre plaghen

Doch so setten si hem ter were
Al hadden die vlaminghen ghere
Die porte te winnen zine conden
Die mortier was tien stonden

[Brill nummering]

Ghespiset ende ghemannet wel
Al waren die vlaminghen fel
Biden zeelanders quamt al toe
Die graue florens pijnde hem doe
Hoe hi die porte mochte ontsetten

[Brill nummering]

Ende ontboet sonder letten
Ende bat aldat hi mochte
So dat hi ten lesten brochte
Te zericzee een groot here
Wel ghesceept [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] ende hadde ghere

[Brill nummering]

Te varen te walchren waert
Recht als hi quam op die vaert
Quam die hertoghe van brabant
Jeghen hem alte hant
Ende brochte hem sulke mare

[Brill nummering]

Dat also besproken ware
Dat hi soude varen tsinen zwere
Oec belouede hem die here
Van brabant hertoghe ian
Bi al dat mochte belouen .i. man

[Brill nummering]

Dat hine gheleiden soude aldaer
Ende weder thuys al sonder vaer
Hier bi souden rumen thant
Die van vlaendren walchren lant
Want men den pays maken soude

[Brill nummering]

Die graue ghelouets. ende also houde
Gaf hi orlof sinen lieden
Die droeuelic van hem scieden
Also recht metter vaert
Voer hi wech te bieruliet waert

[Brill nummering]

Ende ghinghen doe rechte voert
Tote si quamen indie poert
Als mijn her ghye dat vernam
Dat [D'at (in eerste instantie was Daer geschreven)] sijn swagher daer quam
Dede hine sonder merren yet

[Brill nummering]

Vanghen. des had hi verdriet
Ende seyde ay mi ic bin verraden
Her hertoghe ic ne had deser daden
Niet vermoet tuwaert
Jc wildic ware op die vaert

[Brill nummering]

Daer ghi mi vont met minen lieden
Ende ic opden dach van huden
Nemen moste dauenture

[Brill nummering]

Al sout mi werden te sure

[Brill nummering]

Al ware der vlamingen noch so vele
Sine verteldent nemmer te spele
Dat si quamen in minen lande

[Brill nummering]

Her hertoghe dits grote scande

[Brill nummering]

Ende dit gheleide dat ghi mi doet

[Brill nummering]

God gheue dat ics ontganghen moet [moet achter de volgende regel]
Jc sals mi wachten bin ic wijs
Die hertoghe sprac ghelouedijs
Dat ic v soude hebben ghelogen
Jc bin also wel bedroghen

[Brill nummering]

Hier in her graue als ghi sijt
Jc ne waende niet teser tijt
Noch op die tijt doe ict v seide
Ende ict v te voren leide
Datmen met ons dus soude varen

[Brill nummering]

Her ghye die sprac sonder sparen
Het es nv also vergaen
Dat ghi hier bliuen moet gheuaen
Wien dat lief si of leet
Jc seg v dat ic wel weet

[Brill nummering]

Dat den hertoghe was wee te moede
Want hi deet al sonder hoede
Ende sonder valsch dat weet ic wale
Wat holpe hier of langhe tale
Hi most ghedoghen ende sweech stille

[Brill nummering]

Mer hi peynsde sinen wille
Dan mochtmen hem verbieden niet
Als die hertoghe dat versiet
Was hem herde wee te moede
Te maken pijnde hijt te goede

[Brill nummering]

Ende maecte vorwaerde al hier af
So dat die graue borghen gaf
Die vorwaerde wel te houden
So dat hi bleue onbescouden
Die hertoghe warp hem indie zorge

[Brill nummering]

Ende wart selue tsgrauen borghe
Datmen soude varen laten
Die graue peynsde om sine baten
Doe hi te lande was comen
Ende seide al mocht mi vromen

[Brill nummering]

Her hartoghe ghi moet v seluen quiten
Al soudement mi ewelic verwiten
Want ghi mi selue brocht intstric [de eerste t in tweede instantie tussengeschreven]
Daer om gheloue ic dat ic
Luttel daer om [o verbeterd uit een bovenschacht, vermoedelijk uit de aanzet van een lange s] sorghen sal

[Brill nummering]

Anders gheue mi god goet gheual [ual achter de voorafgaande regel]
Wat holpe ghemaect lange woerde
En cant v van ende toerde
Altegader vertellen niet
Mer het is also ghesciet

[Brill nummering]

Daer haer volfaert bleef verdreuen
Ende sijn broeder hem beneuen
Mer heer ian van rinisse
Maecte sinen pays des sijt ghewisse

Her florens van barsele keerder hem niet an

[Brill nummering]

Den neue. daer hi doe ane wan
Ende was mitten graue wale
Wat soude hier of lange tale
Alle die heren vanden lande
Ontsaghen hem doe der scande

[Brill nummering]

Ende maecten pays ieghen den graue
Diet alte gader doet liet aue
Die graue had gaerne ghesien
Hadde hem dat moghen ghescien
Dat hi met rusten had ghewesen

[Brill nummering]

Hi maket binnen desen
Een convent ende voerwaerde
Metten coninc eduwaerde
Van inghelant van huwelike
Dat hare gheen dat ne breke

[Brill nummering]

Van tsgraue dochter van tsconinx sone
Scier daer na starf die gone
Eer hi die ioncfrou had ghenomen
Echt wast so verre comen
Dat si voerwaerde maecte sint

[Brill nummering]

Ende ian van hollant tsgrauen kint
Soude nemen tsconinx ionxste dochter
Dus was thuwelic te [thuwelicte met de woorden gescheiden door een verticale streep tussen c en t] sochter
Oec hadde die graue van hollant
Te voren gheweest in inghelant

[Brill nummering]

Want scotlant was hem an bestoruen
Dit heuet die coninc sint verworuen
Eduwaert dat hi dat gaf
Enen andren die daer af
Gaf den graue penninghen vele

[Brill nummering]

Jc wilde men hinghe bider [d verbeterd uit een rechte stok] kele
Den ghenen die hem gaf den raet
Hoe dorste hi pensen selke [in pensen selke de letters p en lange s met lange staarten] daet

Dat hi hem dat raden woude
Dat hi een conincrijc soude

[Brill nummering]

Vercopen dat hem was comen an
Mer men vint wel sulken man
Die penninghen prijst voralle [al verbeterd uit een iets anders] zaken
Want men mach niet maken
Groter dinc dan hi begheert

[Brill nummering]

Ende wesen lief ende waert
Met sinen scatte ouer al
Om niet so is sijn gheual
Wanen si metten scatte dwinghen
Ander liede hine moet bringhen

[Brill nummering]

Sinen scat onder die liede
Ende gheuen grote miede
So is hijs quite alte voren
So rouwet hem dat hi is gheboren
Had hi lieden ende lant

[Brill nummering]

Wel bedwonghen te sire hant
Hi soude wel hebben sine behoefte
Al scenen die lieden .i. gheboefte [g verbeterd uit een bovenschacht]
Si mosten hem dienen. ende onderdaen
Wesen: ende te gauele staen

[Brill nummering]

Dus had hi scat ende liede

[Brill nummering]

Ende mochte orloghen ende gheuen miede

[Brill nummering]

Des hi met scatte niet allene
Conste volbringhen groot noch clene
Als die scat is wech ghegheuen
So [o verbeterd uit een rechte stok] waren maghen ende neuen

[Brill nummering]

Alle vreemde. mar ondersaten

[Brill nummering]

Mochten haren here niet laten

[Brill nummering]

Dus prisic bet dat coninc rike
Dan den scat bi der ghelike
DIe graue maecte enen acoert

[Brill nummering]

Daer hi den coninc an sijn boert

Waende hebben sekerlike
So dat hi hem [hier en doorgestreept] niet en beswike
Ende hi hem soude staen in staden
Waert dat hi worde verladen

[Brill nummering]

Dit maecten si vaste onder hem tween
So dat al ene vrienscap sceen
Hier binnen wast so vergaen
Dat beyde die coninghen hebben verstaen
Van vranckerijc ende van inghelant

[Brill nummering]

Dat si orloghe namen in hant
Ende gaderde an beide ziden
Als die ghene die wilden striden
Die coninc leyde soudeniere
Van vrancrike. die hem diere

[Brill nummering]

Costen eer dat nam ende
Die coninc van inghelant ouer sende
An adulfe den duutschen coninc
Of hi hem tot deser dinc
Helpen woude hi soude hem gheuen

[Brill nummering]

So vele scats hi mochte leuen
Daer op langhe met vele lieden
Ten lesten si hem so berieden
Dat si beide haren raet
Senden tote deser daet

[Brill nummering]

Te dordrecht in die poert
Alsmen wel heuet ghehoert
Die coninc dede hem daer toe segghen
Dat hi den stapel wilde legghen
Vander wollen [ll verbeterd uit twee rechte stokken, mogelijk uit n] tordrecht binnen

[Brill nummering]

Daer mochte die graue ane winnen
Vele goets ende sine liede
Dit ontboet hi ende dit ghesciede
Alst vele lieden was wel cont
Dit gheduerde ene stont

[Brill nummering]

Mer niet langhe als ic verhoerde
Want het was inghelsche vorvoerde [de achter de volgende regel]
Torloghe was gheuredet doe
Tusschen die coninghen en weet hoe
So dat dinghelsche met haren saken

[Brill nummering]

Al tote machelen traken
Ende voerden hare wolle daer
Alst die graue wart ghewaer
Liet hi doen al haren wille
Beyde lude ende stille

[Brill nummering]

Bindesen onboten sonder loys
Mijn heere robbrecht van artoys
Sijn neue dat hi in henegouwen
Quame. want hi wildene scouwen
Die graue florens dede dat

[Brill nummering]

Ende quam ter seluer stat
Te mons ten selue daghe echt
Dat [D'at (in eerste instantie was Daer geschreven)] daer quam heer robbrecht
Van artoys ende si spraken
Onderlinghe van haren [haren achter de regel en met een verwijsteken hier geplaatst] saken [hier een doorgestreepte a]

[Brill nummering]

Als [s klein bovengeschreven] hare beyder willewas [de tweede w verbeterd uit iets anders]
Jc vermeet mi niet das
Dat ic yet [y verbeterd uit de aanzet van een e] weet wat si daer deden
Mer si scieden met goeden vreden
Ende elkerlijc voer te lande

[Brill nummering]

Als hi wel mochte sonder scande
Jc seg v dat ic wel weet
Het was in enen zomer heet
Dat dese heren te samen spraken
Alst is gheseit. van haren saken

[Brill nummering]

Daer te voren is bleuen doet
Tsgrauen dochter des rouwe groot
Hadde die graue van hollant
Sijn sone was in inghelant

Die woende metten coninc daer

[Brill nummering]

Ende cortelic hier naer
Gaderde die graue van vlaender lant
Om te zoeken echt zeelant
Die graue van hollant sette daer ieghen
Ende omboet in allen weghen

[Brill nummering]

Ouer al om vrienden ende om man
Ende ontboet aldat hi can
Ende trect op tuterste van zelant
Tote vlissinghen thant
Ende somwile ten zouten lande

[Brill nummering]

Die vlaminghen laghen ieghen carsande
Jnden polre bider scure
Daer laghen si dus na ghebure
Dat harelijc andren niet en sochte
Van rinisse haer ian bedochte

[Brill nummering]

Daer hi recht voer ter sluse
Ende bornde daer vele huse
Ende quam weder sonder strijt
Doe gheuel een ander tijt
Dat die vriesen voeren ouer

[Brill nummering]

Tote casant anden oeuer
Ende stichten daer roef ende brant
Die vlaminghen stonden op tander lant
Ende saghent toe sine condent weren
Als die vriesen wouden keren

[Brill nummering]

Voeren si weder an haren danc
Daer na wast niet lanc
Die vlaminghe haelden scepen groot
Menighen hulc menighen boet
Ende beleiden twater ghemene

[Brill nummering]

So datter scip ne ghene
Mochte liden ten was bi hem

[Brill nummering]

Jc seg v wes ic seker bem

[Brill nummering]

Dat die vlaminghen hem vermaten
Daer si te samen stonden of saten
Dat si in zeelant wouden varen
Emmer met eenre scoenre scaren

[Brill nummering]

Daer die were niet en ware groet

[Brill nummering]

Ende rieden toe menighen boet

[Brill nummering]

Ende menighe cogghe die soudenieren
Ende voeren doe in brabant sciere

[Brill nummering]

Daer si luttel weren vonden
Ende ghinghen op aldat si conden
Si bornden husen ende kerken mede
Ende liepen tot so menighe stede
Jnden lande hare entare

[Brill nummering]

Als die graue wart des gheware
Wart al zeelant doe in roere
Het riep al toe hurre voere
Ende al zeelant trac ter were
Het ne hadde noyt volc zulken ghere [re achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Te striden ieghen die vlaminge
Daer quam doedijn van eueringhe
An deen zide wel ghescaert
An dander zide quam ter vaert
Die van borselen al ghemene

[Brill nummering]

Daer ne bleef man groet no clene
Sine trecten alle ter were
Als die vlaminghen saghen there
Van alle ziden tot hem comen
Peynsden zi dat waer haer vrome

[Brill nummering]

Dat si ghinghen te scepe weder
Doe ghinghen si vanden dike neder
Die op den dijc waren comen
Als dandre dat hebben vernomen
Binden lande ghinghen si lopen

[Brill nummering]

Te scepe waert bi groten hopen

Die zeelanders versaghen dat
Ende volchden vast op die stat
Ende ghinghen heffen ende slaen
Doe ghinghen lopen die waenden ontgaen [gaen achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Daer ontflo sulc toten dike
Hi spranc neder inden slike [i verbeterd uit e]
Ende voer int water ouer thoeft
Jc wil dat ghijs mi gheloeft
Dat aldaer ter stat verdronken

[Brill nummering]

Die int zoute water zonken
Meer dan xc man
Nu moghedi vraghen dan
Was daer enich volc verslaghen
Der waerheit horic ghewaghen

[Brill nummering]

Datter bleuen .ijc . doet
Die op den velde laghen bloet
Behaluen die ghene diemen vinc
Hem ghesciede dese dinc
Datter vlaminghe so vele bleef

[Brill nummering]

Sinte symons auonde alsmen screef
Ons heren iaer xijc .
Ende xcv wien soes wondert
Jnt lant aldaer si waren
Op ghetrect met eenre scaren

[Brill nummering]

Wel met iiiM mannen
Die alle te scepe liepen danne
Daer si iijc cume quamen
Daer si voren vloen met scamen
Als die graue quam int lant

[Brill nummering]

Quam hem boetscap althant
Dat die vlaminghen waren verwonnen
Ende si niet gheweten connen
Wat hi metten vanghenen wille
Hoert seit hi ende swighet stille

[Brill nummering]

Die gheuen mach die sel gheuen
Ende den armen die laet leuen
Ende sendse ouer moeder naect
Datse in zeelant waren gheraect
Sullen si thuys bringhen die mare

[Brill nummering]

Dat si nemmermeer daer nare
Segghen moghen met eren
Dat si behouden in zeelant keren [k verbeterd uit iets anders]
Dus wast ghedaen als hi woude
Daer na gheuelt alst wesen soude

[Brill nummering]

Dat .i. storm quam also groot
Dat si ontsaghen alle die doet
Die in scepen doer zeelant voeren
Die zee begonste also roeren
Dat die ankeren alle ghinghen

[Brill nummering]

Ende recht in desen dinghen
Quam .i. scip an enen zande
Daert sitten bleef opden lande
Met vele lieden diere waren inne
Alsmen des wort in inne

[Brill nummering]

Voermen daer met menighen man
Ende streetse doe met crachte an
So dat si hem gheuen gheuaen
Alst aldus was vergaen
Voeren die vlaminghen thuus alle

[Brill nummering]

Ende dancte gode van haren geualle [le achter de volgende regel]
Die dat lijf hadden ondreghen
Die graue voer sijnre weghen
Ende sine lieden alsoe wel
Nu hoert wat hier na gheuel

[Brill nummering]

Recht corteliken daer na
Voer die graue als ic versta
Toten coninc te parijs
Daer wart hijs ghemaket wijs

Dat hi metten coninc swoer

[Brill nummering]

Jc ben seker dat hi voer
Toten coninc het dede hem noet
Nochtan bleef hire na om doet
Als ghi hier na sult verstaen
Doe hi thuwelic was an ghegaen

[Brill nummering]

Met sinen sone in inghelant
Loefde hem die coninc thant
Te helpen ieghen alle die leuen
Ende ne souden niet begheuen
Welc tijt hijt hem te weten dade

[Brill nummering]

Ende die coninc wart te rade
Eens anders doe hijt hem ontboet
Ende ghincs hem aue dats wonder groot
Die graue dochte int herte sijn
Ende peynsde es dit nv dijn

[Brill nummering]

Morghen selt eens anders wesen
Vonden heb ic niet in desen
Enighe trouwe dus selt ghescien
Enen anderen ende mettien
Peynsde hi moet hebben troest

[Brill nummering]

Had ics noet dar ic verloest
Worde. ende gheholpen mede

[Brill nummering]

Dus quamt toe dat hi dat dede

[Brill nummering]

Hadde hem die coninc sijn belof

[Brill nummering]

Ghedaen. hine waers nemmeer of

[Brill nummering]

Hem ghegaen dat weetmen wale
Hi hadde ghedaen tote enen male

[Brill nummering]

Ghemaket sinen ouersten raet
Ende [hier g doorgestreept] vergheuen alle misdaet
Den here van aemstel ende van woerden
Daer wi te voren of hoerden
Si daden int hof [o verbeterd uit een rechte stok] dat si wouden

[Brill nummering]

Wat si deden was onbescouden

[Brill nummering]

So wel hadden sijt beyder gader
Al had hi ghesijn haer vader
Hine hadse niet meer mogen eren

[Brill nummering]

Dat si al in quade keren

[Brill nummering]

Als ghi noch hier na sult horen
Dese graue wel [was geëxpungeerd, wel erboven geschreven] gheboren
Hadde met philips den coninc
So besproken sine dinc

[Brill nummering]

Beide met scrifte ende metter tale
Des ghi mi sult volghen wale
Ende keerde weder danen hi was comen
Ende peynsde om sine vromen
Daer te voren was comen an

[Brill nummering]

Van syric den bisscop ian
Dat bisscopdom van vtrecht
Biden paeuse diene daer na recht
Vten stoel met haesten dede
Ende gaft enen andren daer na mede

[Brill nummering]

Die wt brabant was gheboren
Van dien van machelen als wijt horen
Die was tsgrauen naeste neue
Jc salre of segghen eer ics begheue [ue achter de volgende regel]
Sulc iammer was noyt gehoert

[Brill nummering]

Noch op lant noch indie poert
Als doe daer na ghesciede
Onder deser ghenoemder liede
Van haren werken van haren daden
Ende hoe die graue wart verraden

[Brill nummering]

Ende wie die saken eerst toe brochte
Deus here god wat hi dochte
Die des eerst ghewagen dorste [verzen 5676 en 5677 in omgekeerde volgorde, met ervóór in de marge de juiste volgorde aangegeven door middel van de letters a en b]
Datmen so groet enen vorste
Soude vanghen of verslaen

[Brill nummering]

Dat moghen wi merken ende verstaen

Dattet sonderlinghe boutheit was
Dat yement dorste ghenendes das
Mer ic waent es alsmen seghet
Dat dene dief den anderen pleghet

[Brill nummering]

Wel te kennen als hine siet
Al had hine te voren niet
Ghesien [de eerste e verbeterd uit iets anders] binnen sire tijt
Dus ist dat ghi zeker sijt
Dat die verrader kennet wale

[Brill nummering]

Sijn ghelike tot elken male
An sinen woorden an sine ghedane
Dus ist dat ic mi verwane
Dat hise [h verbeterd uit een ronde stok] wel kende dies begonste
Ende hi den graue quaet ionste

[Brill nummering]

Droech int herte dus mocht sijn
Nu keer ic ter reden mijn
Daer icse liet ende daer ic aue
Began te spreken doe die graue
Comen was vanden coninc

[Brill nummering]

Pijnde hi hem om een dinc
Hoe hi dat beste conde geraken
Dat hi soendinc soude maken
Tusschen den heren vanden gestichte
Dat te doene was niet lichte

[Brill nummering]

Want hi die van woerden minde
Ende van aemstel hi oec kinde
Ende die van zulen machtich zere
Hier om pijnde hem dese here
Dit te bringhen ouer een

[Brill nummering]

Alst kenlike daer na sceen
Bin deser tijt gheuel hem soe
Des hi met rechte was onvroe
Dat sijn vrouwe sijn wijf versciet
Vander warelt alst god ghebiet

[Brill nummering]

So moeten wi alle gader doen
Alsmen screef tincarnatioen
Ons heren .M. cc mede
Ende xcvi teenre stede
Diemen noch [o verbeterd uit een rechte stok] heet indie haghe

[Brill nummering]

Recht opten goeden vridaghe
Alsmen pleghet ons heren doet
Te ghedenken met oetmoede groot
Versciet die vrouwe vanden liue
Die prijs hadde bouen alle wiue

[Brill nummering]

Jn doechden ende in oetmoedicheden
Noch prijstmense opten dach van heden [heden achter de volgende regel]
Die horen ghewach van haren leuen
Hoe lieflic si die begheuen
Ende al die lieden plach tontfaen

[Brill nummering]

Alst aldus was vergaen
Most bliuen alst was ghesciet
Die graue ne wilde laten niet
Hine dede [de eerste e mogelijk verbeterd uit iets anders] die vrouwe doen ter aerde
Met eren ende met groter waerde

[Brill nummering]

Te reynsburch leghet si begrauen
Jn enen cloester van groter hauen
Daer in wonen zwarte nonnen
Die lesen ende singhen connen
Dus was die vrouwe ter aerden brocht [brocht achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Des was die graue wel bedocht
Dat hise beghinc also wel
Nu hoert vanden verraders fel
Wat si dochten ende wat si rieden
Alsmen selue hoerde bedieden

[Brill nummering]

Gheraet van velsen den mordenare
Daer hijs lyede openbare
Hoe hi die moert eerst bedochte
Ende hoe hijt anden anderen brochte

Ende hoe hi begonde sire daet

[Brill nummering]

Ten eersten male socht hi raet
Ende leghet hem te voren danne
Den here van woerden harmanne
Die was des grauen nauste raet
Ende hi ghedochte al ouder daet

[Brill nummering]

Hoene die graue hadde verdreuen
Ende gaerne had ghenomen tleuen
Als ic te voren heb ghesproken
Ende peynsde dit wart nv ghewroken

[Brill nummering]

Dat ghi mi dicke hebt gedaen
Ghi moets nv in boeten staen
Te minen wille moet ic leuen
Nu siet hoe hi had begheuen

[Brill nummering]

Die doghet ende al goet ghedocht
Mi dinct dat hi wel slachten mocht
Den quaden mensch als catoen seghet
Die emmer niement goeders pleget
Nader soene misdaet te denken

[Brill nummering]

Hine moet die vete laten zenken
Ende doense al wt sinen ghedochte
Hoe qualike hijt doen mochte
Ende int herte ghene stede
Want het is der quader zede

[Brill nummering]

Dat si ghedenken der quader dade
Dat si bi vrienscepen ende bi rade

[Brill nummering]

Hebben te goede laten maken

[Brill nummering]

O harman bi wat saken
Woudstu der quader name ontfaen
Was di niet ghenoech ghedaen

[Brill nummering]

Van al dat di te rechte misquam
Waer bi wordstu den graue so gram
Most hi niet bliuen onbescouden
Had hi di qualic vergouden

[Brill nummering]

Hi hadde di ghemaket rike
Ende dinen gheburen al ghelike
Hi stercte di met allen ghere
Hadstu te doen ghehadt .i. here
Vte sinen lande du hads macht

[Brill nummering]

Wt te leden al sine kracht [kr verbeterd uit m]

[Brill nummering]

Hi betrouwede alles di
Oec so weet ic wel dat hi
Tsinen ouersten rade di had gheset
Ende betrouwede di vele bet

[Brill nummering]

Dandu [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] hem naer deeds anscine
Du droechs oec die cleder sine
Ende du gheraet felle man
Droechs oec sine cleder an
Du hads van kinde met hem ghewesen

[Brill nummering]

Dus dane wonder hoerdic noyt lesen
Van beghinne toten ende
Nu is tijt dat ic wende
Weder an die verraedscap groet
Die si dreuen tot sire doet

[Brill nummering]

Doe si des onder hem tween
Wel droeghen ouer een
Leiden si dit te voren doe
Den here van kuuc die nam daer toe
Den here van huyesdem heren ianne

[Brill nummering]

Dese worden te rade danne
Wiemen dit ondecken mochte
Die here van kuuc hem bedochte
Jn sire herten ende nam des goem
Dat hi te berghen anden soem

[Brill nummering]

Maecte enen dach van doet veten
Daer te soenen suldi weten
Wat die dach bediede dare
Als gheraet lyede openbare

Der soene was al .i. gheswijch

[Brill nummering]

Mer si leyden hare crijch
Anden verradenisse vanden graue
Des si niet wilden sceden aue
Ende droeghen ouer een
Als hem daer na wel scheen

[Brill nummering]

Die here van kuuc geloefdem daer
Te doen hebben ouer waer
Helpe des hertoghen van brabrant
Ende des grauen van vlaenderlant
Ende des coninx van inghelant mede

[Brill nummering]

Oec gheloefde hi hem ter stede
Dat hi dat soude versien
Dat sine dorsten niet ontsien
Datse ian yet veten soude
Dat gheloefde hi. ende also houde

[Brill nummering]

Wart aldaer zeker ghedaen
Daer na ist also vergaen
Dat te cameric [camerlic met de l geëxpungeerd] was gheleget
Een dach van dien datmen seghet
Dat dese sticken worden gheuest

[Brill nummering]

Also als hem dochte best
Biden rade mijns heren ghyen
Ende robbrechts horic lyen
Ende biden hertoghe van brabant
Ende biden rade van inghelant

[Brill nummering]

Desen raet so wiste wale
Als ic verstont an gheraets tale
Vele lieden van sinen lande
Dien dat dochte wesen scande
Doemen hem dat leyde te voren

[Brill nummering]

Ende ne wouder niet van horen
Ende ghedoghedent [de tweede d verbeterd uit n] ende sweghen stille
Ende lieten hem doen al haren wille [onder de kolom in de marge de custode dit was i zware lesse]

Dit was ene sware lesse
Oec so wiste van rinesse

[Brill nummering]

Mijn heer ian die [die boven de regel toegevoegd, met een verwijsteken tussen ian en dese] dese woert
Ses sijnre knapen seide voert
Des hadden si wel groten vaer
Dat wt soude comen ende ghinghen naer
Ende vinghen alsmen horen sal

[Brill nummering]

Gheuet mi god goet gheual
Cortelike alst gheuel
Ende ghi sult verstanden wel
Nv [lombarde ter hoogte van één regel] verstaet al hier ter stede
Tsheren van kuucs behendichede

[Brill nummering]

Hi ontseide den graue allene
Dat ne dede anders ghene
Van hem allen sonder hi
Ende ontboet hem of dat si
Dat ic ga ter heren rade

[Brill nummering]

Daer v of mach comen scade
An v lijf of an v ere
Jc wil mi in allen kere
Jeghen v daer in verwaren
Die graue wart lachende twaren

[Brill nummering]

Van wonder int herte suldi weten
Ende seide nv wat sal ic eten
Die here van kuuc ontseit mi
Bi desen pape wat meent hi
Sel hi mi vten lande driuen

[Brill nummering]

So salre cume yement in bliuen
Het was .i. pape die dit seide
Ende den graue te voren leide
Van tsheren weghen in enen brieue
Van kuuc doer sine lieue

[Brill nummering]

Als die graue die lettren hoerde
Stont daer in gheloeft der woerde
Die v dese pape seghet

[tussen dese en woert een verticale haal met een horizontaal streepje; wellicht een abusievelijk achter dese geschreven bovenschacht (mogelijk de aanzet van een f of lange s) welke meteen werd doorgestreept]

Die pape wart doe ontweghet
Ende seer ondaen ende veruae[.]t [de voorlaatste letter vervaagd]

[Brill nummering]

Die graue sprac hoert harwaert
Ende doet v boetscap stoutelike
V ne messciet niet sekerlike
Doe seide die pape alst voren staet
Mettien hi sire vaerden gaet

[Brill nummering]

Hine dorste daer niet langher bliuen
Hi duchte datmen soude ontliuen
Die graue hieten doe gheleiden
Datmen niet van hem soude sceiden
Eer hi ware in sijn ghehout [de tweede h verbeterd uit de eerste twee halen van een w]

[Brill nummering]

Dus sciet die pape van hem bout
Die [lombarde ter hoogte van één regel] pape voer daer hi begheerde
Datten man ne gheen en deerde
Te nyements vrient bleef die graue
Ende sceen of hire niet om en gaue

[Brill nummering]

Dat hi aldus was ontseghet
Ende pensde als elc goetman pleget
Jn minen lande mach hi mi niet
Yet misdoen so wats ghesciet
Hi waende dat al sine liede

[Brill nummering]

Ghetrouwe waren so wats ghesciede
Mer hine conde niet gheweten
Dat hi van binnen was beseten
Noch veruare ic mi der scande
Dat dit ghesciede in sinen lande

[Brill nummering]

Dat dese verradre hebben ghelaten
Den maghen verwijt si moghense haten
Nochtan sone is nyement vroeder
Die dat verwijt yement goeder
Dat sijn maech heuet misdaen

[Brill nummering]

Die selue eer soude ane gaen
Die doet eer hem dat ghesciede

[Brill nummering]

Eer hi daer yet toe dede of riede

[Brill nummering]

Die goede ne sijns dargher niet
Al is den quaden dit ghesciet
Mer si sijns te beter vele
Dat si hem in haren spele

[Brill nummering]

Niet en keren mer altoes poghen
Hoe dat sise nedren moghen

[Brill nummering]

Nu hoert al hier een ghelike
Doe onse here in hemelrike
Alle die englen had ghemaect

[Brill nummering]

Jn hare nature wel gheraect
Ende hi hem haren vrien wille
Gaf te doen lude ende stille
Dene coes te siene gode
Ende alte doen sine ghebode

[Brill nummering]

Dander die verhief hem daer
Om dat hi scone was ende claer
So woude hi wesen gods ghelike
Doene mochte hi in hemelrike
Niet langhe bliuen hine moste vallen

[Brill nummering]

Ende wart die lelicste van hem allen
Ende die quaetste verre te voren
Van dien die tsijnre scaren horen
Ende wie hem volghede met herten ane
Die ontfinghen sine ghedane

[Brill nummering]

Nochtan sijn si niet euen quaet
Elc is gheloent na sine daet
Somighe min ende somighe bet
Es hem haer torment gheset
Nochtan en heuet daer niement goet

[Brill nummering]

Trouwe die ghene die misdoet
Salmen lonen met swarens verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van een w lone
Want hi hem seluen doet die hone
Dandre enghelen sekerlike
Die doe bleuen in hemelrike

[Brill nummering]

Waren hier of niet veruaert
Dat hare gheselscap also vaert
Mer si waren te seker vele
Dat si niet keerden te haren spele
Onse here ne heeftse te leder niet

[Brill nummering]

Dat den anderen dat is ghesciet

[Brill nummering]

Want si doen al siin ghebot
Hier bi dunct hi mi wesen sot

[Brill nummering]

Die goede lieden wil blameren
Die hem houden met allen eren
An die trouwe ende andie doghet
Dus est dat ghi merken moget
Dat die ghetrouwe sekerlike

[Brill nummering]

Om al dat goet van aertrike
Dade trouwe ende anders niet
Nu keer ic weder daer ict liet
Die [lombarde ter hoogte van één regel] graue florens had begonnen
Also als wi ghemerken connen

[Brill nummering]

Soene te maken onder die heren
Vanden ghestichte doe woudi keren
Hem daer ane dat hijt voldade
Doe soe wart hi oec te rade
Dat hi doe versoenen liet

[Brill nummering]

Haren wolfaerde dat hi hem niet
Met sinen liue soude begheuen
Want si waren na gheneuen
Des ghetroude hi hem te bet
Die graue florens hem daer toe set

[Brill nummering]

Hoe hi die dinghen te soene brochte
Nu hoert wies hi hem bedochte
Hi voer tutrecht indie stat
Ende omboet daer ende bat
Die heren dat si tot hem quamen

[Brill nummering]

Ende deedse ombieden oec bi namen

So dat si quamen alle ghemene
Van beiden siden groet ende clene
Ende bleuens op sijn segghen daer
Doe beriet hi hem daer naer

[Brill nummering]

Dat hi daer so langhe lach
Dat hi recht op enen dach
Sijn segghen seide vander soene
Nu hoert wat hi achte te doene
Om dat hem dochte op die stont

[Brill nummering]

Dat ghelt te groet vc. pont
Gaf hi daer toe van sinen goede
Dats hem te bet soude sijn te moede [de achter de volgende regel]
Ende te min souden bescelden
Die die penninghen soude ghelden

[Brill nummering]

Doet was gheseit ende ghedaen
Hiet hi staphans eten gaen
Hi [lombarde ter hoogte van één regel] deedse alle met hem eten
Bi sire ziden waren gheseten
Harman van woerden ende her ghisebrecht

[Brill nummering]

Here van aemstel die ouer recht
Altoes tsijnre taflen saten
Ende met hem dronken ende aten
Dander waren gheseten daer
Dene voren dander naer

[Brill nummering]

Als daer betaemde een yghelike
Men at ende dranc blidelike
Ouer al inden houe
Die herberghe was van goeden loue
Want .i. hoghe auont was

[Brill nummering]

Was mens vele te blider das
Mer dat hof moste sceden
Noch eer auont met droefheden
Dat peynsde van woerden die verrader
Ende sine ghesellen alte gader

[Brill nummering]

Mocht na haren willegaen
Als gheten was ende op ghedaen
Ghinc die graue in sire rusten
Hem begonste slapens lusten
Ende elc ghinc daer hi woude

[Brill nummering]

Doe gheuielt alst wesen soude
Dat die verradre trecte te samen
So dat si buter stat doe quamen
Ende reden voren ouer die weyde
Ende hadden lieden in haer gheleyde

[Brill nummering]

Die alle tharnasch mit hem reden
Die si met behendicheden
Hadden brocht met hem daer
Die sider wilden aldaer naer
Dat si te romen hadde ghesijn

[Brill nummering]

Dat seghet mi tgheloue mijn
Si soudent hem node hebben gheseecht
Jc wane dats elc verrader pleecht
Dat hi heelt [heelt achter de regel geschreven, met een verwijsteken tussen hi en sijns] sijns selues daet
Den ghenen die sinen raet

[Brill nummering]

Niet en weet [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] al wil hi dat si
Bi hem wesen dats daer bi
So hi meer volx brinct int stric
So hi meer helpen heuet int pic
Die mede besmit sijn indie daet

[Brill nummering]

Al ne gauen si niet den raet
Hoert hier grote iammerhede
Die de here van aemstel dede
Opden nameliken dach
Hi ghinc daer die graue lach

[Brill nummering]

Ende wecten wt sinen slape
Dat en dorste doen gheen knape
Ende seide ghi slaept alte lanc
Also dat die graue ontspranc

Ende sprac wie is daer ic bent sprac hi

[Brill nummering]

Ghisebrecht also scone weder alst si
So slaepti te langhe vele
Ghi sout wt varen met veder spele
Want dat weder is so scone
Als die graue hoerde dat gone

[Brill nummering]

Sprac hi ic heb te langhe gheslapen
Roept mi enich van minen knapen
Jc salt doen sprac hi doe
Ende seide den camerlinghen toe
Gaet tuwen here ende segt hem dat

[Brill nummering]

Jc ride voren vter stat
Laten comen als hi wille
Die graue ne sweech niet stille
Hi seyde her ghisebrecht hier inne
Sel ic v sinte gheerden minne

[Brill nummering]

Gheuen eer wi henen riden
Men brochte den wijn ten zeluen tiden
Die graue hiet scenken den wijn
Ende seide drinct vander hant mijn
Sinte gheerden minne ende vaert wel

[Brill nummering]

Doe nam die verrader fel
Den wijn van tsgrauen hant
Ende keerde hem omme thant
Ende seide blijf ghesont ic ga varen
Die graue hiet sonder sparen

[Brill nummering]

Datmen zadelde mitter vaert
Sonder merren alle die paert
Sijn neue ian tsgrauen sone
Van henegouwen vernam dat gone
Ende hiet sine paerden sadelen alle

[Brill nummering]

Hi wiste luttel vanden gheualle
Dat hem andie vaert ghesciede
Gheraet van voerne ende luttel liede

Reden mitten graue doe
Hi sprac sinen knapen toe

[Brill nummering]

Volcht mi als ghi sijt ghereet
Jc vare voren ende hi leet
Die strate mitten twee kinden
Diene beydegader minden
Hi reet voert ter poerten wt

[Brill nummering]

Blidelic sonder gheluut
Doe hi op die weyde quam
Sach hi voer hem ende vernam
Den here van woerden houden daer
Als hi sijns wort ghewaer

[Brill nummering]

Reet hi tot hem om dat hi woude
Vraghen waer hi riden soude
Doe hi dus quam gheuaren
Voeren teghens hem teenre scaren
Die van woerden ende van aemstel

[Brill nummering]

Gheraet van velsen die moerdenaer fel [fel achter de volgende regel]
Daer quam aernt van benscoep
Gheraet van crayenhorst inden hoep
Willem van teylinghe quam daer mede
Ende willem van saenden ter seluer stede

[Brill nummering]

Daer quam menich man
Die ic ghenomen niet en can
Als [lombarde ter hoogte van één regel] si dus quamen te ghemoet
Heuet hise alre eerst ghegroet
Ende harman van woerden reet hem ane

[Brill nummering]

Als diene wille hadde te vane
Ende grepen biden breydel saen
V hoghe spronghen sijn ghedaen
Ghine sult niet meer der voeren driuen
Sprac hi her meester ghi moet hier bliuen

[Brill nummering]

Onse gheuanghen ist lief of leet
Jc seg v dat ic [hier v doorgestreept] wel weet

Dat die graue hilt ouer spel
Want hi loech dat weet ic wel
Ende andwoerde den fellen man

[Brill nummering]

Help seit hi in bin nochtan
Aernout zeide bi gode ghi sijt
Jc moet nv op dese tijt
Vwen sconen sparwaer draghen
V te lachter ende uwen maghen

[Brill nummering]

Den sparwaer dat hi prant
Ende nammen hem vander hant
Die graue sloech sijn hant ten swaerde
Als die ghene die begaerde
Hem te weren mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Gheraet van velsen trac mettien
Sijn swaert ende swoer bi gode
Ghi mocht dat ghemaken ode
Jc sla v tswaert in toten tanden
Dat mochte den graue seer anden

[Brill nummering]

Datten gheraet woude ontliuen
Daer most hi gheuanghen bliuen
Wast hem lief ofte leet
Een knape daer tusschen reet
Die met ianne daer was comen

[Brill nummering]

Ende hadt hem gaerne benomen
Die knape wart daer ghewont seer
Ende sijn paert ten seluen keer
Wort ghesleghen inden hals
Die knape als ende als

[Brill nummering]

Pijnde hem ter were ende niement el
En can gheweten hoet gheuel
Dat si die kinder lieten riden
Hadden sise gheuanghen ten selue tiden
Si warens alle te bouen bleuen

[Brill nummering]

Jc wane wel dat si beneuen

Deen den anderen ter stat waert reden
Si hadden goede paerden bescreden
Ende reden sere ter poert waert
Wat ghelopen mochte die paert

[Brill nummering]

Als si quamen indie stat
Ende men daer vereysschede dat
Warens [s in tweede instantie bovengeschreven] die vriende tonghemake
Alst billic was om dese zake
Die viande waren an dander zide

[Brill nummering]

Van deser vanghenesse blide
Si voeren te muden mitten graue
Te huse dat hi mit sire haue
Hadde ghecoft ende doen maken
Hem dochte doe in allen zaken

[Brill nummering]

Dat si wel hadden gheuaren
Dit ghesciede inden iaren
Ons heren gods dat hi bleef
Gheuaen alsmen screef
Recht doe ons heren iaer

[Brill nummering]

Xijc ende daer naer
Effen xc ende sesse
Alst was zinte ians messe
Op die vighelie daer te voren
Hier na suldi iammer horen

[Brill nummering]

Vanden lieden vanden lande
Hoe doe rees een nyewe scande
Ende sal eerst zeggen vanden lieden
Die droeuelic van vtrecht scieden
Die here van erkel nam beide

[Brill nummering]

Die .ij. kinder in sijn gheleide
Ende voerdse tsinen huse mede
Om te hebben beteren vrede
Daer na voerdemense indie poert
Tordrecht [d verbeterd uit t] alsmen heeft ghehoert

[Brill nummering]

Haer wolfaert quam tordrecht mede
Ghi moghet horen wat hi dede
Hi vant die poerters sere bedroeft
Ende seyde wel dat hem behoeft
Dat al tlant beset ware

[Brill nummering]

Ende dat hi vrucht al openbare
Dat die van vlaendren sullen comen
Daer ieghens es goet raet ghenomen
Datmens hem doe weder stoet
Want ic hebs sorghe groet

[Brill nummering]

Jnt herte ende groet vaer
Jc sout keren waer ic daer
Sprac hi daer al int ghemene
Woudi mi helpen groet ende clene
Dat ic in zeelant mochte comen

[Brill nummering]

Jc hope tsoude ons allen vromen
Die porters die alle rouwich waren [ren achter de volgende regel]
Seyden here wi sullen varen
Met v daer v wille si
Hi seyde so sent met mi

[Brill nummering]

Twee cogghen die mi gheleiden
Hier en doech gheen langher beiden
Jc vruchte si sullen ghecomen sijn
Eer ic come ten huse mijn
Die meeste haest waer ons goet

[Brill nummering]

Die porters setten metter spoet
Twee cogghen diene voeren daer
Hi wesen woude ghi sult hier naer
Horen wat hi doe bedreef
Doe die graue gheuangen bleef

[Brill nummering]

Ende mens int lant wart geware
Doe nam filips van wassenare
Tsgrauen zeghel ende sloechen ontwee
Voerden raet datmen niet mee

Daer mede zeghelen mochte

[Brill nummering]

Hi peynsde wel doe hi dat dochte
Elc voer thuys tsinen maghen
Tfolc ghemene wart doe claghen
Dat haer here gheuanghen was
Elc vermaende hem seluen das
Dat hi sinen here bescudden soude
Of dat hire om steruen woude

[Brill nummering]

Dat [lombarde ter hoogte van één regel] volc wart al in roere
Ende verwoet om dese voere
Die kenemaren die vriesen mede
Ende waterlanders voeren ter stede

[Brill nummering]

Daermen hem dede verstaen
Dat haer here ware gheuaen
Dat was te muden doe si daer quamen
Mochten si doen ghene vramen
Want dat volc is sonder houet

[Brill nummering]

Doch luttel of niet des ghelouet
Si voeren dolen op die zee
Daer vier viue hier drie hier twee
Recht als volc dat wilde ontsinnen
Doe dit vernamen die van binnen

[Brill nummering]

Seiden si ten graue doet v lieden
Keren waert dat ons missciede
Ghi souter selue om steruen mede
Die graue sende staphans ter stede
Enen brief ende omboet

[Brill nummering]

Sinen lieden cleen ende groet
Dat si thuys al stille zaten
Hi hoepte cortelic der baten
Dat hi mit minnen soude comen wt
Dat volc wart doe soe luut

[Brill nummering]

Dat welnaer al was verdoeft
Gods had hebbe hi dies gheloeft

Spraken die oude mitten ionghen
Sine hebben hier toe bedwonghen
Dus ne sulsi niet ontgaen

[Brill nummering]

Als die verraders dit verstaen
Waren si niet te bliuen bout
Ende wilden voeren in haer behout
Verre in een ander lant
Die van naerden vereyschtent thant

[Brill nummering]

Ende leyden hem een laghe
Recht op den vijften daghe
Souden sine voeren hare vaerde
Ende setten doe op enen paerde
Ende bonden hem sine voete

[Brill nummering]

Onder tpaert harde onzoete
Ende enen hantscoe inden mont
Dat seide mi dient was cont
Ende diene dus ghebonden vant
Doe voerden sine altehant

[Brill nummering]

Tote dat si bi naerden quamen
Doe versaghen si ende vernamen
Die liede ligghen indat coren
Gheraet van velsen die reet voren
Ende vraechde hem wat si sochten

[Brill nummering]

Dandre seiden dat si brochten
Dat wouden si hebben dat waer die graue [graue achter de volgende regel]
Dien wouden si laten om geen haue
Dan sal niet wesen sprac gheraet
Ende warp omme mitter vaert

[Brill nummering]

Ende trecte tswaert ende woude slaen
Den graue die hem pijnde tontgaen
Hi waende dat tpaerdekijn springen soude [soude achter de volgende regel]
Ouer den vliet ende also houde
Viel dat paert al mitten graue

[Brill nummering]

Jnden sloet gheraet sat aue

Ghetoghens swaerts ende ghinken slaen
Die graue ne conste niet ontgaen
Want hi ant paert was ghebonden
Daer stac hine ten seluen stonden

[Brill nummering]

Metten swaerde doer den liue
Ende gaf hem wonden meer dan viue
Oec stac hine int hert aldaer
Datmen vant al openbaer
Si gauen hem ten seluen stonden

[Brill nummering]

So diepe ende so menighe wonden
Dat hi daer den gheest op gaf
Eer die van naerden yet wisten daer af
Doe sijt vernamen liepen si toe
Ende gheraerde van velsen was doe

[Brill nummering]

Sijn paert so verre van hem ghegaen
Dat hijs niet en mochte vaen
Een sijn knape gaf hem sijn paert
Hi sat op ende ontreet ter vaert
So deden si die op paerde waren

[Brill nummering]

Ende die knape wart beuaren
Vandien van naerden die niet verbeiden
Dan sine op een rade leyden
Ende hebben sine lede te broken
Dus wart die graue eerst ghewroken

[Brill nummering]

Alsi den graue dus vonden doet
Hadden sijs alle rouwe groet
Ende namen den dode met zericheden
Si droeghen daer vander steden
Ter ander stat daer sine ontcleden

[Brill nummering]

Ende balsemden ende bereden
Ende leyden in enen scrine
Des si int herte dogheden pine
Ende sceepten cortelic daer naer
Ende voerden tot alcmaer

[Brill nummering]

Daer settemen inden chore
Die wonder horen wil die hore
Twee winden waren hem ghegheuen
Van een sijnre nichten die bi hem bleuen
Waer hi ghinc of waer hi stont

[Brill nummering]

