Snabilié, Maria Geertruida (1773-1838)

 
English | Nederlands

SNABILIÉ, Maria Geertruida (ged. Haarlem 28-4-1773 – gest. Haarlem 7-2-1838), schilderes en tekenares van bloemen en vruchten. Dochter van Louis Snabilié (ca. 1730-1784) en Helena Kramer (gest. na 13-7-1792). Maria Geertruida Snabilié trouwde op 3-4-1796 in Haarlem met Pieter Bartholomeusz. Barbiers (1772-1837), schilder en tekenmeester. Na 1 voorhuwelijkse dochter werden uit het huwelijk nog 4 dochters en 3 zoons geboren, van wie 1 zoon jong overleed.

Maria Geertruida groeide op in Haarlem als enige dochter van Louis Snabilié en Helena Kramer. Ze had vier broers, van wie er twee jong overleden. Maria Geertruida was hoogstens twintig jaar oud toen zij een relatie kreeg met de schilder Pieter Barbiers. Pieter, van huis uit rooms-katholiek, werd op 30 januari 1794 aangenomen in de lutherse gemeente van Haarlem. Blijkbaar was hij bereid omwille van de liefde over te gaan op een ander geloof – hoewel hij zelf beweerde dat hij dat anders ook wel gedaan zou hebben. Zijn vader was het hier geenszins mee eens, zoals blijkt uit het beroep dat de toen nog minderjarige Barbiers jr. op 19 maart 1795 deed op de Haarlemse stadsraad, omdat zijn vader weigerde zijn ‘voor God gesloten huwelijk’ met Maria Geertruida ‘door de wereldlijke overheid openlijk’ te laten wettigen. Ook blijkt uit dit beroep dat het paar op dat ogenblik al een kind (een dochter) had: het gevolg, zoals Pieter het omschreef, van een zwak moment ‘waarin de macht der liefde ons bedwelmde’ (brief aan de stadsraad d.d. 19-3-1795). Ondanks de protesten van vader Barbiers trouwden Maria Geertruida en Pieter jr. op 3 april 1796 in Haarlem voor de wet. In de daaropvolgende jaren werden nog vier dochters en twee zoons geboren (een derde zoon stierf waarschijnlijk als kind). In 1806 woonde het gezin in de Jansstraat en in 1819 in de Kleine Houtstraat.

Of Maria Geertruida Snabilié voor haar huwelijk al schilderde, is niet bekend. Evenmin is bekend of ze het vak misschien van haar man leerde. Als schilderes specialiseerde zij zich in bloemen en vruchten, een discipline waarop haar echtgenoot, schilder van vooral landschappen, historiestukken en genrestukken, zich in ieder geval niet had toegelegd. Daarnaast tekende zij ook wel dieren. Uit de catalogus van de kunstverzameling van Pieter Barbiers, opgesteld na zijn dood in 1837, blijkt dat Maria Geertruida vele studies naar de natuur maakte. Mogelijk bezocht zij daarvoor de bollenkwekers aan de Kleine