Oec was mi ghemaket cont
Dat si liepen mede andie vaert
Daer die graue gheuanghen waert
Ende liepen mede tote muden
Dit marcten ende saghen vele luden

[Brill nummering]

Ende bleuen tot op dien dach
Datmen hem gaf den doetslach
Doe sine voerden liepen si mede
Recht aldaer ter seluer stede
Doemen moorde si saghent toe

[Brill nummering]

Als hi was doet si ghinghen doe
Bi hem ligghen bede gader
Als tkint doet bi sinen vader
Die van naerden vondense daer
Alsmen mi seyde ouer waer

[Brill nummering]

Doemen den graue voeren soude
Si quamen te scepe also houde
Si spronghen in ende voeren mede
Al tot alcmaer indie stede
Doe si quamen tot alcmare

[Brill nummering]

Ghinghen si ligghen bider bare

[Brill nummering]

Oec seide mi een garsoen
Die se verwaerde indit doet

[Brill nummering]

Dat si gheuast hadden so langhe
Dat hi hem bi bedwanghe
Moste gheuen zoete melc
Oec seide hi mi dat elc
Gheen vanden tween eten woude

[Brill nummering]

En weet hoet quam of bi wat scoude

Binnen langher tijt daer naer
Dus bleuen si aldaer
Toter wilen enten [boven de eerste n een overtollige afkortingsstreep] daghe
Datmen groef mit groter claghe

[Brill nummering]

Doe dedemense wech leden
Die node van danen wilde sceden
Hadden si moeten si waren bleuen
Ligghende wanic al haer leuen
Kersten mensche hoer dit wonder

[Brill nummering]

Dat die hondekijn besonder
Minde haren here soe
Dat si bi hem bleuen doe
Daermen vinc ende sloech
Daer togheden si hem ghenoech

[Brill nummering]

Dat sine minden van rechter scout
Daer die moordenaers waren so bout
Dat si vermoerden haren here
Die hem ghedaen hadde sulc ere
Te menigher vre ende stonde

[Brill nummering]

Hier waren si argher dan honde
Al had hi te voren misdaen
Jane hadden si die soene ontfaen
Ende was vergheuen altemale
Ende scenen vrienden also wale

[Brill nummering]

Als enighe lieden mochten wesen
Dus so dinket mi in desen
Dat honden niet sijn so quaet
Es hem ghedaen enighe misdaet
Van sinen here hoe groet het si

[Brill nummering]

Hi come tot hem op dat hi
Hem anespreke lieflike
Ende vergheuet ewelike
Al had hi hem gheslegen den voet
Of mer dese moerders verwoet

[Brill nummering]

Hebben haren here verbeten
Hem niet allene suldi weten
Mer hem seluen ende menighen man
Als ic een deels segghen can
Daert stede heuet al openbaer

[Brill nummering]

Ende ontbinden sal hier naer
Kinder maghen hebben si onteert
Die an haer doen hebben ghekeert
Die noch in haren doene houden
Sullen verraders sijn ghescouden

[Brill nummering]

Alle die daghe die si leuen
Ende met hem sijn verdreuen
Wt haren lande wt haren goede
Des mach hem wesen wee te moede
Die der moert onsculdich sijn

[Brill nummering]

Nu keer ic weder ter reden mijn
Daer ict hier te voren liet
Doe gheraert vanden graue sciet
Ende sijn knape bleef gheuaen
Hoet met hem is vergaen

[Brill nummering]

Hebben verstaen ende ghehoert
Gheraet van velse die reet voert
Op den huse van croneburghe
Daer waendi bliuen sonder sorghe
Ghisebrecht die here van aemstel

[Brill nummering]

Ende harman die verrader fel
Waren hem ontfaren beyde
Si hadden lieuer op die heide
Te wesen tot haren dele
Dan te bliuen opten castele

[Brill nummering]

Al waenden si hebben goet ontset
Dus quam gheraet indat net
Die ghene die aldit bedreef
Dat hi op den huse bleef

Biden verrader sinen gheselle

[Brill nummering]

Daer ic v te voren of telle
Dus heeft deen verrader den ander
Verraden ende sijn mit mallic ander
Deen ontliuet ende dander onteert
Ende worden nemmermeer gheeert

[Brill nummering]

Als gheraet op den huse quam
Ende dat volc dat vernam
Dat die graue was bleuen doet
Was tgheruft harde groet
Tfolc liep al te stride

[Brill nummering]

Ende quamen ten seluen tide
Voer thuys al gheronnen
So dat si niet ontgaen en connen
Die opten huse waren beseten
Tfolc heeft hem vermeten

[Brill nummering]

Dat sire nemmermeer of en scieden
Sine soude hebben vanden lieden
Diere op waren haren wille
Gheraet die sweech harde stille
Ende soude hem node hebben verbaert

[Brill nummering]

Tfolc quam toe al onghespaert
Beide kenemaren ende vriesen
Ende segghen dat si verliesen
Willen beide lijf ende haue
Of si wreken den graue

[Brill nummering]

Waterlanders quamer mede
Ende wouden hebben ghenen vrede
Tghemene diet van noerthollant
Quamen daer op der vechten cant
Suut hollanders quamen daer

[Brill nummering]

Ende oec die poerters dats waer
Oec waren voerden huse gheseten
Die hem groter dinc vermeten

Die here van zulen ende die sine
Dat hi wel deden anscine

[Brill nummering]

Ende al dat gheslachte al ghemene
Ende ghisebrecht van yselstene
Die sere pijnden alsmen wel sach
Daer na quam op enen dach
Haer loef van cleue wart houet

[Brill nummering]

Diet daer wel dede des ghelouet
Enen anderen wech moet hi gaen
Doe die graue was gheuaen
Ende her wolfaert wart gheuoert
Die heren worden doe beroert

[Brill nummering]

Van zuuthollant alst wel was recht
Ende quamen alle te dordrecht
Ende spraken daer met goeder stade
Ende worden onder hem te rade
Dat sijt ontboden ouer al

[Brill nummering]

Tsgrauen vrienden groot ende smal
Den coninc adolfe ontboden sijt mede
Ende clagheden die iammerhede
Ziuaert die bisscop most oec weten
Van colen het ne docht niet vergheten

[Brill nummering]

Si ontbodent in henegouwen
Den graue ian den ghetrouwen
Ende clagheden hem sijns neuen zeer
Oec ontboden si heer meer
Dat sijn sone ian tordrecht ware

[Brill nummering]

Ende si ontboden hem daer nare
Dat hi metter meester haest
Quame. want hi waer die naest
Si hoepten wel te zinen rade
Noch te liden sonder scade

[Brill nummering]

Waert also dat hem dochte
Dat hi behouden comen mochte

Of dat hi hem liete horen
Sinen raet ende sendene voren
Dit was opten derden dach

[Brill nummering]

Dat die graue gheuanghen lach
Dat si dese brieue screuen
Swoensdaghes daer na soe liet sijn leuen
Die graue. als ic seyde hier voren
Als dit den here quam te oren

[Brill nummering]

Van henegouwen was hi droeue
Ende ghinc te rade wes hem behoeue
Nvttelic docht hem doe wesen
Dat hi ouer sende in desen
Sinen broeder te dordrecht

[Brill nummering]

Ende hi daer verneme recht
Wat der saken wesen moghe
Die lude souder bi verhoghen
Ende soudens hem dan weten danc
Hi soudem volghen eer yet lanc

[Brill nummering]

Die broeder dede dat hi woude
Als hi met rechte zoude
Ende quam tordrecht op enen dach
Als hi alre heymelicxt mach
Jn sijn herberghe indie poert

[Brill nummering]

Als dat volc dat verhoert
Dat her ghye daer comen was
Worden si harde blide das
Ende hechten an hem algader
Als tkint doet anden vader

[Brill nummering]

Thant si die lieden coren
Die met hem voerden huse voeren
Daer haer loef dat vernam
Dat her ghye tot hem quam
Ontfinc hine vtermaten wale

[Brill nummering]

Met scoen ghelaet met zoeter tale

Ende wrochte bi hem met alre dade
Bede mit doen ende met rade
Men maecte bliden ende euen hoghe
Daer men thuys mede dwingen moge

[Brill nummering]

Dat volc voer ende quam
Als die here van kuuc vernam
Dat tfolc so vast voer thuys lach [lach achter de volgende regel]
Besprac hijs hem op enen dach
Also metten graue van cleue

[Brill nummering]

Dat het folc verloren bleue
Hine holper toe met sinen rade
Hi seide dat hijt gaerne dade
Hi voer thuys ende gaderde liede
Ende loefde hem goede miede

[Brill nummering]

Dat si met hem souden varen
Voer cronenburch al sonder sparen
Dies alle worden willich dan
Daer brocht hi wel vic. man
Voerden huse ende lach daer mede

[Brill nummering]

Ende begonde staphant ter stede
Hem seluen doe daer hoeft te maken
Ende onderwant hem alder saken
Als of hi selue here ware
Onder tfolc so spranc die mare

[Brill nummering]

Dat hi die liede op nemen woude
Ende sinen wille daer mede doen soude
Tfolc wart wel na al ontsinnet
Als her loef dat bekinnet
Wort hi erre ende sere ondaen

[Brill nummering]

Ende ghinc voerden broeder staen
Wapen broeder wat doedi
Sprac hi ende onteert v ende mi
Men sel ons thoeft te sticken slaen
Wapen wat hebdi ghedaen

[Brill nummering]

Jc woudi tsorloghes had begheuen
Ende ghi selue thuys waert bleuen
So waren wi bleuen in onser eren
Nune verwinnen wijt nemmermere
Wine helpen die morders winnen

[Brill nummering]

Die beleghen sijn hier binnen
Of vaert weder dane ghi quaemt
Want ons emmer niet betaemt
Dat wi moerders souden sterken
Dat mach elc wijs man wel merken

[Brill nummering]

Die dese bescudde dat hi es
Haer helper des sijt ghewes
Die vermoerden haren here
Nune spreecter voert of mere
Die graue van cleue liet so bestaen

[Brill nummering]

Nu most voert also vergaen
Datmen dat huys op hem wan
Ende men vinc daer aldie man
Daer waren gheuangen inden hoep
Gheraet ende aernout van benscoep

[Brill nummering]

Ende coesijn van boternisse
Ende aelwijn mit sire smisse
Willem van teylingenteyling' willem van zaenden
Dat die hollanders niet en waenden
Dat sire op hadden ghewesen

[Brill nummering]

Daer worden gheuanghen oec met desen
Een deel die ic niet en cande
Die graue van cleue sloech sine hande
Andie gheuanghen ende seide
Hi woudse hebben in sijn gheleide

[Brill nummering]

Ende daer mede doen sijn ghe uoech
Dan dochte den vriesen niet ghenoech
Noch den kenemaren oec mede
Ende ghinghen hem wapenen ter stede

Endeop f. 46v-48r ontbreekt de rubricering van de beginmajuskels, en zijn ook de lombarden niet ingevuld seyden wel al openbare

[Brill nummering]

Waer yement die [die boven de regel toegevoegd, met een verwijsteken tussen yement en so] so coene ware
Diese wech leuende voeren woude
Hi waer deerste die steruen zoude
Waer hi ridder ofte knape
Waer hi monic ofte pape

[Brill nummering]

Dus wart theer al in roere
Als die graue vernam die voere
Vraechdi wat bediede dat
Men seyde hem aldaer ter stat
Ghi moet ons die moerders gheuen

[Brill nummering]

Of ghi later om v leuen
Ende alle die uwe eer ghi gaet
Die graue hadts corten raet
Ende sprac houdets uwen vrede
Neemt gheraet ende willem mede

[Brill nummering]

Van zaenden. ende noch hem tween
En canre v ghenomen gheen
Haer loef die hadder .ij. ghehouden
Hi waender niet om sijn ghescouden
Hi woudse leueren den graue ianne

[Brill nummering]

Als hi quame ende laten hem danne
Na sinen wille hem seluen wreken
Dus hilt hise bi desen treken
Ende deedse voeren te keruenhem
Ende aernoud van benscoep met hem

[Brill nummering]

Willem van teylinghen dien hi niet
Meer zal leueren wats ghesciet
heraet [de lombarde niet ingevuld; de hier geschreven G is van een latere hand] van velsen ende willem van zaenden [den achter de volgende regel]
Trecten die knechte ende taenden
Als of sise als wilden eten

[Brill nummering]

Ende doden daer toe suldi weten
Ende dandre .ij. als hem betaemde
Si mochtens hebben grote scaemte

Die gheraet in sijn leste bedroech
Bi gode dit is ongheuoech

[Brill nummering]

Dat die heren niet en merken
Dat si die verraders sterken
Sine hebber of ere no vromen
Want het mach hem seluen toecomen
Want elc here daer doghet an lach

[Brill nummering]

Wilen als hi den ghenen sach
Die vermoert had sinende eerste n verbeterd uit r here
Al had hire hem mede ghedaen ere
Ende voerdeel harde groet
Hi sloeghene selue daer omdoet

[Brill nummering]

Als die coninc dauid dede
Doe die ghene quam ter stede
Daer hi was ende had versleghen
Den coninc saul hine conde verdreghen
Hine versloechen mitter hant

[Brill nummering]

Ende sprac mede althant
Mordenaer het was dijn heer
Dune beroems di nemmermeer
Dattu dinen here vermoert heues
Het waer scade dattu leues

[Brill nummering]

Alexander woude niet ghedoghen
Dat si hem quamen vor oghen
Die doden darius haren here
Ende dede hem so grote onnere
Dat hise slepen dede met scanden

[Brill nummering]

Voeten binden ende handen
Ende deedse hanghen bider kele
Of pinnetse anders also vele
Alsmen ghescreuen mach sien
Ende seide dit mochte mi ghescien

[Brill nummering]

Dienic [Diene met de eind-e geëxpungeerd en ic erboven geschreven] alre best betrouwe
Mach mi best bringhen inden rouwe

Jn dystorie van marline [l bovengeschreven en een verwijsteken tussen r en i]
Vinden wi ghelike in scine
Hoevertigier gaf den raet

[Brill nummering]

Ende toebrochte aldie raet
Dat hi den coninc moerden zoude
Op dat hi dat rike behoude
Nochtan dede hise radebraken
Of verbernen al an staken

[Brill nummering]

Den ghenen die dede die daet
Dus stac hi van hem den raet
Ende woude niet dat op hem quame
Dus mocht hijs bliuen zonder blame [me achter de volgende regel]
Voer die liede al wast beweuen

[Brill nummering]

Bi hem seluen dat hi liet tleuen
ustaen [de lombarde niet ingevuld; de kleine d vóór de regel in de marge is van een latere hand] exempel hebben wi van desen
Noyt en hoerde eer man lesen
Verraders also trecken voert
Alsmen van desen heeft ghehoert

[Brill nummering]

God die alle dinc versiet
Die wrect al ne spreect hi niet
Hets eer ghewroken [r verbeterd uit iets anders] alsmen mach sien [sien achter de volgende regel]
Noch worts meer mach gescien
God moet bringhen alten besten

[Brill nummering]

Nu keer ic weder ten lesten
Daer ic die tale standen liet
Als dat god dat ver siet
Dattet huys was gewonnen
Ende te [hier w doorgestreept] brekene begonnen

[Brill nummering]

Ende die morders som verdaen
Ghing si thuys trecken saen
Dien van dordrecht wart gegeuen
Hughe van barlant die sijn leuen
Tordrecht liet op enen rade

[Brill nummering]

Dat doe sceen clene scade

Vier lagher op rade doe
Die gheraet van vorne brochte toe
Gheuaen had hise in sinen lande
Die leuerde hi te haerre scande

[Brill nummering]

Van alle die hi had gheuaen
Ne liet hire gheen ontgaen
Van crayenhorst gheraet
Wart gheuanghen andie vaert
Die doe die ioncheere van voerne

[Brill nummering]

Breken dede ende met toerne
Ende deden binden op een rat
Want hi selue toe sach dat
Dat gheraet den graue halp vaen
Des ne conste hijs niet ontgaen

[Brill nummering]

Hi coelder ouer sinen moet
Doet inden lande dus stoet
Die graue van cleue quam tordrecht
Ende begonde hem onderwinden echt
Des lants of hijs waer een heer

[Brill nummering]

Dat mishaghede den volke zeer
Des was tale ende weder tale
Doch gheuielt ten lesten male
Dat haer ghye moste laten bliuen
Den graue van cleue ende bedriuen

[Brill nummering]

Tlant in hare beider stat
Ende bescreuen beyde dat
Hier bi soude hebben gheleide
Haer ghye ende sijn neue beide
Vanden hartoghe van brabant

[Brill nummering]

Vrilic te varen doer sijn lant
Her ghye reede hem daer toe
Ende trecte ten berghe doe
Die graue van cleue trac inden haghe
Tot hem quamen alle daghe

[Brill nummering]

Haer vriende ende maghe
Die ons deden die grote plaghe
Ende aten ende dronken tsgrauen spise
Hem dochte doe in alre wise
Dat si vonden hadden tgoet

[Brill nummering]

Elc peynsde in sinen moet
Dat hi plocte wat hi mochte
Als dies niet langhe herden mochte
ier [de lombarde niet ingevuld] binnen gheuelt op enen dach
Als her ghye ten berghe lach

[Brill nummering]

Dat hem sijn neue sende brieue
Ende hem bat doer sine lieue
Dat hi inden lande bleue
Beyde hi ende sijn neue
Of later hem eer in verslaen

[Brill nummering]

Hi sal cortelic sonder waen
Selue comen tot hem int lant
Ende berechtent metter hant
Dit omboet hi ende volchde naer
Dat seg ic v al ouer waer

[Brill nummering]

Dat noyt man tfolc so blide sach
Als al zuuthollant op dien dach
Was. doemen vernam
Dat hi binden berghe quam
Die van dordrecht waren blide

[Brill nummering]

Het liep al ende reet te stride
Jeghen daer hi quam ghereden
Jc wane opden dach van heden
So blide volc cume heeft ghesien
Yement. als si worden van dien

[Brill nummering]

Omdat die graue van henegouwen
Comen was te haren rouwe
Ende hoepten te wreken haren toren
Van haren here die si hadden verloren

Ende dochtens te hebben wrake

[Brill nummering]

Ende warens blide. dit was die zake
Want hi sire moeyen sone was
Daer om hoepten sijs alle das
Ende wouden sterken te desen doene
Des derden daghes eer leet noene

[Brill nummering]

Hadde hi wel iiiM. man
Die hem alle vielen an
Hi wort te rade dat tfolc hem swoer
Van danen hi te delf voer
Entie lieden van zuuthollant mede

[Brill nummering]

Doe hi quam aldaer ter stede
Wort aldaer een perlement
Eer dat pleyt wort gheent
Leden .vij. daghe daer
Eer was gheeffent ende daer naer

[Brill nummering]

Dat die graue voer sire straten
Van cleue. ende moste daer laten
Janne van auennes den wisen graue
Diene woude laten om ghene haue
Hine woude sijns neuen orbaer doen

[Brill nummering]

Wat holp hier of lanc sermoen
isscop [de lombarde, ter hoogte van één regel, niet ingevuld] willem was bedroeft
Dat hi hem soe had gheproeft
Dat hi dat huys niet had ontset
Ende hi soe langhe had ghelet

[Brill nummering]

Dat hi ghene scade en dede
Der graefscap ende sette toe ter stede
Tu muden hadde die graue staende
Een huys des ic eer vermaende
Daer sine op hilden gheuaen

[Brill nummering]

Dat dede hi beligghen saen
Daer diederic op was van haerlem
Ende een deel knapen met hem

Diemen ane street met crachte
Beide bi daghe ende bi nachte

[Brill nummering]

Die bliden die waren tsgrauen [die tsgrauen waren met de juiste volgorde aangegeven door middel van een verwijsteken]
Ende doen maken met sijnre hauen
Dede hi brenghen voerder borghe
Ende deder hem [hem boven de regel toegevoegd] mede grote zorghe
Eer si thuys op wilden gheuen

[Brill nummering]

Had si ij. daghe langher bleuen
Op den huse dan si daden
Die graue had hem staen in staden
Ende verlost vter noet
Of hi ware bleuen doet

[Brill nummering]

Want hi taemstelredam was comen
Om tontsetten te haren vromen
Die met dederic opt huys waren
Allegader teenre scaren
Boden. hem op tot hem viuen

[Brill nummering]

Die wouden met diederic bliuen
Ende ghenieten der auenturen
Die dien diederic moch gheburen
Doene mochte diederic vorder niet
Hi most op gheuen wats gesciet

[Brill nummering]

Ende moste bliuen daer gheuaen
Dus heuet bisscop willem bestaen
Tgraefscap te groeten van beghinne
Nu mochtmen sien hoe grote minne
Dat hi droech tot sinen neuen

[Brill nummering]

Den enen die daer doet was bleuen
Ende ten sone in Jnghelant
Hi voer voert althant
Ende troeste die vriesen doe
Dat si rechte setten toe

[Brill nummering]

Ende keerden omme want si wouden
Voert waert vri wesen ghescoudenc onder so geschreven

Ende den graue begheuen al
Doe wort een groet ghescal
Dit was een sware lesse

[Brill nummering]

Si voeren thant vor widenesse
So starc ende met so groten moede
Dat boudijn diet in sine hoede
Doe had [h mogelijk verbeterd uit iets anders] dat hi thuys op gaf
Op dat hire mochte ganghen af

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
Ende al sijn gheselscap mede
Ende wech voeren dat hire hadde bouen
Als die vriesen hem dat louen
So voer hi wech sire vaerde

[Brill nummering]

Ende si braken thuys al toter aerde
Ende voeren toter seluen vren
Ende braken thuys ten nyewendueren
Dat niet al was volmaect
Si voeren als die niet en vaect

[Brill nummering]

Te medemelic indie poert
Ende hebbense altemale te stoert
Van enen ende ten anderen
So dat si vrilic mochten wanderen
Om die burch harentare

[Brill nummering]

Te siene waer si cranxt ware
Florens heren wouters sone
Wt kenemerlant was die gone
Die dat [hier hoeden geëxpungeerd] huys in hoeden nam
Al waren die vriesen gram

[Brill nummering]

Hine gauer niet om een stroe
Hi was doe ghemannet soe
So wat si stormden was verloren
Doe bleuen si daer ligghen voren
Om te verhongheren diere bouen waren

[Brill nummering]

Dat si niet mochten ontfaren

Dit vereyschte die graue Jan
Van auennes die edel man
Dat thuys beleghen ware
Oec so quam nyemare

[Brill nummering]

Dat die bisscop daer had ghesent
Twee bliden indat perlement
Die burch te worpen ontwee
Ende waren die bliden min no mee
Die den grauen coste sijn ghelt

[Brill nummering]

Bin dien men echt den graue telt
Hoe her wolfaert heeft beleghen
Middelburch ende ouer ghesleghen
Die arne biden mortyere
Die graue ne condse verlossen sciere

[Brill nummering]

Sine soudent niet connen ghehouden
Dat quam al biden scouden
Daer was van vlaendren her ghyoet
Die wt leyde penninghen groet
Ende gaf wt groet dat zout

[Brill nummering]

Mildelike al was hi out

[Brill nummering]

UUIldi [lombarde U met in de buik een kleinere majuskel U] horen altehant
Hoe dat quam dat bewant
Die graue van vlaendrende eerste e verbeterd uit een rechte stok dese dinc
Doe die sake also verghinc

[Brill nummering]

Dat graue florens wart gheuaen
Als ghi wel hebt verstaen
Voerden die van dordrecht in haer gheleide [leide achter de volgende regel]
Haren wolfaert als ic v seide
Tote dat si quamen ter vere

[Brill nummering]

Doe dede hi des hi hadde ghere
Hi voer in vlaendren ende brochte
Heren ghyot als hi eerst mochte
Ende om tvolc soe proefde hi
Ende sine vriende waren hem bi

[Brill nummering]

Ende men gaf tsout mildelike
So dat hi in ene weke
Vergaderde .i. groet ghetal
Van lieden die hem wouden al
Helpen want hi penninghen gaf

[Brill nummering]

Dan coste hem niet een caf
Die graue van vlaendren betaelt al
Groet ende cleen breet ende smal
Want hi sende penninghen dare [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van een w]
Doe docht hem dat verloren ware

[Brill nummering]

Dat si pijnden sine mochten bringhen
Middelburch te haren dinghen
Si ghinghen hier om te rade doe
Ende gaderden volc ende setten toe
Ende belaghen doe die poert

[Brill nummering]

Jc seg v datmen heeft ghehoert
Ne hadde middelburch ghedaen
Dat hi soude hebben bestaen
Te verlossen openbare
Op cronen burch die mordenare

[Brill nummering]

Want si riepen binder tijt
Al [lezing van de l is zeker] her wolfaert waer ghi sijt
Ghi merret ons alte langhe
Mochti ons helpen vten bedwange
Het waer tijt dat ghi wart comen

[Brill nummering]

Of het sel ons luttel vromen
Hier bi hebbens hem vermeten
Lieden dat sijs die waerheit weten
Ende ment oec bi deser tale
Mochte proeuen harde wale

[Brill nummering]

Dat hi van haren doene wiste
Al wast dat gheraet miste
Jn sine biechte eer hi bleef
Of dat die clerc niet en screef [onder de kolom in de marge de custode doemen dat lyen]

Doemen dat lien brochte voert

[Brill nummering]

Al tote dordrecht indie poert
Die clerc versweech oec indie lesse
Van heren ian van rinesse
Dat sint her ghye van henegouwen
Orconde mit goeder trouwen

[Brill nummering]

Ende van oerscot haer daenkijn
Dit waren die segghers mijn
Want ict van hem heb ghehoert

[Brill nummering]

Daer om heb ict ghebrocht voert

[Brill nummering]

Anders had ics stille ghesweghen
Want ic en can in ghenen weghen

[Brill nummering]

Yement belieghen tenigher stonde
Wat ics lye dats bi orconde
Dus [lombarde ter hoogte van één regel] dede her wolfaert indie noet
Doe graue florens was doet
Ende men tlant besettenb verbeterd uit de aanzet van een andere letter zoude

[Brill nummering]

Dat hi ontfinc also houde
Die vlaminghen ende middelburch belach [lach achter de voorafgaande regel]
Men hadden opdie seluen dach
Doet ghesleghen had mens vermoet
Tfolc was also verwoet

[Brill nummering]

Dat al thant [h verbeterd uit l] was beroert
Ende hi tordrecht was geuoert
Dat so weet ic harde wale
Hi lach daer voren ten seluen male
Den somer ende den herfst mede

[Brill nummering]

Dat die dam behilt die stede
Bi arnemuden daer hi lach
Jc ne hoerde noyt maken gheclach
Die vander poerten op den graue
Dat hi hem doden ende haue

[Brill nummering]

Ghelden soude ende hare scade
Al es mens nv worden te rade

Dat elc sine scade eescht
Jc waent noyt eer wort vereescht
Die poerters daden hare rechte scout

[Brill nummering]

Waren si ionc ofte out
Doe si nochtan hadden verloren
Haren here des si toren
Hadden ende groten rouwe
Pensden si nochtan om die trouwe

[Brill nummering]

Die si sculdich waren te houden
Hier ic laticse [la verbeterd uit iets anders] onbescouden
Al boetmen hem seluer ende gout
Ende voer hem lach mit groter gewout
Si wouden nyeten der auenturen

[Brill nummering]

Ende nemen des hem mochte geburen
Ende hilden vast die poert op gode
Andren troest noch andren bode
Hadden die porters onder die sonnen
Als als wijt ghemerken connen

[Brill nummering]

Sonder dat si hadden verstaen
Dat in hollant dus was vergaen
Ende dat die graue van henegouwen
Hem pijnde met wel goeder trouwen
Tlant te berechten als hi dede

[Brill nummering]

Ende doe hi dit verhoerde mede
Was hijs in wel groten twiste
Want hi in gheenre manieren wiste
Welken eerst staen in staden
Ende ontsetten ende beraden

[Brill nummering]

So middelburch so medemelic
Doe rietmen hem sekerlic
Voere [Vonde met nde doorgestreept en ere erboven geschreven] hi in zeelant hi vonder vriende
Die hem elc harde gaerne diende
Hi soude die poert ontsetten wale

[Brill nummering]

Sonder enighe wedertale

So dat hijs wort te rade
Ende makede dach ende stade
Ende voer met lieden tot zericzee
Ende quam daer min no mee

[Brill nummering]

Jnden auont harde zide
Des ander daghes vro betide
Waren die porters wt ghestreken
Van middelburch hoer ic spreken
Eer si yet wisten hier af

[Brill nummering]

Jn weet wie hem den raet gaf
Stillekine sonder gheluut

[Brill nummering]

Toten damme ende staken wt

[Brill nummering]

Als dit die graue ian vernam
Haeste hi hem ende quam
Te middelburch als hi eerst mochte [te achter de volgende regel]
Jc wane hi harde clene rochte

[Brill nummering]

Op ghyote sinen neue
Dat hi langher daer om bleue
Hi quam aldaer sonder sparen
Ende ghyot die was gheuaren
Wech te lande sijnre vaerde

[Brill nummering]

Ende had ghedaen bi heren wolfaerde
Groten cost ende al om niet
Als die porte dit versiet
Dat ghyot thuys is gheuaren
Ende hem helpe comt te waren

[Brill nummering]

Als hem brochte van henegouwen
Graue ian die hem mit trouwen
Pijnde daer om in allen zaken
Als hi der poertener verbeterd uit iets anders, mogelijk uit n begonde naken
Traken alle die poerters wt

[Brill nummering]

Ende maecten spel ende groet geluut
Ende begonden blide te wesen
Hi bleef in middelburch mit desen

Een stic ende sprac vanden saken
Hoe hi best soude ghenaken

[Brill nummering]

Datmen medemelic ontsette
Hi spracker om sonder lette
Heren wolfaerde ende andre heren
Diere hem harde node an keren
Hoe dat si seiden toten graue

[Brill nummering]

Doch so stonden sijs mitten scoensten aue
Dat si hem te hulpen gheuen
Twee manne vander heuen
Na iaersdaghe ghereet te wesen
Die graue liet hem ghenoegen met desen

[Brill nummering]

Op dat sijt hem hilden waer
Ende hiet hem dat si volchden naer
Hi soude in hollant varen voren
Heeruaert ghebieden nv suldi horen
Wat die heren doe bedochten

[Brill nummering]

Hoe si den graue verdriuen mochten
Alre best vten lande
Datmens hem sprake ghene scande
Want die ghemeente van hollant
Die halp hem al mitter hant

[Brill nummering]

Ende die porters mit alre crachten
Nu hoert wat die heren dachten
Si droeghen des wel ouer een
Hare en was so coene ne gheen
Hoe moghende dat hi oec ware

[Brill nummering]

Dat dorren soude openbare
Segghen hier of sinen wille
Hier om most si swighen stille
Ende vonden enen anderen raet
Dat hem best dochte datmen vaert

[Brill nummering]

Omme den graue in inghelant
Ende bringhen selue in sijn lant

So mach hi selue sinen wille
Spreken ende doen lude ende stille
Tfolc sals hem bet laten ghenoeghen

[Brill nummering]

Doe ghinghen si hem ondervoeghen
Wiere best varen mochten
Si pensder om ende dochten
Dat si wt elker poerten namen
Twee manne die hem bequamena verbeterd uit iets anders

[Brill nummering]

Die scepen selue daer toe koren
Doe namen si wt hem te voren
Van edelen luden een ghetal
Die in Jnghelant voeren al
Om haren graue den ionghen ianne

[Brill nummering]

Die si met hem brochten danne
Sijn wijf moste hi trouwen daer
Ende beslapen al daer naer
Doe had hi orlof thuys te varen
Als hi [si geëxpungeerd en doorgestreept en hi erboven geschreven] woude sonder sparen

[Brill nummering]

Die [lombarde ter hoogte van één regel] graue ian van henegouwen
Die pijnde hem mit goeder trouwen
Om thuys te medemelike
Tontsetten sekerlike
Hi dede datmen mochte prisen [vóór de p een geëxpungeerde en doorgestreepte s]

[Brill nummering]

Want hi recht in alre wisen
Daer om peynsde in sijn herte
Want hine ontsach ghene smerte
Die hem daer of comen mochte
Want rechte voert hi doe dochte

[Brill nummering]

Thuys tontsetten als hi dede
Hem quam te helpen mede
Die here van arkel. claes van putte
Ende die van dordrecht die hem nutte
Mede waren andie vaert

[Brill nummering]

Oec quam daer onghespaert

Van Zeelant sijn vrienden .i. deel
Ende niet die heeruaert gheheel
Die hem toe was gheseghet
Also alsmen noch huden pleghet

[Brill nummering]

Hi nam dat hi nemen mochte
Met hem volx ende volbrochte
Des hi te voren had geacht
Ende quam mit al zulker cracht
Tote enchusen aldat lant

[Brill nummering]

Daer hi die vriesen ter were vant
Daer ghinc hi op mit sinen lieden
Die vriesen cortelic berieden
Ende ghinghen op aldat si mochten
Nu hoert wat tsgrauen lude wrochten

[Brill nummering]

Si ghinghen toe met groten ghere
Ende wonnen hem of die were
Met crachte ende sloegher doet i. deel
Ende barnden dorpen al gheheel
Doe si opt huys saghen den brant

[Brill nummering]

Riepen si [hier hu doorgestreept] lude altehant
God danc god danc ons coemt troest [de eerste t verbeterd uit iets anders, mogelijk uit lange s]
Wi willen tauont sijn verloest
Onse noet sel niet duren lanc
Wi sullen drinken versschen dranc

[Brill nummering]

Ende eten nuwe spise
Florens seide ic wille dat wise
Harde liefliken onthalen
Vaert trect wt ghene palen
Die die vriesen lest daer sloeghen

[Brill nummering]

Al souts hem qualic ghenoeghen
Want wi seident hem te voren
Al hare pine ware verloren
Dit riep florens ouer luut
Doe trecten si die staken wt

[Brill nummering]

Dat sire doer soude varen
Die daer quamen met [lezing van de e onzeker; mogelijk verbeterd uit iets anders, of misschien staat er mit] hare scaren
Teerst dat die maerscalc quam ant lant
Liepen die knapen altehant
Vanden huse onder die vriesen

[Brill nummering]

Die dat spel mosten verliesen
Want si henen ghinghen scuuener staat eerder c dan t
Ende die knapen ghinghen cluuen
Onder die vriesen dits niet gheloghen
So dat .xxx. knapen versloeghen

[Brill nummering]

Xxxv vriesen doet
Bisscop willem dese noet
Hebbedi den vriesen nv beraden
Noch dedi hem mere scaden
Dat mach wondren elken man

[Brill nummering]

Dat hire waende winnen an
Dat hi dus die verradre
Stercte die met rechte vadre
Des grauen soude hebben ghesijn
Dat wondert sere der herten mijn

[Brill nummering]

Die graue ian die was comen
Jndie borch te haren vromen
Die hi beleghen daer binnen vant
Men spijsde thuys alte hant
Met coerne met wine ende met biere

[Brill nummering]

Men dede inden huse sciere
Rintvleysch baken ende spec
Beide sulphur ende pec
Dat hem nutte was ter were
Des nachts bleef dat here

[Brill nummering]

Altemale ionc ende out
Het was vtermaten cout

[Brill nummering]

Des ander daghes men ontsach
Dat die zee belegghen mach

Want het vroes so ouer zeer

[Brill nummering]

Doe rietmen [reetmen, met boven de eerste e een i geschreven] den [dat doorgestreept en den erboven geschreven] groten heer
Dat hi voere sire straten
Ende dien van binnen halen laten
Dat voer die hauen lach in scepen
Want het is also ghescepen

[Brill nummering]

Dat hijt doen moste doer die vreyse
Vanden yse daer die reyse
Eerst of rees god worde hem gram
Want there so nauwelic quam
Weder te lande behouden liue

[Brill nummering]

Hier .ij. hier .iij. hier iiij hier viue
Dus wort there ghesceiden al
Had hi ghehat sulc gheual
Dat hi die luden alte samen
Hadde behouden als si quamen

[Brill nummering]

Hi had verghisel aldie vriesen
Daer sint om moste riesen
Ende verloren hare lieden
Die ghene die hem dat rieden
Mochten si haten waren si vroet

[Brill nummering]

Die graue hadder cranken spoet
Te doene daer al dat hi woude
Doe gheuelt alst wesen soude
Dat die graue behouden quam
Tote haerlem ende hi vernam

[Brill nummering]

Dat hi der lude vele miste
Des was sijn herte in groten twiste
Dat weet ic wel ende versta
Deen quam voren dander na
Ende ouer velde som bi lande

[Brill nummering]

En was gheen wonder al had hijs scande [scande achter de voorafgaande regel]
Als hi te haerlem comen was
Brochtmen hem nyemare das

Dat sijn neue Jan waer comen
Gode te eren ende ons te vromen

[Brill nummering]

Moete ian nv comen wesen
Mijn lieue neue ende met desen
Voer hi voert indie haghe
Die liede quamen alle daghe
Die after bleuen op die zee

[Brill nummering]

Wat holpe hier of talen mee
Als hi dit heuet ghehoert
Voer hi tordrecht indie poert
Ende nam raet wat hi doen mochte
Den neue te spreken was sijn gedochte [te achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Hi dede vraghen of hi yet sciere
Comen woude. [hier hem doorgestreept] hi soude hem hiere
Beyden. ende sijn lant op gheuen
Hadde hijs te doene hem beneuen
Hem te bliuen een stont

[Brill nummering]

Als die graue ian wart cont
Most hi doen datmen hem riet
Alne wast sijn wille niet
Hi ontboet hem bi aloude
Waert dat hine spreken woude

[Brill nummering]

Dat hi te bridorp quame dan
Met min dan mit C man

[Brill nummering]

Hi sal hem goet gheleide gheuen
Die graue sprac mijns neuen
Gheleide. ne behoeue ic niet
Hiers ghene vete wats ghesciet

[Brill nummering]

Tusschen hem ende mi
Alout sprac hoe so het si
Dus moechdine spreken ende sien
Ende hi sprac macht niet ghescien
So moet het nv bliuen achter

[Brill nummering]

Diet benemen si doen mi lachter

[Brill nummering]

Moetic leuen ic salne scouwen
Al souts hem een deel berouwen
Diet benemen. het waer wel recht
Doe spraken die van dordrecht
Here wildi varen daer ter stede

[Brill nummering]

Wi willen alle varen mede
So moechdine nemen bider hant
Hi gaet mit v alte [mitter geëxpungeerd en alte erboven geschreven] hant
Dat weten wi wel ten eersten woerde
Als die graue dat hoerde

[Brill nummering]

Andwoerde hi ende seide
Hets beter dat ic onbeide
Dan icken bin sijns selfs lande [hande met de h doorgestreept, een l geschreven boven ha en een verwijsteken tussen h en a]
Met crachte name het waer scande
Jc sals verbeiden toter tide

[Brill nummering]

Dat hijs selue sel wesen blide
Dat hi mi spreket ende mach sien
Die graue versach hem binnen dien
Ende voer heimelic sire straten
Hine wout niement te weten laten

[Brill nummering]

Dan die van erckle die hem [hier van geëxpungeerd en doorgestreept] ghetrouwe
Waren. diene sonder rouwe
Deden leiden tsinen lande
Des had hi eer ende gheen scande
Hi moste varen heymelike

[Brill nummering]

Het coste te wachten sekerlike
Meer dan vM pont
Toter wilen ende toter stont
Datmen ter waerheit had verstaen
Dat hi hem allen was ontgaen

[Brill nummering]

Men wachten bi watre ende bi lande
Beyde bi oerde ende bi zande
In menighen lande in menighe steden
Dat hi niet mochte sijn leden

Hine moste emmer sijn gheuaen

[Brill nummering]

Al quamt dat hi is [hier gheua doorgestreept] ontgaen
Jc waen dat god selue dede [de eerste d verbeterd uit een rechte stok]
Hier bi hebben onhoueschede
Die vlaminghe dicke van hem ghesegetget achter de voorafgaande regel
Jc waens die vlaminc van rechte plegetget achter de volgende regel

[Brill nummering]

Dat hi gaerne lachter spreket
Dien hi haet. ende hem so wreken
Wie hi is ende wt wat [t verbeterd uit s] lande
Hi heuets harde grote scande
Die sinen viant verspreken wille

[Brill nummering]

Want peinsde hi ende swege stille
Also goet man viant als vrient
Al heuet hi hem te danke niet gedient
Daer bi ne heuet hi niet verloren
Sine doecht van te voren

[Brill nummering]

Diene wort ontlesen no ontsongen
Al moetse draghen quade tonghen
Des pleghen sotte ende niet die vroede
Dat es dat ics best vermoede
Dit was inden seluen iaer

[Brill nummering]

Dat graue florens die pine zwaer
Had gheleden vander doet
Doe dreuen die ghene bliscap groot
Die hem seluen wisten besmit
Ende peynsden wel gheloue ic dit

[Brill nummering]

Dits een kint ende sels vergheten
En wort ons nemmermeer verweten
Wi sullen hem dienen scone vor oghen
Ende grote vrienscip toghen
Hine sal ghedenken nemmermeer

[Brill nummering]

Dus pijnde hem elc euen zeer
Te dienen die quade als die goede
Ende diet deden met ghetrouwen moede

Al was onghelike die daet
Doe maectmen daer des grauen raet

[Brill nummering]

Die moghenste entie rijcste heren
Die aldie dinc soude keren
Ten besten. ende die ionghen graue
Bat hem allen dat elc gaue
Den besten raet dien hi vonde

[Brill nummering]

Ende dien hi ghemerken conde
Dat hem nuttelixt [de eerste t verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van v of w] waer ghedaen
Doe wartmen te rade saen
Dat die graue dede ghebieden
Heeruaert alle sine lieden

[Brill nummering]

Alsi sculdich waren te doen
Ende hi had oec die baroen
Ende die edel liede oec mede
Alsmen plach in elke stede
Want [a verbeterd uit iets anders] hi woude al sonder sparen

[Brill nummering]

Vechten op die vriesen varen
Dus ghewan hi .i. groot here
Die vriesen setten hem ter were
Daer si dwaesheit ane daden
Die ghene die dat hadde beraden

[Brill nummering]

Halp [a onduidelijk; verbeterd uit iets anders, mogelijk uit e] hem clene in deser noet
Die graue brocht een here groot
Jnder vesten tot alcmare
Ende cortelic daer nare
Als die vriesen hadden vereest

[Brill nummering]

Quamen si te vronen op die gheest
Met eenre harde groter scare
Ende die graue trac bet nare
Met sinen lieden zonder zorghe
Al tote bider nuwer borghe

[Brill nummering]

Dat deen den andren mochte sien
Daer scedemen dat heer in drien

Een deel cogghen men doe sende
Vander gheest al toten ende
So datter gheen daer ontweke

[Brill nummering]

Doe streetmen toe stouteleke [de tweede e verbeterd uit een rechte stok, mogelijk een i]
Ende ghinc striden op die vriesen
Die [Dat met at geëxpungeerd en ie erboven geschreven] dat spel mosten verliesen
Nochtan vochten si ouer zeer
Daer worden versleghen meer

[Brill nummering]

Dan iiiM optie stat
Oec dar ic mi vermeten dat
Datter vele in dier mare
Verdronken. harentare
Worden versleghen harde vele

[Brill nummering]

Die van oudorp mochtent te spele
Vertellen dat si stille saten
Ende gheens orloghens hem vermaten
Als die van vronen haer ghebure
Hadden ghedaen ter seluer vre

[Brill nummering]

Die daer verloren lijf ende goet
Mi dinct wel dat hi is vroet
Die hem te tide bedenken can
Eer hem die scade comet an
Als die vriesen hadden verloren

[Brill nummering]

Des si langhe groten toren
Hebben moghen diere leuen
Ende die daer inden lande bleuende eerste e verbeterd uit een rechte stok
Ghincmen doe an steken brant
Ende verbornden al thant

[Brill nummering]

Dat dorp te vronen altemale
Wat holpe hi of langhe tale
Daer na bi [b verbeterd uit v of de aanzet van w] ghebode des grauen
Worden die vriesen alle begrauen
Men voer danen met groten spele

[Brill nummering]

Want der scaden was niet vele

Die den graue was ghedaen
Sonder den ghenen diene ontfaen
Hadden. die haddens rouwe
Daer bleef doet die ghetrouwe

[Brill nummering]

Van arkel die goede her ian
Hoe mocht si bliscap driuen dan
Die sulken vrient hadden verloren
Mochtens te rechte hebben toren
Des ghelike waren si alle

[Brill nummering]

Die doe waren inden misualle
Van haren vrienden van haren maghen
Mochten doe met rechte claghen
Die graue gaf orlof sinen lieden
Ende die heren hem berieden

[Brill nummering]

Dat si den graue florens souden
Andie reyse bringhen ter mouden
Men wonne niet anden stane
Si hieuen op ende droeghen dane
Sulc met bliscap sulc met rouwen

[Brill nummering]

Ende voerden onder die vrouwen
Te reynsburch int cloester rike
Daer laghen in des ghelike
Sijn wijf ende sijn dochter beide
Daer soe brochtmen wel ghereide

[Brill nummering]

Om datmen daer wilde grauen
Ter aerden bringen met groter hauen
Alsmen cortelic daer na dede
Hi wort begrauen ter seluer stede
Jnden choer met groter eren

[Brill nummering]

Doe moste die graue danen keren
Ende varen ouer al int lant
Al had hijt wel in hant
Hi most berechten ende wesen
Nu met dien dan mit desen

[Brill nummering]

Ende doen als heren pleghen
Beide in steden ende in weghen
Vrieslant was comen te bande
Ende hadt weder in sijn hande
Ende setter baeliuwe [ae verbeterd uit iets anders, mogelijk uit eli] ende rechtre

[Brill nummering]

Die dwinghen zoude die vechtre
Jn zuuthollant wart baeliu
Haer [a verbeterd uit iets anders] ian ghemaect dat seg ic v
Van rinisse diet ontfinc
En can gheweten om welke dinc

[Brill nummering]

Men hem zulke dinc beual
Jc weet wel datmen mi dat hal
Men sette baeliuwen in alle steden
Die tlant soude beureden
Alst betaemt te sulken saken

[Brill nummering]

Jc salt v segghen can ict geraken
Als ict best heb verstaen
Hoet voert int lant is vergaen
Daer na droechmen ouer een
Dat den rade moghelic sceen

[Brill nummering]

Dat sijn wijf bi hem ware
Dus gheuielt men voer om hare
Ende brochtse int lant met eren
Doe peynsde dese grote heren
Jn hollant ende in zeelant mede

[Brill nummering]

Hi mach hebben moghenthede
Die den graue heuet in handen
Wat hi wil mach niement anden
Dus peinsden si an bede siden
Mer die ghene die tien tiden

[Brill nummering]

Den graue brochte wt inghelant
Dochten dat sine indie hant
Doe hadden zeker ghenoech
Want men altoes ouer een droech

Datmen ghene dinc en dade

[Brill nummering]

En ware bi ghemenen rade
Dus mochte nyement vermoeden
Datmer yet voren soude hoeden
Dus gheuielt tot enen male
Datmen voer te Remmerswale

[Brill nummering]

Om enen dach daer te houden
Daer die van brabant comen souden
Daer ieghen te berghen anden zoem
Men sprac daer omme ende nam goem
Wie ouer draghen soude die tale

[Brill nummering]

Doe docht hem allen ghedaen [lezing van de a onzeker; verbeterd uit o] wale
Dat her ian soude varen
Ouer ende den dach verwaren
Die luttel peynsde alhier aue
Dandre [a verbeterd uit r] bleuen biden graue

[Brill nummering]

Her ian voer ende voerde mede
Van sinen vrienden daer ter stede
Dien hi betrouwede alre best
Dus bleef hi besert [lezing van de r onzeker; mogelijk i of verbeterd uit die letter] int lest
Hi voer ende keerde ende droech die tale

[Brill nummering]

Doe gheuielt tot enen male
Dat die graue ende her wolfaert voeren
Jn riuieren nv sel roeren
Van ouder vete nuwe spel
Nu hoert wat aldaer gheuel

[Brill nummering]

Als si quamen bi lodike
Dedemen verstaen sekerlike
Den graue datmen soude vaen
Ende dat her ian hadde ghedaen
Ende men in brabant senden soude

[Brill nummering]

Men vraechde hem of hi woude
Varen opt huys te lodike
Daer mocht hi wesen sekerlike

Datmen yet daer soude vanghen
Die graue sprac ic wil ganghen

[Brill nummering]

Op den huse ende ombieden [i verbeterd uit een ronde stok, mogelijk een aanzet van e]
Den hollandre mit sine lieden
Ende boudijn sinen broeder
Doe sprac daer een ghi sijt vroeder
Vele. dan ic had ghewaent

[Brill nummering]

Trouwen binnen deser maent
Crighen v die van brabant niet
Noch van vlaendren wats ghesciet
Al hadt her ian oec ghesworen
Dese pine heuet hi verloren

[Brill nummering]

Ende sijn wille sel niet ghescien
Her ian quam ouer doe mittien
Die sijn dinc te doene achte
Ende wiste niet van deser drachte
Als hem dit quam te voren

[Brill nummering]

Peinsde hi wel ic heb verloren
Den graue wat sels ghescien
Hi voer wech stappans mittien
Beide droeue ende erre
Tsinen huse sonder merre

[Brill nummering]

Moermont. ende spijsde dat
Ende mandet staphans ter stat
Op auenture wats werden soude
Her wolfaert voer also houde
Metten graue sire straten

[Brill nummering]

Hi soude node achter laten
So dat hi ter vere quam
Hi achtets clene alwas gram
Hier om her ian van rinisse
Jc sel hem lesen sulc een lesse

[Brill nummering]

Peynsde hi behoudic tleuen
Jc doe hem discipline gheuen

Dat hijs hem beroemt nemmermeer
Dat hi mijns ghelike is heer
Ende hi brocht zider toe

[Brill nummering]

Datmen heren iannne daechde doe
Voerden graue toter vere
Her ian hadde ghene ghere
Daer sonder gheleide te comen
Ten hadden niet moghen vromen

[Brill nummering]

Dus wart hi ghebannen daer
Ende cortelic daer naer
Dedemen daghen sine vriende
Daer hi ieghens goets verdiende

[Brill nummering]

Die voert quamen mosten leggen
Te ghisele sonder weder segghen

[Brill nummering]

Die niet ne quamen bereetmen al

[Brill nummering]

Ende woestse groet ende smal
Nader core vanden lande
Heren wolfaert dochte [na de t een abbreviatuur voor er, doorgestreept en met de e er doorheen geschreven] wesen scande
Soude dat huys behouden bliuen
Hi peynsde. men sel eer ontliuen

[Brill nummering]

Hem honderden of men salt winnen
Ende die ghene die nv sijn daer binnen
Dvs belachmen moermont
Men lacher voren .i. stont
Eerment ghewan ende sijt op ghauen

[Brill nummering]

Al had ghecost vele hauen
Men most breken altemale
Van bouen neder toten dale
Dus wart verdreuen heer ian
Want hem her wolfaert niet en gan

[Brill nummering]

Dat hi inden lande bliue
Ende hi ieghen hem yet kiue
Dus berechte hi dat lant
Dat hire gheen so stout en vant

Noch so moghende hine deden tachter

[Brill nummering]

Dit vernoy ende menich lachter
Moste menich man verdraghen
Her wolfaert mit sine maghen
Haddent al opten dume
Metten graue so dat si cume

[Brill nummering]

Kenden yement haers ghelike
Doe so dede hi huwelike
Met sire dochter als wi horen
Ende gafse gheraerde here van voren
Daer na dat so verre quam

[Brill nummering]

Dat hi gheraerts moeder nam
Te wiue. ende hadse een stic daer na
Doe gheuielt als ic versta
Dat die van vlaendren hem verhieuen
Jeghen den coninc ende [hier hem doorgestreept] in brieuen

[Brill nummering]

Hem ontseiden vrienscap al
God die gheue hem ongheual
Die hem eerst gaf den raet
Daer is of comen so menich quaet
Doe socht hi hulpe in inghelant

[Brill nummering]

Die coninc quam hem te hant
Also als hi had ghelouet
Noch dinct mi dat elc man douet
Ende oec is buten kere
Dat hi sinen gherechten here

[Brill nummering]

Niet wil wesen onderdaen
Hine zoude lieuer anegaen
Dat hem een ander toghe bi tore
Dan hi van sinen here hore
Een woert ieghen sinen wille

[Brill nummering]

Hem waer beter waer hi stille
Dan hi hem verheft so sere
Jeghens sinen rechten here

Hier binnen heeftmen vernomen
Dat des coninx bode is comen

[Brill nummering]

Van vranckeric. anden hollansche graue
Ende boet hem van zire haue
Dat hi in sine hulpe ware
Hi woude hem stille ende openbare
Sine vader helpen wreken

[Brill nummering]

Doe begonste men hier of spreken
Die graue uan vlaendren boet algelike
Hi woude den neue maken rike
Woude hi hem in staden staen
Wat helpt het mochte hem soe gaen

[Brill nummering]

Daer also alst ganghen soude
Men dede dat haer wolfaert woude
Watmen sprac of wat men riet
Dat ne diede algader niet
Hadde die coninc ghewilt gheuen

[Brill nummering]

Half dat conincrike zijn leuen
Het ne had een twint niet besloten
Men hadt wel int vat gegoten
Emmer dat hi sculdich ware
Sinen maghen openbare

[Brill nummering]

Te dienen dan enen vreemden
Die nochtan dat gheteemden
Dat si daer toe gauen raet
Ende helpen met alre daet
Dat sijn vader wart gheuaen

[Brill nummering]

Ay bi gode dat was misdaen
Dat hi metten ghenen soude
Gaen vechten oftmen woude
Die sinen vader metter hant
Vinc. ghi moget weten te hant

[Brill nummering]

Dat die van aemstel ende van woerden
Mochten vertellen in groten boerden

Dat si metten graue souden
Vechten op dat si wouden
Ende met hem toe gaen in sire scaren

[Brill nummering]

Die sinen vader openbare
Vinghen eer hi bleef doet
Bi gode dat was iammer groet
Datmen des moste ghehenghen
Datmen daer toe soude brenghende eerste e verbeterd uit een rechte stok

[Brill nummering]

Dat [D'at (in eerste instantie was Daer geschreven)] een kint aldus dade

[Brill nummering]

Jc ne was daer niet te rade
Hadmens daer op mi ghegaen
Jc hat helpen weder staen
Ende eens anders had ic gheacht
Had ics wel ghehat die macht

[Brill nummering]

HEt moste wesen het was bescreuenuen achter de volgende regel
Dit was ter vere al bedreuen
Daer haer wolfaert machtich was
Al had ghedocht yement das
Dat anders beter had ghewesen

[Brill nummering]

Men moste hem volghen dus in desen
Die sticken waren ghemaect vaste
Doe quamen den graue droeue gaste
Dat waren van vlaendren sijn omen
Si baden datse god verdomen

[Brill nummering]

Mosten. of si gauen raet
Tote so iammer liker daet
Ende of si noyt tot enigher stede
Peynsden sulke onnoyaelhede
Ende of si die morders hadden ghesien

[Brill nummering]

Sonder enich malengien
Ende of die verradre van aemstelle

[Brill nummering]

Ende die van woerden sijn gheselle
Oyt van hem hadden confoert
Also [s verbeterd uit iets anders] veel als een woert

Of oyt van hem gheuordert waren

[Brill nummering]

So moste die duuel in hem varen
Dat baden si al openbare
Ende her robbrecht al openbare
Swoer hi wel god weet wal
Wat holpe hier of groot ghescal

[Brill nummering]

Dat kint most al ghedoghen
Nochtan sach hine noyt in doghen
Hine sloech sine oghen ter aerden neder
Ende cume woude hi op sien weder
Tmoste wesen twas om niet

[Brill nummering]

Doe voer hi ouer te bieruliet
Ende voer te ghent als ic wane
Daer saghen doude vader ane
Die sere blide was van desen
Ende hieten wellecomen wesen

[Brill nummering]

Een stic bleef hi met hem daer
Ende cortelic daer naer
Keerdi weder in sijn lant
Doe gheuiel daer die hant
Die coninc keerde die was comen

[Brill nummering]

Wt inghelant tsinen vromen
Ende maecten vrede onderlinghe
Van inghelant van vrankeric die coninge [coige met één afkortingsstreep boven oi]
Die coninc voer wech te hande
Ende liet vlaendren indie scande

[Brill nummering]

Hoe si voert voeren weetmen wale
Van hem latic staen die tale
Want ics van hem niet began
So wil ic weder keren dan
Daer ic die tale of begonde

[Brill nummering]

Also als ic ghemerken conde
So was her wolfaert allene
Hoeft vander rade al ghemene

[Brill nummering]

Binnen dit ist so vergaen
Dat die vriesen hebben ghedaen
Van hare misdaet ieghen den graue
Ende gauen hem van hare haue

[Brill nummering]

Diere leueden also vele
Dat hem ghinc al vten spele
Die weduwen waren bleuen
Vanden doden mosten gheuen
Half haer haue ende haer goet

[Brill nummering]

Mi dinct dat in minen moet
Datter vele wt was ghemaect
Jc wane daer sulc heeft gheraept
Groet goet te sinen dele
Die scade van dien castele

[Brill nummering]

Te widenisse wart vergouden
Si hadden vele bet ghehouden
Anden graue haren here
Dan si den bisscop daden die ere
Dat si hem gheloefden bet

[Brill nummering]

Daer hise mede leede int net
Als hi sint dandre dede
Nu hoert hier een vreemthede
Wat hi dreef ende begheerde
Mi wondert hoe dat hi gheheerde

[Brill nummering]

Ende hi voer oestvrieslant dure
Ende dede prediken te menigher vre
Tcruce op den graue van hollant
Dien hi soe onwittich vant
Als hi seide dat hem dochte

[Brill nummering]

Dat hijt ghedogen niet en mochte
Hine most berechten mitten swaerde
Hier om wast dat hi begaerde
Helpe an minen here den paues
Mi wondert dat hi was dus aues

[Brill nummering]

Also goet clerc als hi was
Dat hi dorste ghewaghen das
Dat die lude onghelouich waren
Ende dat dorste openbaren
Jn sermoene onder die liede

[Brill nummering]

Mi wondert hoehem oec gesciede
Dat hi tcruce prediken dorste
Hi gaderde liede sonder vorste
Ende deedse alle met loghenen roeren
Dat si met hem ouer voeren

[Brill nummering]

Met menigen scepen ende met groten
Quamen si ouer met eenre roten
Bi monikendam onder dat lant
Tfolc vereysschet alte hant
Ende setten hem dapperlic [i verbeterd uit iets anders, mogelijk uit c] ter were

[Brill nummering]

Alsi vernamen tvreemde here
Kenemaers ende waterlandre
Quamen daer ende menich andre
Die hem ter weren sciepen wale
Wat holpe hier of lange tale

[Brill nummering]

Si voeren toe al sonder vaer
Een groet scip wonnen si daer
Met crachte doe den vriesen af
So dat hem dat volc op gaf
Die daer mede quamen gheuaren

[Brill nummering]

Behaluen diere versleghen waren
Men ghinc daer houwen ende slaen
Si vloen die mochten ontgaen
Dat volc wart al ondaen
Men sacher niement ter were staen

[Brill nummering]

Die bisscop vloe sire vaerde
Want hi hem emmer niene [de laatste e verbeterd uit iets anders] waerde
Hi liet sijn scip het was te groet
Ende spranc in enen minderen boet

[de h van hem verbeterd uit iets anders, waarbij de rechter haal is verbeterd uit een korte stok, waarna de eerste haal links daarvan werd geschreven; ten gevolge hiervan kwam de h tegen de e van het voorafgaande woord hoe te staan]

Daer hi mede ontvoer algader

[Brill nummering]

Nu hoert met desen heilighen vader
Wat wonder dat hi heeft bedreuen
Dat aldaer versleghen bleuen
So vele liede dat wonder was
Ende gheuanghen sijt seker das

[Brill nummering]

So vele dat si sider gauen
Menighe marc van hare hauen
Bisscop willem heeft dit ghedaen
Noch suldijs meer verstaen
Als comt die tijt suldijt horen

[Brill nummering]

Mer hier gaet een ander voren
Als die bisscop dus hilt den strijt
Te menigher stede te menigher tijt
Jeghen den graue daer hi mochte
Nu hoert wat haer wolfaert dochte

[Brill nummering]

Hi dede den bisscop spreken
Ofmen den bisscop mochte breken
Twisschen den graue ende hem
So dat die bisscop willem
Louede den pays ende quamer toe

[Brill nummering]

Ende voer te dordrecht doe
Ende voert ter vere ten graue
Daer hi blide doe sciet aue
Also alsmen ghemerken mochte
Jc en weet wat hi int herte dochte

[Brill nummering]

Men mochte doe sien wat hi wrochte
Alsment ten vtersten besochte
Doe hi was comen in sijn lant
Berieu hem recht althant
Dat hi den graue had beloeft

[Brill nummering]

En weet of hi was verdoeft
Dat hi emmer orloghen woude
Tegen den graue. ic wane hi emmer soude

Daer om steruen. alst gheuel
Hoet ghesciede [ci verbeterd uit iets anders] suldi wel

[Brill nummering]

Hier na horen alst [na de t nog een doorgestreepte rechte stok] is stade
Her wolfaert wart te rade
Dat hi quam metten graue
Jn hollant ende nam hier aue
Raet watmen doe best dade

[Brill nummering]

Doe wartmen aldaer te rade
Ende hem dochte goet int ghemeyn
Datmen ghisebrecht van yselsteyn
Ombode dat hi den graue
Yselsteyn dat huys op gaue

[Brill nummering]

Want hijt te lene van hem hilt
Ende hijt selue besitten wilt
Tsinen behoef sijn orloge dure
Ende recht op die selue vre
Dat die orloghe waer gheent

[Brill nummering]

Soude hijt weder onghescent
Ende onghescaet hem dan gheuen
Ende alle sticken diere bleuen
Soude hi hem gheuen scadeloes
Ghisebrecht [de tweede e verbeterd uit een rechte stok] seide dat hi altoes

[Brill nummering]

Sijn huys niet rumen woude
Ende hi sinen rechten here soude
Altoes trouwe wesen gaerne
Den graue staets nv tontbaerne
Rumedic thuys dat waer scande

[Brill nummering]

Jane bin ic maerscalc vanden lande
Vant bisscops weghen mijns heren
Jc ne mocht niet doen met eren
Verganghe mi alst mach vergaen
Doe die graue dit heuet verstaen

[Brill nummering]

Vraechde hi heren wolfaerde doe
Wats wesen soude. hi spracker toe

Ghi sult ghebieden hereuaert
Ende doen beligghen thuys ter vaert
Ende laten thuys niet begheuen

[Brill nummering]

Eerment op heuet ghegheuen
Men salre bliden maken sterke
Ende anegaen mit groten werke
Met catten ende met euenhoghen
Sine sullent niet ghehouden mogen

[Brill nummering]

Men selt hem winnen ouer thouet
Mijn herte des niet ghelouet
Dat sijt moghen houden langhe
Si moetent op gheuen bi bedwange
Dus wart men te rade daer

[Brill nummering]

Ende cortelic daer naer
Wort ghisebrecht selue gheuaen
Dat hebben sine ghebure gedaen
Haer hubrecht ende sine maghe
Diere dicke om leiden laghe

[Brill nummering]

Ende hilden vaste op culenborghe
Nu moet allene dat wijf die zorge
Vanden huse draghen voert
Cortelic men doe hoert
Dat een knecht van vianen

[Brill nummering]

Ghinc heren hubrechts kint verspanen
Ende leide dat mede op yselsteyn
Dat ionc was ende harde cleyn
Ende bleef selue aldaer binnen
Des waren droeue in haren sinne

[Brill nummering]

Des kints magen dan was gheen wonderwonder achter de volgende regel
Al waren sijs [de eind-s verbeterd uit een letter beginnend met een rechte stok] droue. men conder
Omme ghedoen gheen dinc
Anders dan men thuys beuinc
Ende belach harde vaste

[Brill nummering]

So mosten ghedogen doe die gaste

Dat bi hem waren die felle bure
Men warp [a verbeterd uit e of o] hem in te menigher vre
Menigen groten swaren steen
Si hildent so dat wonder sceen

[Brill nummering]

Joncfrou baerte was so stout
Dat sijt om gheenrehande gout
Haer huys op woude gheuen
Noch doer vriende no doer neuen
Het ne waer of men woude

[Brill nummering]

Dat si allene spreken soude
Haren man ghisebrechte
Dat hi riede dede si lichte
Anders soude sijt toter doet
Houden in al hare noet

[Brill nummering]

Des woudemen ghehingen niet
Vanden huse men niene sciet
Men bleef daer vaste liggen voren
Langhe stont alse wi horen
Want men wouts niet begheuen

[Brill nummering]

Daer om costet hem somen tleuen
Doch [lombarde ter hoogte van één regel] lach menre so lange voren
Dat ioncfrou baerte als wijt horen
Boet op thuys aldaer ter stede
Behouden haers lijfs ende lede

[Brill nummering]

Der gheenre diere waren binnen
Diemen leuende mochte kinnen
Men wouts niet doen doe most bliuen
Nu hoert behendicheit van wiuen
Omdat si hoepte te ghenaken

[Brill nummering]

Dat si tbeste soude gheraken
So bat si datmen haer gaue
Deen helft. ende die graue
Metten andren sinen wille dade
Doe wart men ghinder des te rade

[er stond in eerste instantie hi dede, waarna rie werd toegevoegd door het tussen beide woorden boven de regel te schrijven, de achter dede werd geschreven en een verticaal streepje werd getrokken tussen het eerste en het tweede de om de woorden riede en dede te scheiden]

[Brill nummering]

Men gaue die helft die mitten lote
Haer gheuel. ende ghenote
Elc sijnre auenturen
Anders mochts haer niet gheburen
Datmen haer iet gheuen woude

[Brill nummering]

Ende oec op dat si soude
Den ghenen gheuen die tkint daer brochte [te achter de vooorafgaande regel]
Si nams raet. hem allen dochte
Dat beter ware verre te voren
Dan si alle waren verloren

[Brill nummering]

Ende ioncfrou baerte mede
Si sprac doe wt ter seluer stede
So welc helft die comt an mi
Also alst ghesproken si
Wil ic hebben quite ende vri

[Brill nummering]

Men andwoerde haer dat si
Die brugghe die was al te broken
Ende die poerte was beloken
Diemen ondede althant
So datmen hurden vant

[Brill nummering]

Diemen leide ende ghinc in
Men vanter lude meer no min
Dan xvi die ter were
Souden doghen. ende niet mere
Dandre doet ende som ghewont

[Brill nummering]

Ende vanden liue onghesont
Sonder den knecht die tkint verriet
Hine was ghequetst niet
Dien leuerde men heren hubrechte
Die rechten dede ouer dien knechte

[Brill nummering]

Teerst dat hijs hadde stade
Ende deden leggen op een rade
Ende sijn kint vant hi ghesont
Men voerde op die selue stont

Die gheuanghene tordrecht

[Brill nummering]

Daer olout ouer dede recht
Hi setter .viij. an deen zide
Op dander .viij. harde onblide
Mocht si wesen so help mi god
Daer so warpmen om een lot

[Brill nummering]

Dat lot was also ghemaect
Twee bollekine wel gheraect
Ront was elc als een cloet
Ghelike gheuerwet euen groet
Jn dene was .i. hollantsche penninc

[Brill nummering]

Jn dander .i. louensch dese dinc
Was ghemaect so datmen niet
Mochte segghen [de eerste g verbeterd uit een c, de tweede uit een bovenschacht] hier is ghesciet
Voerdeel ofte valscheit inne
Olout sprac nv siet minne

[Brill nummering]

Dieden louensche penninc toehoert
Hi heuet hier sijn lijf verboert
Ende die den hollantschen sel ontfaen
Hi sel metten liue ontgaen
Si worpen tlot men sloech af

[Brill nummering]

Hem dient dauenture gaf
Dandre dedemen doe gheuaen
Dat docht mi onrecht ende misdaen
Doe [lombarde ter hoogte van één regel] had die graue dit huys al vri
Daer na gheuelt ghelouets mi

[Brill nummering]

Dat her wolfaert bat den graue
Dat hijt sinen wiue gaue
Yselsteyn ende benscoep mede
Die graue deet op die stede
Hi hadt haer ghegheuen al

[Brill nummering]

Tlant van woerden dat niet nes smal
Dat her wolfaert hem selue bat
Jc wane hijt dede om dat

Datmen yselsteyne wan
Ende men die liede onthoefde dan

[Brill nummering]

Die daer op waren vonden
Dat gheen man tot dien stonden
Jeghen hem verheffen soude
Jc ne weet wat hi doen woude
Jnt lant van woerden begondi maken

[Brill nummering]

Ene burch conde hijt gheraken
Groet wijt ende daer toe starc
Hi dede beghinnen dat warc
Tot ene stede diemen hiet [i verbeterd uit e]
Die pitkupe so datmen niet

[Brill nummering]

Jnt lant soude mogen comen
Men hadt mitter burch benomen
Het was an tende vanden lande
Nu roert hier een nuwe scande
Jndie poert van dordrecht

[Brill nummering]

Was doe menich pijnlic knecht
Dat vernoyde aloude sere
Ende men teech hem dicke mere
Dan met [t verbeterd uit n] rechte die scoude was
Op een tijt bat alout das

[Brill nummering]

Alle den scepenen vander poert
Dat hem lief si datmen hoert
Een stille waerheit van zwaren dinghen
Die scepenen woudent wel gehingen
Behouden alder poerten recht

[Brill nummering]

Ende op een vorwaerde echt
Dat scepenen die besitten souden
Ende bannen die si bannen wouden
Waert .i. iaer of .iiij. of viue
Daer bi ne soude hi vanden liue

[Brill nummering]

Niement rouen noch goet ontfaen
Op dese vorwaerde wast bestaen

Die si olou[.]e ga[.]ende inkt in deze twee woorden dermate vervaagd dat twee letters niet meer leesbaar zijn bescreuen
Moste die tijt sijn verdreuen
Die hem scepenen hadden gheset

[Brill nummering]

Wast op lijf of op let
Quame hi weder binder tijt
So mochte die scoute sonder verwijt
Hem dat [hier g doorgestreept] doen alst was besproken
Ende dat recht bleue onghebroken

[Brill nummering]

Die waerheit wart doe beseten
Ende eer mense vte suldi weten
Quam die graue selue daer
Ende heer wolfaert weet voerwaer
Eyschte den scepenen tafle doe

[Brill nummering]

Ende scepenen spraken hem toe
Wat wildi daer mede maken
Hi seide ic selt wel gheraken
Wies misdaet ic vinde so groet
Dat hi heeft verboert die doet

[Brill nummering]

Men sal hem doen staphant sijn recht
Diemen min vint misdadich echt
Die sal minre pijn ontfaen
Dit ne sel niement weder staen
Scepenen seiden ten mach niet wesen

[Brill nummering]

Wi hebben vorwaerde ghemaect van desen
Jeghen oloude onsen baeliu
Trouwen des missaect hi v
Sprac her wolfaert openbare
Scepenen andwoerden daer nare

[Brill nummering]

Onse hantvest seghet wel
Dat wi ende nyement el
Recht ende vonnes seggen moghen
Ouer onse porters van lagen van hogen
Dese vriheit gaf v oude vader

[Brill nummering]

Coninc willem die wi algader [onder de kolom in de marge de custode hebben bezeghelt]

Hebben bezeghelt ende bescreuen
Dits ons van uwen ouders bleuen
Hout onse recht so doedi wale
Hier toe en helpt gheen ander tale

[Brill nummering]

Mijn here moet die tafel hebben
Ende sulken tasten an zine ribben
Want hi is uwer alre here
Ende hi sel rechten also sere
Dat den quaden gruwen mach

[Brill nummering]

Des wil hi sonder verdrach
Die tafel hebben so wats ghesciet
Scepenen spraken dats om niet
Ten sijn niet onse vorwoerde
Als her wolfaert dit hoerde

[Brill nummering]

Sprac hi ic segt v te waren
So moet [hier lange s doorgestreept] ghi te delf te ghisel varen
Ende na minen here staphant comen
Die v die scoute nv sal nomen
Die [lombarde ter hoogte van één regel] graue voer sire straten

[Brill nummering]

Die scoute doe niet laten
Hine noemde doe bi namen
Die hi woude dat na hem quamen
Si voeren na indie poert
Te delf alsmen heeft ghehoert

[Brill nummering]

Viue wasser. men sende hem mede
Drie boden vter stede
Dieden graue soude volghen
Ende spreken al was hi verbolgen
Op die poert van dordrecht doe

[Brill nummering]

Ende sien mochten sijt [t verbeterd uit n] bringen toe
Datmen dat maecte te goede
Ende dat in betren poynten stoede
Die graue voer indie haghe
Her wolfaert sat opten andren daghe

[Brill nummering]

Ende voer te woerden waert
Ende merrede andie vaert
En weet der dage viue so ses
Wat helpt dese langhe les
Die poerters sender .iiij na

[Brill nummering]

Om te spreken als ic versta
Metten andren haren here
Die was op hem verbolghen sere

[Brill nummering]

Doe die viere aldaer quamen
Toten achten die bi namen

[Brill nummering]

Heyne. pouwels hieten die twee
Al was der andre mee
Jc ne canse niet ghenomen
So was hem te voren comen
Dat her wolfaert niet was daer

[Brill nummering]

Doe senden si hare boden naer
Om te prouen op wilken daghe
Hi comen soude indie haghe
Die bode vanten tyselsteyne
Hem ende sijn wijf daer ghemeyne

[Brill nummering]

Her lyclaes van cats wasser mede
Die bode spracken daer ter stede
Ende hi seide hem sinen wille
Die bode keerde zwighende stille
Ende telde sinen here voert

[Brill nummering]

Wat hi van hem had gehoert
Si beiden doe toten daghe
Dat hi comen was indie haghe
Die graue woude gheen andworde gheuengheuen achter de volgende regel
Sonder hem dus sijn si bleuen

[Brill nummering]

Ligghende stille ende beiden daer
Toter wilen dat hi quam naer [n verbeterd uit iets anders, mogelijk uit d]
Doe her wolfaert comen was
Worden si te rade das

Dat ian die moelnaer ende pieter mede [de achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Haren tielmans sone voer ter stede
Ende iacob haer derde gheselle
Toten graue daer ic of telle
Om te spreken van hare dinc
Die graue doe te rade ghinc

[Brill nummering]

Met hem her wolfaert ende olout
Die te rade hier toe was [hier w doorgestreept] bout
Ten lesten spraken si den moelnaer an
Ende daer na dander .ij. man
Ende ledense indie camer mede

[Brill nummering]

Ende spraken met hem daer ter stede
Een wile doe quamen si wt
Ende olout sprac ouer luut
Ende vraechde of heyn ende pouwels warenwaren achter de volgende regel
Te delf dat segt al zonder sparen

[Brill nummering]

Men seide ia. si sijn aldaer
Sullen si yet comen haer
Sprac olout toten molenare
Ontbiet mense si comen haren
Sprac doe ian dat wetic wale

[Brill nummering]

Olout hilt niet meer tale
Dan hi ghinc ter cameren in
Hi soude node sinen sin
Hebben gheseit daer voer oghen
Men riep ianne ende ghinc hem toghen

[Brill nummering]

Dat die graue zoude gaen eten
Ende dan soudemen hem doen weten
Tsgrauen wille vander saken
Si mochten hem wel gaen blide maken [ken achter de volgende regel]
Ende na eten weder comen

[Brill nummering]

Jan die peynsde het sel ons vromen
Ende ghinc ter herberghen met sinensinen boven de regel toegevoegd ghesellen
Alse hi daer quam begondi tellen

Enen bode dat hi woude
Dat hi den anderen seggen soude

[Brill nummering]

Binnen dien quam die nyemare
Dat aldat hof ghereet ware
Ende die graue woude riden
Ende woude niet langher biden
Helpt seit hi wat macht bedieden

[Brill nummering]

Jn weet [ee verbeterd uit a] wat hem ontbieden
Sech hem allen dese zaken
God gheue hem tbeste te raken
Jc bins wel droeue ende erre
Die bode voer al sonder merre

[Brill nummering]

Hi hadde .ij. paerden in enen wagen
Ende ghinc vaste henen iaghen
Ende quam te tide alst god woude
Dat die graue beten soude
Ende seide hem allen dit

[Brill nummering]

Pouwels langher niet en zit
Hi stont op ende ghinc sire straten
Heyne die zout node laten
Doe hijt vereyschte hine dede also
Dus quamt toe dat elc vlo

[Brill nummering]

Die [lombarde ter hoogte van één regel] graue quam met haren wolfaerde
Doe hi ghebeet was vanden paerde [pde met p met doorstreepte schacht]
Quamen si daer dander waren
Her wolfaert sprac al sonder sparen
Want hi was int herte fier

[Brill nummering]

Die van dordrecht sijn si hier
Ja wi seiden die ghene doe
Die daer waren hi sprac hem toe
Ga wi dan ende laet v spreken
Roept v gesellen laet niet ghebreken

[Brill nummering]

Onder die clocke ghinc her wolfaert
Ende vraechde al onghespaert

Om pouwels ende heynen mede
Men andwoerden hem daer ter stede
Si gaen spelen en weet waer

[Brill nummering]

Doe seide her wolfaert senter naer
Wi hebbent ghedaen [n verbeterd uit r] seiden si
Mettien so begonde hi
Te segghen alst voren staet
Vander tafel alden staet

[Brill nummering]

Hoe datse die graue hebben woude
Ende ouer die ghene rechten soude
Dies had verdient hoe soet ware
Dit toendi dien van delf al dare
Daert die van dordrecht ane hoerden [den achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Si seiden here bi voerwoerden
Hoert die waerheit segwi v
Dit bespraken wi mitten baeliu
Dat scepenen soude nederen ende hogen
Olout sprac dits al gheloghen

[Brill nummering]

Voerden graue ende voer hem allen
Doe [o verbeterd uit een rechte stok] begonden die lude callen
Daert die graue selue an hoerde
Dat hi sprake onhouessche woerde
Wilde hi soe dat lant berechten

[Brill nummering]

Ja sprac hi ic wil vechten [ht verbeterd uit iets anders]
Enen camp ieghen wien dat es
Een scepen van delf sprac. sijt ghewes [eind-s bovengeschreven]
Hier ne vecht ghijs ghenen kamp
Dat waer ons te swaer een scamp

[Brill nummering]

Soude al onser poerten recht
Staen an eens mans gheuecht
So mocht onse recht wel erghen
Dat nv is haer dats onse merghen
Ghi hebt v qualic hier gewroken

[Brill nummering]

Dat gi goede lude hebt versproken

Ende ghelochent. vor onsen here
Dats v te misprisen sere
Waert dat ment beuroeden conde
Doe so sloech men dat van monde

[Brill nummering]

Ende vraechden daer al openbare
Waer pouwels ende heyne ware
Men andwoerde wine wetens niet
Die seyde heynric ghi heren siet
Nu moechdi merken ende verstaen

[Brill nummering]

Dat dese .ij. hebben misdaen
Jeghen minen here so vele
Dat si in naerste no in spele
Niet dorren comen daer hi es
Nochtan waren si des sijt ghewes

[Brill nummering]

Ghesent van dordrecht vter poert
Als ghi wel hebt [b verbeterd uit h] ghehoert
Nu van desen dage voert
Es die vrienscap algestoert [er staat eerder st dan sc]
Tusschen den graue ende hem tween

[Brill nummering]

Ende oec ne es daer vrede gheen
Hi salse krenken daer hi mach
Weder het is nacht of dach
Mettien lieten si die tale
Si ghinghen doe wech altemale

[Brill nummering]

Die graue voer wech als hi woude
Die ghiselen senden also houde
Enen bode sonder sparen
Dat hi tordrecht soude varen
Want si ontsaghen hem van desen

[Brill nummering]

Datmer om veruaert soude wesen
Als daer quame die nyemare
Die bode hi voer aldare
Eer hi conde comen aldaer
Hadde .i. gheseit al openbaer

[Brill nummering]

Dat aldie lude waren gheuanghen
Ende hare gheen ne waer ontgangen
Dat volc was tenden rade
Die bode [graue met bode erboven geschreven] quam des auonts spade
die [Ende doorgestreept en die erboven geschreven] doe daer al openbare

[Brill nummering]

Weder seide die quade mare
Hi seide ic wil ghijs mi gheloeft
Sijn si gheuaen ic legs mijn hoeft
Of te slaen dat wil ic wale
Men gheloefde sijnre tale

[Brill nummering]

Elc ghinc daers hem luste
Die bode ghinc in sijn ruste
Men wilde beiden toten daghe
Datmen dan ten besten zaghe
Des anders daghes wel betide

[Brill nummering]

Wort die poerte harde blide
Want heyne ende pouwels waren comen [men achter de volgende regel]
Ende ontgaen te haren vromen
Si waren blide om dese twee
Sauons quamer lude mee

[Brill nummering]

Des anders daghes te primetide
Waren si daer alle. des waren si blide
Beide ghisele ende boden
Die hem te delf hadden ghehoden
Ende waren comen sonder orlof

[Brill nummering]

Dus ne staets die graue niet of
Noch her wolfaert noch alout
Die te rade hier in was stout
Si deden scriuen in enen brieue
Dat die graue ontseide alle lieue

[Brill nummering]

Ende alle vrienscap mede der poert
Als tfolc dat heeft ghehoert
Datse die graue heuet ontseghet
Dedemen alsmen gaerne pleghet

Ende ghinghen te rade sciere

[Brill nummering]

Ende coren daer hoeftmanne viere
Bi wien men alle zaken dede
Si deden scriuen aldaer ter stede
An allen poerters vanden lande
Dit mochten si doen sonder scande

[Brill nummering]

Ende baden hem op rechte oetmoet
Dat elke poerte so vele doet
Dat si bidden den graue
Dat hi die dinc wil laten aue
Ende hi haer recht late behouden

[Brill nummering]

Dat si dat wel weten zouden
Dat hi des ghelike hem soude doen
Men liet die boden niet gheroen
Die die brieue souden draghen
Men ghincse henen iaghen

[Brill nummering]

Jn hollant ende in zeelant mede
An elke poert an elke stede
Daer men waende dat lieden waren
Nu setten toe al sonder sparen
Tsgrauen raet rechte voert

[Brill nummering]

Ende leiden liden bider poert
Die souden legghen indie wachte
Datter niement in en mochte
Ende dat menre niet in mochte bringhen
En ware ofmens woude gehinghen

[Brill nummering]

Men [lombarde ter hoogte van één regel] woude doe dat ionchere witte
Ghinghe liggen op thuys van pitte
Te wachten die ieghennode
Hi most doen al dede hijt node
Talblazerdam hoerdic bedieden

[Brill nummering]

[hier H' doorgestreept] Lach her liclays [clays met li boven de c geschreven, en een verwijsteken ervóór] van cats met lieden
Ende wachte twaterw verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de aanzet van het afkortingsteken van er daer
Ende dede die scepe comen naer

Met torue ende met anderen goede
Te slidrecht lach op die hoede

[Brill nummering]

Olout met sinen knapen
Diet al op ghinghen rapen
Datter quam ende liden woude
Ende ter porten varen soude
Voert steenhuys [Voertsteenhuys met de woorden gescheiden door een verticale streep tussen t en s] dat te slidrecht [i in eerste instantie mogelijk bedoeld als de aanzet van een y] staet

[Brill nummering]

Had hi vonden in sinen raet
Dat hi den dijc dede verslaen
Met groten houte ende daer aen
Starke planken als hem dochte
Datter niement liden mochte

[Brill nummering]

Thuys was wel ghemaect ter were
Jeghen scilt ende ieghen spere
Daer lach olout mitten sinen
Die gaerne hadde veel pinen
Der poerten ghedaen had hi moghen

[Brill nummering]

Hem connen veel lieden niet ghedoghen
Sine moetens hem te voren doen
Doe was daer .i. conde niet gheroen
Hine voer met enen cogghe allene
Ende met anders nyement ghemene

[Brill nummering]

Dan die met hem inden cogghe waren
Hi seide bi gode wi willen varen
Scieten indie poert somige pilen
Ende dit was ter seluer wilen
Dat die sciltwacht was gaen slapen

[Brill nummering]

Dat die [hier g doorgestreept] cogge mitten knapen
Quamen gheroyt voer die poert
Alsmen dit heuet ghehoert
Sloechmen die clocke mitter vaert
Dat aldie poert in roere waert

[Brill nummering]

Si wapenden hem groet ende clene
Ende volchden na al ghemene

Beyde te scepe ende te voet
Als .i. volc dat is verwoet
Ende quamen recht voer die were

[Brill nummering]

Olout stont [er staat eerder st dan sc en eerder n dan u] ende hadde ghere
Hem te weren mocht hem ghescien
Die porters liepen toe mettien
Toter weren ende stredense ane
Beide met steken ende met slane

[Brill nummering]

Men sloech so sere ende stac
Datmen die were te sticken brac
Ende olout heuet vernomen
Hoe die liede ghelopen comen
Ouer slote ende ouer al

[Brill nummering]

Ende hi ontsiet hem datmen sal
Dat huys onderlopen daer
Dies had hi int herte vaer
Hi maecte hem mede inden loep
Ende quam mede inden hoep

[Brill nummering]

Side an side datmen niet
Van hem ne weet eermen siet
Dat hi was comen optie brugge
Ende men siet dat hi den rugge
Omme warp ten huse waert

[Brill nummering]

Ende hem weerde onghespaert
Daer vochten die van dordrecht wale
Si waren doe ten seluen male
Met hem inden huse gegaen
Vechtender hant en had ghedaen

[Brill nummering]

Dat heyne was met groter cracht
Vander brugghe indie gracht
Ghesleghen alsmen mochte sien
Eermen wt conste ghetien
Ende sine wt bringhen moghen

[Brill nummering]

Was die valbrugghe op getoghen

Doe mosten die poorters after staen
Dit pongijs hebben si ghedaen
Op enen woensdach voerdende eerste e verbeterd uit iets anders oeste
Doe gheuielt alst wesen moeste

[Brill nummering]

Dat si weder ghinghen in
Elc was gram in sinen sin
Si hadden ghewonder liede een deel
Want si scoten menich quareel
Mallic op anderen inden stride

[Brill nummering]

Daer bleef doet ten seluen tide
Die selue knaep diet eerst begonde [de achter de volgende regel]
Also als ic ghemerken conde
So ware hi bet bleuen daer
Dan hi quam der poerten also naer

[Brill nummering]

Dat hise hem alle volgen dede
Daer bleef doet ter seluer stede
Diederic claeys scouten broeder
Sijns vader kint ende sire moeder
Die poerters hadden nyement doet

[Brill nummering]

Daer macht an lach cleen of groot
Sonder een kint dat weetmen wale
Dat was ghescoten tenen male
Daert mede liep onder die rote
Ende steruen moste vander scote

[Brill nummering]

Nv [lombarde ter hoogte van één regel] was her wolfaert inden haghe
Metten graue ende dese claghe
Comt [hier van geëxpungeerd] voer hem van olouts wegen
Die andwoerde aldus daer ieghen
Moet ic leuen het wart ghewroken

[Brill nummering]

Hem waer beter had si te brokenb verbeterd uit iets anders, mogelijk uit d
Hare vorwaerde ende op ghegheuen
Die tafel ende warens bleuen
Op mijn seggen ende dat ghehouden
So waren sijs bleuen ombescouden

[Brill nummering]

Jc bringhe noch volc vordie poert
Datmen selden heuet ghehoert
Volcs ghelike wt zeelant varen
Dit hoerden die wt hollant waren
Ende peynsden voer hi wech die graue

[Brill nummering]

Wine comens nemmer met ioyen aue
Tkint van vorne moste wesen
Te haren rade ende riet te desen
Datmen den graue hilde int lant
Anders sijn wi al ghescant

[Brill nummering]

Dus droech die raet ouer een
Also alst zider wel sceen
Jc hoerde segghen ouer waer
Dat gheraet van vorne al openbaer
Doe ontseide sinen zweer

[Brill nummering]

Diene te hant sonder keer
Doet woude hebben ghesteken
Men conden hem cume ontbreken
Dat hine niet moste ontliuen
Doch so moste hi hem bliuen

[Brill nummering]

Van buten wachte men ouer al
Stillekine sonder ghescal
Als her wolfaert dit verstoet
Wort hi droeue in sinen moet
Ende peinsde hoe sel ic ontgaen

[Brill nummering]

Mine es niet so goet gedaen
Als ic te nacht mi hene make
Jc sel lichte hebben die rake
Dat ic ontga mitten liue
Ende die graue hier niet ne bliue

[Brill nummering]

Ende gheraet van vorne mijn lieue kint [kint achter de volgende regel]
Dat mi harde clene mint
Moet ic leuen het sel hem rouwen
Doe beual hi sire vrouwen

Vrou catelinen gheraets moeder

[Brill nummering]

Datsi vanden sone si behoeder
Diene hilt met clener crachte
Dus reet hi hem inder nachte
Wech te varen was sijn ghedochte
Met hem te voeren of hi mochte

[Brill nummering]

Den graue ende sinen sone geraerde
Men ghereede doe die paerde
Si saten op al sonder sparen
Doe mosten si op wagenen varen
Die met hem wech varen wouden

[Brill nummering]

Her wolfaert seide datti zoude
Te sciedamme te [hier sca doorgestreept] scepe gaen
Alsment int dorp heeft verstaen
Worden die lude al in roere
Om dat her wolfaert henen voere

[Brill nummering]

Metten graue dus stillekine
Ende haddens alle grote pine
Entie grauinne alte voren
Hadts int herte den meren toren
Datmen voerden haren man

[Brill nummering]

Wech ende niet gheweten can
Wat bediet datmen bi nachte
Wech te voerne aldus achte
Si claghet dien sijt clagen mochte
Her wolfaert al anders dochte

[Brill nummering]

Ende voer wech sijnre straten
Hine woude achter hem niet laten
Enighe brugghe hine deedse brekenken achter de volgende regel
Ende peynsde dat hi met sulken treken
Soude te bet moghen ontgaen

[Brill nummering]

Doet dach was ende men verstaen
Jnt lant heuet dat her wolfaert
Ware gheporret opdie vaert

Ende met hem voerde den graue
Wart tfolc al ontsinnet daer aue

[Brill nummering]

Het liep het ran het iaghede
Die grauinne zere claghede
Alle die lieden ouer haren wolfaerde
Dathi voerde sire vaerde
Haren lieuen bedden ghenoet

[Brill nummering]

Ende hare ne vraghede clene no groot
Ende bat den lieden op ghenaden
Dat si haer stonden in staden
DAt volc wart al in roere
Men horde nie sulke voere

[Brill nummering]

Si liepen si reden dat si mochten
Om haren here dat si dochten
So dat si te vlaerdinghe quamen
Daer si versaghen ende vernamen
Dat si waren vten diepen

[Brill nummering]

Men gheboet dat folc doe liepe
Ende met scepen an hem voere
Die doe [d verbeterd uit lange s] ghesien had die roere
Hoe dat volc te scepe ghinc
Met groter haeste om die dinc

[Brill nummering]

Met clenen scepen ende met groten
Beide met eueren ende met boten
Met visscepen ende met scuten
Die dat volc doe horde ruten
Hem mochte gruwen aldaer aue

[Brill nummering]

Hoe si riepen om haren graue
Si roeyden an hem sonder merre
Want sine ware opte mase niet verre
Ende die wint was clene
Dus worden si thant ghemene

[Brill nummering]

Ende vraghede den graue of hi woude
Jnt lant bliuen dat hi soude

Gheuen die hant so mocht hi varen
Opt lant weder sonder sparen
Die graue boet doe die hant

[Brill nummering]

Ende si voerdene weder opt lant
Also als ic heb verstaen
So bleef her wolfaert gheuaen
Ende alle die ghene die met hem waren
Voerdemen opt lant sonder sparen

[Brill nummering]

Ende gheraet van vorn wart verlost
Sonder scade ende sonder cost
Vter vanghenissen daer hi in was
Doe worden si te rade das
Die graue soude varen indie haghe

[Brill nummering]

Her wolfaert most op enen waghen
Varen te delf indie poert
Alsmen wel heeft ghehoert
Ende op .i. steenhuys mosti gaen
Ende die andre die met hem gheuaen

[Brill nummering]

Waren. ghinghen mede
Daer men woude indie stede
Tfolc was naer vten sinne
Si hadden tot hem clene minne
Ende wart ropende ouer luut

[Brill nummering]

Gheeft ons den man hier wt
Die onsen here den graue verriet
Of ghine sult selue niet
Metten liue moghen ontgaen
Want wi v seluen sullen slaen

[Brill nummering]

Wildi selue behouden tleuen
So moet ghine ons hier wt gheuen
Alsment [lombarde ter hoogte van één regel] verstoet opten vloere
Dat tfolc daer buten al was in roere
Staken sine ter trappen neder

[Brill nummering]

Ende haelden die vrouwe weder

Dat si niet daer buten quame
Si ontsaghen hare blame
Dat enich quaet knecht an hare

[Brill nummering]

Doen mochte dat misdaen ware

[Brill nummering]

Dus was si ghehouden daer binnen
Ende hi was met onminnen
Daer ontfaen alst wel sceen

[Brill nummering]

Want daer en was man ne gheen
Hine gaerde sine doet
Doe wart dat loep so groet
Onder dat folc ende gherochte
Het sloech al dat slaen mochte

[Brill nummering]

Beide ionc ende out
Hem en was nyement hout
Doe was hi versleghen sciere
Jc wane dat niet si viere
Daer te ieghenwoerde stonden

[Brill nummering]

Sine sloeghen diere toe comen condener staat conden comen, met de juiste volgorde aangegeven door middel van een verwijsteken
Aldus heb ict verstaen
Dus en mochti niet ontgaen
Hi was daer ghehaet so sere
Had hi met hem enighen here

[Brill nummering]

Willen laten inden rade
Sine dinc ware hem bleuen stade
Ende waer lichte te liue bleuen
Neen hi niet hi had verdreuen
Die beste gheboren vanden lande

[Brill nummering]

Ende had hem ghedaen die scande
Die selue haelden metter hant
Den graue ian wt inghelant
Die stac hi of ghemene
Ende woude wesen raet allene

[Brill nummering]

Ende doen sinen wille
Beide lude [er staat lu de; het woord is geschreven aan weerszijden van een gerepareerde scheur in het perkament] ende stille

Waer hi bleuen in desen stane
Sekerlike na minen wane
Hi ware weldigher dan die graue

[Brill nummering]

Hi begaerde so [o verbeterd uit een rechte stok] grote haue
Ouer al in desen lande
Ende hi dede so grote scande
Sinen viant waer hi mochte
Mi wondert sere wat hi dochte

[Brill nummering]

Hi duwede sinen viant onder
Al haten sine ten was gheen wonder
JC [lombarde J ter hoogte van vijf regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] weet wel dat van rinisse
Heer ian beriet hem dese lesse
Want men sach hoe doe ghinc vort

[Brill nummering]

Als hi vernam dese woert
Ende hi quam weder inden lande
Waendi hine peynsde om sine scande
Die hi hem dede ware hi bleuen
Te liue hi hadden verdreuen

[Brill nummering]

Beide [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] stille ende openbare
Die wile [boven de e de aanzet van een bovenschacht] hi raet te houe ware
Daer om gheuelt alst wesen moeste
Opten eersten dach vanden oeste
Recht op sinte pieters daghe

[Brill nummering]

Moste her wolfaert dese plaghe
Daer ghedoghen als wi leren
Jnt incarnatioen ons heren
Xiic ende xc. ende neghen
Jc rade elken man te pleghen

[Brill nummering]

Es hi here clene ofte groet
Dat hi yement late sijn ghenoet
Es een man eens heren raet
Ende hem also siene staet
Dat hi es [hies met bij wijze van woordscheiding twee verticale streepjes tussen i en e] machtich sere

[Brill nummering]

Namelike met sinen here

Wil hi doen dan sine vromen
Laet ander lude te borde [rade doorgestreept en geëxpungeerd, borde erboven geschreven] comen
Die machtich sijn van groten maghen
Sone darmen ouer hem niet claghen

[Brill nummering]

Mer wil hijt selue wesen allene
Ende met hem nyement laten ghemene
So moet aldie warelt niden
Dus mach hi onlanghen daer op tiden
Ende gheualt dat hi misgaet

[Brill nummering]

Sone es niement hine gheuet raet
Hoemen ghenederen mach
Men siet huden opten dach
Es een man ghenedert soe
Die here en achts niet een stroe

[Brill nummering]

Ende haten diene te voren minde
Ghelijc enen dies niet en kinde
Hi docht mi vroet die conde [9de] houden
Mate in desen ende onbescouden
Want het ne mach gheen here

[Brill nummering]

Bliuen staen in desen kere
Ende en mach gheen man allene
Here wesen groet no clene
Sonder god die al ghewrochte
Hi peynsde wel die dat bedochte

[Brill nummering]

Nv spranc wt die nyemare
Alsment ghevereest openbare
Tordrecht dat dus was vergaen
Sloechmen doe die clocke zaen
Ende dat volc wart in roere

[Brill nummering]

Si riepen alle in hare voere
Maken wi ons wt al ghemene
Ende belegghen crayen stene
Olout en mach ons niet ontgaen
Hine blijft doet of gheuaen

[Brill nummering]

Alsmen dit heeft ghehoert
Ghinc haer wapenen die poert
Jonc out mere ende minder
Manne knechten ende kinder
Al liept wt ten seluen stonden

[Brill nummering]

Vor crayensteyn daer si vonden
Oloude op met sire partien
Die niet en wisten hoerdic lien
Hoe te delf was vergaen
Hi sette hem ter were saen

[Brill nummering]

Want hi ontsach die felle gaste
Ende pijndem thuys te houden vaste
Ende seiden daer bouen sidi dronken
V spise is noch niet besonken
Waendi hier halen v ghewin

[Brill nummering]

Jc wane v is die duuel in
Die porters riepen hets ghedaen
Ghi steruet seker hets so vergaen
Ende liepen toe met groter crachte
Ende stormdense tot op die grachte

[Brill nummering]

Met aldat si mochten doen
So dat si luttel lief gheroen
Of luttel sliepen inder nacht
Si stredense ane met groter cracht
Toten daghe doe quamt soe

[Brill nummering]

Dat her nyclaes die was doe
Tot alblaes optie wachte gheset
Hem bedochte een luttel bet
Ende peinsde dit spel is verloren
Jc mach mi bringhen in mere toren

[Brill nummering]

Dan ic tote noch heb ghewesen
Hi op ende voer mit desen
Te nyemensvrient ende bat ghenade [de achter de voorafgaande regel]
Dat men hem te spreken gaue stade

Hi wan gheleide ende quam

[Brill nummering]

Voer dat huys als dat vernam
Olout vraghedi openbare
Waer die graue van hollant ware
Ende her wolfaert ende dandre mede
Hi andwoerde opter stede

[Brill nummering]

Die graue is inden haghe
Haer wolfaert ende sine maghe
Sijn gheuaen. ende hi is doet
Her wolfaert seluen. wonder groet
Had hem des. ende die zine

[Brill nummering]

Van rouwen waende si verdwine
Mer sulke woudens niet ghelouen
Her nyclaes sprac ic moete douen
Es her wolfaert niet verslaghen
Ende ic ne weet van sinen maghen

[Brill nummering]

Dan si alle gheuanghen sijn
Bi ridderscepen dits die fijn
Dat hi doet is siet wat ghi doet
Olout wandelde doe sijn moet
Ende wart veruaert ouer sere

[Brill nummering]

Ende bat doer [r in tweede instantie toegevoegd] gode onsen here
Datmen ontfinge hi woude opgheuen
Thuys mosti behouden tleuen
Hi ende die lieden sine
Die met hem waren in dese pine

[Brill nummering]

Was al verloren dat verstaet
Sine haddens ghenen raet
Die vter porten aldaer laghen
Dat sijs iet dorsten ghewaghen
Vor die ghemeente dat sise ontfaen

[Brill nummering]

Hadden. ende si souden ontgaen
Mer si voerdense indie poert
Ongheslaghen ende namen voert

Dauenture alst vallen mochte
Olout ende den sinen dochte

[Brill nummering]

Dat dauenture ware te swaer
Doch seiden si al openbaer
Wildi ons bringhen te deser stonden
Jndie poerte tot onser ghesonden
Dat ghi ons niet nemet tleuen

[Brill nummering]

So willen wi ons nv op gheuen
Alder ghemeenten in ghenaden
Si seiden wine sijns niet beraden
Wi nemen v nv op te meenten wille
Anders moghedi swigen stille

[Brill nummering]

Wine willen om uwen wille niet steruen
Ons goets ende der poerten deruen
Dus worden si daer op ghenomen
Ende sijn voer die porte comen
Ander bruggen bi deser vorwoerden

[Brill nummering]

Als die ghemeente dit verhoerden
Liepen si toe met erren sinne
Ende deden hem so grote onminne
Dat si sonder ghenaden riepen
Slaet aldoet ende si toe liepen

[Brill nummering]

Ende sloeghen haren scoute daer
Ende oloude haren baeliu daer naer
Ende .ij. sire broedre teen was .i. pape
Ende droeghen doedekine sijn knape
Ende daer toe sinen hangheman

[Brill nummering]

Die hem altoes volghede an
Dus bleef olout met hem vi doet
Dandre ontghinghen vter noet
Bi ghelucke ende hulpe mede
So dat si quamen buten der stede

[Brill nummering]

Daer si behilden tleuen
Trouwen dit was quaet beweuen

Ende beroert onder die liede
Daer dustanighe scade om ghesciede
Had olout ghehouden sijn woert

[Brill nummering]

Als si waren te rechte voer
Sone ware hem niet messciet
Daer dit of quam ende menich verdriet
Dat hier of quam als ict versta
Als ghi horen sult hier na

[Brill nummering]

DUs machmen merken ende scouw[.] [vanwege een slechte plek in het perkament is hier een letter (waarschijnlijk een e met afkortingsstreep) verdwenen]
Datmen met droefheit ende met rouwen
Dese warelt dus begheuet
Alsmense ghebouwet heuet
Men siet wel dat menich man

[Brill nummering]

Hem ghedoghen niet en can
Dat yement wese sijn ghelike
Hi begheerde te wesen rike
Hi begheert te hebben ere
Hi beghert te wesen here

[Brill nummering]

Mere vele dan hem betame
Dat dunct mi vor gode scame
God gaf ons dat exempel niet
Doe hi quam indit verdriet
Ende onse menscheit an hem nam

[Brill nummering]

Hi was sochter dan een lam
Oetmoedich ende daer toe stille
Nochtan had hi sinen wille
Wel ghedaen met enen winken
Mi wondert wat die ghene dinken

[Brill nummering]

Die hier ter werelt heeft ghenoech [vanwege een gat in het perkament is van de eind-h slechts de bovenschacht geschreven]
Ende in redenen sijn gheuoech
Ende hem niet en can ghedoghen
Dat hi sijn herte can gheboghen
Dat hi peinst hi sel steruen

[Brill nummering]

Hine heuet lieuer ane teruen

Groet goet die na hem comen
Al ist luttel te sinen vromen
Want selden hout sijn herte vrede
Ende hi verwercter gode mede

[Brill nummering]

Ende daer toe sijn ommezaten
Woude hi hem ghenoghen laten
Dat yement hem ghelike ware
Ende hi hem dan trecte nare
Sine ghebure ende hilde te vriende

[Brill nummering]

Diene gaerne eerden ende diende
Daer mocht hi bi staende bliuen
Mer nv wil hise al verdriuen
So moet men pensen ghemenen raet
Hoe ghenedert worde sijn ouerdaet

[Brill nummering]

Dus moet hi vallen die te voren
Na nyements rade wilde horen
Ende doer nyemende dede een oert
Conde hi der ewangelien woert
Ende peinsder omme ende dade dat

[Brill nummering]

Die ewangelie seghet ons bat [b verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een d]
So wie dat hem in houaerden
Verheft hi sal vernedert waerden
Ende wie sijn hart oetmoedich toget
Hi sal voer gode sijn verhoghet

[Brill nummering]

Ja ende indie warelt mede

[Brill nummering]

Ysidorus seget tot eenre stede

[Brill nummering]

Vrient wiltu verheuen sijn
So oetmoedige [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] dat herte dijn
Dattu verheuen niet en valles
Wat du does ende wattu calles

[Brill nummering]

Want oetmoede weet ghenen val
Daer om prisic bouen al
Die bi hem dus voert gaet
Jst datmen weder staet

Of vaet of slaet of onder doet

[Brill nummering]

Dat hi comt onder die voet
Men verghets harde sciere
Als ghi moget merken hiere
Die tfolc te voren had allene
Van hem ne weetmen groot no clene

[Brill nummering]

Si sijn nv des houes verdreuen
Beide broedere ende neuen
Ende alle die maghen die hem wouden
Vaste an haren rade houden
Want thof is verwandelt al

[Brill nummering]

Als ic v voert wel segghen sal
Als her wolfaert was verslaghen
Doe ghinc men boden hene iagen
Beyde stille ende ouer luut
Met sgrauen brieuen die saluut

[Brill nummering]

Omtboet den graue van henegouwen
Dien hi best mochte betrouwen
Ende bat hem dat hi tot hem quame
Want hine gaerne bi hem name
Tsinen rade om sine vromen

[Brill nummering]

Nu wast in vlaendren so verre comen
Dat brugge stont int sconinx hant
Ende bider zee aldat lant
Sonder den dam metten zwene
Also oestwaert tlant ghemene

[Brill nummering]

Doe die graue had verstaen
Hoet in hollant was vergaen
Ende wat sijn neue hem had ghebeden
Ghinc hi hem te hant toe reden
Ende voer te brugge indie poert

[Brill nummering]

Om bider zee te varen voert
Daer most hi liggen ene stonde
Want men gheuaren niet ne conde

Die wint was hem sere ieghen
Ende men wachten in alle weghen

[Brill nummering]

Om te vanghen ende te doen scande
Eer hi quame binden lande
Dat wisti wel ende bedochte
Ende bedectem daer hi mochte
Ten lesten so quam hi gheuaren

[Brill nummering]

Van buten ouer des zewes baren
Buten walchren in enen boet
Die hem niet en was te groet
Daer men te visschen plach mede [de eerste e verbeterd uit een rechte stok]
Hi voer te middelburch indie stede

[Brill nummering]

Jn hollant voert sijn ghedochte
Te varen als hi eerst mochte
Hi voer voert ende quam
Jn noerthollant doe dat vernam
Sijn neue ian [ian boven de regel toegevoegd] was hi blide

[Brill nummering]

Ende voer hem ieghen ten seluen tide
Ende hieten wellecomen wesen
Die grauinne quam met desen
Ende ontfincken met groter eren
Ende die graue pijndem sere

[Brill nummering]

Te doene stille ende openbare
Dat den neue nutte ware
Die [lombarde ter hoogte van één regel] grauen voeren bede gader
Recht als tkint mettenm verbeterd uit iets anders vader
Die grauinne die voer mede

[Brill nummering]

Al te dordrecht indie stede
Daer wordmen te rade doe
Datmen rechte sette toe
Want die ionghe graue ian
Selue niet berechten can

[Brill nummering]

Sijn lant als hem betame
Coes hi doe al sonder blame

Sinen oem tot enen voghet
Vier iaer te sine. ende ghi moghet
Horen. wes men te rade ghinc

[Brill nummering]

Die graue verhoerde doe die dinc
Hoe dat kint had ghegheuen
Huys ende lant ende dat was bleuen
Vanden verrader harmanne
Van woerden. ende me [boven de e een geradeerde afkortingsstreep] nochtanne

[Brill nummering]

Dat goede huys yselsteyne
Metten goede al ghemeyne
Datter toe hoerde al omtrent
Als die graue dat bekent
Dochtet hem wesen grote ghifte

[Brill nummering]

Die her wolfaert harde lichte
Hadde ghewonnen vanden kinde
Die graue diet van herten minde
Seide neue mi seghet mijn moet
Die ghene [g verbeterd uit d] die v bat dat goet

[Brill nummering]

Te sinen behoef ende oec was
V voeghet ic vermoede mi das
Haddi gheleuet langhe tijt
Hi had v sonder respijt
Jn corten tiden wederstaen

[Brill nummering]

Oec wat hi daer toe had ghedaen
Hi was v voget al met crachte
Ende stont emmer na grote machte
Ende weerde mi altoes van v
Mer god danc mi dinct nv

[Brill nummering]

Dat ic v spreke ende sie
Al was datmen ontboet mie
Woudic v spreken dat ic name
Min dan C man dat ic ic quame
Tote v tote bridorp sluse

[Brill nummering]

Daer mocht ic v spreken opten huse

Anders en mocht mi niet ghescien
Jc seide leue ic. ic salne sien
Tsinen eren ende tsinen vromen
God danc hets nv daer toe comen

[Brill nummering]

Vwe vrome heb ic wille
Te doen lude ende stille
Jc wil dat ghi die ghifte ontsegt
Ende alle dinc ter neder legt
Ende weder ropen alle saken

[Brill nummering]

Diemen v heeft doen maken
Ende diemen v heeft [ee verbeterd uit iets anders] doen gheuen
Sint v vader liet sijn leuen
Daer ghi toe ne had ghenen scout
Ghi sijt ionc ende niet out

[Brill nummering]

Men dede [de eerste d verbeterd uit de aanzet van een andere letter] v doen sulke dinghe
Dat messchien v na comelinghe
Bides lants worden verdreuen
Daer om hebben si dit beweuen
Die [lombarde ter hoogte van één regel] graue dede datmen hem hiet

[Brill nummering]

Doe dochtem goet datmen riet
Datmen den zeghel sloeghe ontwee
Datmen daer mede nemmermee
Soude zeghelen ander brieue
Dit dedi aldor des neuen lieue

[Brill nummering]

Want sine vrome lach daer an
Als hi wart ridder ende goet man
So doemen zeghel maken dan
Soe men alre best can
Groet ende breet na sijn gheuoech

[Brill nummering]

Dit clene is hem groet ghenoech
Wat hi zeghelt ic zeghelt mede
Nu voert in elke stede
Sprac die graue van henegouwen
Dit hopic tsal hem niet rouwen

[Brill nummering]

Sulke ghifte gheuet niet mee
Men sloech den zeghel doe ontwee
Doe was die graue ouerste raet
Ende pijnde voert in elke daet
Te doene des lants orbare

[Brill nummering]

Ende sinen neue eerlic ware
Ende sijn vordeel in alre manieren
Hi was sochte ende goedertieren
Ende sonder gal dat mochtmen scouwen
Want hem namels mochte rouwen

[Brill nummering]

Dinc die hi doer tbeste dede
Hi hadde ghemaect enen vrede
Tusschen heren wolfaerts maghe
Ende den anderen daer die claghe
Ouer liep dat sine sloeghen

[Brill nummering]

Ende pijndet te soenen ende te voeghen

[Brill nummering]

Ende teffene alle die saken
Ende die vete te goede maken
Datmer niet om dorste sorghen
Die gheuanghen liet hi verborgen
Ende hulde sweren het was om niet

[Brill nummering]

Mer aldus ist nv ghesciet
Dat si zwoeren ende verzwoeren
Altoes plaghen si sulker voeren
Des achten si [si boven de regel toegevoegd] doe harde clene
Die grauen voeren hant ghemene

[Brill nummering]

Jn zelant doe in elke poert
Ende besetten rechte voert
Tlant dat in goeden poynten bleue
Doe voer die graue met sinen neue
Jn hollant daer hi wesen wouden

[Brill nummering]

Ende dede bezegheleng verbeterd uit een bovenschacht, en boven de voorlaatste e een doorgestreepte afkortingsstreep also houde
Den brief vander voechdien
Als ic te voren heb horen lyen

Den vriesen [vriensen met de eerste n geëxpungeerd] screefmen hare core
Daer si mede al doer ende dore

[Brill nummering]

Souden rechten doe nam raet
Die graue van henegouwen verstaet
Om te varen anden coninc
Van vrankeric om dese dinc
Ende sciere keren ende latens niet

[Brill nummering]

Hi voer wech ende liet
Den neue legghen tonghemake
Van menisoen dus quam die sake
Alst god woude dat hire of bleef
Alsmen ons heren iaer screef

[Brill nummering]

Xiic. ende xcix mede
Tote haerlem indie stede
Sinte martijns auonde bleef hi doet
Des hadden die vriende rouwe groot
Jnden winter als hi ghelach

[Brill nummering]

Doe sendemen ouer nacht ende dach
Naden graue dat hi kere
Sine moghen niet wesen sonder here
Doe [lombarde ter hoogte van één regel] hijt vernam wart hi droeue
Doe peinsde [sd verbeterd uit iets anders] hi om sijn behoeue

[Brill nummering]

Ende quam int lant als hi eerst mochte
Als hire in quam hi bedochte
Sijn orbaer ende deden ter aerden
Sinen neue ian met groter waerden
Te reynsburch ints vaders graf

[Brill nummering]

Die anders dan wel seghet hier af
Hi misdoet harde sere
Dat weet god die ouerste here
Dat die sticken dus toe quamen
Des moghen si hem sere scamen

[Brill nummering]

Die so gaerne spreken quaet
Ontboren sijs dat waer mijn raet

Ende wreken hem mitter tonghe niet
Als god woude ist ghesciet

[Brill nummering]

Die graue voer hare ende dare
Te haerlem ende tot alcmare
Te leyden te delf ende tordrecht
Ende dede hem hulden na tslants recht

[Brill nummering]

Alsmen pleghet inden steden
Dede hi hem hulden na den zeden
Van rinisse haren ian
Was inden lande comen dan
Biden graue van henegouwen

[Brill nummering]

Jn dogheden ende in groter trouwen
Op dat hi hem purgieren soude
Ende claren vander scoude
Met sinen vrienden ende maghen
Van datten gheraet had bedragen

[Brill nummering]

Van velsen alsmen heeft ghehoert
Ende hier soudi setten voert
Borghen die hi dede bescriuen
Jn enen brieue doe most bliuen
Want si den brief bezeghelen niet

[Brill nummering]

Aldus is dat ghesciet
Als [lombarde ter hoogte van één regel] her ian dit heeft verstaen
Voer hi in zelant harde saen
Ende ghinc die van borselen ane
Dat hise brocht onder sine vane

[Brill nummering]

Die graue voer te zericzee
Heer ian hadde doe lieden mee
Dan die graue conde ghecrigen
Doe begonde her ian doe prigen
Jeghen den graue alle daghe

[Brill nummering]

Daer sint of quam menige plaghe
Her ian streec doe scouden dure
Ende dwanc die lude mitten vure

Dat si mosten met hem gaen
Wast lief of leet al wast misdaen

[Brill nummering]

Die graue sach doe met sinen oghen
Al wast hem leet hi most ghedoghen
Want si hadden helpen mee
Ende hi was te zericzee
Hi sende si boden wt

[Brill nummering]

Jn hollant ende ontboet saluut
Sinen mannen ende vrienden
Ende bat hem dat si hem dienden
Jn deser noet hi hads te doene
Doe reede hem menich heelt coene

[Brill nummering]

Ende quamen te samen toten graue
Die dat prijsde vor grote haue
Doe dat volc comen was
Doe wartmen te rade das
Dat varen soude ghemene

[Brill nummering]

Tote arnemuden groot ende clene
Ende datmen sonder ander tale
Volghede hollandre van remmerzwale
Die maerscalc was van den here
Dat volk voer met groten ghere

[Brill nummering]

Ende hadde den wint goet ter cure
Recht optie selue vre
Datmen voer die vere quam
Sach die graue ende vernam
Dat quade wichten liepen daer

[Brill nummering]

Ende weueden met swaerden baer
Hi voer an al sonder raet
Daer hi an dede quaet
Want hire scade om ontfinc
Als there sach die dinc

[Brill nummering]

Voert al op ende spranc wt
Doe wart daer groet gheluut

Ende alsmen bouen was opt lant
Verkeerdet tweder al thant
Ende quam een donre scure so groot

[Brill nummering]

Dattet water vanden hemel vloet
Ofment met backen had ghegoten
Tfolc swam met groten roten
Weder te scepe met groter pine
Her ghye quam [hier metten doorgestreept] ende die zine

[Brill nummering]

Te scepe indie dagheraet
Ende die graue had sulken raet
Dat hi voren was gheuaren
Allene buten sinen scaren
Te middelburch indie poert

[Brill nummering]

Als sijn broeder dit heeft ghehoert
Dat die graue was gheuaren
Hiet hi doe al sonder sparen
Dat here porren al ghemene
Doe ghinc varen groot ende clene

[Brill nummering]

Die scepen waren somme groot
Dat was .i. swaer wederstoet
Want die [d verbeterd uit lange s] selue wint die waeyde
Was so clene dat hi blaeyde
So luttel dat die grote scepe

[Brill nummering]

Mitten anderen gheselscepe
Niet conde ghecomen voer die aerne
Ende die vianden volgheden gaerne
Met haesten andes heren staert
Ende quamen an hem also haert

[Brill nummering]

Dat sire versloghen een groot deel
Die mochte ontgaen hi prijsde sijn heel [heel achter de voorafgaande regel]
Tsgrauen broeder bleef gheuaen
Teerste datment had verstaen
Dat des grauen broeder was

[Brill nummering]

Doe wart men te rade das [onder de kolom in de marge de custode datsi doe]

Datsi doe hem vieren vonden
Some doet van groten wonden
Ende somme hadden tlijf doe inne
Dien si deden die onminne

[Brill nummering]

Dat sise daden radebraken
Ende metten rade liggen op staken
Van haesten comt menich verdriet
Dit was [hier twee of drie letters, waarvan de eerste mogelijk een d, uitgeveegd en/of geradeerd] bi haesten dus ghesciet
Hadmen ghewrocht bi vroeden rade

[Brill nummering]

Men had wel leden sonder [boven de e een afkortingsstreep voor m of n] scade
Ten [lombarde ter hoogte van één regel] seluen tiden wast so comen
Also als ic heb vernomen
Dat al vlaendren groot ende clene
Stont in tsconinx hant ghemene

[Brill nummering]

Ende des coninx broeder hadt in hant
Die ouer ontboet in zeelant
Dat hi woude datmen begheue
Des orloghes ende men bleue
Opten coninc sinen here

[Brill nummering]

Ende op hem seluen met groter ere
Mochtement doen an bede ziden
Hi soudet soenen al sonder striden
Men worts te rade datment dede
Ende makede daer enen vrede

[Brill nummering]

So datmens opten coninc bleef
Ende men brieue daer of screef
Ende voer haren karel voeren
Ende daer beloueden ende bezwoeren
Heren karels segghen te houden

[Brill nummering]

Ende des niet laten ende zouden
Ten seluen tiden had die graue
Ene dinc daer ic aue
Heb gheswegen dat waren drie
Heren wolfaerts kinder seitmen mie

[Brill nummering]

Die hi in hoeden hilt gheuaen
Van sconinx wegen heb ic verstaen
Die seide her karel datti woude
Datmen die kinder gheuen soude
Vter vanghenissen haren maghen

[Brill nummering]

Ende men sonder weder vraghen
Des grauen broeder heren ghyen
Hem daer mede soude vrien
Dit was ghedaen in elke zide
Die gheuangen warens blide

[Brill nummering]

Dat hem aldus nv is comen
Ende die dach is voert genomen
Voerden coninc in vrankerike
Daer voeren si alle ghelike
Die graue ende die andre mede

[Brill nummering]

Als si quamen toter stede
Aldaer si den coninc spraken
Worden ghetelt ghene saken
Voerden coninc alst ghesciet
Die coninc ne wouts laten niet

[Brill nummering]

Hine woude die saken maken te goede
Doe quam hem in sinen moede
Dat hijs seker wesen woude
Datmen sijn seggen hi of houde

[Brill nummering]

Nu moghedi weten vorwaer

[Brill nummering]

Dat die graue vant aldaer
Borghen diene vorvinghen
Mer dandre ne hadde tien dinghen
Ghene borghen inden lande
Mer dat si gauen in tsconinx hande

[Brill nummering]

Souden si niet dorren breken
Dit was den coninc doe hare spreken
Dit mosten si sweren ende louen
Ende die coninc hiet hierbouen

Dat si ghisele souden gheuen

[Brill nummering]

Hare kinder of hare neuen
Ende die bringhen te bieruliet
Sinte ians misse ende latens niet
Dan soudi segghen openbaer
Die vrede wart verlanghet daer

[Brill nummering]

Tote half oeste toe
Si ghelouedent ende zwoerent doe
Tedoene dat die coninc woude
Ende te houden dat hi seggen soude
Op dit so voren si te lande

[Brill nummering]

Bi gode het was grote scande
Die lieden sulke [s verbeterd uit een rechte bovenschacht] sake pleghen
Dat si in straten ende in weghen
Of in husen of in houen
Sticken zweren [r verbeterd uit iets anders] ende louen

[Brill nummering]

Dat si met rechte [hte verbeterd uit iets anders] doe souden
Ende si des niene [ni zou ook als m gelezen kunnen worden; op de laatste stok ontbreekt een accent] houden
Alse dese hadden ghedaen
Ende her florens had ontfaen
Van borsel den graue ouer here

[Brill nummering]

Ende hulde ghesworen dat was mere
Ende droech des grauen cleder an
Dat hi hem liet enighen man
So verkeren in enighen weghen
Dat hire hem soude setten ieghen

[Brill nummering]

Hine haddem doch eer ontseget
Want niement houesscher des pleget
Want hi ontseiden alte spade
Ende had hem ghedaen scande ende scade
Eer hi orlof nam an hem

[Brill nummering]

Jc seg dat ic seker bem
Die altoes wille spien
Hoe hi ghenedren sal mogen dien

Dien hi van rechter scout sal eren
Sijn si knechten ofte heren

[Brill nummering]

Ende niet ne roken wat si zweren
Ende dies niet achten .ij. peren
Ende breken selue haren eet
God is hem seluen int ende wreet
Want si recht menedich [de tweede e verbeterd uit een rechte stok] sijn

[Brill nummering]

Dat neemt gaerne quaden fijn
Al vinden si sulken die hem ghelouet
Nochtan dinct mi datti douet
Ende altoes is buten kere
Die hem ghelouet emmermeere

[Brill nummering]

Want dat selue vind si wale
An hem te sulken male
Wanneer si haren wille niet al
Van hem hebben groet ende smal
Si laten dien ende gaen ten andren

[Brill nummering]

Die hier aldus comen wandren
Hem ne roeket wat [w verbeterd uit d] si lieghen
Op dat si moghen bedreghen
Met worden ende met valschen eden
Daer si hare sticken mede leden

[Brill nummering]

Nv keer ic weder ten beghinne
hem dochte doe in haren sinne
Dat si int hof van vrankerike
Den graue warenwas met de s doorgestreept en ren erachter geschreven onghelike
Als si oec waren in elke stede

[Brill nummering]

Hadde die heren sulken zede
Dat si dan dat merken wouden
Hoet toe quam ende bi wat scouden
Ende toe quamen dese dade
Doe so worden si te rade

[Brill nummering]

Dat si noch sochten enen here
Anders ne mocht si nemmermere

Staende bliuen in desen saken
Wi weten wel dat si doe spraken
Die hem helpen an eenre dinc

[Brill nummering]

Dat si spraken den coninc
Van almangen aelbrechte
Ende seiden dat hem met rechte
Tgraefscap ant rike waer verstoruen
Ende sijt also hadden verworuen

[Brill nummering]

Dat al tlant hem swoere hulde
Waert dat hi neder comen wilde
Ten minsten tote nymmaghen
Ende dede den graue vor hem daghen
Hine worde so coene nemmer dan

[Brill nummering]

Dat hine saghe met oghen an
Si souden hem comen also stide
Dat hijs te rechte worde blide
Die graue soude dan altehant
Voer hem moeten rumen tlant

[Brill nummering]

Quame hi int lant men soude ghemene [mene achter de volgende regel]
Hem op gheuen groot ende clene
Bede lant ende steden
Dat si met deser behendicheden
Daertoe brochten dat hi seide

[Brill nummering]

Hi souder comen opt gheleide
Dat hi hem toe had gheseghet
Die coninc was in dien ontweghet
Dat hi den ghenen ghelouen woude
Die gheen goet man hieten soude

[Brill nummering]

Dat waren die met haren rade
Bede met helpen ende met dade
Den edelen florente [de voorlaatste letter eerder t dan c] deden vaen
Ende iammerlike verslaen
Ende willen met des coninx machte

[Brill nummering]

Voert verdriuen sijn gheslachte

Ende in vreemder hant albringen
Mer god wouds niet ghehinghen
Hi versaghet bi sire ghenaden
Al wart die coninc des te rade

[Brill nummering]

Die raet bleef al verloren
Als ghi hier na wel sult horen
DJe [lombarde ter hoogte van één regel] coninc sende boden vte
Met brieuen ende met salute
Jn hollant ende in zelant mede

[Brill nummering]

Heymelike in elke stede
Als hem sijn raet had gheleert
Die boetscap wart also verkeert
So wien hi sende brieue
Hadden ten graue mere lieue

[Brill nummering]

Dan ten coninc ende voeren te hant
Ende gauense den graue indie hant
Ende dit quam also voert
Dattie graue heeft ghehoert
Dattie coninc porren sal

[Brill nummering]

Van coolne heuet hijs geual
Ende neder comen in corten daghen
Tote sinen huse te nimmaghen
Ende hi heuet den graue ghegheuen
Gheleide ende dat bescreuen

[Brill nummering]

Ende enen besceiden dach gheset
Dat hire mach comen te bet
Binden gheleide vrilike
Die graue pensde des ghelike
Datti sine gheleide soude

[Brill nummering]

Vor hem bringhen ende also houde
Bat hi vrienden ende man
Die hem wilden dienen dan
Sijn si arm ofte rike
Hi souds hem danken ewelike

[Brill nummering]

Van hollant die edel liede
Quamen daer met groten diede
Poerters ende ghemeente mede
Van alden lande quamen ter stede
Aldaerse die graue ontboet

[Brill nummering]

Ende hadden een heer alsoe groot
Als noyt gheleit was vten lande
Hi voer wech al sonder scande
Sinte laurens auond te gorichem
Als hi daer quam dochte hem

[Brill nummering]

Dat die vriesen niet goet daer waren
Daer met hem te varen
Des anders daghes wel bitide
Ghinc te zeyle die graue blide
Ende voer bi nymaghen an bonswaerde

[Brill nummering]

Ende met hem an sine vaerde
Al sijn here op enen dach
Als die coninc dat ghesach
Dat die graue quam so starc
Ne had hi niet om M marc

[Brill nummering]

Binnen nymaghen ghebleuen
Die hem den raet had ghegeuen
Wiste hijs doe clenen danc
Hi sat op eer yet lanc
Ende voer op cranenburch die veste

[Brill nummering]

Dat dochte den graue van cleue beste
Dat hi daer wel seker ware
Dien graue van hollant quam die mare
Eer hi quam daer hi logierde
Opten auont men visierde

[Brill nummering]

Watmen best hier toe dade
Die bisscop van colen wart te rade
Dat [at verbeterd uit ie] hi den graue quam te spreken
Ende pijnde hem of hi ghebreken

Die stucken mochte ende te goede bringen

[Brill nummering]

Ende ghinc so verre onderminghen
Datmen makede enen vrede
Ende bestant aldaer ter stede
Tusschen den coninc ende den graue
Doe trac weder al hier aue

[Brill nummering]

Die graue tsinen lande neder
Ende die coninc soude keren weder
Onder weghe quam hem niemare
Dat dat zeeusche here ware
Die lecke op waert gheuaren

[Brill nummering]

Met C scepen tere scaren
Dit was op onser vrouwen dach
Te half oexte alsmen mach
Ghedinken dattet bleef
Alsmen tiaer ons heren screef

[Brill nummering]

.M. ende ccc mede
Dat ghemaect was desen vrede
Opten derden dach daer nare
Quamen die zeelanders openbare
Als ic horde ghewaghen das

[Brill nummering]

Toten coninc daer hi was
Het is gheuredet sprac die coninc
Ghi moget varen op die dinc
Weder thuys uwer vaerde
Die coninc sat op sinen paerde

[Brill nummering]

Ende reet te lande aldat hi mochte
Jc wane dat hi luttel dochte
Op hare pleit meer voert an
Also als ict ghemerken can
NV had die graue aldus ghescreuen

[Brill nummering]

An sinen sone die was bleuen
Jn middelburch in sine stede
Ende an witten sinen neue mede

Die was bleuen in zericzee
Ende screef aldus an dese twee

[Brill nummering]

Jst dat onse viande tiden
Vten lande ende si riden
Sempelike hare straten [r bovengeschreven, met een verwijsteken tussen t en a]
So suldise met ghemake laten
Mer varen si met heer crachte

[Brill nummering]

So trect toe met alre machte
Ende verbornt al sonder sparen
Alle die ghene die met hem varen
Dit heten wi ende biddens mede
Onsen vrienden in elke stede

[Brill nummering]

Alse hi hem dit ontboet
Si vermaenden clene ende groet
Ende daden sijn ghebot wale
Die graue voer ten seluen male
Te dordrecht doe in sine poert

[Brill nummering]

Alse dat volc heuet ghehoert
Dat die zelanders doe sijn leden
Achten si clene doe des vreden
Ende riepen opden graue doe
Edel heren varen wi toe

[Brill nummering]

Laet ons die diepe nv belegghen
Ende hem dat keren wedersegghen
Laet ons wreken onse maghe
Dat hem rouwet alle daghe
Dat si comen sijn int lant

[Brill nummering]

Die graue beriet hem alte hant
Ende ghinc doe hier op [vóór de o een doorgestreepte d] mecken
Ende leide volc opter lecken
Ende optie marwede ander liede
Op auenture oft ghesciede

[Brill nummering]

Dat si tenen water quamen
Dat hem tsgrauen lieden benamen

DJe graue lach op die marwede
Jn enen scepe teenre stede
Doe quam op enen auond spade

[Brill nummering]

Een bode die seide here wat rade
V ontbiet al sonder sparen
Jan van arkel dat comen geuaren
Vwe viande lanx den wale
Die graue verhoerde dese tale

[Brill nummering]

Ende vraghede comen si dese zide wt
Ja si here sprac ouer luut
Die bode doe. men sachse heden
Datse tiele waren leden
Later dan [n verbeterd uit t] te vespertide

[Brill nummering]

Die graue sprac so wesen wi blide
Ende sende ter vaert om dat here
Dat opter lecken [n verbeterd uit r] lach ter were
Ende in dordrecht tsinen vrienden
Die hem trouweliken dienden

[Brill nummering]

Si quamen [hier een brede spatie vanwege een gat in het perkament] alle op die wachte
Die zelanders sliepen inder nachte
Te boemel van dordrecht vi [dordrechtvi met de t in tweede instantie tussengeschreven en van vi gescheiden door een verticaal streepje] milen
Die graue lach ter seluer wilen
Opten water ende al sijn here

[Brill nummering]

Ende had hem recht gheset ter were
Smorghens als hem slapen luste
Doe voer elc in sine ruste
Die grote scepen bleuen daer
Op die noene recht daer naer

[Brill nummering]

Quam .i. bode ende brochte mare
Dat dat here leden ware
Werkendamme ende ware [hier leden doorgestreept] comen
Jn sinen lande te sinen onvromen
Sal dat sijn al sonder waen

[Brill nummering]

Vaste gaet die clocke slaen

Sprac die graue sonder sparen
Laet ons op onse viande varen

[Brill nummering]

Doe wart daer een groet gheluut
Het trac al ter weren wt

[Brill nummering]

Dat daer was clene ende groet
Menich scip ende menich boet
Voeren vter poerten doe
Al ghint volc [o verbeterd uit iets anders] sette toe
Met ghenende al te gader

[Brill nummering]

Recht of si haer alre vader
Hadden versleghen die daer quamen
Die achter bleef mocht hem scamen
Die wint waeyde wel te maten
Daer liepen lude opter straten

[Brill nummering]

Ende opten dike harde vele
Daer mochtmen horen menighe kele
Roepen toe nv hoere voere
Dat volc wart al in roere
Ende al comen op [p deels verdwenen in een gat in het perkament] die vaert

[Brill nummering]

Doe quam een bode darwaert
Die seide daer al openbaer
Dattet heer ghekeert waer
Ende ware leden wouderichem
Oec seide hi ende vermat hem

[Brill nummering]

Dat si te huesden varenv verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren wouden
Ende ouer lant gangen souden
So si eerst mochten hare straten
Ende hare scepe te huesden laten
Dus gheuelt als hi sprac

[Brill nummering]

Die graue die weder trac
Binnen dordrecht sine lieden
Hier binnen so ghesciede
Datte here van zeelant quam
Voer scoenhouen ende dat vernam

[Brill nummering]

Her nyclaes die daer was here
Ende woudse sterken in allen kere
Die porters benamen dat
Ende vielen stappans opter stat
Ter weren ende lietens niet in comen

[Brill nummering]

Had her nyclayse moghen vromen
Dusent marc van goude roet
Hine hadde niet indeser noet
Moghen spreken voer die poert
Want si bliuen rechte voert

[Brill nummering]

Ligghende voerden casteel
Ende die zeelanders te haren deel
Mosten varen hare vaerde
Want mense daer ter poerten waerde
Dvs [lombarde ter hoogte van één regel] voeren si alsmen seghet

[Brill nummering]

Die graue dede alsmen pleghet
Doe hijt vereyschte sette hi toe
Ende zende der poerten helpe doe
Een [e verbeterd uit een rechte stok] deel vriesen sende hi daer
Of der poerten ware te zwaer

[Brill nummering]

Dat sire niet sceden souden af
So dat her nyclaes op gaf
Dat huys behouden lijf ende lede
Hi ende die sine mede
Men ontfinken doe opt gone

[Brill nummering]

Ende nyclaes sinen sone
Ende alle die met hem waren
Voerdemen gheuangen sonder sparen
Ter niewerborch in die veste
Nv docht den graue wesen tbeste

[Brill nummering]

Dat hi voere metter vaert
Met sinen volke te zeelant waert
Tote sinen neue ende sinen sone
Doe quam hem te voren tgone

Dat ian sijn soen had an ghestreden

[Brill nummering]

Dat huys met ghenendicheden
Bi middelburch dat baerstorp hiet
Ende hi daer bouen niet en liet
Enen man te liue bliuen
Hine deden te hant ontliuen

[Brill nummering]

Ende was ghegaen al walchren dore
Hem ne dorste niement [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] staen vore
Aldat volc ghinc in hant
Ende was ghetrect in beuelant
Ende dede daer al dat hi woude

[Brill nummering]

Ende als die graue varen soude
Ende recht woer [de doorhaling van de w en de bovengeschreven v lijken correcties van later datum] darwaert
Quam hem boetscap andie vaert
Dat die viande comen waren
Wel vc teenre scaren

[Brill nummering]

Ouervan [v in tweede instantie tussengeschreven] berghen anden zoem
Hier toe nam mijn ionchere goet
Sprac die bode met corter tale
Die doe was te remmerswale
Ende ghinc daer ieghen openbare

[Brill nummering]

Ende lede ene scone scare
Ende die andre weken voren
Teersten dat si dat horen
Aldie ghene hadden vaer
Scieden si hem haer entaer

[Brill nummering]

Theerscip ghinc te biezelinghe
Dat hem ontsach van desen dinge
Ende mosten varen vten lande
Met cleenre bate met groter scande
DJe graue heuet oec verhoert

[Brill nummering]

Hoe zerixzee sine lieue poert
Niet ne woude stille sitten
Si waren wt met ionchere witten

Dies wel droeghen ouer een
Als den sweimer [im zou ook als als nn gelezen kunnen worden (het accent ontbreekt)] doe wel sceen

[Brill nummering]

Ende die binden huse waren
Si traken toe met hare scaren
Ende dwonghend verbeterd uit de aanzet van een w doe al an hem scouden
Dat si node laten souden
Tsgrauen behoef haers liefs herenh bovengeschreven

[Brill nummering]

Si deden doe met groten eren
Die graue die had dit al vernomen
Ende es voert in zeelant comen
Ende woude den zone varen sien
Die voert voer recht mettien

[Brill nummering]

Als .i. die sparen niet en woude
Hi seide datti alsoe houde
Woude besien dat huys van troyen
Wien dats oec mochte vernoyen
Hi verstont al openbare

[Brill nummering]

Dat her florens noch daer ware
Ende der vianden een groot ghetal
Waren daer bi naer al
Alsi vernamen dat ian daer quam
Worden si op hem seluen gram

[Brill nummering]

Ende dorsten sijns ontbeiden niet
Si seiden dits die duuel want men siet
Dat hi ne spaert niet een [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] twint
So wat hi met crachte wint
Of ieghens hem wille setten

[Brill nummering]

Trouwen. hier en doech gheen letten
Nu laet ons te scepe [ep verbeterd uit a] gaen
Si lieten thuys al ydel staen
Doe si ianne naken saghen
Nu so moghedi mi vraghen

[Brill nummering]

Hoe ian dus sere was ontsien
Jc segghe v dat hi hadde dien

Bi hem te rade die dat dorste
Wel raden dat hi sonder vorste
Rechte ouer dien die met houaerden

[Brill nummering]

Gaerne sinen vader waerden
Vten lande had sijn die macht
Ende hi met al sire cracht [macht met de m geëxpungeerd en cr erboven geschreven]
Sinen vrienden stonde in staden
Dit liet hi hem wel gheraden

[Brill nummering]

Ende dede dat oec met ghenende
Want hi den vader so ghedaen kende
Dat hijs niet en had ghedaen
Al had hi sine viande gheuaen
Dat hise quite hadde ghelaten

[Brill nummering]

Had hi hem yet willen maten
Hoe valsch dat hise te voren vant
Mar ian welken hi gheprant
Daer rechte hi ouer sonder ghenaden
Ende wouder niet meer of sijn verladen

[Brill nummering]

Mer hare verradenisse die si dreuen
Ende heb hem enen name ghegheuen
Niet die goede mar die quade
Ende hieten ian sonder ghenade
Al [lombarde ter hoogte van één regel] is ons exempel bleuen

[Brill nummering]

Van onsen here die ons ghegeuen
Heuet exempel van ghenaden
Ende van oetmoeden ic durst wel raden
Dat een here gherechtich ware
Beide stille ende openbare

[Brill nummering]

Ende rechten. ende wesen .i. deel wreet
Den ghenen diene hebben leet
Ende harde gaerne souden scaden
Met rechte mach hi hem toren beraden
Jc dart wel segghen openbare

[Brill nummering]

Dat .i. lants here niet ne ware

Gherecht here die niet ne rechte
Ouer heren als ouer knechte
Die hem altoes setten in dien
Dat sine yet willen ontsien

[Brill nummering]

Sine willen haren wille doen
Trouwen soude dit sermoen
Nu doen enich predicare
Jc wane dat gheen ne ware
Hine soude mi volghen deser tale

[Brill nummering]

Want ic wille proeuen wale
Dat elk here die lieden berecht
Es hi ridder ofte knecht
Es hi hertoghe ofte graue
Es hi coninc die daer aue

[Brill nummering]

Hebben wille dat hi begheert
Na dien dat elc is waert
Hi moet elken te rechte houden
Sal hi bliuen onbescouden

[Brill nummering]

Nu gheuallet wel desen

[Brill nummering]

Dat hi ontfermich wil wesen
Sine arme liede roepen dan
Lieue here dese man
Neemt ons tonse doet ons recht
Hoe mach ic gheproeuen echt

[Brill nummering]

Hine moet rechten sonder ghenade
Al waert datmens hem niet ne bade
Als hi sine lieden hoert claghen
Al woudi selue dat verdraghen
Datmen sloeghe of stake

[Brill nummering]

Of bi sinen baerde trake
Jn oetmoede van onse here
Hine mocht laten nemmermere
Hine moet sine liede te rechte houden
Sal hijs [hi verbeterd uit iets anders] bliuen onbescouden

[Brill nummering]

Dan mach niet sijn sonder gherecht [gheraecht met de a doorgestreept]
Sijn si heren ofte knecht
Die ieghen die heren hem altoes setten
Ende achter steken ende letten
Dat sijn die ghene van wien si clagen

[Brill nummering]

Beide bi nachte ende bi daghen
Want so wie sinen here ontsiet
Ouer hem so claecht men niet
Mer wie sinen here hout ouer clene
Dats die gheen die ic mene

[Brill nummering]

Die sinen here weder staet
Dade die here minen raet
Hi soude doen als god doet
Die altoes settet sinen moet
Den houaerdighen te weder staen

[Brill nummering]

Want die houaerde brinct hem aen
Datti hem verheffen moet
Ende den oetmoedighen doet hi goet
Datti hem gheuet sine gracie
Jn oetmoede in tribulacie

[Brill nummering]

Dus moet een gherechtich wesen
Den armen den riken in desen
Al nome ic die arme ic mene die gone [gone achter de volgende regel]
Die altoes sijn ghewone
Te doene dat haer here wille

[Brill nummering]

Jn goede altoes lude ende stille
Wille hi buten weghe yet
Dat som wile oec ghesciet
Want hijs .i. mensch als wi sijn
Si dinct mi wesen die beste fijn

[Brill nummering]

Datti hem dat weder sta
Jn oetmoede ende ga
Hem so na. dat hine can
Met reden hem gheweren dan

Dus ist dat ic niet en weet

[Brill nummering]

Een here en moet wien lief of leet
Rechten sal hi gheprijst wesen
Of hi verliest al in desen
Lant erue ende die liede
Al gheuielt oec dat ghesciede

[Brill nummering]

Dat hijt behout bi die quade
Dat [hier hi doorgestreept] is hem die mere scade
Hi moet altoes bedwongen sijn
Dat neemt gaerne quaden fijn
Dvs [lombarde ter hoogte van één regel] peynsde die ionghe man

[Brill nummering]

Ende vinc die zaken te scarper an
Ende dede datmen hem riet
Ende dat ne woudi laten niet
Hi voer [na de r een doorgestreepte t] voert inden lande
Tghemene volc boet die hande

[Brill nummering]

Die den vianden hoerden toe
Jonchere ian ontfincse doe
Ende dede die burch wel besetten
Doe [e verbeterd uit een rechte stok] woudi daer niet langher letten
Hi keerde weder vten lande

[Brill nummering]

Dat mochti doen al sonder scande
Ende voer tarnemuden waert
Die graue quam andie vaert
Anden zone ende keerde
Met hem ende dancten ende eerde

[Brill nummering]

Sine lieden al ghemene
Rike ende arme groot ende clene
Ende gaf hem orlof thuus te varen
Die dat deden sonder sparen
Ende hi bleef ligghende voert

[Brill nummering]

Te middelburch indie poert
Een wile ende sijn sone
Doe quam hem te voren tgone

Dat hi in henegouwen varenvaren boven de regel toegevoegd soude
Hi voer wech ende also houde

[Brill nummering]

Bleef ionchere ian in zeelant
Om te berechten tsvaders lant
Dit [it verbeterd uit a] gheduerde als ic vernam
Tote die vader weder quam
Doe voer ian te henegouwen waert

[Brill nummering]

Aldus deelden si die vaert
Want elc lant moet hebben here
Sal het bliuen in sijn ere
Jn zeelant bleef die graue doe
Ende sine vianden setten toe

[Brill nummering]

Ende gaderden dat si mochte
Hoert wies si hem bedochten
Si wouden soeken zuutbeuelant
Dat hem so wel ghinc indie hant
Dat si bewesten yeerseke vonden

[Brill nummering]

Sloeghen an hem ten seluen stonden
Ter goes was een beghin
Van enen huse daer doe in
Boudijn was keruinx sone
Die hem pijnde te houden tgone

[Brill nummering]

Met den knapen die met hem waren
Jeghen die verdreuen scaren
Si quamen nachts bider mane
Jnden lande ende streden ane
Thuys daer boudijn in was

[Brill nummering]

Den graue quam die mare das
Te zericze indie poert
Als hi dit heuet ghehoert
Sendi tallen poerten wt
Sine brieuen ende ontboet saluut

[Brill nummering]

Ende bat mannen ende vrienden
Datsi tot deser noet hem dienden

Hi souts hem danken al sijn leuen
Die lieden woudent niet begheuenuen achter de volgende regel
Ende quamen al ghemene

[Brill nummering]

Tot hem ghewapent groot ende clene
Te cats voer die graue doe
Ende sine vianden setten toe
Jnden lande daer si in waren
Ende deelden hem in .ij. scaren

[Brill nummering]

Dene streec oest dander west
Om tfolc dus te dwinghen best
Ende dat heerscap van remmerswale
Gaderden ten seluen male
Alse tontsetten boudine

[Brill nummering]

Of willer om doghen pine
Doe quam die boetscap harde sciere
Bi gode die viande comen hiere
Edel heren siet vor v
Tsgrauen viande comen tot v

[Brill nummering]

Wellecomen spraken si te hant
Hier is so menich coene seriant
Jeghens hem sullen wi gaen
Ende vromelike weder staen
Dattem rouwen sal die vaert

[Brill nummering]

Doe ghinghen si toe onghespaert
Ende wapende hem ten seluen male
Ende streken van remmerswale
Recht voert te vernouds ee
Dandre quamen bi duuen [voor de tweede u is ook de lezing n mogelijk] ee

[Brill nummering]

Si scaerden hem seluen voren
Opten dijc als wi horen
Ende hare vrient an hem vaste
Van poerfliet die goede gaste
Waren binden dike ghescaert

[Brill nummering]

Die mede waren an die vaert

Ende buten dike an dander zide
Die vander tolen warens [s boven het woord toegevoegd] blide
Daer waren alst wel sceen
Van hem allen wasser gheen

[Brill nummering]

Hine woude steruen eer hi vloe
Dus warden si te rade doe
Dat si ghinghen tot op die lode
Daer so wouden si sceden node
Ende daer nemen die auenture

[Brill nummering]

Die hem god gaue op die vre
Quamen dandren toe ghegaen
Daer vielen si te samen saen
Ende vochten daer wel starkeliken
Dene partie moste wiken

[Brill nummering]

Tsgrauen partie had sulc gheual
Dat si dandre verwonnen al
Ende sloegher ende vingher vele
Aldaer ter lode inden nijtspele
Den graue quam hier niemare

[Brill nummering]

Dat aldaer gheuochten ware
Ende sine vrienden behilden tfelt
Ende dandre verdreuen met ghewelt
Des die graue dancte gode
Ende danctes oec den seluen bode

[Brill nummering]

Die die boetscap had ghebrocht
Daer wart die graue also bedocht
Datti des ander daghes woude
Daer varen ende also houde
Peynsde boudijn mochti ontgaen

[Brill nummering]

Want men dede hem verstaen
Dat sijn broeder had verloren
Ende ontsach hem mere toren
Ende quam te cats doe hi vernam
Dat was verwonnen wart hi gram

[Brill nummering]

Datti danen was ontfaren
Dit was in ons heren iaren
Als te voren bescreuen es
Opten iaersdach sijt ghewes
Des ander daghes aldaer naer

[Brill nummering]

Voer die graue weet voer waer
Met sinen lieden te remmerswale
Ende woude ten seluen male
Sine viande sien onder doghen
Ende woude niet ghedoghen

[Brill nummering]

Dat sine viande bleuen int lant
Hi voer daer ende altehant
Quam hem daer boetscap
Dat si hadden gherumet tscap
Ende waren gheuaren vten lande

[Brill nummering]

Met rouwen ende met groter scande
Des die graue was wel blide
Ende alle die van sire zide
Danctes gode onsen here
Ende die graue pijndem zere

[Brill nummering]

Te dancken goetlike sine lieden
Die hem hulpen ende rieden
Wat mach ic seggen hier of mee
Men voerde die geuanghen te zericzee
Daer si laghen ene stonde

[Brill nummering]

Doemen dat toebringen conde
Voerdemense weet voerwaer
Jn henegouwen aldaer naer
Dor vlaendren als ic heb verstaen
Want het was also vergaen

[Brill nummering]

Dat her ghye van vlaender lant
Was ghegaen ints coninx hant
Gheuanghen als hem wel sceen
Henne was man doe ne gheen

Jn al vlaendren diet hem waerde

[Brill nummering]

Dus wast dat hem niement daerde
Die graue had sijn lant beset
Ende hopede te rusten bet
Dan hi daer te voren dede
Hi ende al die zine mede

[Brill nummering]

Waren te rusten meer dandat met de t doorgestreept en een afkortingsstreep boven de a te voren
Doet zomer was moghedi horen
Beual hi sinen broeder tlant
Ende voer in henegouwen te hant
Willem sijn sone bleef metten oem

[Brill nummering]

Die sijns nam goeden goem
JN [lombarde J ter hoogte van drie regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] middelburch was her ghye
Van henegouwen ghelouets mie
Doemen seyde al openbare
Dattie bisscop willem ware

[Brill nummering]

Comen met enen groten here
Ende waende winnen sonder were
Tlant van aemstel ende van woerden
Die heren ghyen toe behoerden
Ende hollant waendi doer varen

[Brill nummering]

Ende verherent mit sijnre scaren
Want hi voer waer had vernomen
Dattie graue niet mochte comen
Jnden lande ter seluer stonde
Ende dat her ghye oec niet en conde

[Brill nummering]

Vte zeelant comen also sciere
Hi voer toe al sonder viere
Den enen dach den anderen na
Ende barnde als ic versta
Des grauen vriende omtrent die stat

[Brill nummering]

Dat [hier h doorgestreept] dede hi want omme dat
Dat hise an hem dwinghen woude
Men vereyscht in hollant also houde

Voer die meente wt elker stede
Porters ende tlant volc mede

[Brill nummering]

Bede edel ende ghemene diede
Daer mochtmen willighe liede
Doe sien met herten groet
Als die niet gauen omdie doet
Die bloede waren ende versaghet

[Brill nummering]

Die vloen of mense had geiaget
Eer si yement saghen comen
Daer mochtmen doe den vromen
Sien beiaghen prijs ende ere
Want si weerden hem so sere

[Brill nummering]

Daer mense ane street met nide
Ende si ne hadden an haer zide
Niet enen man ieghen zesse
Dat was een sware lesse
Des ic harde [r verbeterd uit d] seker bem

[Brill nummering]

Die bisscop willem quam op hem
Tors ende te voet met menighen man
Ghelijc of si wt enen dan
Waren comen onuersien
Ende reden hem ane doe mettien

[Brill nummering]

Ende beringhedense an bede ziden
Doe mosten si vreselic striden
Als [lombarde ter hoogte van één regel] die hollanders dat versien
Dat si niet en moghen ontflien
Al hadden si der vlucht begaert

[Brill nummering]

Hen es an elke zide ghewaert
Most si hem weren doer die noet
Of si mosten bliuen doet
Doe ghinghen si hem weren strange
Ende vochten also lange

[Brill nummering]

Beide met stauen ende met swaerden
Daer hem die hollanders mede waerden

Dat si verloren van haren lieden
Een deel eer si verscieden
Wie so quam onder die staue

[Brill nummering]

Die moster emmer vallen aue
Si weerden hem het moste wesen
Doe gheuielt also in desen
Dattie bisscop wart gheraket
Ant houet ende so mismaket

[Brill nummering]

Datti vallen moste ter aerde [a verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de aanzet van een v of w]
Wast lief of leet van sinen paerde
Ende bleef daer doet in corter vre
Dus gheuiel sijn auenture
Doe [oe verbeterd uit iets anders, mogelijk uit u] hadde dandre tlijfs vrucht

[Brill nummering]

Ende peynsden om die vlucht
Beide tors ende te voete
Dat hadde luttel yement moete
Dat hi des anders beiden woude
Die hollanders ghinghen also houde

[Brill nummering]

Rechte voert tot andie stat
Dat deden si al om dat
Dat si vasten ende wouden eten
Ende een deel haers leets vergheten
Die borghers deden hem veel eren

[Brill nummering]

Dit gheuiel int iaer ons heren
Mccc ende een oec mede
Buten vtrecht tote een stede
Diemen hiet die hoghe woert
Dat hi aldus was gheuoert [gheuaert met boven de a een o geschreven]

[Brill nummering]

Ende was op sinte martijns dach
Jnden zomer als hi ghelach
Hadde hi die stat te vriende ghehouden
Die hi verwrochte [r bovengeschreven] bi sinen scouden
Ende tgraefscap onghemoyt ghelaten

[Brill nummering]

Hi hadde wel te sire baten

Sijn lijf behouden ende sijn lant
Wel ghehat tot sire hant
Des hem ghenoechde emmer niet
Daer om ist aldus ghesciet

[Brill nummering]

Te [lombarde ter hoogte van één regel] zericzee quam die nyemare
Dat aldaer gheuochten ware
Ende die bisscop waer bleuen doet
Her ghye stappans omboet
Sinen neue ende der poert

[Brill nummering]

Van middelburch wat hi gehoert
Heuet ende is voert gheuaren
Omdie landen te verwaren
Ende om in vreden te setten tlant
Jc wane men noyt lesen vant

[Brill nummering]

Ende men oec nye ghescreuen siet
Dat een arme ghemene diet
Sulke daet ye ghedede
Als daer gheuel ter seluer stede
Sonder here ende sonder houet

[Brill nummering]

Hoe mochtmens hebben ghelouet
Eert ghesciede ende ment sach
Jc seg v datmer of mach
Spreken ouer M iaer
Vander trouwen al hier naer

[Brill nummering]

Die si togheden haren here
Bi gode het is te prisen mere
Dat .i. man doet sine trouwe
Sinen here of sijnre vrouwe
Bi vrien wille sijt seker des

[Brill nummering]

Daer hi selue niet ne es
Dan te sire ieghenwordichede
Ende oec bi ghebode mede
Si liepen toe al onghebeden
Ende begheerden gheens vreden

[Brill nummering]

Ende vochten bi haers selfs sinne
Doer haers heren gherechte minne
Die vten lande was harde verre
Hier om worden si dus erre
Dat si liepen alte stride

[Brill nummering]

Oec mochtmer sien ten seluen tiden
Die bloede vlien hare vaerde
Bede te voert ende te paerde
Die scameliken trecken rechte voert
Dit heuet harde wel ghehoert

[Brill nummering]

Een scamel man soude node vlien
Daerment horen mochte of sien
Hi soude wanen ouer waer
Datment hem openbaer
Mochte verwiten alst also quame

[Brill nummering]

Daer hijs hebben soude scame
Die onscamele achtens niet
Watmen hoert of siet
Hine scamets hem niet sijts ghewes [wes achter de volgende regel]
Trec hem an die sculdich es

[Brill nummering]

Manlic kent hem seluen wale
Nu keer ic ter eerster tale

[Brill nummering]

Nu ist hier aldus vergaen
Als die graue [een kleine spatie tussen de letters g en u vanwege gaatjes in het perkament] heuet verstaen
Jn henegouwen daer hi was

[Brill nummering]

Dancte hi onsen here das
Ende peynsde also houde
Datti hi in hollant varen soude
Ende setter an sijn ghedochte
Ende quam daer in als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Als hi comen was int lant
Sette hi toe alte hant
Ende sprac an sine vrienden
Ende bat elken dat hi hem diende

Die vrient waren teser noet

[Brill nummering]

Ende deder om bede groet
Om sinen broeder te kiesen recht
Te wesen bisscop van vtrecht
Het gheuiel als hi begherde
Dattet luttel yement werde

[Brill nummering]

Dus wart her ghye bisscop ghecoren
Ende besat al sonder toren
Dat bisscopdom weetmen wale
Wat helpt hier of lange tale
Alse die broeders hadden bede

[Brill nummering]

Dese twee landen in hare gelede
Stont mallic anderen [de abbreviatuur een niet afgemaakte afkortingsstreep] doe in staden
Bede met [mede met de eind-e doorgestreept en de d verbeterd tot t] rade ende met daden
Dus mochten si te bet gheduren
Welc [Want met de letters ant geëxpungeerd en met rode inkt doorstreept, en elc erboven geschreven] van hem tween mochte [tussen moch en te een spatie vanwege gaatjes in het perkament] geburen

[Brill nummering]

Datti woude varen sire straten
Die mochte doe den anderen laten
Jnden lande in sire steden
Diet al hilde in goede vreden
Dus gheuelt so dattie graue

[Brill nummering]

Weder achter wart trac aue
Ende voer te henegouwen waert
Jan sijn sone bleef andie vaert
Jn hollant ende berechte dat
Die bisscop die bleef indie stat

[Brill nummering]

Ende willem bleef in zeelant
Daer na gheuiel alte hant
Dat ian wech voer daer naer
Jn henegouwen weet vorwaert
NV hoert hoet hier na verghinc

[Brill nummering]

Jnden zomer quam die coninc
Van vrankerike in vlaender lant
Ende het ghinc hem al in hant

Bede lant ende steden
Ende waren doe in groten vreden

[Brill nummering]

Dat onlanghe moste staen
Alst also verre was vergaen
Dattie coninc voer te lande
Roerde daer ene nuwe scande
Also alsmen heeft ghehoert

[Brill nummering]

Datte brugghe indie poert
Die ghemeente wart ontbonden
Ende enen nuwen coninc vonden
Ende sloeghen des coninx lieden vter poert
Alsmen wel heuet ghehoert

[Brill nummering]

Die kindren van vlaendren quamen in
Ende peynsden om haer ghewin
Dies die meente was wel blide
Ende ontfinghense ten seluen tide
Van haren ieesten latic staen

[Brill nummering]

Daer om heb ics niet ane vaen
Te tellen wat hem daer na gheuel
Watsi daden weetmen wel
Dus wart vlaendren al in roere
Ende keerden hem an hare voere

[Brill nummering]

Datsi ouer een droeghen
Ende vele volx versloeghen
Te cortrike alsmen heuet ghehort
Recht al vaste bider poert
Daer bleef menich edel man

[Brill nummering]

Van henegouwen mijn her ian
Bleef daer doet ten seluen tide
Dies die graue was onblide
Alst recht was doe hi wiste tgone
Want hi was sijn oudste sone

[Brill nummering]

Tflaemsche diet wart al in roere
En hoerde noit man sulke voere

Sine rusten noch en laghen
Die iet verloes most niet claghen
Si sochten dicwijl artoys

[Brill nummering]

Daer si vonden somen fransoys [a verbeterd uit o]
Dies si somwile scade ontfingen
So verre voeren dese dinghen
Dattie van vlaendren setten toe
Ende voeren in henegouwen doe

[Brill nummering]

Voer lessenes den casteel
Ende braken die al gheheel
Die graue die des hadde rouwe
Was doe ter wilen in henegouwe
Ende screef an willem sinen sone

[Brill nummering]

Ende claghede sinen vrienden tgone
Beide met boden ende met brieue
Ende bat hem allen dor sine lieue
Of sine in eren wouden houden
Dat si op vlaendren scaden souden

[Brill nummering]

Sonder merren met alre crachte
Bede bi daghe ende bi nachte
Ioncheere willem ghinc te rade
Wat hi best hier toe dade
Men riet hem doe al openbare

[Brill nummering]

Dat hem ghene [de eerste e verbeterd uit iets anders] dinc beter ware
Dan hi gaderde al dat hi mochte
Ende stappans vlaendren sochte
Hi dede als men hem riet
Die lude wouden laten niet

[Brill nummering]

Sine quamen tot hem al ghemene
Die van zeelant groet ende clene
Ende voer hem een scoen here
Van arnemuden ouer dat mere
Tote in vlaendren met scoenre scaren

[Brill nummering]

Alsi binder vloere waren

Mochtmen sien vele maste
Daer quamen doe die zeusche gaste
Jeghen stroem ende ieghen wint
Joncheere willem dat ionghe kint

[Brill nummering]

Voer al mede ter hofsteden an
Daer ontsceepte menich man
Daer si qualike mochten ontflien
Die blode durstent cume anesien
Dattie coene wouden striden

[Brill nummering]

Die vlaminghe quamen ten seluen tiden
Jeghen hem met groter ghere
Ende worpen hem aldaer ter were
Jeghen dat stoute zeusche diet
Mar ne mochte helpen niet

[Brill nummering]

Al waren si stout in haren lande
Ouer hem ghinc die scande
Si verloren daer den strijt
Men gheboet ter seluer tijt
Datmen die scepen voeren soude

[Brill nummering]

Weder ten oerde ende also houde
Dedemen daer datmen gheboet
Ende al dat here clene ende groet
Streken dor tlant altemale
Dat deedsi om dat wetic wale

[Brill nummering]

Dat si seker wouden gaen
Tscepe als ic heb verstaen
Het gheuel als si achten
Ende quamen recht inder nachten
Weder tarnemuden binnen

[Brill nummering]

Sere blide in haren sinnen [sin geschreven op rasuur, en ervóór twee geradeerde letters, waarvan de eerste een h was, de tweede mogelijk een a]
Dit gheuel weet voer waer
Alsmen screef ons heren iaer
M. ccc ende twee
Des donredaghes min no mee

[Brill nummering]

Voer palmdaghe indie goede tijt
Alsmen orloghe noch strijt
Jet begonnen soude te rechte
Diet liden mochte sonder vechte
VVillem die was harde blide

[Brill nummering]

Ende alle die van sire side
Waren blide ende sere verhoghet
Om dat god so had gheuoghet
Die aerdssche bliscap mach niet duren
Si verkeert tot so menigher vren

[Brill nummering]

Dauenture is onghestade
Die leuen wille bi minen rade
Hine sal hem verheffen niet
Al ist dat hem gheluc ghesciet
Want tongheual hoert so nauwe

[Brill nummering]

Hoer mensche ende dit woert kauwe
Al moghestu bet dat dijn ghenoet
Ontsaghestu el niet dan die doet
Du souts di daer omme ghematen
Ende dinen euenkersten laten

[Brill nummering]

Onuerduwet al bistu bouen
Men sout prisen ende louen
Daer ment vereyschte in elken lande
Heuestu ghedaen grote scande
Dinen vianden verhef di niet

[Brill nummering]

So misseliken is dat ghesciet
Ende hoe die auenture [n verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een ronde r] keert
Job die heuet ons gheleert
Jc salt v segghen wildijt horen
Als een mensch wart gheboren

[Brill nummering]

Vanden wiue leeft hi onlanghe
Ende doghet menighe droefheit strange
Als een bloeme comt hi voert
Ende eermens yet weet een woert [onder de kolom in de marge de custode Wort hi te niete ende vergaet]

Wort te niete ende vergaet

[Brill nummering]

Dits des arms menschen staet
Ende hi vliet als ene scade
Ende al sijn dinc is onghestade
Ende bliuet niet in enen doene
O man hoe bistu so coene

[Brill nummering]

Die dit an di seluen proeues
Dune pens om dattu behoeues
Ende lech die houaerde onderuoet
Die di nemmer goet en doet
Al ghesciet dieen [de eerste e mogelijk in tweede instantie tussengeschreven] gheual

[Brill nummering]

Ne maker of gheen ghescal
Wes niet te blide mer dancs gode
Ende stant altoes tsinen ghebode
Hi mach di helpen ende niement el
Op hem so mogestu [u verbeterd uit iets anders] leuen wel

[Brill nummering]

Van hem comen alle zaken
Wel hem die tbeste can gheraken
Sonder gode en es gheen goet
Noch best noch beter dats mjjn moet

[Brill nummering]

Alst aldus was comen
Joncheere willem heeft ghenomen
Raet wat hi best dade
Met sinen lieden men [n verbeterd uit de aanzet van een t] wart te rade

[Brill nummering]

Dat hi hem orlof soude gheuen
Ende danken al sijn leuen
Hi dede al datmen hem riet
Hi gaf hem orlof ende hiet
Dat si souden sijn ghewerre

[Brill nummering]

Waert dat quame also verre
Dattie viande quamen met here
Dat si trecken mochten ter were
Ende weder staen die felle scaren
Si louedent alle die daer waren

[Brill nummering]

Ende voeren thuys alsmen dat hoert
Ende ionchere willem voer indie port
Te middelburch binder veste
Dat dochte sinen rade tbeste
Ende voer aldaer want hi woude

[Brill nummering]

Weten wats ghewerden zoude
Doe lach hi tote leden was
Paesschen doe quam niemare das
Dat die ballinge hem ghereden
Ende sullen een groot here leden

[Brill nummering]

Wt vlaendren ende willen comen
Jn zeelant te haren vromen
Als si deden op die tijt
Jonchere willem sonder respijt
Ontboet int lant harentare

[Brill nummering]

Dat hem comen ware niemare
Dat die ballinge met groter crachten
Comen ende dat si achten
Zelant te soeken haestelike
Ende hi dede bidden vriendelike

[Brill nummering]

Alden lieden vanden lande
Dat si hem helpen die grote scande
Keren die hem mochte ghescien
Tfolc quam altoe mettien
Tote [lombarde ter hoogte van één regel] hem quam menich man

[Brill nummering]

Also als ic ghemerken can
Dat noyt in zeelant was vernomen
Dat so menich man was comen
Ter lantswere alsmen sach
Daer op sinte iorijs dach

[Brill nummering]

Hi ghinc met sconen here
Tote vlissinghen op dat mere
Hem ontmoete [n verbeterd uit iets anders] .i. here [h'e, met het afkortingsteken verbeterd uit een horizontale afkortingsstreep boven de e] wel also groot
Dat hem helpen wilde ter noet

Daer sachmen ten seluen tide

[Brill nummering]

Die vlaminghe liggen an dander zide
Met menighen scepe al ghereet
Tweder was scone ende heet
Ende die wint ne waeyde niet
Hets so vele dat ghesciet

[Brill nummering]

Dat gheen man te rechte sal
Van sinen ghelucke maken ghescal
So sciere keert die auenture
Dat enen man wart te zure
Aldat hi oyt ghesach

[Brill nummering]

Ende here keerde opten dach
Ende ghinc tarnemuden waert
Het wart waeyende ter vaert
Vten noerden redeliken
Jc waent god wille van hemelrike

[Brill nummering]

Die vloet ghinc ende si quamen
Met haren scepen alte samen
Loueren recht inden wint
Jc wane noyt eer noch sint
Oyt man loueren sach

[Brill nummering]

So menich scip op enen dach
Jn so nauwe onreynen diepen
Ende so nauwe te gader liepen
Als daer ter seluer wilen deden
Joncheere willem was ter steden

[Brill nummering]

Met sinen lieden opten lande
Dient dochte grote scande
Sine soudense weren daer si quamen
Ende riep sine lieden te samen
Ende bat hem ende gheboet

[Brill nummering]

Dat si ghingen in scepen groot
Dat si ieghens hem souden varen
Alle gader teenre scaren

Het was om niet datti bat
Niement woude daer ter stat

[Brill nummering]

Jndie grote scepe gaen
Dus si worden si harde saen
Jndie hauen daer beleghen
Tot arnemuden in alle weghen
Aldus [lombarde ter hoogte van één regel] hadden si haren wille

[Brill nummering]

Ende bleuen ligghen stille
Jn hare scepen die dach dore
Ende hadden haer gheuoech ter core
Des ander daghes ghinc men te rade
Watmen nv hier toe best dade

[Brill nummering]

Manlic riet hier toe siin beste
Men wart te rade int leste
Ende alle die van remmerswale
Ende die van cruninghen also wale
Entie van beuelant teenre scaren

[Brill nummering]

Thant thuys souden varen
Hier toe reeden si hem ter spoet
Ende voeren doe die naeste vloet
Vorbi die viande met ghenende
Om teweren des lants ende

[Brill nummering]

Daer si toe deden hare macht
Die vlaminghe bleuenb verbeterd uit de eerste haal van v of w met hare cracht
Ligghen al stille den nacht aldaer
Des ander dages wart ghewaer
Datsi lieden wt haren here

[Brill nummering]

Senden voert ter vere [were met de eerste haal van de w geëxpungeerd]
Nu droechmen daer des ouer een
Want hem daer dat beste sceen
Dattie maerscalc soude gaen
Ter veren ende dat volc bestaen

[Brill nummering]

Des wortmen te rade sciere
Doe nam hi onder sine baniere

Die duuelanders ende die van scouden
Die seiden dat si niet ne wouden
Hem begheuen toter doet

[Brill nummering]

Hem soude volghen te deser noet
Die goede lude van zericzee
Diet gaerne deden wat wildi mee
Si mochtent doen al sonder scande
Daer na die noertzide vanden lande

[Brill nummering]

Die ghene vanden vijf ambochten
Die altoes niet eens en dochten
Die after hoede hilt die poert
Van middelburch [de eerste d verbeterd uit een bovenschacht] verstaet mi voert
Men begonde dat volc te scaerne

[Brill nummering]

Ende men bruggede ouer die aerne
Met heercogghen sonder ghilen
Tfolc ghinc ouer ter seluer wilen
Also recht alst was ghescaert
Ende streken ter veren waert

[Brill nummering]

Joncheere willem bleef tarnemuden
Liggende met sinen luden
Ende sach die scaren henegaen
Die hem dochte wel ghedaen
Si ghinghen wech met haesten groot

[Brill nummering]

Die vlaminghe saten in haren boet
Ende saghen toe aldat ghesciede
Doe vergaderde tsgrauen liede
Bider vere andie vianden
Ende ghinghen doe roeren die handen

[Brill nummering]

Die waren opten dike bouen
Datmense te rechte mochte louen
Want si vochten met ghenende
Doe viel of met groter scende
Pouwels blauoet ende die sine

[Brill nummering]

Alst den onsen wart anscine

Daer mostsi vlien doer die noet
Of si mosten bliuen doet
Diet riet worde vermaledijt
Had si gheuolghet ter seluer tijt

[Brill nummering]

Als si te voren hadden bestaen
Dandre waren niet ontgaen
Si waren gheweken metter vaert
Weder te hare scepen waert
Dat heb ic sider wel ghehoert

[Brill nummering]

Van hem diet mi seiden voert
Dus sconfierde dat scone here
Ende bleuen doet inder were
Vele lude van tsgrauen vrienden
Die hem inder noet dienden

[Brill nummering]

Daer ontfloe die lopen mochte
Tarnemuden quam tgherochte
Datmen seide al openbare
Datter veren ghewonnen ware
Ende tgsgrauen vrienden had gewonnen

[Brill nummering]

Doe quamen donse toe gheronnen
Ende liepen ouer daer na doe
Ende sette den vlaminghen toe
Met haesten groet ghenendelike
Die daer stonden opten dike

[Brill nummering]

Ghescaert ende haddent siene
Jeghen enen man wel tiene
Ende deden donse met crachte tonder
Dat sijt bestonden dat was wonder
Dat so onghelike sceen

[Brill nummering]

Si bleuen doet bi drien bi tween
Die daer niet ne mochten ontgaen
Dit heuet scamelheit ghedaen
Diese dwanc in deser noet
Daer bleuen tsgrauen vrienden doet

[Brill nummering]

Een groet ghetal inden stride
Willem moster ten seluen tide
Doer die noet vlien indie poert
Want tfolc voer rechte voert
Sonder weren sire straten

[Brill nummering]

Dus moste hi die were laten
Ende sine vriende die bi hem waren
Quamen in middelburch gheuaren
Ende bleuen daer ligghen stille
Doe haddens die viande haren wille

[Brill nummering]

Die graue was doe onuersien
Bede van spisen ende vandien
Dat hi behouede te sulker dinc
Hier na men te rade ghinc
Datmen maecte ene sprake

[Brill nummering]

Op sulke couent op sulke sake
Datmen willem soude laten varen
Ende alle die gone die met hem waren
Ende die met hem varen wouden
Onghescaet ende onbescouden

[Brill nummering]

Ende dien gheuen goet gheleide
Den luden enten goede beide
Des men quame te zericzee
Enen dach daer na ende niet mee
Die porte soude ghisele gheuen

[Brill nummering]

Dat si met haren ghyen bleuen
Diemen coes ende diemen gaf
Wat helpt hier vele gheseit af
Willem voer doer die straten
Ende her ghye [na de e een doorgestreepte n] woude niet laten

[Brill nummering]

Hine gheleiden houeslike
Dit wach recht indie weke
Na meye ende manendach
Dat her ghye dus ghesach

Van sinen neue sijn gheuoech

[Brill nummering]

Daer menich vlaminc om loech
Ende menich valsch zelander mede
Doe hi quam toter stede
Diemen bordendamme hiet
Woude her ghye ghedoghen niet

[Brill nummering]

Dat sijn volc yet vorder voere
Misselic oft werde in roere
Ende deedse varen ant ander lant
Datten oerde was ghenant
Ende liet doe ioncheere willem varen

[Brill nummering]

Tot zericzee met sire scaren
Ende alle die met hem varen wouden
Voeren wech al onbescouden
Dvs voer willem in zerixze
Al was sire herten wee

[Brill nummering]

Dat ne sceen gheen onmate
Doe hi quam optie strate
Hietmen wellecomen wesen
Hi bleef [de tweede e verbeterd uit een rechte stok] rechte voert mettesen
Jndie poerte ende sine vrienden

[Brill nummering]

Die hem ghetrouwelike dienden
Ende sire comst blide waren
Na dien dat daer was gheuaren
Rechte voert so bleef hi daer
Ende her ghye quam daer naer

[Brill nummering]

Met sine lieden voer die poert
Ende bleef ligghende rechte voert
Voer die hauen ene wile
Onderlinghen scoten si pile
Menighen eenen eer si sceden

[Brill nummering]

Die vlaminghe hem bereden
Ende voere hare straten doe
Die bisscop ghye sette toe

Ende gaderde ene here groet
Den neue tontsetten vter noet

[Brill nummering]

Haddi tfolc willich vonden
Die graue quam ten selue stonden
Wt henegouwen als hi best mochte
Ende leider an sijn ghedochte
Den sone tontsetten ende die poert

[Brill nummering]

Hi bat ende gheboet rechte voert
Alle sine ghetrouwe vrienden
Datsi teser noet hem dienden
Ende vergaderde teser noet
Te sciedam een here groet

[Brill nummering]

Als diet harde gaerne begrepen
Ende doet reden grote scepen
Om te vechten optie viande
Ende te wreken sine scande
Hier binnen ist also ghesciet

[Brill nummering]

Dat die viande wouden niet
Achter laten haer beghin [na de n een doorgestreepte t]
Sine wouden meren haer ghewin
Heer ghye was sonder goet
Daer om setti sinen moet

[Brill nummering]

Hoe hi den graue verdriuen mochte
Den zeuschen heren oec dochte
Mochten si haren wille beiaghen
Hem ne rochte in wat plagen
Dattie vlaminghe mochten comen

[Brill nummering]

Opdat hem dat quame te vromen
Doe streken si voer zericze
Ende brochten daer luden mee
Dan si te voren hadden daer
Jc hoerde seggen wel vorwaer

[Brill nummering]

Datsi hem des vermaten
Jn duuelant daer si saten

Datsi die poert winnen souden
Opdat sise stormen wouden
Sonder verlies met cleenre pine

[Brill nummering]

Als si sint deden anscine
Want si vermaten hem openbare
Dat niewer na so vast en ware
Alsment makede ende seiden mede
Hen ware ghene vaste stede

[Brill nummering]

Lessenes was vaster vele
Doe mochtmen horen menige kele
Jndat here ouer al
Ende maecten groot ghescal
Nu toe metter vaert

[Brill nummering]

Hannijn pieter ende gheraert
Laet ons winnen dat crayennest
Trouwen wi wanen dat hijs mist
Dat ghijt so langhe hebt ghehouden
Ghi wart bleuen onbescouden

[Brill nummering]

Haddijt te tide op ghegheuen
Ghi hadt alle behouden tleuen
Nu suldi doen quaden fijn
Mijn her ghye had v ghesijn
Een goet here haddine ontfaen

[Brill nummering]

Trouwen nv ist al ghedaen
Dit riepen si alle wt enen monde
Ende ghinghen op ten seluen stonde
Biden kakenen andie noertzide
Daer was menich vlaminc blide

[Brill nummering]

Die vor auont wart wel moede
Die porters warenverbeterd uit wat gevolgd door de aanzet van het afkortingsteken voor er op haer hoede
Ende hilden die poerten beloken toe
Ende die vlaminghe quamen doe
Doe riep een al openbare

[Brill nummering]

Hannijn bi gode du gaes te nare

Du sulte lopen indat net
Jc sal steken int winket
Te lessenes dadic alsoe
Ende hi makede hem voren doe

[Brill nummering]

Ende dander volghede indier ghebare [re achter de volgende regel]
Of die poerte sonder were ware
Ende woudse winnen op die stonde
Also alsmen ghemerken conde
Quamer .v.M ofte meer

[Brill nummering]

Die daden enen corten keer
Alsi bi der poerten quamen
Vaste ghedronghen alte samen
Ondedemen die porte sonder geluut
Ende die van binnen quamen wt

[Brill nummering]

Met groter drust andie vlaminge
Die wech wort hem alte inghe
Die si waren comen daer
Want si hadden sulken vaer
Dat sijs storms al vergaten

[Brill nummering]

Si mochten hem seluen haten
Dat si hem des hadden vermeten
Oec suldi die waerheit weten
Dat noertwaert wt der [opder met op doorgestreept en wt erboven geschreven] porten sprongen
Die oude lude metten ionghen

[Brill nummering]

Ende liepen oest waert omme
Om enen hoec om ene cromme
So dat die porters dat vernamen
Dat die lude van noerden quamen
Waenden si wel dat viande waren

[Brill nummering]

Ende volchden dwers den vlaemschen scarenscaren achter de volgende regel
Doch worden sijs ten lesten vroet
Dat si quamen op haer goet
Ende waren hare vriende
So dat haer spel daer mede ziende

[Brill nummering]

Ne hadde nochtan die vaer gedaen
Der vlaminghe waren min ontgaen
Men hadder opt lant gheslegen mere
Die vlaminghe waren so vten kere
So dat si met groten hopen

[Brill nummering]

Recht toe indat water lopen
Ghelike of het scape waren
Men sach daer menich moeder baren
Hem seluen drenken doer die vrese
Daer wort menighe wedue ende wese

[Brill nummering]

Voer zericzee ter seluer stont
Als den vrienden wel wart cont
Hine was so coene noch so stout
Hine bezuerde daer sijn zout
Dat si te voren hadden ontfaen

[Brill nummering]

So luttel blefer [de eerste e verbeterd uit iets anders] daer ontgaen
Dat sijs ne lyen nemmermere
So vele verdronker inden kere
Sonder die si daer versloeghen
Jc wane die vriende luttel loegen [de eerste e klein bovengeschreven]

[Brill nummering]

Ten eersten male doe sijt wisten
Ende si hare vriende misten
Si verloren met desen lope
Een groet deel wt haren hope
Die si voer hem drenken saghen

[Brill nummering]

Jc waent die poerters luttel clagen

[Brill nummering]

Want si haddens haer gheuoech

[Brill nummering]

O vlaendren es di dit ghenoech
Dattu nemes sulc auenture
Die di wart so sere te zure
Om lieden die di niet bestaen

[Brill nummering]

Ende metti niet toe en gaen
Doemen dijn volc int water dreef
Mer welc zelander doe bleef

Si wachtens hem harde wale
Wiltu merken mine tale

[Brill nummering]

Jc seg die di ter stede brochten
Dat si anders niet en dochten
Dan mochten si metti voldoen
Sine achtens niet een bottoen
Hoe grote scade du ontfinghes

[Brill nummering]

Op dat si metti haers dinghes
Mochten wel comen te bouen
Dat souden si harde gaerne louen
Ende hoe dat voert metti gaet
Dat si ontgaen dats haer raet

[Brill nummering]

Dit moghestu merken ende besien
Want si emmer achter tien
Alst comt ter porsen ende ter noet
Daer bleuen ghene zelanders doet
Het waren vlaminghe altemale

[Brill nummering]

Men macht oec proeuen wale
Dat si zome leden smerte
Om haren here in hare herte
Al conden si hem ghehelpen niet
Merct bi v seluen ende ziet

[Brill nummering]

.V. is ghesciet des ghelike
Nochtan dat die coninc van vranckerike
Bede den ouden ende den ionghen [i verbeterd uit n door de eerste haal daarvan door te strepen]
Jn vlaendren wel hadde bedwongen
Ende men tlant van hem helt

[Brill nummering]

Ghi dreeften wt met gewelt
Ende benaemt hem al sijn recht
Die graue ne was man no knecht
Heren ghyen weet men wel
Al sidi ons dus fel

[Brill nummering]

Penst hier om laet v ghenoegen
Ende pijnt ander sins te voegen

Dat v orbaer is vele bet
Dat ghi v lieden laet int net
Daer die zeelander wt ontgaet

[Brill nummering]

Ende wachtes v dats mijn raet
Wat so [o verbeterd uit een rechte stok (mogelijk i)] sien het ne helpet niet

[Brill nummering]

Alst aldus was ghesciet

[Brill nummering]

Wort te rade in corter vre
Her ghye dat hi dauenture

[Brill nummering]

Woude nemen ende varen
Te hollant met sine scaren
Want men dede hem verstaen
Quame hi men soude hem saen
Dat lant op gheuen ende men soude

[Brill nummering]

Sere vechten also houde
Jn tsgrauen here als hi daer quame [quade met de d geëxpungeerd en een m erboven geschreven]
Ende dat niet laten dor scame
Dvs [lombarde ter hoogte van één regel] wast bereet seidemen hem
Doe seide her ghye ende ic bem

[Brill nummering]

Ghereet te varen dordijt mi raden
Ende mi staen wilt in staden
Si seiden ia wi diene daer brochten
Jc ne weet of sijt alle dochten
Ende hi voer slechts te hollant waert

[Brill nummering]

Des die van zerixze veruaert
Meer waren optie stonde
Also alsmen ghemerken conde
Dan si waren binden dagen
Dat si so vaste vor hem lagen

[Brill nummering]

Ende si hem daghelix pine daden
Si ontsaghen datmen verraden
Soude den graue ende al sijn here
Ende al tlant winnen sonder were
Dat was haer duchten in die poert

[Brill nummering]

Ende her ghye die voer voert

Tote dat hi inden widel quam
Als die graue dat vernam
Ontboet [n verbeterd uit iets anders] hi sijn volc groot ende clene
Dat si tot hem quamen al ghemene

[Brill nummering]

Dat volc quam van allen ziden
Ende die graue began verbliden
Dat hi sijn volc willich vant
Bede porters ende al tlant
Hier [lombarde ter hoogte van één regel] binnen wast so comen

[Brill nummering]

Datter een sprake was genomen
Ofment yet gheureden mochte
Jn can gheweten wiet toe brochte
So datter een vrede was gesproken
Die naer weder was te broken

[Brill nummering]

Want die ghemeente vanden lande
Riepen wapen der groter scande
Die ons nv hier ouer gaet
Wie heuet ghegeuen desen raet
Dus wort tfolc al onbonden

[Brill nummering]

So datmen ten seluen stonden
Den volke seide al openbaer
Datter gheen vrede en waer
Men woude nemen dauenture
Des ander daghes op die vre

[Brill nummering]

Liet hem tfolc wel ghenoegen

[Brill nummering]

Opdie nacht ghinc ment voegen

[Brill nummering]

Datmen den volke orlof gaf

[Brill nummering]

Dat sere tornich was hier af
Ende die vrede die ghinc voert
Also als ic heb ghehoert
So was besproken sonder waen
Dattie vrede soude staen

[Brill nummering]

Na tontsegghen maenden viere
Aldus wast besproken hiere

Ende bezeghelt also wale
Daer wast besceden ten seluen male
Datten die graue of her ghye

[Brill nummering]

Mocht ontseggenontseppen met seppen geëxpungeerd en doorgestreept en seggen erachter geschreven wel [el verbeterd uit iets anders, waarschijnlijk uit a] dat sie
Met open brieuen ende daer naer
Soude geduren weet vor waer
Vier maenden al gheheel
Ende her ghye soude sijn vordeel

[Brill nummering]

Al toter masen hebben zeelant
Die graue soude hebben in hant
Sine porte van zericze
Ende men soude die porte niet mee
Vesten dan si gheuest ware

[Brill nummering]

Mer si mochten openbare
Haer goets ghebruken waer het lage
Sonder moeynesse ende claghe
Entie coepmans [e bovengeschreven] mochten wanderen
Met ghemake deen onder den anderen

[Brill nummering]

Ende sonder die ballinge alle liede
Mochten wanderen dit ghesciede
Als ic heb verstanden tware
Alsmen screef ons heren iare
M ccc. ende drie

[Brill nummering]

Jnden zomer zeghet men mie
Den dach can ic niet besceden
Bede van verdinghe ende van vreden
Mer tene voer ende tander na
Cortelic als ic versta

[Brill nummering]

Daer an leghet ghene macht
Op dat wi hebben des sins cracht
Dus gheuelt dat wetic wale
Her ghye voer ten seluen male
Weder thuys aldaer hi woude

[Brill nummering]

Die graue sende also houde

Te zericze stappans ter stede
Ende ontboet dat si hilden vrede
Diet node horden hadt mogen wesen
Men dede dat ghescrift daer lesen

[Brill nummering]

Doe die vrede was ghegheuen
Ende bezeghelt dus ist bleuen
Die graue hilt op sijn zout
Es hi ionc es hi out
Die dor hem. hem liet verdriuen

[Brill nummering]

Dus mochti onbescouden bliuen
Hi woude rusten al hier naer
Doe viel hi in ziecheden zwaer
Als hem sceen die winter stonde
Dat hi hem seluen niet en conde

[Brill nummering]

Ghehelpen in eniger noet met dade
Het ne ware allene met rade
Dit vereischten sine viande
Ende pensden hem te doen mere scande
Ende rieden heren ghye dat

[Brill nummering]

Hi dede scriuen op die stat
Brieuen ende ontseide die vrede
Dat dedi stappans ter stede
Alsmen hem riet min no mee
Men riep enen monic van nonnee

[Brill nummering]

Vander oorden van premonstreit
Die die boetscap had gereit
Ende een pape die met hem quam
Jndie haghe. als dit vernam
Die graue dede hise wel ontfaen

[Brill nummering]

Den monic ende den capellaen
Ende nam enen brief van hem beden
Die den dach soude besceden

[Brill nummering]

Dat hi den brief van hem ontfinc
Dat dedi op sulke dinc

[Brill nummering]

Die brief was eer ghegheuen
Hi woude dat die saken staende bleuen
Vandien dat hi daer quam
Want hijt niet eer vernam
Ende dede hem gheuen brieue mede

[Brill nummering]

Dat hi van hem had daer ter stede
Sulke brieue hadde ontfaen
Ende liet se henen varen saen
Ende dedese gheleidende tweede e verbeterd uit een rechte stok wt sinen lande
Datmen hem ghene scande

[Brill nummering]

Soude doen hoe dat ware
Ende hi beriet hem doe daer nare
Wat hi best dade hier toe
Ende wort te rade doe
Dat hijt sinen sone omboet

[Brill nummering]

Ende alden porters clene ende groot
Den dach dattie brief was comen
Jc geloue wel dat hem somen
Leet was ende hem somen lief
Recht aldus ist ghesciet

[Brill nummering]

Alst is vorscreuen min no mee
Dus wistent die van zericzee
Men [lombarde ter hoogte van één regel] telde na dien dage die weken
Wanneer die vrede soude breken
Doe liep alsmen proeuen mach

[Brill nummering]

Na half vasten die maendach
Die leste dach vander vrede
Ende inden seluen iare mede
Alst bescreuen is hier voren
Die graue dede dat moghedi horen

[Brill nummering]

Hi was cranc ende om tgone
Omboet hi willem sinen sone
Tote hem te comen al te hant
Hi woude hem beuelen tlant

Want hi sijn oudste sone was

[Brill nummering]

Een deel heb ic vergheten das
Yet te segghen van heynrike
Sinen broeder die sekerlike
Een goet kint was die was doet
Des hadden die vrienden rouwe groot

[Brill nummering]

Die was doutste naest ianne
Nu wast op willem comen danne
Dat hi was doutste ende deerste
Ende moste bliuen die gheheerste
Daer om ontboet hine daer

[Brill nummering]

Want het was al openbaer
Dat hijs berechten conde niet mee
Doe nam hi orlof in zericzee
Joncher willem ende voer ten vader
Ende dede sijn ghebod algader

[Brill nummering]

Sonder enich weder tale
Die graue beual hem altemale
Tlant te berechten in sine stat
Entie lieden wilcoerden dat
Ghemeenlike met vrien moede

[Brill nummering]

Ende nament al in groten goede
Die graue nam orlof ende rumede tlant [tlant achter de volgende regel]
Ende vor in henegouwen te hant
Ende keerde weder nemmermere
Ende liet den sone bliuen here

[Brill nummering]

Joncher willem dede ende liet
Jnden lande datmen hem riet
Ende pijnde vriende int lant te maken
Tote dien dat begonde naken
Die tijt dat die vrede wt ghinc

[Brill nummering]

Doe bat hi teser dinc
Den edelen lieden ghemeenlike
Bede die arme ende die rike

Dat si hem holpen tesen stonden
Op haren cost want hine conde

[Brill nummering]

Nu den cost niet verghelden
Dit heeftmen ghehoert selden
Dattie wel gheboren liede
Ongheleuert ende sonder miede
Dienen den graue tenighen tiden

[Brill nummering]

Sonder doe. des was hi blide
Ende nam den oem met hem te rade
Den biscop. wat hi best dade
Men wart te rade datmen boet
Ene hereuaert also groet

[Brill nummering]

Alse oyt in hollant was gegheuen
Ende die oec also bedreuen
Dattie meente al twiuout
Den graue dienden ionc ende out
Ende die edel liede ghemeenlike

[Brill nummering]

Op haren cost arm ende rike
Die [lombarde ter hoogte van één regel] vrede ghinc wt wat wildijs mee
Ende die porters van zericzee
Streken wt ten seluen stonden
Te blodemborch daer si vonden

[Brill nummering]

Lieden die hem ter were setten
Si liepen toe al sonder letten
Ende woeden ouer die gracht
Ende vochter an met sulker cracht
Dat si boden al wast scande

[Brill nummering]

Die daer op waren al haer hande
Die porters woudense niet ontfaen
Haers danx souder niet .i. ontgaen
Si hadden hem so lede ghedaen
Ten lesten ist also vergaen

[Brill nummering]

Dat sise niet ne verdroeghen
Mer dat sise also versloeghen

Also alsmen gheweten conde
Ende keerden weder ter seluer stonde
Jndie poert al onghescent

[Brill nummering]

Stappans men doe boden sent
An willem den ionghen here
Dat hijt en late in ghenen kere
Hine quame het ware gewonnen
Want het ware also begonnen

[Brill nummering]

Si hoepten tlant te crigen wale
Wat holpe hier of langhe tale
Jonchere willem deet dor tbeste
Ende wort te rade doe int leste
Dat hi voer al sonder beide

[Brill nummering]

Een deel met sijns selfs gheleide
Doe hi daer of nyemare hoerde
Met lieden die hi met hem voerde
Ter seluer wilen vter scie
Saterdages wast seit men mie

[Brill nummering]

Dvs [lombarde ter hoogte van één regel] voer hi wech sire straten
Si hadden den wint goet ter maten
Ende quam doe noch min noch mee
Dan binnen den daghe te zericze
Al gherust ende wel te vreden

[Brill nummering]

Doe si quamen binnen der steden
Bleuen si in rusten daer
Des sondages daer naer
Wordsi te rade ghemeenlike
Dat si wt wouden striken

[Brill nummering]

Al was there niet comen doe
Ende ioncher willem die ghinc toe
Vter poert andie zuutzide
Als die therte stont te stride
Jeghen hem die laghen tote oertzee

[Brill nummering]

Want si waren hem gheuee

Ende si laghen met haren scaren
Daer si quaet te soken waren
Joncher willem dede hem segghen
Ende oec dat te voren legghen

[Brill nummering]

Dat si rumen wouden die telde
Ende comen ieghens hem te velde
Hi wout corten op dien dach
Ende winnen daer die winnen mach
Dies wouden si niet anegaen

[Brill nummering]

Binnen desen heeftmen bestaen
Ridder te maken opter stede
Jonchere willem ende oec mede
Her nyclaes here van pitte
Ende oec die bastaert her witte

[Brill nummering]

Tsgrauen neue was die gone
Ende was tsgrauen florens sone
Daer men te voren of mach horen
Doer wies doet quam desen toren
Daer ic nv of heb gheseit

[Brill nummering]

Ende daer toe noch menich leit
Dat suldi hier na horen wale
Eer ic enden sal dese tale
Als [lombarde ter hoogte van één regel] ionchere willem had ontfaen
Ridders name maecti saen

[Brill nummering]

Menighen ridder daer ter stede
Die here van voerne diene dede
Ridder. ic vermete mi das
Dat hi die xlviij ste was
Die si maecten ridder daer

[Brill nummering]

Doe quam hem boetscap daer naer
Dat si met haren ghetelde
Nu comen willen te velde
Ende woudsi comen men waers blide
Ende soudse ontfanghen met nide

[Brill nummering]

Mijn her willem ghinc te rade
Wat hi hier toe best dade
Sijn raet droech ouer een
Dat hem daer dat beste sceen
Datmen ghinghe indie poert

[Brill nummering]

Nadien datmen heeft ghehoert
Dat si te stride niet en comen
Si ligghen vaste op hare vromen
Of si bin ere vesten laghen
Tsgrauen vrienden doe si dat sagen

[Brill nummering]

Keerden weder indie stede
Ende hilden den dach dore vrede
Binnen der port lach her willem
Ende menich vroem man met hem
Des woensdages quamen die vriesen naer

[Brill nummering]

Ende kenemaers oec aldaer
Her ghye die bisscop van vtrecht [e verbeterd uit een rechte stok]
Die coene volc brocht [b verbeterd uit v] echt
Datmen met rechte mochte prisen
Van scoenheden in alre wisen

[Brill nummering]

Nu was dit here vergadert al
Hoert nv voert hoet varen sal
Tsdonredages ghinc men voert
Ende streec met alden here noert
Vter porten te bridorp wart

[Brill nummering]

Daer mocht men sien op die vaert
Die viande dat si hare baken
Hoghe op haren torre traken
Als ghise nobles sone dede
Doe was ghemaect daer enen vrede

[Brill nummering]

Dat hi soude sijn teken vellen
Ende bliuen thuys met sine gesellen
Toten naesten zondaghe
Dit brochten toe sine maghe

Dor tbeste ende soude dan in comen

[Brill nummering]

Sal hi doen dat hem sal vromen
Daer wortmen te rade daer
Ende keerden te hande weder daer naer
Jndie poert ten auont male
Nu hoert een iammerlike tale

[Brill nummering]

Des [lombarde ter hoogte van één regel] vridaghes heeftmen vernomen
Dat den vianden toe sijn comen
Vele scepen met vlaemsschen here
Daer ieghen soudemen ter were
Vele scepen opt water legghen

[Brill nummering]

Dit dedemen alden heren seggen
Grote scepen een groot ghetal
Dedemen wel mannen al
Die soudmen doe voeren in goude
Dat niement opten lande zoude

[Brill nummering]

Gaen. des droechmen ouer een
Dat hildemen qualike alst wel sceen
Als een ries verweent die sinen wille
Doet altoes lude ende stille
So wil hi vroeder sijn allene

[Brill nummering]

Dan een heer is al ghemene
Ende acht tsghebods niet datmen doet
Gaet wel so ist goet
Ende gaet anders yet dan wale
Sone wil hijs horen ghene tale

[Brill nummering]

Dus gheuielt daer ment toe sach
Datment hollant verwiten mach
Die grote dwaesheit die daer gheuel
Als ghi moget merken wel
Teerst datmen quam in duuelant

[Brill nummering]

Spranc een wt die cocte te hant
Na enen man die vor hem liep
Wapen dat hi niet en sliep

Op die wile dat hi op spranc
Want hem volghede eer iet lanc

[Brill nummering]

Wt den scepe al ghemene
Dat volc groet ende clene
Hier of quam een weder [ed verbeterd uit a] stont
Die den graue wort te groet
Want des niet wart ghewaghen

[Brill nummering]

Noch oec ouer een ghedragen
Doemen vter poerten sciet
Die ene woude den anderen niet
Laten gaen hine ghinghe mede
Dus sciede daer ter stede

[Brill nummering]

Dat harde clene was voer acht
Dus bleuen si daer al toter nacht
Ende dede tquaetste [a verbeterd uit iets anders, mogelijk uit e] dat si mochten
Die viande hem doe bedochten
Ende quamen onder den roec [lezing van de c is zeker] gegaen

[Brill nummering]

Daer si die onse zaghen staen
Onuersien ende stredense [vondense met von geëxpungeerd en doorgestreept en stre erboven geschreven] an
Doe wart daer vluchtich menich man
Doe mense sloech op dat houet
Van achter sine haddens ghelouet [de laatste e verbeterd uit een rechte stok]

[Brill nummering]

Sine hadden daer met hem ghewesen
Die se sloeghen. recht met desen
Wort dat here vluchtich al
Doe wart daer een groot ghescal
Vanden ghenen die leewen riepen

[Brill nummering]

Daer tsgrauen liede int water liepen
Toten scepe inder vloet
Menich hadder quaden spoet
Voert te comen dor den slike
Daer wart menich iammerlike

[Brill nummering]

Doet ghesleghen sonder were
Jc wane noyt man so sconen here

So sere sciere sach ondaen
Daer bleef menich man gheuaen
Ende menich versleghen ende verdronken

[Brill nummering]

Die indie goude daer versonken

[Brill nummering]

Die bisscop bleef gheuangen daer
Wi dorren seggen wel vor waer
Verliesen wi. wi gelien wale
Die vlaminc heuet ander tale

[Brill nummering]

Verliest hi hine liets niet
Jc wane daer bi is ghesciet
Dat hi heuet der liede so vele
Het ghinc met ons al vten spele
Die scade was [w verbeterd uit v] alte groet

[Brill nummering]

Van luden die daer bleuen doet
Het [lombarde ter hoogte van één regel] is der hollander maniere
Verliesen si .iii. man ofte viere
Si segghen lieuer meer dan min
Die vlaminc missaect int begin

[Brill nummering]

Al verlore hire meer dan hondert
Hi missakets. wie soes wondert
Ende soude segghen harde sciere
Daer sijn versleghen scumers viere
Dit hoert men alden dach

[Brill nummering]

Jc ne weet hoet wesen mach
Minde die here alsmen seghet
Die liede als elc here pleget
Te minnen sijns selues liede
So wetic wel dat niet gesciede

[Brill nummering]

Dat hi die liede set in wagen
So dorstmen niet daer omme vragen
Dat hi enen man verlore
Om M marc wist hijt te voren
Dus ne ist metten heren niet

[Brill nummering]

Hem ne roect wats gesciet

Want dat volc hem niet en bestaet
Namelike dient niet an en gaet
Al waren dusent weruen mee
Hine gauer niet om een slee

[Brill nummering]

Op dat hi tsine mochte bedriuen
Si moghen slachten den keitiuen
Die hem dus verdullen laten
Ende hem seluen so sere haten
Want die auenture werket wonder

[Brill nummering]

Die nv is bouen is merghen onder
Dit mach merken diet wil verstaen

[Brill nummering]

Dat recht aldus is vergaen

[Brill nummering]

Heer [lombarde ter hoogte van één regel] willem ontquam van daer
Al doghedi groten vaer

[Brill nummering]

Dat gheen cleen wonder en sceen
Van alle den here en wasser gheen
Hine woude wel ter seluer wilen
Hebben ghesijn ouer M milen
Hadde dat moghen wesen

[Brill nummering]

So seer barenteert waren si van desen
Ghi moghet wel die waerheit weten
Hadde dat volc al stille gheseten
Opten dijc al sonder were
Sine hadden in enen dage dat here

[Brill nummering]

Niet gheslegen met lieuer lade
Al hadden sijs goede stade
Die mochte ontcomen hi ontquam
Des ander dages men raet nam
Datmen den luden orlof gaf

[Brill nummering]

Die meer vloen dan den draf
Hadden si ghelopen opter aerden
Si hadden gheronnen oft ware paerden [pden met p met doorstreepte staart]
Haerlijc beide den andren niet
So lede was hem daer ghesciet

[Brill nummering]

Tfolc voer al sire straten
Ende heuet den iongen graue gelaten
Jndie poert bliuen allene
Met sinen ghesinde dat was clene
Mer die porters al ghemene

[Brill nummering]

Stondens hem bi met herten rene
Ende die doer sinen wille waren
Ghesceiden vander vlaemscher scaren
Daer hi vant trouwe claer
Dit ghesciede int selue iaer

[Brill nummering]

Des vridages vor palm dach
Des lange hollant denken mach
Ende die vlaminge warens blide
Des saterdages te vollen tide
Quamen die vlaminghen vordie port

[Brill nummering]

Met haren scepen ende lager voert

[Brill nummering]

Tot des maendages indie paeschweke

[Brill nummering]

Dat si en hadden ghene breke

[Brill nummering]

Jc wane si hadden clene claghe

[Brill nummering]

Opten goeden vridaghe

[Brill nummering]

Ende luttel duchten optie tijt
Want si altoes sonder respijt

[Brill nummering]

Trompten ende maecten feeste
Dat docht mi altoes wesen tmeeste
Dat si op die tijt beghinnen
Men hoerdse dansen ende springhen
Ende sere tromppen also wale

[Brill nummering]

Witten donredaghes also wale

[Brill nummering]

Alse hem gode selue redeter doet
Die hi ontfinc om onse noet
Ende men der passien soude dinken

[Brill nummering]

Die hi dor ons wilde drinken

[Brill nummering]

Daer [lombarde ter hoogte van één regel] waren frieren ende iacoppinen
Jc wane dat si clene pinen

Hadden vanden dienst ons heren
Ende in castien ende in leren

[Brill nummering]

Wast oec dat si songhen ho
Si waren propheten pseudo
Jn dutsche pleecht mense te heten
Dat si sijn valsche propheten
Want si verkeerden die liede

[Brill nummering]

Wast dor vrientscap of dor miede
Dat si die waerheit al verswegen
Begheuen luden soudens niet plegen
Si souden aldie waerheit segghen
Ende trechte vor die ogen leggen

[Brill nummering]

Ende sonderlinghe op die tijt
Laten sijt dor vrienscap of dor nijt
So sijn si harde buten kere
Ende mi dinct dat si hare lere
Al verkeren in losen doene

[Brill nummering]

Mi wondert dat si sijn so coene
Gaerne wistic mocht ghescien
Hoe menich man ende wien
Si monichden in paeschdaghe
Die met wenen ende met claghe

[Brill nummering]

Sine biechte had ghedaen
Dat soudic wel gaerne verstaen
Daer ne was ghene so coene waert
Dat hi trecht hadde gespaert
Ende hadde hem liede doen verstaen

[Brill nummering]

Dat enich hadde ontfaen
Onsen [hier ha doorgestreept] here ten seluen tide
Des mogen si worden [w'den] seer onblide
Dat si dus sterken die geuechte
Jeghen reden ende ieghen rechte

[Brill nummering]

Dat si met rechte ontraden souden
Bede van ionghen ende van ouden

Nv [lombarde ter hoogte van één regel] moghedi horen ende verstaen
Hoet in hollant is vergaen
Na dat ghesciede dese plage

[Brill nummering]

Des woensdages indie paeschdage
Voeren die vlaminge te hollant waert
Wat hem ghesciede indie vaert
Moghedi verstaen wildijt horen
Her ghye sende boden voren

[Brill nummering]

Jnden lande haren taren
Tot alden lieden wie dat waren
Diene ontfingen ouer here
Hine besweke hem nemmermere
Waer oec yement die anders dochte

[Brill nummering]

Hi souden scenden waer hi mochte
Dus ontboet hi indat lant
Ende vor ligghen altehant
Jndie widele vor gheervliet
Al noerthollant conde niet

[Brill nummering]

Dat gheuinden te weder stane
Het dede [de tweede d verbeterd uit een bovenschacht, waarschijnlijk de aanzet van een f of lange s] sulc na mine wane
Her ghye boedscap ten male

[Brill nummering]

Dor sinen wille harde wale

[Brill nummering]

Vraghedmens dies missaken soude

[Brill nummering]

Al sijn nochtan sijn die scoude

[Brill nummering]

Ende diet leit was doet was leden
Dit seitmen opten dach van heden
Hoe een man hem versinnet
Eer hi hem seluen wel bekinnet
Als heden raet hi wel daer toe

[Brill nummering]

Ende eer dat comt merghen vroe
Es hi ander sins bedacht
Ende valter iegen met alsire cracht
Dus gheuielt alst wesen soude
Het ghinc in hant ionc ende oude

[Brill nummering]

Bede poert ende lant
Ende ghinghen in her ghyen hant
Ende ontfinghen ouer here
Ende swoeren hem hulde dats mere
Ende gauen ghisel wt elker stede

[Brill nummering]

Bede delf ende leiden mede
Ende al dat lant toten houte
Ne was so coene noch so stoute
Die dorste segghen anders yet
Dan lieue here dat ghi ghebiet

[Brill nummering]

Willen wi doen harde gaerne
Mer si dien dat wel stont tontberne
Ende hem niet wouden gaen in hant
Die voeren wech ende ruumden tlant
Sulc voer oest sulc voer noert

[Brill nummering]

Sulc voer tordrecht indie poert
Sulc te haerlemboven de r een aanzet van een bovenschacht in kenemerlant
Alst hem was best becant [be cant, met tussen e en c een gat in het perkament]
Oec [lombarde ter hoogte van één regel] trac in ten seluen tiden
Die hertoghe ian an dander zide

[Brill nummering]

Te walewijc op dat vene
Die vanden vene vereyschten tgene
Ende traken daer ieghen op die were
Die hertoghe brocht een groot here
Suuthollant was al bezeten

[Brill nummering]

Dat si niet conden gheweten
Waer mense eerst zoeken soude
Het sceen of hem elc weren woude
Dus gheuiel dat si te samen
Alte gader niet en quamen

[Brill nummering]

Dus bleef elc tot sijnre stede
Die hertoghe hilt ghenen vrede
Hine wilde trecken rechte voert
Tsinte gheerden berghe indie poert

Ende trac voert met sinen here

[Brill nummering]

Tfolc sette hem ter were
Al was hare liede niet vele
Men soude daer inden spele
Wonder groet hebben vernomen
Hadt niet also toe comen

[Brill nummering]

Dattie verradre vanden lande
Niet ontsaghen die grote scande
Sine deden als si dochten
Daer si grote moert an wrochten
Want hem die pade waren cont

[Brill nummering]

Ende ghinghen om ter seluer stont
Ende scieden there in twee siden
Ende leedense omme ten seluen tiden
Daer si beloken die goede liede
Daer iammer groot an ghesciede

[Brill nummering]

Al bleuer niet so vele doet
Bi gode dat is iammer groet
Dat een man om sine trouhede
Steruen most aldaer ter stede
Daer hi hem sculdich es te weren

[Brill nummering]

Mer die ghenaden ons heren
Die is hem ter zielen bi
Dat is tgheloue van mi
Dus [lombarde ter hoogte van één regel] wart verloren vechtender hant
Doe trac hi voert indat lant

[Brill nummering]

Jndie poert toten berghe
Nam die hertoghe sine herberghe
Die poert most hem sweren hulde
Bede die goede ende die dulde
Ende gauen ghisel harde swaer

[Brill nummering]

Nu waent die hertoge ouer waer
Zuuthollant wel hebben algader
Oft hem had gheerft sijn vaderonder de kolom in de marge de custode besuden merwede was d[...] (de inkt van het laatste woord grotendeels afgeschilferd; blijkens de resterende fragmenten kan hier dorp hebben gestaan)

Besuden marwede was dorp ghene
Sine gauen ghisel al ghemene

[Brill nummering]

Tote dordrecht andie poert
Ende her ghye heuet dit ghehoert
Dat al is ghegaen in hant
Bezuden marwede zuuthollant
Dattie hertoghe an hem trac

[Brill nummering]

Ende ghene dinc wt en stac
Doe voer hi te wouderichem
Ende ontboet den hertoge dat hi them
Quame hi wouden spreken daer
Jc horde seggen wel vor waer

[Brill nummering]

Dat si daer na hadden ghescouden
Om dat si tlant daer delen wouden
Oec so hebbic dat ghehoert
Dat die hertoghe seide [hier dat doorgestreept] die poert
Die staet inden groten waert

[Brill nummering]

Die behoert hare vaert
Die poert side bestaet mi niet
Men hoert dicke ende siet
Dat een man die ticht te voren
Al ghewonnen hets al verloren

[Brill nummering]

Eer hi omme can ghesien
Dus gheuielt daer na in dien
Die den hertoghe dat toe brochte
Hoe misselike dat hi dochte
Hadde hi niet bet verstaen

[Brill nummering]

Hoe verre dat die palen gaen
Vandende eerste haal van de n mogelijk verbeterd uit iets anders groten waerde dan ic doe
Dat ne had hi niet ghebrocht dus toe
Dus wilden si dordrecht delen daer
Ende sine quamen nye so naer

[Brill nummering]

Dat si ter merweden dorsten landen
Si mosten rumen met groten scanden
Dat huys was beset so wale
Ende men hilt ten seluen male

Met dordrecht die goede vesten

[Brill nummering]

Tsgrauen behoef ende tsinen besten
Si peynsden om tsgrauen vromen
Die here van der lede was comen
Jnden lande van oestwaert
Ende bernede ende sloech ter vaert

[Brill nummering]

Tsgrauen vrienden ende vincse mede
Dus was hollant telker stede
Beleghen ende sere [de tweede e verbeterd uit o] ondaen
Ende her ghye lach [l verbeterd uit lange s] sonder waen
Anden damme tot alblaes

[Brill nummering]

Ende en prijsde niet een aes
Sijn ghewin hine hadde mede
Tlant van vtrecht ende die stede
Die grote valscheit vander stat
Ghescreue men cume indit blat

[Brill nummering]

Die bisscop hadde versoent te voren
Her lambrecht den vriese als wi horen
Ende heren iacob onderlinghen
Van lichtenberch van alle dingen
Dat sceen een vrienscap wesen

[Brill nummering]

Alst verkeerde dus in desen [indesen met twee verticale streepjes tussen n en d bij wijze van woordscheiding]
Dat die [die op rasuur, vóór de d nog een geradeerde d zichtbaar] bisscop was gheuaen
Ghinghen si houwen ende slaen
Her lambrecht met sire partien
Ende versloeghen hoer ic lien

[Brill nummering]

Heren iacob ende een deel van sine magen
Des die vriende dreuen clagen
Dus gheuiel als ic meyne [n bovengeschreven]
Ende ghisebrecht is op yselsteyne
Dat sijn had gheweest te voren

[Brill nummering]

Hoe dat hijt had verloren
Hebdi ghehoert seggen wale
Dus wast verloren altemale
Datten bisscop toe behoerde
Sonder sweder van mondfoerde

[Brill nummering]

Ende van vianen her hubrecht
Die hem toe behoerde echt
Van zulen ende die van bosinchem
Ende die ghene die waren met hem
Bleuen houden hare vesten

[Brill nummering]

Toter tijt dat quam ten lesten
Aldus heb ic verstaen
Ende her ghye die voer saen
Metter vaert indie stat
Diene ontfinghen doe op dat

[Brill nummering]

Dat hi den bisscop doden soude
Ende men core also houde
Willem van ghulike sinen neue
Si wouden dat hi bisscop bleue
Dus mocht alden lande vromen

[Brill nummering]

Hier binnen ist also comen
Dat her witte was gheuaren
Wt zericze met cleenre scaren
Met enen scepe ende niet mee
Voer hi buten bider zee

[Brill nummering]

Ende quam an bi zantfoerde
Daer vernam hi ende hoerde
Dat hollant al was verloren
Ende ment haerlem leide te voren
Ende den luden in kenemerlant

[Brill nummering]

Of si gaen wilden in hant
Ende her ghyen tlant op gheuen
Die ghene die dit had bedreuen
Was noch inden lande daer
Dit verstont hi wel openbaer

[Brill nummering]

Hi dede vragen hoet daer stonde
Ende ofmen yet gheweten conde
Van wien men wilde houden tlant
Men andworde hem te hant
Tsgrauen behoef ist noch behouden

[Brill nummering]

Dats niet bi menich mans scouden

Dat niet op ghegheuen es
Die hem ghepijnt heuet des
Ende noch ist bleuen achter
Seydemen hemhem boven de regel toegevoegd. dat ware lachter

[Brill nummering]

Sprac hi soudemen in deser noet
Sonder slach ende sonder stoet
Tlant op gheuen dat ware scande
Bede den lieden ende den lande
Het wart ghekeert hebbics raet

[Brill nummering]

Dat die dinc voert niet en gaet
Want het ware lachter ende onnutte
Wie sidi dan. ic hete witte
Ende was tsgrauen florens kint
Ende her willem heuet mi ghesint

[Brill nummering]

Alhier van zericzee
V te troesten wat wildi mee
Dat volc was blide vtermaten
Ende wisten hem niet hoe gelaten
Ende ontboet indie poert

[Brill nummering]

Alsmen te haerlem heuet ghehoert
Ende die waerheit heuet vernomen
Dat her witte daer is comen
Liept al wt dat lopen mach
Ende was op enen sonnendach

[Brill nummering]

Tfolc ghinc al wt te stride
Dene bi den anderen zide an zide
Jnden dunen liepen si ieghen
Recht als liede pleghen
Die haren here willen sien

[Brill nummering]

Ende hieten wellecomen mettien
Voer hi te haerlem indie stede
Tfolc toghede hem trouwichede
Doe hi toghede sine brieue
Wort den lieden also lieue

[Brill nummering]

Sine wisten in wat ghelaten wesen
So blide waren si van desen

Dat her witte comen was
Doe wort men te rade das
Dat hi stille ende ouerluut

[Brill nummering]

Sine brieue sende wt
Jn allen steden an allen lieden
Ende dede dat dat mede bedieden
Dat hi inden lande ware
Ende hi stille ende openbare

[Brill nummering]

Woude die saken onderstaen
Woud sijt met hem anegaen
Uoer middach was dit bescreuen
Ende sander daghes wast bedreuen
Dat alle die porten screuen so

[Brill nummering]

Dat zijs waren vro
Ende watter was ghesworen
Dat algader was verloren
Si woudent met hem auenturen
So wat dats hem mochte geburen

[Brill nummering]

Dit was dantworde van hem allen
Hier binnen ist also gheuallen
Dat te delf keren begonden
Ende oec opten seluen stonden
Dordrecht al in roere waert

[Brill nummering]

Ende voeren metter vaert
Vor yselmonde ende wonnen daer
Een deel scepen dat is waer
Her nyclaes here van putte
Was in dordrecht harde nutte

[Brill nummering]

Die streec wt te lande waert
Ende lede met hem andie vaert
Der poerters een groot ghetal
Die met hem bliuen wouden al
Ende ghingen recht also voert

[Brill nummering]

Ses milen heb ic ghehoert
Te walewijc toe daer laghen dan
Opdie were tshertoghen man

Daer ghinghen si toe ende dreuense aue
Beide met piken ende met staue

[Brill nummering]

Mochtmen sien roeren eer sise verdreuen
Ende menighen groten slach gheuen
Dit was met cracht sonder omgaen
Dat si dit hebben ghedaen
Dus wonnen si die were sciere

[Brill nummering]

Ende verbornden mitten viere
Walewijc metter vaert
Ende traken weder after waert
Jndie poert tsinte gheerden berghe
Ende namen ruste ende herberghe

[Brill nummering]

Ende bleuer den nacht al dore
Hem ne stont nyement vore
Die bi den hertoghe waren daer
Mosten daer rumen dats waer
Sonder die bedwonghen waren

[Brill nummering]

Volchden vaste hare scaren
Ende warens blide dat dus is comen
Doe pensden si echt om hare vromen
Die van leyden ghinghen wt
Stillekijn sonder gheluut

[Brill nummering]

Jnder nacht daer siwouden
Recht gaen al toter gouden
Ende halen haer ghisele daer
Doet dach was worden claer
Quamen si ter goude opdie strate

[Brill nummering]

Met so vreseliken ghelate
Als of al hollant daer had gewesen
Ende die vianden vloen mettesen
Vanden bedde moeder naect
Ende waenden niet daer sijn geraect

[Brill nummering]

Dat men se dus sciere verdriuen soude
Daer ne was nyeman hine woude
Vten lande [la verbeterd uit een b of een niet afgemaakte h] hebben ghewesen
Die van leiden namen met desen

Hare ghisele daer sise vonden

[Brill nummering]

Ende keerden weder ten seluen stonden
Hadde delf ende delflant
Om ghekeert doe die hant
Ende sciedam alle die wiue
Liepen wt hier vier daer viue

[Brill nummering]

Ende deden lopen die mannen mede
Tlant wart al wt den vrede
Om die vlaminghe te slane
Het riep al loep an loep ane
Sla wi doet onse viande

[Brill nummering]

Die ons hebben ghedaen dese scande
Ende onse vrienden hebben versleghen
Ende hare hande niet ghedwegen
Des wi harde luttel loeghen
Daer si onse vrienden mede versloegen

[Brill nummering]

Sla wise doet ende wise wreken
Men selre ewelike of spreken
Daer wort tfolc al in roere
Men hoerde noyt al sulke voere
Die vlaminghen worden al ondaen

[Brill nummering]

Jn scoenhouen heeftmen dit verstaen
Dat her nyclaes was comen inne
Datmen den vlaminc dese onminne
Jn hollant dede ouer al
Wart indie poert een groot ghescal

[Brill nummering]

Her nyclaes [yc verbeterd uit iets anders] die daer was
Was indie poert sijt seker das
Ende is vanden casteel ghegaen
Dien so hebben si bestaen
Ende lieten niet op ganghen weder

[Brill nummering]

Die bouen was mocht niet neder
Daer moste die vader ende die zone
Haers ondanx doghen tgone
Dene was binnen ende dandre buten
Si ghinghen hem doe vaste besluten

[Brill nummering]

Die binnen der burch worden beseten
Dit lieten si tordrecht weten
Ende heren witten sonder merren
Die vlaminge worden droeue ende erre
Ende sere ondaen si ghinghen vlien

[Brill nummering]

Want si alle die doet ontsien
Her ghye die was indie stat
Als hi doe vereisschede dat
Wart hi droeue ende sere ondaen
Ende wisten cume wat bestaen

[Brill nummering]

Ende welc hi mochte gheraken
Dat hi hem henen mochte maken
Hine dorste daer niet langher bliuen
Ende hine woude niet langher kiuen
Noch delen die poert van dordrecht

[Brill nummering]

Te welker side hi hadde recht
Ende den hertoghe van brabant
Luste niet te soken tlant
Noch te kiuen omdie poert
Alsmen te voren heuet ghehoert

[Brill nummering]

Des moghen si hem scamen sere
Her ghye was al vten kere
Doch so quamt hem so an
Als hem riet van rinesse her ian
Dat hi voere ter goude

[Brill nummering]

Hi hoepte dat hi dan wel soude
Doer die ysel hene varen
Want si hadden tenen scaren
Cogghen een groot ghetal
Die met hem souden varen al

[Brill nummering]

Dvs voeren si wech hare [hier va doorgestreept] straten
Ende mosten hollant aldus laten
Dat si sciere hadden ghewonnen
Ende dat si niet behouden connen
Des hadden si scande ende onnere

[Brill nummering]

Si verloren an desen kere

Scepen haue ende oec liede
Nu sal ic seggen wat ghesciede
Bin deser tijt in zericzee
Al gheuiel daer binnen mee

[Brill nummering]

Dan ic sal segghen comt bi dien
Al en can ics niet [hier p doorgestreept] vertien
Datter ghesciede ende datmer sach
Mer het gheuel op enen dach
Anden auont datmen opt lant

[Brill nummering]

Bernen sach menighen brant
Op die huse harentare
Die porters pensde wat dat ware
Ende hadden menigherande dochte
Wat dat vier bedieden mochte

[Brill nummering]

Want men bornde al scouden dure
Tot enen male op ene vre
Te bordendamme bornede men mede
Vier. niet verre vander stede
Ene clene haluen mile

[Brill nummering]

Dat berneden ter seluer wile
Vierbaken alden nacht
So datten ghenen die dat wacht
Ontfiel dat vier ende daer lach stroe
Binnen den torren ende wart doe

[Brill nummering]

Bernende so sere dat hine mochte
Niet ghevten doe hem dat dochte
Ghinc hi stille sire straten
Ende heuetse alle slapende laten
Want hine wilder wecken gheen

[Brill nummering]

Alst vier dor der dolre sceen
Worden si harde sere ondaen
Ende waren blide mocht si ontgaen
Si vielen wt alsi eerst mochten
Luttel goets si voer hem brochten

[Brill nummering]

Dat huys bornde ter aerden toe
Opden daghe streken doe

Die porters wt ende hiewent neder
Ende streken doe ter porten weder
Doe was gheuelt die veste zider

[Brill nummering]

Des ander daghes vroe betider
Ghinghen si wt zericzee
Ende hiewen den anderen wech ontwee
Ende lieten staen een teyken daer
Datmen weten mochte vorwaer

[Brill nummering]

Dat sonder sake niet ghesciede
Daer om ist dat ic bediede
Dat huys stont der porten naer
Ende was harde dicwile swaer
Hobuc die daer of was here

[Brill nummering]

Hoe mochti dat doen emmermere
Dat hi hem sette iegen den graue
Die hem dicke van sire haue
Hadde ghegheuen te menigher stonde
Also alsmen [s verbeterd uit iets anders, waarschijnlijk uit een l] ghemerken conde

[Brill nummering]

Hadden die graue sere vercoren
Dat hi qualic heuet verloren
Dor enen die hi noyt en sach
Sonder opten seluen dach
Datter veren verloren bleef

[Brill nummering]

Als ic hier te voren screef
Dus ist daer vergaen
Nu heb ic aldus verstaen
Dat dit die voerboetscap was
Als ic hier te voren las

[Brill nummering]

Hoe die vlaminghe waren verdreuen
Ende hollant indie ere verheuen
Om datsi keerden so haestelike
Dit was indie eerste weke
Van meye dat die vlaminghe

[Brill nummering]

Luttel hilden meer ghedinghe
Jn hollant tot enigher stede
Hem was ontseit alle vrede

Si voeren wech al sonder sparen
Alsi dus quamen gheuaren

[Brill nummering]

Vereyschtment tzericzee binnen
Dat si waren met onminnen
Wt hollant dus veriaghet
Dat den porters wel behaghet
Men sachse comen op greueninghen

[Brill nummering]

Doene was daer gheen langher dinghen
Men ghinc reden harde sciere
Grote scepe meer dan viere
Ofte viue ten seluen male
Om wt te varen wetic wale

[Brill nummering]

Waren si comen voer die poert

[Brill nummering]

Nadien datmen heuet ghehoert
Dat si sijn ghesconfeert

[Brill nummering]

Doe wart die vaert anders bekeert
Ende worpen omme ter seluer vre
Ende voeren voer scerpenisse dure
Dus voeren si te vlaender waert
Ende hadden beiaget andie vaert

[Brill nummering]

Luttel eren ende veel scande
Dat si heren wt anderen lande
Aldus wouden tslants verdriuen
Ende seluen heren wouden bliuen
Daer si noyt an hadden recht

[Brill nummering]

Es hi here of is hi knecht
Die altoes gaerne onrecht daden
Jc woude ouer hem ghinge die scade
Ende diese stercte indien dinge
Jc wout mede ouer hem ghinge

[Brill nummering]

Her [lombarde ter hoogte van één regel] willem die ionghe man
Was in zericzee nochtan
Ende ghinc metten porters te rade
Wat hi voert an best dade

[Brill nummering]

Quamen die vlaminghe inden lande
Hem mochte scien mere scande

Ende worde hi indie poert belegen
Sone weet hi in ghenen wegen
Hoe dat si mochten sijn ontset

[Brill nummering]

Waer hi in hollant hi mochte bet
Die poert ontsetten ende staen in staden
Waert dat si worde verladen
Dat mocht hi louen aldaer
Dat hi soude ouer waer

[Brill nummering]

Die poert ontsetten dats haer noet
Of nemen dauenture ter doet
Heren boudijn van yersike beual hi
Sine stat te houden dat was bedi
Dat sine ouer hoeftman houden

[Brill nummering]

Ende ghelike hem horen zouden
Her ian die was ouerste raet
Here van cruninge teser daet
Ende bleef mede in tsgrauen stede
Ende die graue ghereden dede

[Brill nummering]

Jn stilre wise sine vaert
Om te varen te hollant waert
Ende hi was comen in sulc gedachte
Dat hi varen woude bi nachte
Die wint was goet ter cure

[Brill nummering]

Ende recht op die selue vre
Dat hi te scepe soude gaen
Liet die wint sijn waeyen staen
Die sere ghewayt hadde lange
Trouwen doe wart die graue ange

[Brill nummering]

Ende dorste sonder wint niet varen
Ende ghinc op sonder sparen
Ende beiden des men varen mach
Het was .i. harde groet dach [a verbeterd uit iets anders, mogelijk uit o]
Ende was opdie opuaert ons heren

[Brill nummering]

Diemen met rechte soude eren
Hi hoerde misse vanden daghe
Ende ghinc eten sonder claghe

Ende hadde clene scepen doen reden
Doet vloyen ghinc wilde hi niet beden

[Brill nummering]

Vor middach een luttel ghinc die vloet [vloet achter de volgende regel]
Ende voer wech met sulker spoet
Dat hi mettien ghetide quam
Te dordrecht alsmen vernam
Wort dat volc al in roere

[Brill nummering]

Men dreef noyt sulke voere
Van bliscepen alst wel sceen
Want daer ne was huys ne geen
Daer ne was tortise of lanterne
Wt ghesteken si dedent gaerne

[Brill nummering]

Dat volc was ouer blide
Men riep wellecomen te stride
Edel here ionghe graue
Dit prisen wi vor alle haue
Dat wi v hebben inden lande

[Brill nummering]

Ghi sult wreken vwe scande
Of god wilt eer iet lanc
Tfolc van bliscepen spranc
Het was blide so vtermaten
Sine wisten hem hoe ghelaten

[Brill nummering]

Ende danckets gode harde sere
Dat hi haren lieuen here
Vter persen brocht hadde daer
Daer si om hadden menigen vaer
Die nacht ghinc die dach quam

[Brill nummering]

Als tlant volc dat vernam
Ende vanden graue dat verhoert
Quamen si alle indie poert
Ende witte quam aldare
Ende brochte met hem die kenemare

[Brill nummering]

Ende der vriesen een ghetal
Die sere blide waren al
Men ghinc doe aldaer te rade
Watmen nv best teerste dade

Her nyclaes van cats was brocht

[Brill nummering]

Tordrecht ende hem allen docht
Dat best ware wt die [dattie doorgestreept en wt die erboven geschreven] vrede
Ende men die borch anestrede
Te scoenhouen daer sijn zone
Binnen was men dede tgone

[Brill nummering]

Men voer daer ende lacher voren
Ene wile als wi horen
Men warp met bliden ende scoet met pilen [pilen achter de voorafgaande regel]
Si wonden vele lieden ter wilen
Eer men den [n verbeterd uit r] raet gheuant [n verbeterd uit e]

[Brill nummering]

Datmen halen dede te hant
Haren nyclaes om datte
Datmen bonde an ene catte
Of an enen euenhoghen voren
Daer men sien mochte ende horen

[Brill nummering]

Ende lieden onder hem sculen zouden
Scotene doet of si wouden
Ten lesten wort [o verbeterd uit e, of mogelijk e uit o] so ghesproken
Dat die strijt wart te broken
Ende die zone thuys op gaf

[Brill nummering]

So dat hire doe ghinc af
Jn tsgrauen vangenisse ende dandre mede [mede achter de voorafgaande regel]
Behouden lijf ende lede
Men soude die knapen laten gaen
Om ander lude die gheuaen

[Brill nummering]

Jn duuelant hadde her nyclais
Dus wort ghemaect doe den pais
Dattie knapen hare straten
Voeren ende hebben ghelaten
Haer twee heren daer te samen

[Brill nummering]

Daer si mede inden lande quamen
Sine mochtens anders comen af
Eer men den graue thuys op gaf
Was comen inden lande daer
Een galeye weet vor waer

[Brill nummering]

Die dammirael daer had ghesant
Te siene hoet daer stont in lant
Doe die meester sach den graue
Prijsdijt vor grote haue
Ende toechde den graue sine brieue

[Brill nummering]

Daer hem toe was harde lieue
Als hi verstaen had tsgrauen wille
Bleef hi daer niet [niet boven de regel toegevoegd] ligghen stille
Hi voer weder al thant
Daer hi den anmirael vant

[Brill nummering]

Ende seidem vanden lande tstaen
Dammirael ghereide saen
Ende quam ten graue al sonder merren
Hier binnen wast ghegaen so verre
Dat her ghye was wedercomen

[Brill nummering]

Met groten here als hi vernomen
Heuet dat graue willem
Vter poert ontfaren is hem
Daer hi harde cleen op achte
Ende waent die poert winnen met crachte [te achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Of dat sise sullen opgheuen
Ende es daer voer liggende bleuen
Met groter cracht met sconen here
Die porters setten hem ter were
Als goede ghetrouwe liede

[Brill nummering]

Nu hoert wat aldaer ghesciede
Her ghye die wort te rade
Datmen niet bet en dade
Dan men die hauen ouersloeghe
Ende die vol corens droeghe

[Brill nummering]

Ende enen dijc daer oeuer make
So machmen legghen met gemake
Al om die poert met onsen lieden
Sprac hijt ende deet ghebieden
Datmen droeghe coren toe

[Brill nummering]

Hadden die porters geweten doe

Hoe verre si hadden moghen scieten
Sine haddens niet mogen genieten
Dat si den dam hadden gheslagen
Men souder hebben wech ghedragen

[Brill nummering]

.C. doden ofte mee
So verre scoten si wt zericzee
Met ostelen grote pilen
Mer sine wistens niet ter wilen
Doe die hauen was beslaghen

[Brill nummering]

Ende den dam ouer gedraghen
Ghinc si logieren op dat velt
Ende sloeghen daer haer ghetelt
Also als elc hadde te doene
Oec so sloeghen si hare pawelioene

[Brill nummering]

Ende haren tenten om die poert
Die vlaminge laghen recht noert [voert met v doorgestreept en geëxpungeerd en n erboven geschreven]
Ende die zeelanders in dat zuut
Ende maecten dic groot gheluut
Ende liepen dicke op die grafte

[Brill nummering]

Die porters dedense of met crafte
Ende deden hem dicke scade groot
Ende scoten menighen man doet
Die vlaminghen op die noert ziden
Deder voren rechten bliden

[Brill nummering]

Ende worper mede sware stene
Weghende iijc pont allene
Benoerden der hauene stonder twee
An die zuutzide ende niet mee
Binnen hadden si bliden vele

[Brill nummering]

Die nutte waren te sulken spele
Die meester conste mede wale
Hi warp wt te sulken male
Dat hi den steen bestede wel
Al waren dander meesters fel

[Brill nummering]

Hine spaerder nimmer [hier g doorgestreept] een
Alse daer wel enen sceen

Die hadde gheworpen met sinen werke
Enen steen al op die kerke
Ter iacoppinen indie poert

[Brill nummering]

Als die meester dat verhoert
Dedi den steen halen doe
Ende deden in sinen scoe
Aldus heb ic onder vonden
Als dander te haluen hadde ghewonden

[Brill nummering]

Trac hi die clinke ende warp wt
Die steen maecte groot gheluut
Ende raecte twindaes mitten stene
Want die worp en was niet clene
Twindaes vloech al te sticken

[Brill nummering]

Ende raecte den meester ende deden nicken
Op die hant also sere
Dat hire ghesonde nimmermere
Ane ghecreech in sinen daghen
Dat mochte hi te rechte clagen

[Brill nummering]

Dat hine verloes sine ghesonde
Hi mochte vloeken wel die stonde
Dat ye wart beleghen zericzee
Het moghen oec claghen lieden mee
Die hare vriende hebben verloren

[Brill nummering]

Des si int herte hadden toren
Nv keer ic weder daer ict liet
Die ammirael ne lette niet
Hine quam ten graue in hollant
Ende brochte an sine hant

[Brill nummering]

Een deel lieden in galeiden
Doene woudemen niet langher beiden
Doe hi was comen daer
Toghedemen hem al openbaer
Van zericzee die grote noet

[Brill nummering]

Hi seide weder doe albloet [lb in eerste instantie mogelijk bedoeld als bb-ligatuur]
Jc helpe ontsetten zericzee
Of ic verlieser lieden mee

Dan zericzee binnen heuet
Het en is niement die nv leuet

[Brill nummering]

Diet mi ontriede sekerlike
Jc wil v helpen trouwelike
Hereuaert suldi ghebieden
Al uwen goeden lieden
Op enen dach ghereet te sine

[Brill nummering]

Ende ic sal varen om die mine
Ende bringhense opten seluen dach
Est dat ict van wedre mach
Comen ic salre wesen dan
Ende met mi bringhen menighen mantussen verzen 11935 en 11936 staat doorgestreept een herhaling van vers 11932: Ende bringhense opten seluen dach

[Brill nummering]

Op tsconinx cost van vrankerike
Die dat wille sekerlike
Datmen zericzee ontsette
Ende hi besciet sonder lette
Wanneer hi weder comen woude

[Brill nummering]

Ende hiet den graue dat hi soude
Hem ghereden ter seluer tijt
Ende hi voer wech sonder respijt
Die graue dede dat hi hem riet
Dat stont hem te laten niet

[Brill nummering]

Want die saken waren sine
Ende deder om die mere pine
Hi bat alle sinen vrienden
Dat si hem teser noet dienden
Het gheloefden hem menich man

[Brill nummering]

Die hem quamen daer toe nochtan
Vele lieden onghebeden
Die men hem danken mach noch hedenheden achter de voorafgaande regel
Ende hare nacomelingers wale
Dat si dienden totien male

[Brill nummering]

Den here also ghetrouwelike
Bede die arme ende die rike
Hen was te voren noyt ghesien
Jn hollant des ghelike ghescien

Hoe die edel liede hem dienden

[Brill nummering]

Met haren maghen ende vrienden
Op engene cost al tenen gader
Al hadde elc sijn vader
Jn zericzee doe gheweten
Dat hi daer binnen waer gheseten

[Brill nummering]

So ware ghenoech toe ghedaen
Oec dienden hem porters sonder waen
Die hem doe der eren ionden
So [o verbeterd uit een rechte stok] si alre scoenste conden
Op haren cost met haren vrienden

[Brill nummering]

Sonder die hem anders dienden
Opter porten cost ghemene
Men mach wel weten hoe ic mene
Tlant volc diende meenlike
Ende anders arm ende rike

[Brill nummering]

Diendem trouwelike ende wale
Die graue voer ten seluen male
Te sciedamme op dat hi woude
Dat there daer vergaderen soude
Ten daghe als vorsproken was

[Brill nummering]

Dammirael vergat niet das
Hine sende enen boet ende een galeide
Ten daghe die hi selue seide
Dat si den graue souden seggen
Dat hi op tfolc quame leggen

[Brill nummering]

Hi soude comen sonder respijt
Nochtan merdi op die tijt
Drie weken ofte meer
Dies die graue had therte seer
Ende alle die met hem waren

[Brill nummering]

Begonden hem sere veruaren
Om dat hi merde so langhe
Ende duchte dat bi bedwange
Zericzee soude gaen in hant
Ende die graue daer bi sijn lant

[Brill nummering]

Mochte verliesen sonder were
Dies verdroefde aldat here
Hier [lombarde ter hoogte van één regel] binnen ist also ghesciet
Dat die van vlaendren rusten niet
Sine droeghen alle dagen drachte [ronde r verbeterd uit de eerste haal van een e]

[Brill nummering]

Mede te vollen der porten grachte
Eens daghes doe die porters saten
Alle ghemene thuys ende aten
Worden si buten des te rade
Dat si euen vroe ende euen spade

[Brill nummering]

Tenen male die porte sochten
Als sire alre minst om dochten
Tallen porten tenen male
Quamen si toe weetmen wale
Ende waenden die poert hebben gewonnennen achter de volgende regel

[Brill nummering]

Men sloech die cloc het quam geronnen
Elc man doe in sine wachte
Ende zaghen dandre op die grachte
Daer ghinc men werpen ende scieten
Men scoet met boghen ende met pieken

[Brill nummering]

Oestelen scoten grote pile
Jc weet wel oec datmen ter wile
Met bliden wt warp menigen steen
Men trac die lude bi tween bi drien
Weder after sere ghewont

[Brill nummering]

Daer quamer .M. al ghesont
Die op hem streden nimmermere [ni verbeterd uit m en de laatste m verbeterd uit de aanzet van een andere letter]
Behaluen die in desen kere
Worden ghescoten dor thouet
Men souts qualiken hebben ghelouet

[Brill nummering]

Eer si bestonden wat si wrochten
Die aldaer ter were dochten
Si dreuense met groter machte
Ouer rugge vander grachte
Si verloren so menighen man

[Brill nummering]

Dat ict gesegghen niet en can

Noch dar segghen ouer waer
Ghi moghet weten dat si so naer
Den mure waren met alden lieden
Dat si sonder scade niet en scieden

[Brill nummering]

Daer si haers ondancs waren verdreuen
Hen moste sijn datter bleuen
Vele doet ende ghewont
Ende van quetsinghe onghesont
Mer [M verbeterd uit D] die vlaeminghen clagen niet

[Brill nummering]

Hoe grote scade hem ghesciet
Dus worden si vander poerten gedaen
Ende die porters sijn ghegaen
Jn haer ruste hare entare
Den graue quam hier of niemare

[Brill nummering]

Des hem wel was te moede
Ende bat gode dor sine goede
Dat hise altoes ghesterken moste
Si leden menige sware yoste
Die vrouwen onder hem ghemene

[Brill nummering]

Droegen te mure al die stene
Die daer laghen op die straten
Sine wouden die manne niet laten
Doen anders dan si hem weren
Gheuiele brant si wouden keren

[Brill nummering]

Si wouden selue sien ten vure
Ende manne bleuen ten mure
Ende weder staen die vlaemsce roten
Op ene tijt so wart ghescoten
Vier in een huys die tsgrauen waren

[Brill nummering]

Daer mochtmen sien vrouwen ghebaren
Als of si mannen hadden ghewesen
Ende vielen inden brant mettesen
Al was worden groot die gloet
Si traken die huse onder voet

[Brill nummering]

DOe waende there al openbare
Dattie poert ghewonnen ware

Ende liepen toe met alre cracht
Recht toe al op die gracht
Daer deeldemen hem echter mede

[Brill nummering]

Des si hadden binnen der stede
Daer dede sise weder achter gaen
Wast lief of leet [t verbeterd uit een bovenschacht] die mochte ontgaen [gaen achter de volgende regel]
Ongequest dat was wonder
Daer vloech so menich scarp pijl onder

[Brill nummering]

Van sterken ostelen ende boghen
Jc weet dat quarele vlogen
Dichter dan oft waren bien
Men conder cume doer sien
Bleuer dan nement doet

[Brill nummering]

Dat was wonder alte groot
Si haddens dan meer dan gheual
Mer die vlaminghe missakent al
Hoe grote scade si ontfaen
Dat lieten si den graue verstaen

[Brill nummering]

Ende claegden hem haren noet
Den onwille hadden si groet
Van haren beesten die si clagen
Want si vore haer oghen sagen
Den beesten eten vanden huse dac

[Brill nummering]

Des doegden si groot onghemac
Dat hem moste staen also
Si aten vanden bedde tstro
Dit deden si den graue verstaen
Ende teerst dat hi heuet ontfaen

[Brill nummering]

Den brief ende ouer ghesien
Sinen volke toechdijt [o verbeterd uit een rechte stok] mittien
Dien sere iammerde dese [hier sake doorgestreept] tale
Oec gheuiel tot enen male
Dat si catten ende euenoghen

[Brill nummering]

Hadden doen maken al dat si mogen
Ende woudse driuen op die gracht
Ende dan draghen grote dracht

Si waren der gracht also naer
Met eenre catte die was aldaer

[Brill nummering]

So groot so hoech ende so sterc
Was dat vermaledide werc
Datmen mochte sien al indie poert
Vanden werke weder ende voert
Ende was comen bider gracht

[Brill nummering]

Ende ghinghen draghen grote dracht
Ende maecten damme te menigher stede
Ende brochten vijf brugghen mede
Die op wielen ghingen voert
Ende men damde [mendamde, met de woorden gescheiden door een verticaal streepje tussen e en d; de a verbeterd uit iets anders] om die poert

[Brill nummering]

Ende met vijf bruggen tenen male
Dat ghemaect was harde wale
Ende stormden enen dach al dure
Daer sine rusten niet een vre
Si stormden aldat si mochten

[Brill nummering]

Tot indie gracht sise sochten
Ten groten damme ende breden
Met starken toe gange ende wreden
Als of si met crachte wouden
Die poert winnen ende souden

[Brill nummering]

Met fortsen indie poert gaen
Dat volc moste niet stille staen
Het liep oft ware vten sinne
Mer men dedem sulke onminne
Vter poerten dat sijt becochten

[Brill nummering]

Dat sise so nare den mure sochten
JC [lombarde J ter hoogte van drie regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] wane noyt man op enen dach
So menighen man in scouden sach
Daer wasser wel bi ghetale
Twee cM ten seluen male

[Brill nummering]

Of meer als ic verstoet
Die porters setten haren moet
Al te winnen ende al te verliesen
Of alle die doet te kiesen

Dus weerden si hem vanden mure

[Brill nummering]

Dat menich man te sure
Wart eer si stormens wouden begheuen
Ende werden vander graft ghedreuen
Vandie van binnen met groter were
So moghedi proeuen of indat here

[Brill nummering]

Enighe scade was ontfaen
Daer si met crachte worden ghedaen
After rugge ende after ghedreuend verbeterd uit een rechte stok
Eer si storms wouden begheuen
Dat mocht een kint merken wale

[Brill nummering]

Dat si daer ten seluen male
Harde grote scade ontfinghen
Want men mach met sulken dingen
Sonder scade bliuene verbeterd uit een rechte stok niet [er stond eerst mo, waarna op het laatste been van de m een accent is geplaatst, o is geëxpungeerd en doorgehaald en et erachter is geschreven]
Al ist dat also ghesciet

[Brill nummering]

Datmens [s verbeterd uit een rechte stok] missaken wille algaderalgad', verbeterd uit ald'
Tkint mist wel sijns vaderna vers 12157 is vers 12161 te vroeg geschreven en met rode inkt doorgestreept: Die suster mist wel haers broeder
Die vader mist wel dat kint
Als men wel vereyschte sint
Des kints mist wel die moeder

[Brill nummering]

Die zuster mist wel haers broeder
Die nichte mist haers neuen
Dus hebben si haer stormen begeuen
Ende sijn ghetrect bet op hore
Die so sere droeghen te vore

[Brill nummering]

Ende begauen storms altemale
Dit quam den porters harde wale
Si worpen knechten ouer den mure
Die ouer woeden ter seluer vre
Ende haelden tcoren dat si daer brochten

[Brill nummering]

Also vele als si dragen mochten
Dattie beesten souden eten
Hier bi so moghedi weten
Dat ghene dinc is so quaet
Op dat menre op heuet raet

[Brill nummering]

Sine mach werden te menigher vromen
Ende toet enighen baten comen
Als die dracht der porten dede
Nu voeden sire haer beesten mede
Dus is hare stormen vergaen

[Brill nummering]

Des ander heb ic verstaen
Nam orlof die ghemeente daer
Oec so verstondic ouer waer
Dat hem allen wel dochte
Datmen met stormen niet en mochte

[Brill nummering]

Die poert winneni verbeterd uit de aanzet van een a wats ghesciede
Daer waren binnen so goede liede
Des droegen si ouer een
Doe docht hem allen dat best sceen
Dat si vore der porten bleuen

[Brill nummering]

So starc dat sise niet verdreuen
Si soudense verhongheren sciere
Her ghye sprac ic wil al hiere
Bliuen liggen toter doet
Jc ne rume dor ghenen noet

[Brill nummering]

Die mi ane comen mach
Tote op minen sterfdach
Jc ne worde verslegen of geuaen
Of met crachte wech gedaen
Dus seide hi selue alse wijt horen

[Brill nummering]

Coenre vlaminc wart nye gheboren
Men mach wel seggen openbare
Als ghi horen sult hier nare
Si lieten haer stormen altemale
Si waenden die poert verhongheren wale [wale achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Ende bleuen ligghen op datte
Si hadden hoede hare catte
Die groet was ende starc
Ende een vreselic ghewarc
Ende vast bider gracht ghedreuen

[Brill nummering]

Ende staende ter steden bleuen

Si stont vander muren noert
Een meester was indie poert
Die sulke pile conste maken
Mocht hise daer mede gheraken

[Brill nummering]

Hi soudse bernen op die stat
Hoerdic seggen dat hijs vermat
Oec ne woudijs niet vergheten
Hi dede des hi hadde vermeten
Op enen auont scoet hire in

[Brill nummering]

Sijn ghescot meer no min
So dat die catte wart ontsteken
Ende diere binnen waren weken
Wt der catten ende riepen sere
Brenct water edel heren

[Brill nummering]

Die catte sal [a verbeterd uit de aanzet van een e of o] al verbornen
Dat begonde sere tornen
Ende ghingen doe water draghen
Hier om so moghedi vraghen
Of die porters stille saten

[Brill nummering]

Die blide waren vtermaten
Neen si niet dat suldi weten
Sine hebben alle niet vergheten
Des speels des si te voren ploen
Jc seg v wel dat si doen

[Brill nummering]

Die te blusschen waren vlugghe
Liepen vaste ouer rugghe
Want si scoten so ouer sere
Dat si ne mochten in ghenen kere
Der catten te helpe comen

[Brill nummering]

Hadt hem die warelt mogen vromenr mogelijk verbeterd uit iets anders
Dus wart die brant harde starc
Men warp met bliden indat warc
Dat so hoghe sloech die brant
Datment sach al in hollant

[Brill nummering]

Tusschen vlaerdinghe ende sciedam
Sachmen besceidelic die vlam

So datmen waende min no mee
Dant hadde ghewesen zericzee
Doemen sach den groten brant

[Brill nummering]

Die porters senden altehant
Anden graue enen bode
Diet hem seide ende dankets gode
Oec ontboodsi hem daer naer
Dat si hem niet voer waer

[Brill nummering]

Sendende eerste e verbeterd uit o bode ofte brieue
Dor enighen noet dor enige lieue
Quaemse ontsetten of hi woude
Hi ontboet hem dat hi zoude
Comen als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Ende bat dats hem niet en verdochte
Hi soudse onsetten harde wale
Hi beide na den ammirale
Die soude comen in corter tijt
Hi sende boden sonder [so verbeterd uit een ronde r gevolgd door de aanzet van een e] respijt

[Brill nummering]

Deerste bode was die galeide
Ende die boet die voeren beide
Al tote caleys bider zee
Daer na sendi boden mee
Met anderen scepen ten ammirale

[Brill nummering]

Die sine boetscap dede wale
Ende was een begheuen man
Die hem die boetscap doe an nam
Uan zericzee heb ic ghewaghen
Hoe si hem te weren plaghen

[Brill nummering]

Wat si dede ende wat si dochtend verbeterd uit een bovenschacht
Ende wat wonder dat si wrochten
Al can ict ghesegghen niet
Elc bi hem dat is ghesciet
Mer vanden meesten openbare

[Brill nummering]

Heb ic wel na gheseit dat ware

[Brill nummering]

Nu hoert vanden anderen spele

[Brill nummering]

Diesmen niet ghesien heeft vele

Waen ic indie warelt al
Als ic v vertellen sal
Dat ghesciede andie vaert
Als dammirael geware waert

[Brill nummering]

Dattie graue hem omboet
Setti toe met haesten groet
Ende ghinc daer omme lopen selue
Ende mande sire galeiden elue [boven de eerste e de aanzet van een bovenschacht, mogelijk een lange s]
Jan paydroge sette oec mede

[Brill nummering]

Ende mande daer ter seluer stede
Xxxviij grote scepe
Ende quamen met desen gheselscepe
Op enen dach op mase gheuaren
Die graue ende sine lude waren

[Brill nummering]

Te sciedam ende zaghen dat [na de t nog een doorgestreepte h]
Die graue sette stappans ter stat
Ende ghinc varen dat hi mochte
Ouer maze was sijn ghedochte
Te wesen mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Het waeyde wel sere mettien
Ende ghinc op maze harde rieghe [ronde r verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een rechte stok]
Jc weet wel dat ic niet en lieghe
Die [hier een niet voltooide en doorgestreepte g] cogghen conden gheherden niet
Dies soe doechden groot verdriet

[Brill nummering]

Die van haerlem indie zee
Want die cogge brac ontwee
Ende bedoruen een deel liede
Daer groot iammer an ghesciede
Jn bornisse quam dammirael

[Brill nummering]

Ende padroghe [h verbeterd uit iets anders] also wael
Ende bleuen driuen dat ghetide
Dies die graue was wel blide
Ende woude vorder varen niet
Ende bleef nachts te gheeruliet

[Brill nummering]

Sander dages was tweder sochte
Datmen ouer maze mochte

Ende there quam dat was bleuen
Jn hollant ende daer an verdreuen
Die ammirael porde voren

[Brill nummering]

Ende liet dat den graue horen
Dat hi hem voelchde in gods namen
Dat was den lieden wel bequame
Dus voermen met goeder staden
So datmen quam met lieuer laden

[Brill nummering]

Tote nidscaerdenlezing van ni niet geheel zeker; het accent staat op de derde haal, maar in de letters is verbeterd anden werf
Doe ghinc men varen anderwerf
Ende men mochte vorder niet
Dan nauwe in harinc vliet
Daer bleef men ligghen alden nacht

[Brill nummering]

Het wort waeyende met sulker cracht
So datmen daer lach nachten drie
Doe sachtet weder seitmen mie
So datmen op greueninge doe voer
Doe dedemen teken ende boer

[Brill nummering]

Dattie porters mochten sien
Ende barnden opten masten mettien
Vierbaken te menigher stede
Ende die porters barnden mede
Alsmen noch in zelant pleghet

[Brill nummering]

Die nacht men daer al stille leghet
Wantmen vorder niet en mochte
Des ander dages men bedochte
Datmen voer in zonnamare
Doe aldat volc was comen dare

[Brill nummering]

Ghinc men scaren doe dat here
Welc voren varen soude ter were
Ende wie doen soude die achter hoede
Den volke was so wel te moede
Datmen ymmer trac bet naer

[Brill nummering]

Doe mochtmen sien al openbaer
Dat si emmer vechten wouden
Ende doe si quamen recht an scouden

Voer si enskijn voert
Doe si leden dreyscer oert

[Brill nummering]

Si voeren cume op enen daghe
Die langhe van enen armborst slage
Dit gheuel hem harde dicke
Hier om ist dat ic micke
Dat die vlaminghe iet dorren seggen

[Brill nummering]

Ende hollant wt den prise leggen
Noch ten graue haren here
Oec ne moghen [nemoghen met een verticaal streepje tussen e en m bij wijze van woordscheiding] si lachtren nimmermere
Den ammirael ende die sine
Ende padroge die groten pine

[Brill nummering]

Metten goeden lieden dede
Die waren van caleys vter stede
Ende vte poytan ende wt galissen
Want si connen hem bewissen
Oec [e verbeterd uit een rechte stok] warenre gasscoengers mede

[Brill nummering]

Diene begheerden ghenen vrede
Want si om vechten waren comen
Ghinc te scaden ofte [hier sc plusde aanzet van een andere letter (mogelijk van een a) doorgestreept] vromen
Nochtan seiden die vlaminghe [m verbeterd uit d]
Ende maecten daer of groot ghedinge

[Brill nummering]

Mochte ons noch dat ghescien [n verbeterd uit t]
Dat si ons niet wouden vlien
So waret [hier al doorgestreept] sekerlike al vse
Die scepe groot als huse
Al ware noch alse vele

[Brill nummering]

Jn weet of si in spele
Of in naerste seiden dat
Want men sach ter seluer stat
Den graue van hollant emmer naken
Jn weet wat die vlaminge maken

[Brill nummering]

Si clappen gaerne vele quaet
Dat dinct mi een arme daet
DAt moghen sire winnen an
Also goet is die man

Dien ic hate als dien ic minne

[Brill nummering]

Al is die vrienscap daer wel dinne
Noyt ne horde ic man gheprisen
Jn enigher slachte wisen
Die van vianden quaet sprac gerne
Jc raet elken man tontberne

[Brill nummering]

Die vlaminghe mogen niet seggen
Noch in enighen lachter leggen
Datse her willem yet besloep
Of met haesten yet becroep
Of met roke of met miste

[Brill nummering]

Yet quam dat niement en wiste
Ende doruens oec maken ghene clage
Hi quam allenkijn viertiendaghe
Eer hi betten weerde leet
Die zelandre die hem waren wreet

[Brill nummering]

Ende some noch sijn sine connen
Niet swighen al sijn si verwonnen
Dats ene plaghe die ic hate
Ay god dor dine goede verwate
Die quade tonghe van zelant

[Brill nummering]

Ende maecse te niete althant
Alle beeste sijn bedwonghen
Vanden mensche mer die tongen
Ne machmen bedwinghen niet
Gheliker wijs datmen ziet

[Brill nummering]

Dat ene vonke ontsteket al
Ende verbarnt groet ende smal
Al dat is in ene stede
Dus is tbeghin van alre quaethede [hede achter de voorafgaande regel]
Die tonghe diet wel merken wille

[Brill nummering]

Men siet datmen hout al stille
Met enen breydel ene starc rosside
Al houment met sporen indie zide
Men houtet nochtan inden monde
Dat staende bliuet ene stonde

[Brill nummering]

Ende al die lede sijn bedwonghen
Metten breidele die opter tonghen
Hem leghet al ist starc
Datment stille hout in een parc
Dien mensche soudic prisen mere

[Brill nummering]

Jn allen doene in allen kere
Ende dat hi starker ware allene
Dan een lantscap al ghemene
Die sine tonghe dwinghen can
Men souden heten een machtich man

[Brill nummering]

Ende starker als wi proeuen connen
Dan of hi enen rose hadde verwonnen
Tfolc hadde langhe tijt ghelegen
Op den watre sere versleghen
Langhe wile met nauwer [boven de e een overtollige afkortingsstreep] spise

[Brill nummering]

So datter somighe voeren lise
Vten here daer si mochten
Ende spise te copen sochten
Want men noyt te voren en sach
Dat hollantsholl' here op twater lach

[Brill nummering]

Also langhe sonder lant
Want ic dat ter waerheit vant
Dat leden waren der daghen xv
Ende sijt nye hadden so siene
Dat si in husen waren comen

[Brill nummering]

Al hadt hem groot goet mogen vromen
Si mosten ligghen indie scepen
Recht aldus wast begrepen
Ende recht op enen sondaghe
Sinte laurens auont leide laghe

[Brill nummering]

Die van zeelant al ghemene
Te nemen die spise allene
Sonder der hollander danc [c verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t]
Vier coggen namen tsgrauen dranc
Si namen daer ten seluen male

[Brill nummering]

Vor bridorp dat weet men wale [onder de kolom in de marge de custode Jn enen scepe]

Jn enen scepe viue min
Dan c vate biers wasser in
Ende zouten salme ende vleisch
Daer of hadden si haren eysch

[Brill nummering]

Tzeeusche here voer vor bi
Neffens duuelant seitmen mi
Tusschen there enten lande
Hem soude dencken wesen scande
Souden si die spisen laten comen

[Brill nummering]

Sine soudense hebben te haren vromen
Die galeiden wordens gheware
Ende ghinghen doe roeyen nare
Dat sise int dijc water [hier dw doorgestreept] dreuen
Daer si voer hem riden bleuen

[Brill nummering]

Als tfolc een deel was ghegaen
Heuet dat zeeusche here bestaen
Doer ene creke te roeyen alle
Ende hoepten zere te haren gheualle
Alse die spise te hebben ghenomen

[Brill nummering]

Die si gheuaren saghen comen
Die galeiders versaghen dat
Ende setter iegens daer ter stat
Ende onder roeyden hem den ganc
Ende dedense keren al ghemanc

[Brill nummering]

After rugghen der cogghen twee
Ontroeyden ende waren gheuee
Ene cogghe onuersien
Van vrieslant ende versloeghen dien
Dander drie leiden ter vlucht

[Brill nummering]

Ende ontroeyden dor die ducht
Die si hadden dor tgrote here
Want sine setten te geenre were
Dese vier coggen als ic versta
Volchden der spisen na

[Brill nummering]

Al van maerlant daer sise vonden

Ende lieten hem nemen ten seluen stonden
Ene zeeusche cogge .i. scip met biere
Ende die .iij. ontfloen nv hiere
Het doech menich in sinen lande

[Brill nummering]

Die buten heuet grote scande
Die spise quam voer al sonder danc
Ende daer na eer yet lanc
Wouden die zeelanders keren weder
Dat si comen waren neder

[Brill nummering]

Tusschen tlant ende dat here
Ene galeide warp haer ter were
Ende roeyde daer bi ende scoet so sere
Sine condent ghedogen in genen kere
Sine mosten vlien te lande waert

[Brill nummering]

Oec quamen mede andie vaert
Der hollander vele met haren stauen
Die hem grote smeten gauen
So dat sise ten lesten dwongen
Dat si meest vter coggen sprongen

[Brill nummering]

Dit deden si al hadden sijs scande
Ende mosten waden daer te lande
Ende trecten die coggen naer
Ende ic seg v al ouer waer
Hadde die galeide bliuen leggen

[Brill nummering]

Ene wile ic dar wel seggen
Die coggen waren alle daer bleuen
Want si haddense begheuen
Het was op ene volle zee
Had gheebt wat wildijs mee

[Brill nummering]

Die coggen waren bleuen opt lant
Ende die lieden waren te hant
Wech ghegaen haerre vaerde
Want daer en was niement diet waerde
Dus was al zeelant in vlucht

[Brill nummering]

Dat dede der galeiden ducht

Daer dreuen cogghen sonder man
Die hem die [hier hem doorgestreept] wint dreuen an
Daer si om woeden toter kele
Der luden was harde vele

[Brill nummering]

Die natscoe worden andie vaert
Doemen des gheware waert
Jndie poert doe waren si blide
Dat dus verghinc an tsgrauen zide
Ende tzeeusche here ghesconfiert

[Brill nummering]

Also scandelike wederweder achter de regel toegevoegd, met een verwijsteken keert
Dit waren tsondage hare daden
Ende die graue wort te rade
Dat hi die nacht rusten zoude
Ende sander daghes vechten woude

[Brill nummering]

Onde hem god der auenturen
Ende nemen dats hem mochte geburen
Also als wi segghen horen
So had die graue daer te voren
Die grote scepe ghemannet wale

[Brill nummering]

Met sinen luden tenen male
Al metten luden diere in waren
Ende had gheset sine scaren
Ende voren ghescart die voren zoude
Men wart te rade datmen woude

[Brill nummering]

Al becorten daer die dinghe
Ten eersten dat die ebbe ghinge
Ende nemen dat hem worden mach
Het was op sinte laurens dach
Dien si trouwelike baden

[Brill nummering]

Dat hi hem staen most in staden
Met sire beden tot onsen here
Dit baden si alle sere
Die ebbe ghinc ende in gods namen
Porden si doe alte samen

[Brill nummering]

Als te vorren al [hier dat here doorgestreept] die viande
Die daer laghen lanx den lande
Ende dwers den diepen seluen male
Doe waende die graue wale
Hebben die viande an ghestreden

[Brill nummering]

Die voer hem inden diepe reden
So dat si alle hier om pinen
Ende worpen wt met langen linen
Ankers verre te lande waert
Ende trecten doe metter vaert

[Brill nummering]

Ende van caleys padroghe
Die voeren voer in haer oghe
Met iiij. scepen tsamen ghebonden
Bleef sitten ten seluen stonden
Op enen sande vor die poert

[Brill nummering]

Dat leghet vander hauen noert
Des men sere [segh met gh doorgestreept en re erboven geschreven] was [a verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de aanzet van e of o] tonghemake
Dat hijs hadde an sulke zake
Ende ment ghebetren niet en mach
Als die graue dat versach

[Brill nummering]

Dedi die ankers wt setten
Achter ende vore sonder letten
Die scepe te zamen binden vaste
Want die viande die wrede gaste
Waren doe van hem niet verre

[Brill nummering]

En was gheen wonder al was hi erre
Dat hem gheuel die auenture
Dat .iiij. scepen up die vre
Vanden besten sitten bleuen
Op den zande hem beneuen

[Brill nummering]

Ende mosten sitten dat ghetide
Des die viande waren blide
Want si waenden openbare
Dat daer bi verloren ware

Tsgrauen doen al tenen male

[Brill nummering]

Want si waenden harde wale
Die scepe bornen inden gronde
Want si vulden op die stonde
Enen cogge met droghen stro
Ende met peke ende waenden so

[Brill nummering]

Die scepe bernen daer si laghen
Ende toghen vort als donse sagen
Dat si dat vier brochten voert
Hinghen si seile buten der boert
Om dat vier van hem te weren

[Brill nummering]

Reden si glauien ende speren
Om dat vier van hem te stoten
Dandre met armborsten scoten
So ouer sere die tfier brochten
Dat sijt gheherden niet en mochten

[Brill nummering]

Ende mosten keren danen si quamen
Ende waren wel na alte samen
Verbernet metten seluen viere
Mer si voeren te lande sciere
Ende begauen des bernens al

[Brill nummering]

Die graue prijsde dit gheual
Dat den sinen comen was also
Ende was in sulken wille doe
Dat hi woude nemen die nacht ruste
Ende slapen laten die slapen luste

[Brill nummering]

Ende sanderdaghes nemen dan
Dauenture die hem god an
Want mocht hijt enich sins liden
Sone woudi nachts niet striden
Die graue ende sine partie

[Brill nummering]

Waende dattie fiere her gye
Dat hi leggen soude bliuen stille
Ende haers ontbeiden ende hadden wille

Die nacht te rusten dat waer dach
Ende nemen dan dats hem worden mach

[Brill nummering]

Ende souden alle eten gaen
Vanden auonde alsijt bestaen
Begonde die vloet te gane
Ende die vlaminghe quamen ane
Metten strome driuende toe

[Brill nummering]

Ende tsgrauen lieden wapenden hem doe
Ende troesten mallic andren sere
Ende beualent onsen here
Die goede worden harde blide
Ende quade droeue an dander zide

[Brill nummering]

Goede knapen die daer waren
Comen indes grauen scaren
Worden [rd verbeterd uit u] ridders diere wouden
Dandre latic onbescouden [de eerste o verbeterd uit een rechte stok]
Die hem stoutelike wouden weren

[Brill nummering]

Jc wane noyt man sulke .ij. heren
Sach comen des ghelijcs te stride
Als dese twee op elke zide
Die vlaminghe hadden volx so vele
Dat sijt waenden alte spele

[Brill nummering]

Metten lope hebben ghewonnen
Hier om wast dat sijs begonnen
Want si haddent harde siene
Jeghen enen man hadden siere tiene
Opten watre ghereit te stride

[Brill nummering]

Ende opten lande ten seluen tide
Driewarf also veel liede
Jc wane noyt eer ghesciede
Dat so clene partie vacht
Jeghen also grote cracht

[Brill nummering]

Doe die vlaminghe quamen toe [t verbeterd uit d]
Met groten oestelen scoten si doe

Ende met springalen menighen quareel
Die graue hadder vor sijn deel
Veel menighen seg ic v

[Brill nummering]

Doe sprac die graue het is nv
Wel tijt datmen ghelde
Wine moghen niet vlien te velde
Nu laet ons weren of wi connen
Want sekerlike ic siet gewonnen

[Brill nummering]

Die hem weert ic salt hem lonen
Die oec sterft god sal ne cronene verbeterd uit een rechte stok
Jn hemelrike al hier bouen
Die blijft te liue men salne louen
Die warelt dore vort an

[Brill nummering]

Dus troeste die ionghe man
Sine lieden toten stride
Ende men scoet ten seluen tide
Met lx oestelen ende springale
Die banc armborstenamborsten met de r erboven geschreven weet men wale

[Brill nummering]

Scoter .cc. ofte mee
Die pile vloghen alst ware snee
Hier mede scoet men met ghenende
Doe si quamen so ghehende
Daer dene partie dander sochte [o verbeterd uit de aanzet van een t in de st-ligatuur]

[Brill nummering]

Datmen met clenen bogen mochte
Scieten doe inden hoep
Wort der quarelen goeden coep
Met .M. armborsten ofte mere
Scoet men wel wt tsgrauen here

[Brill nummering]

Sonder dat si weder scoten
Die pilen vloghen dat si roten
Ghelike recht oft ware bien
Jc waent noyt eer was gesien
Jn vergaderen so sere scieten

[Brill nummering]

Doemen der stenen mochte genieten

Ghinghen si delen sonder ghetal
Jnt hollantsce here wart een ghescal
Die baniere nam indie hant
Een scoen vroem ionc seriant

[Brill nummering]

Ende maecter hem mede te hant
Daer hi die meeste porse vant
Ende droech al daer tsgrauen baniere
Hem volchde goede lieden sciere
Die hem wel proeueden inder noet

[Brill nummering]

Doe wart daer gheruchte groet [r bovengeschreven]
Ende riepen doe altehant
Ay ha hollant hollant hollant
Doe riep men hollant parijs
Des bin ic vroet ende wijs

[Brill nummering]

Dat noyt man horde roepen soe
Jn enen stride alsmen dede doe
Als die strijt vergadert was
Hoe noyt man sulc gheclas
Men stac men sloech men warp

[Brill nummering]

Men scoet menige pile scarp
Manlic anderen ieghen thouet
Si vochten so des ghelouet
Datmen ene mile horen mochte
Beide warp ende gherochte

[Brill nummering]

Die vlaminge wonnen ter eerster ioesten
Drie scepen die donse mosten
Alle rumen doer die noet
Die siere in pronden sloghen si doet
Si waren worden des te rade

[Brill nummering]

Dat si souden sonder ghenade
Al verslaen dat si wonnen
Ende dat si verlopen connen
Des drogen die vlamingen ouer een
Daer wort gheworpen menigen steen

[Brill nummering]

Vanden koketten neder waert
Ende vanden castele dat wel hart [h't]
Die hollander hadden int beghinnen
Sulc verliest hi waent winnen
Si waenden bi na sonder were

[Brill nummering]

Versleghen hebben thollantsche here
Daer om bestonden sise iegen nacht
Alsmen int starcste vacht
Recht als die sonne was onder
Sachmen daer ghescien een wonder

[Brill nummering]

JN [lombarde J ter hoogte van drie regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] enen casteel op enen maste
Ende in top so waren gaste
Die thollantsche volc sere quelden
Ende menigen man neder velden
Want si worpen menigen steen

[Brill nummering]

Ten lesten male sach menre een
Dat hi vanden castele spranc
Jnden watre ende eer yet lanc
Viel tkoket alte male
Vanden scepe neder te dale

[Brill nummering]

Dan mochte sonder scade niet liden
Nu waren die hollanders indat striden
Sere verlost van desen doene
Des waren si te bet coene
Want si te voren waren verladen

[Brill nummering]

Nu ne mach hem niet scaden
Die stenen die van bouen quamen
Haren loep si doe namen
Ende sprongen int scip hemh verbeterd uit de aanzet van een andere letter luden toe
Ende dreuense alle daer vte doe

[Brill nummering]

Of sloeghen doet die si vonden
Dus keerde spel te dien stonden
Die te voren hadden tbeste
Si verloren nv int leste

Die .iiij. scepen te voren

[Brill nummering]

Opt sant saten als wi horen
Waren comen driuende an
Si hadden binnen menigen man
Die sere droeue waren te voren
Ende rou hem dat si waren geboren

[Brill nummering]

Dat si so spade quamen ten stride
Si waren nv so ouer blide
Dat si mede striden mochten
Hoert wat die meesters dochten
Dies si hem berieden sciere

[Brill nummering]

Si deden maken grote viere
Van droghen houte die barnden zere
Die dat beriet wiste mere
Alst was inden besten brant
Sloghen si daer an haer hant

[Brill nummering]

Ende worpent dandere ieghen thoeft
Daer mede worden si [si boven de regel toegevoegd] alle verdoeft
Dat si aldaer ter stede wonnen
Ende die vlaminge diet begonnen
Verloren daer al dat si brochten

[Brill nummering]

Also dat si niet langher vochten
Dit duurde toter middernacht
Datmen voren aldus vacht
Ende men seide al openbare
Dat die strijt verwonnen ware

[Brill nummering]

Des si blide waenden wesen [deze regel eerst overgeslagen en vervolgens als laatste regel van de kolom geschreven, met ervóór in de marge een letter a met een verwijsteken en voor vers 12799 een b met hetzelfde teken]
Men gaf drinken ende met desen
Quam een bode die seide here
Men vecht hier bi noerden sere
Ghine sendet [d verbeterd uit een bovenschacht, en daarna de afkortingsstreep geschreven boven de voorafgaande e] hem helpe si sijn verloren

[Brill nummering]

Want si hebben sulken toren
Daer sijn verscer liede noet
Si sijn vermoert die porse is groot

Sent hem hulpe si sijn behouden
Mach ics bliuen ombescouden

[Brill nummering]

Of ic selue come dare
Sprac die graue brenct mi mare
Ofs hem doet al sulke noet
Jc auentuer eer toter doet
Eer icse so late bederuen

[Brill nummering]

Jc sal lieuer met hem steruen
Dus ghinc die bode weder te stride
Die cortelike keerde blide
Ende seide here hets al ghewonnen
Also als wi ghemerken connen

[Brill nummering]

Ende wel gheproeuen mogen twaren
Die viande ligghen hier ende dare
Opt lant die scepe groet
Die lude ghevloen ofte doet
Die vaste scip merke ic wale

[Brill nummering]

Dat hier leghet tesen male
Alre naest v sonder een
Daer an en is twifel ne gheen
Het sijn viande openbare
Want ic wart daer in gheware

[Brill nummering]

Die swarten lewe andie baniere
Ghetandert den stoc doe wart men sciere
Roepende [Roepe met een afkortingsstreep boven de eind-e] hollant parijs hollant
Slach warp hier is viant
Men warp al datmen mochte

[Brill nummering]

Ende alst den ghenen doe dat dochte
Dat sijt gheherden niet en conden
Hieweni in tweede instantie tussengeschreven si tseil [ei verbeterd uit iets anders] ten seluen stonden
Daer si mede ghemeret waren
Ende dreuen voren des grauen scaren

[Brill nummering]

Metten stroem want ebbe ghinc
Jc heb verstaen in ware dinc

Dat inden scepe was her ghye
Die den neue lach also bie
Hi dreef wech wt tsneuen handen

[Brill nummering]

Ende rechte voert is bestanden
Die dach te blasen ouer al
Die pipen maecten groot ghescal
Dus duurde die strijt van vespertide
Tote anden daghe sonder mide

[Brill nummering]

Datter clene ruste was
Oec dar ic mi vermeten das
Dat die ghene die doe laghen
Jnder poerten ende toe saghen
Mer in therte verdroeuet waren

[Brill nummering]

Dati die vochten ieghen die scaren
Want si saghen die lude striden
Ende deen den anderen niet vermiden
Doer haren wille diere waren beseten
Ende sine conden niet gheweten

[Brill nummering]

Hoet met hem is vergaen
An wien haer leuen soude staen
Naest gode ten seluen tide
Wast wonder dat si waren onblide
Want si hoerden inder nachte

[Brill nummering]

Die onscamel dorper knechte
Quamen lopen te menigher vre
Ende riepen op anden mure
Trouwen nv ist al ghedaen
V graue is doet of gheuaen

[Brill nummering]

Wat sel vwes nv ghescien
Sulc veruaerde hem in dien
Ende sulc hilt ouer sceren
Ende hoepte men salt bet verweren
Ten was geen wonder sekerlike

[Brill nummering]

Want te voren in aertrike

Was poert so vromelike ontset
Daer die van binnen niet bet
Mochten toe doen noch oec deden
Want si hadden menigen wreden

[Brill nummering]

Viant vor hem diet benam
Recht alst op den daghe quam
So verre datmen mochte sien
Den enen volghen den anderen vlien
Worden die van zericzee

[Brill nummering]

Sere blide wat wildijs mee
Doe si die galeide saghen
Al omme [o verbeterd uit een rechte stok] tsgrauen here iaghen
Ende roeyen ende trompen
Ende die viande zuutwaert crompen

[Brill nummering]

Saghen sijt verwonnen ten seluen tide
Si danckens gode ende warens blide
Dat doe gheen wonder en sceen
Want si troest el ne gheen
Hadden. hadt die graue verloren

[Brill nummering]

Alsi ghesproken hadden te voren
Dan wt te gaen optie vre
Ende nemen die auenture
Die hem god hadde ghegeuen
Man ende wijf hadden haer leuen

[Brill nummering]

Jn dauenture dan gheset
Nu wast hem allen comen bet
Dat si bet warenwaghen met gh doorgestreept en een r erboven geschreven; de eind-e is ook doorgestreept, maar een verticale haal tussen deze letter en de h lijkt die doorhaling ongedaan te maken in hoghen
Des si gode danken moghen
Si daden hare rechte scout

[Brill nummering]

Dit mach verstaen ionc ende out
Si dienden haren rechten here
Dat hem te prisen sere
EndeE verbeterd uit D die here sijt seker das
Dedem dat hi sculdich was

[Brill nummering]

HJer latic die tale bliuen
Ende sal v voert een deel scriuen
Hoet voert ghinc opten dach
Als dat volc dat versach
Die alre lest hadden ghestreden

[Brill nummering]

Dattie ghene bi hem reden
Die binnen der nacht op hem vochten
Hoert wes si hem bedochten
Si worden roepende [roepe met een afkortingsstreep boven de eind-e] te hant
Ay ha parijs parijs hollant

[Brill nummering]

Ende ghinghen houwen ende luken
Ende lietens hem niet ghebruken
Dat si te lande gheuarenu verbeterd uit de eerste haal van een v of w waren
Si sprongen tot hem sonder sparen
Ende dreuense vten scepe daer

[Brill nummering]

Den enen voren den anderen naer
Ende oec datmer sulc gheprant
Dandre vloen in duuelant
Sac op pac ende ghinghen vlien
Oec so mochtmen daer wel sien

[Brill nummering]

Datter menich int water spranc
Daerne die grote noet toe dwanc
Ende waenden ontswemmen het was verlorenverloren achter de volgende regel
De stene deden hem sulken toren
Daer mense mede warp ter doet

[Brill nummering]

Dus ontfingen si scade groot
Bede van goede ende van lieden
Het waer iammer te bedieden
En mochte niet wesen sonder scade
Daer men so vacht sonder ghenade

[Brill nummering]

Enen nacht al dore en ture
Daer na in wel corter vre
Begonde een scip vele saen
Dat wt den stride was ontgaen

Sijn seyl te halen ende woude vor bi

[Brill nummering]

Die vloet ghinc seidemen mi
Ende quamen seilen bi lieuer lade
Vor bi al there sonder scade
Dit mochtmen harde wel sien
Want al there lach nochtien

[Brill nummering]

Vaste ghecoppelt zide an zide
Dat si ontquamen des waren si blide
Zelanders warent allegader
Ende heren ghyen haren vader
Lieten si doe bliuen achter

[Brill nummering]

Dat si ontfloen dat was hem lachter
Si seylden vluchts te betten weerde [w'de]
Dat hem nyement en keerde
Si seilden daer bi een sant
Si souden winden altehant

[Brill nummering]

Tseil bet hogher die mast vel
Si mochten tgheluc prisen wel
Datse die mast niet doet en sloech
Oec so wast haer ongheuoech
Doe quamen scepelkijn diese brochten

[Brill nummering]

Doe si vorder niet en mochten
Ant lant van scouden anden dike [d verbeterd uit een bovenschacht]
Of daer buten anden slike
So dat si wech mochten gaen
Anders heb ics niet verstaen

[Brill nummering]

Die fiere libaert die stoute her gye
Lach nochtan segt men mie
Met vijf scepen opden stroem
Ende sach dandre varen das nam hi [hi boven de regel toegevoegd] goem
Die stroem wart gaende [n verbeterd uit r] ende hi want

[Brill nummering]

Van enen scepe tseil te hant
Ende woude vorbi pensic wale
Hem street an ten [t verbeterd uit d] seluen male

Die ammirael met eenre galeide
Die si van hem daden sceide

[Brill nummering]

Si weerden hem met crachte soe
Ende coruen haren cabel doe
Die wint was cleen ende cranc
Doe quam ghedreuen an sinen danc
Die ammirael seitmen mi

[Brill nummering]

Op tsgrauen cabel ende her ghy
Quam na ghedreuen oec daer an
Dat hem coste menich man
Daer mocht men sien striden sere
Daer vacht elc als een here [h verbeterd uit de aanzet van een andere letter]

[Brill nummering]

Die te voren inder nacht
Van onscamelheden niet en vacht
Die moste hem scamen ende ghinc striden
Men scoet ende warp an beide siden
Die des nachts hadden gherust

[Brill nummering]

Dochte mi dat nv vechtens lust
Die vechten te voren niet en mochte
Die verbouden hem als mi dochte
Ende vochten so vtermaten
Dat hem seluen mochten haten

[Brill nummering]

Die vlaminghe wel om dat si
Den hollandersholl' quamen so bi
Die daer pensden om die scande
Die si deden in haren lande
Dus verloes her ghye den zeghe

[Brill nummering]

Dien hi te voren alle weghe
Plach te hebben in elken stride
So dat hi ten seluen tide
Bat dat menne vanghen soude
Men warp of also houde

[Brill nummering]

Den zwarten liebaert onder voet
Ende stac op metter spoet

Den roden leewe in sine stat
Als die graue versach dat
Ghinc hi ten neue die hem gheuaen

[Brill nummering]

Gaf. ende doemen van daen
Leden zoude woudemen slaen
Doet. dus mosti gaen
Jndie galeide of hi ware doet
Hier toe dwancse die noet

[Brill nummering]

Dus is hi indie galeide comen
Ter waerheit hebbic vernomen
Die ammirael vincs niet
Mer aldus ist ghesciet
Dat hi quam indie galeide

[Brill nummering]

Die hier of anders yet seide
Der waerheit soudi missen sere
Dus was gheuangen dese here
Die heuet brocht in deser noet
Ende met ouer moede doet

[Brill nummering]

Menighen man alst wel sceen
Daer bleef leuende nemmer een
Die met hem int scip quamen
Sine bleuen doet altesamen
Of gheuaen diere was niet vele

[Brill nummering]

Wat lach hem an desen spele
Ende wat recht lach hem ant gone
Dat hi woude sijns oems sone
Onteruen ende sire moeyen kint
Jc weet wel datmen niet en vint

[Brill nummering]

Yewer bescreuen dat hollant
Soude behoren ter vlaemscer hant
Noch doestzide vander scelt
Mer dicwile heeftmen ghetelt
Dat die vlaminghe spraken an

[Brill nummering]

Die wester zide ende man

Soude die graue daer of wesen
Ende oec hoe dat quame in desen
Her ghye bestonts emmer niet
Al ist nv aldus ghesciet

[Brill nummering]

Hi heuet ouder broedre dan hi es
Mer eens dincs bin ic ghewes
Onghegoet was hi doe
Had hem moghen comen hier toe
Dat hi den neue hadde verdreuen

[Brill nummering]

So waer hi selue graue bleuen
Jn can gheweten niet hoe lange
Hi mochte misscien bi [b verbeterd uit de eerste haal van v of w] bedwange
Ene wile hebben ghesijn
Mer nv seghet tgheloue mijn

[Brill nummering]

Als die partie van zelant
Die hem dit brochten in hant
Onderlinghe hadden ghekeuen
Ende hi an dene side ware bleuen
Dandre partie soude dan sciere

[Brill nummering]

Hebben gheseit wi brochten hiere
Waer an sijn wy gheraect
Wy hebben groot here ghemaect
Hi leghet ons nv onder die voet
Een ander raet waer ons goet

[Brill nummering]

Wi hebben trechte oer verdreuen
Ende desen man also verheuen
Ende hi doet ons allen scande
Ende wil ons iagen vten lande
Ende heffet onse viande alte bouen

[Brill nummering]

Dit ne wil wi niet langer louen
Wi hebben misdaen alte zere
Yeghens onsen rechten here
Dit souden si pensen ende werker na
Ende halen weder als ic versta

[Brill nummering]

So soude tghemeente van hollant
Herde sciere keren die hant
Metten porten al ghemene
Sone mocht hijs niet berechtenberechten boven de regel toegevoegd allene
Met eenre partie vanden lande

[Brill nummering]

Elc [lezing van de l niet geheel zeker] soude pensen omdie scande
Die hem te voren waer ghesciet
Dus ne mocht hi langhe niet
Here bliuen ouer een
Want stappans ter stede sceen

[Brill nummering]

Her ian van rinesse moste varen
Sijnre vaerde wt sijnre scaren
Want hi hem niet gheloefde wel
Daert hem daer na misfel

[Brill nummering]

Als her ghye gheuangen was
Ende men opt lant gheware wart das [de eind-s bovengeschreven]
Wart there al te barenteert
Ende elc [e verbeterd uit iets anders] tot sinen lande keert

[Brill nummering]

Ende droeghen met hem dat si mochten
Jc wane si niet meer en dochtend verbeterd uit een bovenschacht
Die poert te soken op enen dach
Doemen die liede varen sach
Ende te voet gaen mede

[Brill nummering]

Wart men blide binnen der stede
Doe ghinghen si wt om ghewin
Ende haelden doe dat goet in
Die winnen woude wan aldaer
Dit was in ons heren iaer

[Brill nummering]

M ccc. ende viere
Dat graue willem in deser maniere
Den wijch op goude met scepen wan
Ende versloech menigen man
Oec verloes hire selue liede

[Brill nummering]

Die selue dach [dach boven de regel toegevoegd] doe dit ghesciede

Wast manendach vor onser vrouwen misse
Te half oext sijts ghewisse
Ende was sinte laurens dach
Datmen die vlaminge comen sach

[Brill nummering]

Jeghen den graue daer te stride
Ende was omtrent vespertide
Doe sides strijts begonnen
Ende waendent al hebben ghewonnen
Want si vochten met groter cracht

[Brill nummering]

Tot ouer die midder nacht
Ende doet ghinc daghen recht
Began weder tgheuecht
Voer primetijt inder vloet
Wast datmen den wijch bestoet

[Brill nummering]

Ende duuerde tote middaghe
Doe gheuel hem sulke plage
Dat har ghye bleef gheuaen
Als ghi te voren hebt verstaen
Dit moghen si [wi doorgestreept en si erboven geschreven] te rechte clagen

[Brill nummering]

Nu so moghedi mi vraghen
Waer om dat ic niet en noeme
Die vanden stride was die bloeme
Of die quaetste of die beste
Of die vortste of die leste

[Brill nummering]

Mi dinct ic prise algader
Alhad elc ghesijn mijn vader
Jn wisten hoe best gheprisen
Ende minen viant in alre wisen
Ne wistic waer om spreken lachter

[Brill nummering]

Sonder den genen die snachts trac achter
Trouwen daer wasser vele
Die niet en quamen toten spele
Dat si stene werpen mochten
Jc wane dat si anders dochten

[Brill nummering]

Men hadse tsdaghes niet ghesien
Sine pinen hem wech te vlien
Dat toechden si wel in ghelate
Vanden galeyden quam die bate
Die some achter laghen doe

[Brill nummering]

Oec benamen si dat daer toe
Die clene scepen niet en quamen
Woude icse nomen al bi namen
Men mochte segghen dat ic bi nide
Liede lachterde inden stride

[Brill nummering]

Ende dor miede gauem prijs
Jc ne sal niet doen [doet met de t doorgestreept en een afkortingsstreep boven de e geplaatst] in alre wijs
Yement te prisen vor sijn oghen
Want wi alle merken moghen
Dat hem die goede scaemde sere

[Brill nummering]

Ende pensde om die ere
Ende oec sijn lijf wilde verweren
Jn gauen te lone niet .ij. peren
Die mi den prijs gaue allene
Die al die goede liede ghemene

[Brill nummering]

Metten liue verdienden daer
Jc dar [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van een v of w] wel segghen ouer waer
Dat edel lude vochten wale
Ende die porters ten seluen male
Ende die ghemeente vacht oec wel

[Brill nummering]

Jn weet wat daer toe seggen el
Jc mochte misscien prisen den enen
Een ander zout also niet menen
Jc mochte oec zwigen dien
Diement vele bet hadde ghesien

[Brill nummering]

Doen. dant enich ander dede
Dat ware grote dorperhede
Dat ic bi namen prijs hier gaue
Een vroetman wilde om ghene haue

Dat menne [nn verbeterd uit iets anders] prijsde openbare

[Brill nummering]

Oec sal ic v seggen tware
Die quade willen niet ghelachert sijn
Dat seghet mi tgheloue mijn
Manlic ken hem seluen wale
Dat ic segge dese tale

[Brill nummering]

Dats om dat ic beghere
Dattie goede hem echter were
Ende doe bet dan hi doe dede
Ende houde altoes sulke zede
Datmen van hem spreken mach

[Brill nummering]

Na sire doet menighen dach
Dus sal leuen na sine doet
Sinen name dats ere groet
Gaue men hem prijs in sijn leuen
Ende woude hi der doghet begheuen

[Brill nummering]

So waert quader dan te voren
Soe ware aldie prijs verloren
Ende wart in spot verkeert al
Hoert wat ic v seggen sal
Wart dat ic worde des te rade

[Brill nummering]

Dat ic lachteren woude die quade
Jc mochte sulken spreken lachter
Bi namen hi soude mi volgen achter
Ende slaen mi doet of oec dien
Die dit lase mochte ghescien

[Brill nummering]

Daer om spreke ic int ghemene
Die vroede weet wel wat ic mene

[Brill nummering]

Ende salre om pensen dach ende nacht

[Brill nummering]

Kenne hem seluen dats die macht
Ende pense dat hi daer misdede
Ende beter hem tere ander stede
Dat is vele bet mijn raet
Dan hi verdient datmen heet quaet

[Brill nummering]

So mach hi prijs ende ere ontfaen
Ende den anderen name of dwaen
Ghi [lombarde ter hoogte van één regel] moghet seggen wine horden nye
Men gaf prijs wats ghescie
An deen zide vanden stride

[Brill nummering]

Dit so siet men alle tide
Ende ghine wilt niet prisen enen man
Sonderlinge wat legetter an
Hier op mach ic andwerden nv
Jc hebs een [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] deel gheseghet v

[Brill nummering]

Waer omme dat ics mi vermide
Prijs te gheuen an tsgrauen zide
An dander side ken ic niet
Der liede enich dus ghesciet
Ende ne kenne niet haer dade

[Brill nummering]

Mer dats mi comen inden rade
Dat ict daer omme after late
Te prisen die bi hare onmate
Bi ouermoede ende bi onrechte
Willens comen in gheuechte

[Brill nummering]

Ende trecken an des niet bestaet
Hem meer cracht ende ouerdaet
Pijnsi daer omme in alre wisen
Te doene salmense daer om prisen
Dat docht mi wesen onghehoert

[Brill nummering]

Diet beter weet hi brenghet voert
Jc laets mijn recht wel te niete
Die ionghe graue die in verdriete
Langhe tijt hadde ghewesen
Ende achter een geleghen in desen

[Brill nummering]

Seuentien nachten indien scepen
Al ghewapent. mogen sine hepen
Ende sine leden sere sweren
Mochte lusten ende begheren

Te comen daer si ruste namen

[Brill nummering]

Dat mocht si doen al sonder scamen
Hi voer op anden auont
Sere blide ende al ghesont
Ende alle die op uaren wouden
Voeren sonder strijt an scouden

[Brill nummering]

Ende ghinghen zericzee
Daer was doe gheen striden mee
Hier te voren heb ic gheseghet
Wes die vreemde here pleghet
Ende hoe hi wil bedwingen tlant

[Brill nummering]

Doe middelburch ghinc in hant
Ende op gaf haren ghyen
Des dar ic harde wel ghelyen
Dat bi ioncher willem was
Die hem bat selue das

[Brill nummering]

Dat si die port op gheuen souden
Op dat hi mochte behouden
Varen wech aldaer hem dochte [d onduidelijk, maar zal toch wel als zodanig bedoeld zijn]
Dat hi seker wesen mochte
Doe gauen si gysele [g verbeterd uit iets anders] bi vorworden

[Brill nummering]

Ende oec bi besproken worde
Dat hi die core niet soude doen af
Die hem die coninc willem gaf
Ende hare veste soude breken
Bi enighe rade bi enigen treken

[Brill nummering]

Dit zwoer hi ten heilighen daer
Ende gafs hem brieue dats waer [verzen 13277 en 13278 in omgekeerde volgorde, met de juiste volgorde aangegeven door middel van kleine letters a en b in de marge ervoor]
Oec ghelouedi openbaer
Waert dat die graue daer naer
Te lande quame ende hi daer aue

[Brill nummering]

Here worde ende graue
Waert met striden of met vreden
Of waert met eendrachticheden

Of hoe dat ware in welker wise [boven deze regel de te hoog geschreven en meteen uitgeveegde tekst Of hoe dat w]
Hi soudse laten als hise

[Brill nummering]

Ontfinc opten seluen dach
Ende hare gysele sonder gheclach
Weder gheuen quite ende vri
Ende gafs hem brieue seitmen mi
Ende oec zeghelen twee

[Brill nummering]

Sijns ende sijns broeder of niet mee
Besiet hoe hijt heuet behouden
Mach hijs bliuen onbescouden
Ende ofmen hier om prisen mach
Want opden goeden cinxen dach

[Brill nummering]

Dedi breken haer veste
Dit docht sinen rade tbeste
Die middelburch die porte haten
Dit ne dorsti [na de i een doorgestreepte c] oec niet laten
Vanden ghenen diet hem rieden

[Brill nummering]

Wat mocht ander sins bedieden
Dan hi was bedwongen sere
Hine wast niet al hiet hi here
Sine baeliuwen hilden bedwongen
Bede den ouden ende den iongen

[Brill nummering]

Die sine lieden [hier wa doorgestreept] wesen souden
Bede den [Bededen met de tweede d verbeterd uit een rechte stok; de woorden gescheiden door middel van een verticaal streepje tussen de tweede e en de tweede d] ionghen ende den ouden

[Brill nummering]

Consti bedwinghen vander vere

[Brill nummering]

Dat quam bedi hi vanter were

[Brill nummering]

Hi was bedwonghen alst wel sceen
Hine liet niet enen steen

[Brill nummering]

Gheheel bliuen andie poert
Oec so heb ic ghehoert
Doe hi die veste moste doen breken
Daer quamen lude met valschen treken
Ende daden hem nemen gysele mere

[Brill nummering]

Dan hi had ghenomen ere

Ende wt ghelesen toe bi namen
Bi gode des mocht hi hem scamen
Dat hi dus brac sine vorwoerde [vorw'de]
Jc wane dat hi segghen [hier g doorgestreept] hoerde

[Brill nummering]

Doe hi in hollant comen was
Wat hi beloefde hine hilt niet das
Dus wondert mi dan datmen dus priset
Mer mine herte mi dat [hier seg met niet-afgemaakte g, geheel doorgestreept] wiset
Dat dede die ghene diene hilden

[Brill nummering]

Jn banden ende mede stilden
Hare vianden ende onderdaden
Noch so heb ic mi beraden
Hoe dat quam hine had te broken
Willemme dat daer was ghesproken

[Brill nummering]

Trouwen het was wonder groet
Hine hadden gheuaen of ghedoet [o verbeterd uit iets anders]
Bi sulken rade die hem was bi
Mer ic wane het bleuen si
Dat els niement [ni mogelijk verbeterd uit m] toe en brochte

[Brill nummering]

Dan mijn her ian als mi dochte
Van rinisse die houessche viant
Jc weet dat in zelant
So houesch en was van alre daden
Sine vrienden dat was groot scade [a verbeterd uit iets anders]

[Brill nummering]

Dat hi hem hilt an sulker lere
Dat hi sinen rechten here
Af ghinc in desen doene
Want hi vroem was ende coene
Ende sinen viant houesch ghenoech

[Brill nummering]

Had hi ghedaen al zulc gheuoech
Dat hi sinen here had ghedient
Ende trouwelike ghesijn sijn vrient
Hi had hem ghegheuen altemale
Den prijs sonder ander tale

[Brill nummering]

ALs die graue hadde leden
Den strijt ende hi binder steden
Comen was danctijs gode
Ende sende wt sinen bode
Ende ontboet wie in comen woude

[Brill nummering]

Dat hine gaerne ontfangen soude
Behouden lijf ende goet
Ende die gone diet so stoet
Dat hi ballinc had ghewesen
Ende diemen meest mistrout in desen

[Brill nummering]

Moste varen te gysele leggen
Ter stat diemen hem zoude seggen
Ende haer goet soude hem volghen
Ballinghen daer men op verbolghen
Te voren was die quamen in

[Brill nummering]

Een deel. dit was goet beghin
Oec warenre dies niet dorsten bestaen
So vele hadden si misdaen
Die te voren waren vrient
Hadden heren ghyen so ghedient

[Brill nummering]

Sine dorsten niet bliuen inden lande
Ende vloen wt des hadden si scande
Ende lieten bede goet ende erue
Dat docht mi qualike haer bederue
Jn weet waert her ghye nemen sal

[Brill nummering]

Daer hise sel mede goeden al
Dus is den graue hulde ghesworen
Die her ghye hier te voren
Hadden ghehouden ouer here
Swoeren dat si nemmermere

[Brill nummering]

Den graue willem ghingen af
Hier mede hi vergaf
Aldat hem was misdaen
Nu so heuet hi verstaen

Ende sine liede mede

[Brill nummering]

Dat inden dunen teenre stede
Waren wel viM man
Die alle wapen hadden an
Behaluen dandre diere waren
Die graue dede stappans varen

[Brill nummering]

Twee galeiden vor dat lant
Si senden boden altehant
Anden graue om ghenade
Dat hi sijn edelheyt dade
Ende hise vinghe daer ter stede

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
DIe graue wart te rade soe
Dat hi boden sende doe
Te paleuoets heide diese vingen
Die vlaminge doe met hem ghingen

[Brill nummering]

Ene so ouer grote scare
Dat wonder te seggen ware
Est onmate dats mi wondert
Elken boerder mee dan hondert
Te leden diere om waer comen

[Brill nummering]

Die graue ne had tsinen vromen
Niet so vele lieden op goude
Doement eerst bestanden zoude

[Brill nummering]

Ende daermen den strijt mede wan

[Brill nummering]

Tenigher stede nye vernam [vernam verbeterd uit ghequam: gheq doorgestreept en geëxpungeerd, ver erboven geschreven, en de u fungeert als n]

[Brill nummering]

Datmen so menigen vangen sach
Sonder stoet ende sonder slach
Ende sonder weder cronen yet

[Brill nummering]

Men dede gaen tflaemsce diet
Rote an rote in zericzee
Ghelike datmen driuet vee
Men dreefse in cloestere ende in kerken
Wildi verstaen so moghedi merken

[Brill nummering]

Hoemen weet hoe veelre was
Die rechte waerheit das
Dat mense riep [p verbeterd uit t] al te samen
Ende dede bescriuen al haer namen
Ende ghincse delen haer entare

[Brill nummering]

Daer so mochtmen horen tware
Want dat wistic emmer wale
Men leuender wt bi ghetale
Vter minder broeder porte
Xxxijc sonder borte

[Brill nummering]

Datter ghehoert was vten scrichte
Naecte knechten ende clene wichte
Vter kerken wie soes wondert
Worden gheleuert xv hondert
Behaluen wiue ende garsone

[Brill nummering]

Dus weet ic in desen doene
Datter bleef behouen wale
VM tenen male
Behaluen die daer ontghinghen
Ende ontgaen waren doe sise vingen

[Brill nummering]

DIt was indie selue weke
Dat dit ghesciede daer ic of spreke
Dat die graue hadde den strijt
Recht op die selue tijt
Dat die strijt ghewonnen was

[Brill nummering]

Worden tsgrauen viande das
Te rade dat si openbare
Seiden dat verwonnen ware
Ende die van hollant waren doet
Jn middelburch seidemen al bloet

[Brill nummering]

Dat al doet waer gheslaghen
Ende enen man niet ontdraghen
Wie so had hollants herte
Die doechde grote smerte

Die therte droech [r bovengeschreven] vanden liebaert

[Brill nummering]

Hi drubbelde ende spranc op waert
Van bliscepen ende sanc
Na middaghe dat was niet lanc
So quam mare die beter was
Jc dar mi wel vermeten das

[Brill nummering]

Dat die te voren ghingen screyen
Dat si doe begonnen pleyen
Ende die te voren songen hoghe
Screyen dat hem die trane was in dogen
Dus wast verkeert in corter vre

[Brill nummering]

Dits der warelt auenture
Die deerste nyemare aldus brochtenb verbeterd uit v
Jc weet wel dat si anders dochten
Ende dochten alsi vrochten
Ende ghinghen vlien aldat si mochten

[Brill nummering]

Si hadden die vlamingen brocht in tstrec
Mer selue bleuen si niet int pec
Wouden die vlaminge dat verstaen

[Brill nummering]

Si hebbent meer dan eens gedaen

[Brill nummering]

Hets wel te stede [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] also help mi god
Si mogher mede houden spot
Si hebbense brocht in desen strecke
Als die voghel biden becke

[Brill nummering]

Daer si mosten vangen bliuen
Dandre mochten metten wiuen
Metten kinderen ende metten nichten
Dat goet besitten sonder vichten
Jc wilde dat elken dus verghinge

[Brill nummering]

Die bet ghelouet sulker dinge
Diemen hem seghet dan hi siet
Al ist dan dat hem missciet
Dat soudic [sou dic gescheiden vanwege een genaaide scheur in het perkament, waar omheen is geschreven] claghen harde spade
Want het is wel te stade

[Brill nummering]

Mer wouden si volghen vroeden rade
Si souden pensen om oude dade
Ende souden vten lande doen
Die hem so dorperlike ontfloen
Ende diese brochte inder noet

[Brill nummering]

Of binnen lants slaen te doet
Want men mach wel dat verstaen
Dat si hem meer hebben misdaen
Dan die graue oyt ghedede
Al was hem houden ghenen vrede

[Brill nummering]

Dits der dwaser vlamingen zede
Want si ne houden ghene stede
Men soudse met logen daer toe driuen
Daer mense alle soude ontliuen
Alst aldus was volgaen

[Brill nummering]

Ende ment in middelburch heuet verstaen
Ghinghen si vanghen ende iaghen
Hier om ne dordi niet vragen
Hadden sijt gheweten te primetide
Daer maecte hem sulc harde blide

[Brill nummering]

Hi soude anders hebben gesongen
Eer hi van daer ware ontsprongen
Doe wart daer een groot gheluut
Tghemene volc liep al wt
Manne wiue ende kinder

[Brill nummering]

Bede mere ende minder
Ende ghinghen toe met groten drachte
Ende droegen den steen vter grachte
Ghewillichlike ende blide
Die ionge graue sende tien tide

[Brill nummering]

Sine vrienden indie poert
Die dor hem alsmen dat hoert
Hadden tlant gherumet [gheru met gescheiden vanwege een genaaide scheur in het perkament, waar omheen is geschreven] mede
Doe si quamen binnen der stede

Wort dat volc blide zere

[Brill nummering]

Ende danctens gode onsen here
Die deden dat hem was gheheten
Ende ghiselden suldi weten
Binnen der poert dars was te doene
Diemen kende ende die niet so coene

[Brill nummering]

Waren dat si dorsten beiden
Si ghinghen stappans henen weiden
Dus sijn die sticken hier vergaen
Ende die graue quam zaen
Jn die poert als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Ende den goeden luden dochte
Dat si hadden gode biden voete
Daer si quamen hem te ghemoete
Ende elc hem te stride diende
Oec waren si blide om hare vriende

[Brill nummering]

Die met hem weder inne quamen
Ende met hem gheuaren waren tsamen
Of gheuolghet waren doer minne
Jn zelant waren si dinne
Die hem goet ende ere togheden

[Brill nummering]

Sonder die ghene die ghedogheden
Datmen hare huse brac
Ofte barnde ende al onstac
Die menichte was niet groot
Die den zwaren weder stoet

[Brill nummering]

Wederstonden in zericzee
Ende metten graue wat wildijs mee
Op goude vochten alden nacht

[Brill nummering]

Ende in middelburch binder gracht

[Brill nummering]

Dat si die porte op soude gheuen
Al wast dat sire binnen bleuen
Dvs versta ict in desen
Alse die graue had gewesen [onder de kolom in de marge de custode Jn middelburch]

[Brill nummering]

Jn middelburch viertienachte
Dochte hem dat die grachte
Of die veste yet was so goet
Datter goet merren doet
Ende voer weder te zericzee

[Brill nummering]

Die van middelburch deden niet mee
Dan setten toe aldat si mochten
Ende droghen ende wrochten
Ende deder toe al sulke pine
Datter vesten was in scine

[Brill nummering]

Ende verbeterden dat also
Dat sijs ne achten niet i. stro
Al quame van volke .i. wederstoet
Jc wane noyt man also groot
Werc so sciere toe sach bringhen

[Brill nummering]

Die van also clenen dinghen
Waren voersien doe sijt bestonden
Want si gheweten niet en conden
Waer si nemen souden stene
Sonder dat die graue allene

[Brill nummering]

Hem die steen huse beual te vellen
Die stonden int lant hordic tellen
Bede zuutwaert ende noert
Ende voerdense al in die poert
Ende ghinghen maken doe met crachte [a verbeterd uit iets anders]

[Brill nummering]

Ende so deluen hare grachte
Dat mense qualike meer mach dwinghenghen achter de voorafgaande regel
Waer si voersien van anderen dinghen
Dat hem bedarf ende oec mede
Dat tfolc algoet ware binder stede

[Brill nummering]

Sone dorsten si hem niet ontsien [ontfsien met de f doorgestreept]
Mer hebbende eerste b mogelijk verbeterd uit iets anders si binnen desen of dien
Die woude verweren indie noet
Al ware die gracht noch also groot

Ende oec drieweruen also [l met verlengde schacht] diep

[Brill nummering]

Ende een muer daer omme liep
.Jj. roeden dic ende .ij. roeden hoech
So ist al dat niet en doech
Die trouwe lieden ende oec die goede
Dat is vander stat die hoede

[Brill nummering]

Op dat si hebben wat verteren
Ende waer mede si moghen weren
Anders ist al pine verloren
Ende vele argher dan te voren
Oec [in de marge vóór de lombarde een representant o] was mi ghemaket cont

[Brill nummering]

Dat daer te voren op ene stont
Die graue willem gaderen soude
Sijn volc daer hi mede op goude
Sider vacht alst was in scine
Dat her ian ende die sine

[Brill nummering]

Van rinesse pijnde metter stat
Of hi mochte benemen dat
Jc verstont al ouer waer
Datter met hem waren daer
Tsheren sone van aemstelle

[Brill nummering]

Ende aernt van benscoep [n verbeterd uit iets anders] sijn geselle
Harman van woerden hadde daer ghesijn
Oec seide mi die segger mijn
Dat vander leide mijn her ian
Ende daer toe menich ander man

[Brill nummering]

Die ic ghenomen niet en can
Al noem icker niet wat leiter an
Die met hem waren indie stat
Ende die hem alle pijnden dat
Te benemen had si ghemoghen

[Brill nummering]

Dattie graue [hier di doorgestreept] niet waer ghetogen
Om tontsetten zericzee
Doet was ghesciet wat wildijs mee [mee achter de voorafgaande regel]

Ende her ian dat vernam
Dat hem doe niet wel en bequam

[Brill nummering]

Nam hi orlof binder stede
Hi ende sine ghesellen mede
Ende ruumde die stat met haesten groot
Ende ontsaghen mere noet
Ende quamen daer si souden

[Brill nummering]

Ouer varen met eere scouden
Ende hadden die paerden [pden met een streep door de staart van de p] vore ghesent
Twee ionghelinghe woender omtrent
Houesch [s bovengeschreven] coene ende van groten maghen
Als si dat hoerden ende saghen

[Brill nummering]

Dat sire emmer souden liden
Ghinghen si vaste ane hem ridenboven de r de aanzet van een bovenschacht
Dit was recht anden auont
Ende dreuense ter seluer stont
Jndie scoude altehant

[Brill nummering]

So dat si sittende bleef op tsant
Doe souden si lopen ant ander ende
Des hem gheuel grote scende
So dat die scoude bleef versonken
Ende si wel na alle verdronken

[Brill nummering]

Daer bleef ian ende aernoud
Die here vander leyde al was hi stoud
Spranc al willens ouer boert
Est waer als ic heb ghehoert
Dus verdranker daer meer dan .C.

[Brill nummering]

Der meester viande wie soes wondert
Die die graue hadde ouer een
Mi dinct dat miracle sceen
Dat dede god dor sine ghenade
Dat tsgrauen viande so grote scade

[Brill nummering]

Ontfinghen in so corten tiden
Sinen lande an beide [de eerste e verbeterd uit iets anders] siden

Dene op goude dander op lecke
Hier om ist dat ic vertrecke
Dic [lombarde ter hoogte van één regel] wile heeftmen ghesien

[Brill nummering]

Dat god een dinc laet ghescien
Dat een lant heuet plage groot
Ende men vele lieden slaet doet
Mer als een man wil te verre
Mach hijs lichte wel worden erre

[Brill nummering]

Want ommate stont noyt lange
Die graue moste bi bedwange
Zelant rumen doer die noet
Sine plaetse was niet so groot
Die hi in zelant doe behilt

[Brill nummering]

Hi moste die selue met ghewelt
Houden doe wast lief of leet
Heren ghyen was so heet
Dat hem hollant ende zelant bede
Te nauwe waren tsinen wede

[Brill nummering]

Dat bisdom van vtrecht
Woude hire oec toe hebben recht
Daer sijn neue bisscop was
Oec hoerdic ghewaghen das
Dat hi den bisscop die hi gheuaen

[Brill nummering]

Hadde. soude doet doen slaen
Sijns oems zone van vtrecht
Ende men daer ouer recht
Sinen neue hadde vercoren
Willem van gulike als wi horen

[Brill nummering]

Die wart versleghen op enen dach
Dat seide mi een die dat sach
Datmen sijn houet op enen scachte
Vorden coninc van vrankeric brachte
Dat was waer sekerlike

[Brill nummering]

Ende het gheuel al in ene weke

Jnden oexte telker tijt
Tsmanen daghes began die strijt
Op goude als ghescreuen es
Des sondaghes auonts sijts gewes

[Brill nummering]

Verdranc her ian als is vorscreuen
Ende die ghene die met hem bleuen
Des naesten maendages daer naer
Vacht die coninc weet vor waer
Jegen die vlaminge hoer ic gewagen

[Brill nummering]

Daer willem van gulike wart verslaghen
God die deet dor sine [hier een g gevolgd door een diagonale haal, geradeerd] ghenaden
Dat bliuet mitter minster scade
Dat moghedi merken wel in desen
Hadt op goude so ghewesen

[Brill nummering]

Dat her ghye daer had ghehat
Den zeghe daer en waers dan plat
Ontgaen cleen no groet
Si haddent al gheslegen doet
Want het wasser onsiene

[Brill nummering]

Enen van C tontfliene
Daer was emmer gheen toe tiden
Want het was in allen ziden
Viant zonder zericzee
Ende namelike hollant ende nye [boven de y een haal, mogelijk de aanzet van een letter of afkortingsteken] mee

[Brill nummering]

Ende dat daer toe behoert
Dus wast buter poert
Gheen verlaet om ontgane
Men hadder nyement geuane
Mer doe si verwonnen waren

[Brill nummering]

Spaerdemen diemen mochte sparen
Hadt op goude verloren bleuen
Sone hadder nyement behouden tleuen
Jn zericzee groot no clene
Men hadt verslegen al ghemene

[Brill nummering]

Ende die her ghye wt hollant dreuen
Hadden nyet behouden tleuen
Dordrecht delf ende leiden mede
Vlaerdinghe sciedam ende elke stede
Die den vlamingen deden scande

[Brill nummering]

Dat sise iagheden vten lande
Souden des selfs hebben gedronken
Waren die ghene versonken
Jndie lecke bleuen te liue
So hadden tlant in groten kiue

[Brill nummering]

Ghehouden al haer leuen daghe
Som haer goet hebben die mage
Die den graue minnen zere
Ende doen hem waerdicheit [w'dicheit] ende ere
Hadde willem van gulike verslagen

[Brill nummering]

Den coninc dat mocht men claghen
Al die warelt dure enture
Dat had ghesijn swaer auenture
Ende had gheweest die mere scade
Daer om heeft [hier een of twee letters, waarvan de eerste mogelijk een d, geradeerd] doer sine ghenade

[Brill nummering]

God ghedaen op dese tijt
Des moeti sijn ghebenedijt
Wat holpe dat ic seide mee
Her willem was in zericzee
Doe hem daer quam niemare

[Brill nummering]

Dat sijn vader bleuen ware
Jn henegouwen ende ware doet
Des had hi rouwe groet
Daer hi recht scout hadde an
Want hi verloes daer enen man

[Brill nummering]

Die lange goet man had gewesen
Ende getrouwe ic hoerde van desen
Dat hi was godlic indie kerke

[Brill nummering]

Ende minde goede ghewerke

[Brill nummering]

Ende dat hi gode ontsach wel sere

[Brill nummering]

Bi hem ne waren nemmermere

[Brill nummering]

Dinc ghesciet dan al goet
Hi hadde gheset [g verbeterd uit lange s] sinen moet
Gode te dienen alst was tijt
Jc seg v dat hi was verblijt
Alsmen soude eten gaen

[Brill nummering]

Ende hi die tafle gherecht sach staen
Ende hi ghereet wiste ghenoech
Dat hem dan sijn herte loech
Als hi goede liede bi hem sach
Dit gheuiel hem alden dach

[Brill nummering]

Jn allen doene dancti gode
Perlement so hoerdi node
Daer hijs hebben mochte verdrach
Lieuer haddi alden dach
Metten valken omme te gane

[Brill nummering]

Dan hi te pleite hadde te stane
Haddijs moghen wesen quite
Nochtan ist in verwite
Op gheseghet te meniger stede
Te scampe ende te ledichede

[Brill nummering]

Ende sulc heuet gheropen sere
Die duuel soude desen here
Dienen ofte moghen minnen
Wine connen van hem niet ghewinnen
Vonnesse noch recht in ware saken

[Brill nummering]

Jc seg v in waren spraken
Dat sulc hier om maect ghescal
Haddi moghen hebben al
Na sine verdiente recht vonnesse
Het had hem gheweest .i. sware lesse

[Brill nummering]

Die nochtan riep alre meest
Ende dreuer omme grote feest

Die nochtan te rechte mochte
Den here prisen die was sochte
Wanter sijn vordeel ane lach

[Brill nummering]

Nochtan sachment alden dach
Die baelivwe vanden lande
Dede den graue dese scande
Elc woude onbescouden bliuen
Hadden si willen bedriuen

[Brill nummering]

Alsi sculdich waren te doene
Sine hadden niet sijn so coene
Datmen den graue hadde bescouden
Hadden si trecht willen houden
Also alst hem beuolen was

[Brill nummering]

Die here hads hem wel geuolget das
Mer daer ne wasser emmer gheen
Die so ghewillich in dienste sceen
Die enighe sake wilde enden
Die graue en moste hem senden

[Brill nummering]

Open brieuen ende hem dat heten
Nu en can ic niet gheweten
Waer omme die here sette dan
Te baeliuwe enen man
Die niet wil rechten int ghemene

[Brill nummering]

Ouer groet als ouer clene
Ende ouer den riken als ouer den armen
Hine laet die lude lopen karmen
Na den here waer dat hi es
Mochte die here des sijt ghewes

[Brill nummering]

Selue berechten die lieden wale
Sone dorsti te ghenen male
Baeliuwe setten tenigher stede
Of den lieden beuelen mede
Die here behoeft oec enige raste

[Brill nummering]

Die menscheit is niet so vaste

Dat si ghedurich moghe wesen
Dus heb ic verstaen in desen
Dat dese graue was bescouden
Vanden ionghen ende vanden ouden

[Brill nummering]

Dat hi der sticken niet en dede
Hi begheerde altoes den vrede
Ende pays haddi gherne ghesien
Hadde hem dat moghen ghescien
Ende die baeliuwe hadden berecht

[Brill nummering]

Ende benomen alle gheuecht

[Brill nummering]

Alsmen pleghet in allen lande

[Brill nummering]

Sone haddemen ghene scande

[Brill nummering]

Hem after lande dus ghesproken
Hi liet nochtan al onghewroken
Want hi verdroecht al in oetmoede

[Brill nummering]

Ende beualt gode den goede
Want hi hoepte dat elc soude
Selue bekennen sine scoude
Ende dat in doechden keren
Echt was die [hier een verbeterde en doorgehaalde letter] zede des heren

[Brill nummering]

Datmen niet mochte gheuen scoude
Enen man des hi woude
Ghelouen en ware gheproeft
Bi mire wet des behoeft
Nu te houe in elke stat

[Brill nummering]

So menich quaetspreker seget dat
Ende bringhet vort te menigher stonde
Ende arghet sulken metten monde
Ende spreket lachter ende quaet
Die hi met al sire daet

[Brill nummering]

Niet ghebeterde van enen hare
Al quaemt also inden iare
Dat hine verheffen woude weder
Dien ghenen dien hi so neder

Met enen woerde hadde ghedaen

[Brill nummering]

Hine wiste hoe bestaen
Ende hoe ghebetren sine noet

[Brill nummering]

Die hi hem dede also groet

[Brill nummering]

Dese here minde altoes spel
Hine was naradich no fel
Noch behendich in enighen quade
Mer hi was vroet in allen rade

[Brill nummering]

Oetmoedich ende goedertieren
Ende ontfarmich van manieren
Hem ontfarmde der armer [ander doorgestreept en armer erboven geschreven] zere
Jc dart wel segghen had dese here
Scarper gheweset dan hi was

[Brill nummering]

Sulc onder want hem das
Hine hadde niet gheweset so coene
Dat hijt hadde bestaen te doene
Haddi gherecht met scarpheden
Hi ende die zine hebben leden

[Brill nummering]

Des hadde ghedaen ghenen noet
Had hire xx. gheslegen doet
Hi hadder M mede behouden
Dit quam al van dien scouden
Dat hi gode ontsach so zere

[Brill nummering]

Jn enighen doen in enighen kere
Hadde hi met wille verdaen
Enen man ende sonder waen
Gheloefde hem yement enige dinc
Hoe na dat hem oec ghinc

[Brill nummering]

Hi waende dat also ware
Dat sceen wel al openbare
Doe die van barsele [b verbeterd uit v] waren geuaen
Jn hollant dat hise liet gaen
Op haer belof ende op haer eede

[Brill nummering]

Si deden hem sint lede

Alst openbaer is anscine
Die wile hi leuede ende die sine
Wel dat hebben onder vonden
Dat si bi na tot enen stonden

[Brill nummering]

Hadden verdreuen sijn gheslachte
Bede met rade ende met crachte [de eerste c verbeterd uit een rechte stok]
Ende hi wel na hadde verloren
Dat hi gheloefde dat hem gesworen
Was. als hi te rechte soude

[Brill nummering]

Nochtan gafmen hem die scoude
Dat hi fel ware ende loes
Die kennets niet altoes
Die sulke dinc van hem seide
Nu is hi [hier i en de aanzet van een volgende letter, mogelijk ronde s, doorgestreept] indie gods gheleide

[Brill nummering]

God hi moet der zielen pleghen

[Brill nummering]

Des hi begaerde in allen weghen

[Brill nummering]

Dese here ne leefde niet langhe
Nadien dat sijn zone stranghe

[Brill nummering]

Den wijch op goude vacht met eren
Jeghen die vlaemsche wrede heren
Ende hise verwan al sonder lette
Ende hi zericzee onsette
Dit wisti al vor sine doet

[Brill nummering]

Dat was hem die bliscap groot
Dat hem god der eren ionde
Dat hi doch op ene stonde
Vor sine doet was ghetroest
Ende sine vrienden waren verloest

[Brill nummering]

Want haddi ghestoruen ere
Men soude seggen dat hi van sere
Ende van rouwen ware bleuen
Ende so den gheest op gegeuen
Der quaetsprekers is so vele

[Brill nummering]

Die altoes wt hare kele

Laten eer gaen quaet dan goet
Die des pleghet hi misdoet
Dat hijt al in quade keert
Ghodsat heb hi diet hem leert

[Brill nummering]

Hi versciet als ic versta
Harde cortelic daer na
Naden stride als is bescreuentussen e en s een onvoltooide en doorgestreepte g
Ende heuet den gheest op ghegeuen
Tsaterdaghes alst wesen moste

[Brill nummering]

Na onser vrouwen daghe inden oeste
Ende wart begrauen met groter eren
Jnden seluen iare ons heren
Alst bescreuen is vanden stride
Dies sine vriende waren blide

[Brill nummering]

Al was die graue willem droeue
Hi moste sien om sine behoeue
Op hem was nv comen tlant
Ende voer doe altehant
Ende dede hem hulden ende zweren

[Brill nummering]

Dies ne wildi niet ontberen
Ende der mannen en bleef ne gheen
Sine ontfinghen alle haer leen
Als van haren rechten here
Si mochtent doen met groten eren

[Brill nummering]

Als hi in zelant hadde ghedaen
Manscap ende hulde ontfaen
Pijndi hem hoe hijt besette
Ende voer in hollant sonder lette
Al te dordrecht indie poert

[Brill nummering]

Ende ontboet rechte voert
Om die lieden dat si quamen
Ende sijt voer tgoede namen
Ende sine ontfinghen ouer here
Si dadent gaerne wildijs mere

[Brill nummering]

Ende zwoeren hem daer houde
Die porters ionc ende oude
Ende lantliede al ghemene
Beide groot ende clene
Tot sciedam voer hi van daer

[Brill nummering]

Ende omboet dats waer
Die liede vander iegenode
Die voren hem waren niet node
Ende zwoeren hem hulde mede
Al die liede daer ter stede

[Brill nummering]

Oec ne wasser ne gheen
Sine ontfinghen alle haer leen
Die daer woenden inden lande
Ende setten hem in tsgrauen bande [b verbeterd uit h]
Want hi met rechte haer here was

[Brill nummering]

Doe wort hi te rade das
Dat hi te delf voer indie poert
Te leyden te haerlem also voert
Ende voer talcmaer in vrieslant
Ende ontboet alte hant

[Brill nummering]

Die vriesen datsi tot hem quamen
Of dat si tot hem senden bi namen
Dien si betrouweden sonderlinghe
Van wien dat hi hulde ontfinge
Voer hem allen daer ter stede

[Brill nummering]

Ende voer hem mochten zweren mede
Die vriesen stonden tsinen ghebode
Ende dankets onsen here gode
Dvs dedi an dese vaert
Ende voer weder tzelant waert

[Brill nummering]

Ende besette daer sijn lant
Doe quam die boetscap te hant
Dat hi dor brabant mochte varen
Ende hi quame sonder sparen

Jn henegouwen zonder respijt

[Brill nummering]

Want men soude op die tijt
Dat segghen vten vanden dinghen
Tusschen van vranckeric die coninghe
Ende sine partie an dene zide
Ende die van vlaendren ten seluen tide

[Brill nummering]

Ende her ghye ende die zine
So mochti metter seluer pine
Her karels dochter van vrankerike
Te wiue trouwen eerlike
Die hem ghesekert was te voren

[Brill nummering]

Bi tsuaders tiden alse wijt horen
Teersten dattie boetscap quam
Ende hijt waerliken vernam
Beset hi tlant van zelant wale
Ende reydem ten seluen male

[Brill nummering]

Hoe hi in hollant comen mochte
Des had hi pinen eer hijt volbrochte
Vanden yse dat was starc
Hadt moghen baten M marc
Men hadde niet comen ouer

[Brill nummering]

Vanden enen an tander oeuer
Dit gheuel te menigher [hier een letter, mogelijk een c, uitgeveegd] stonde
Dat hi gheuaren niet en conde
Vanden yse dat was so groot
Dat hi merde dede hem die noet

[Brill nummering]

So wat hi ter zewaert sochte
Dat was dat hem niet en dochte
Hine wart niet leden sonder scade
Ten lesten wart hi te rade
Dat hi boden sende zaen

[Brill nummering]

Ende dede godeuaerde verstaen
Van berghe den drossate
Dat hi emmer niet en late

Hine onbiede hem metter vaert
Of hi quame dar waert

[Brill nummering]

Dat hine dan mochte geleiden
Tote breda ouer die heide
Die hertoghe had hem ghegheuen
Gheleide ende oec dat bescreuen
Ende dat hi onbode wat hi doen woude

[Brill nummering]

Want hi daer na werken [hier w doorgestreept] zoude
Godeuaert ontboet hem weder saen
Wat hi woude het ware ghedaen
Der ballinge en waer gheen so coene
Dat hi hem yet dorste bestaen te doene [ne achter de volgende regel]

[Brill nummering]

Often minsten van den sinen
Hi zoude ghetrouwelic pinen
Ende zekerlike gheleiden
Met hem riden ouer die heiden
Ende doen dat hem is bequame

[Brill nummering]

Ende hi daer stoutelike quame
Hine dorste niet ontsien
Godeuaert ontboet mettien
Ware die ballinge een so coene
Die hem pijnde te misdoene

[Brill nummering]

Den graue of yement vanden zinen
Hi sout hem doen anscinen
Ende nemen lijf ende goet
Mettien die graue reden doet
Sine vaert wat wildijs mee

[Brill nummering]

Ende porde van zericzee
Ende voer [e verbeterd uit ronde r] te bordendamme ouer
Jn noertbeuelant anden oeuer
Ende ghinc te cats rechte voert
Ende sceepte heb ic ghehoert

[Brill nummering]

Jn zuutvliet hi ende sine man
Ende voeren te wijchvliet an

Ende voert voer hi te remmerswale
Ende quam daer ten auont male
Den nacht dore ende den dach

[Brill nummering]

Die grote vastelauont lach
Bleef hi daer ende den nacht daer na
Sander dages als ic versta
Reide hi hem toe ende voer bi tide
Ouer an die ander zide

[Brill nummering]

Sine paerden waren ghereet
Doe hi dore die porte leet
Tote berghen sonder houden
Die ghene die met hem varen souden
Warent ghereit ende voeren mede

[Brill nummering]

Twe milen buten der stede
Doe reet hi vort ouer die heide
Een deel met sijns selfs gheleide
Die here van breda hilt hem bi
Ende dedem al dat hi

[Brill nummering]

Doen mochte te waerdicheden
Ende wilden doer sijn lant gheleden
Ende sine helpe wies hem an
Hem quamen doe sijns selues man
Opder heyden hem te ieghen

[Brill nummering]

Ende deden alse goede liede plegen
Dus reet hi voert tsinte gheerden berghe
Ende nam daer ruste ende herberghe
Daer bleef hi ene corte stonde
Ende beset als hi best conde

[Brill nummering]

Sine lieden ende sijn lant
Ende voer voert altehant
Jn henegouwen dor brabant
Daer hi blide lieden vant
Diene wel ontfingen als wi horen

[Brill nummering]

Nu was hem aldaer te voren

Een kint ghesekert van hogen gheslachte [chte achter de volgende regel]
Haer vader was van groten machte
Daer toe weldich ende rike
Tsconinx broeder van vrankerike

[Brill nummering]

Her karel was hi ghenant
Als ic te voren seide te hant
Die graue hadde hem vermeten
Dat hi woude suldi weten
Die ionghe bruut hebben te wiue

[Brill nummering]

Ende trouwedse te sinen liue
Ende leider toe sijn ghedochte
Ende reder toe dat hi mochte
Doet buter vasten comen was
Voer hi ende pijndem das

[Brill nummering]

Dat hi quam op ene stont
Jn dabdie telongepont
Daer hi vant die ionge maghet
Die hem harde wel behaghet
Daer was die bisscop van sissoen

[Brill nummering]

Diet harde wale conde doen
Diese trouwede beide te zamen
Dat moste wesen in gods namen
God moetse sterken als hi wel mach
Dit was op [o verbeterd uit een rechte stok] enen sonnendach

[Brill nummering]

Voer die opuaert ons heren
Dat hi nam met groter eren
Sijn wijf ende besliepse daer
Alsmen screef ons heren iaer
M ccc ende viue

[Brill nummering]

Graue willem in ionghen liue
Ende keerde weder ende ontboet te hande
Te hollant waert tsinen lande
Daer mens was [hier sere doorgestreept] blide zere
Ende danctens gode onsen here

[Brill nummering]

Nv so stont hem harde ziene
Eer hi der iaren neghen tiene
Hadde. haddi leden al
Alst is bescreuen groot ende smal
Ende doerwaden met ghenende

[Brill nummering]

Hier make ic mijns dichtens ende

[onderaan in de marge, door dezelfde hand die de codex schreef, in dezelfde notula waarmee hij de custoden noteerde: per manus mathei gerardi rectoris in naeldwijk; van der regel eronder is de onderkant grotendeels afgesneden door een boekbinder, maar de tekst zal hebben geluid anno moccc et xco feria via post pentecosten (waarbij de lezing van het woord et onzeker is)]

>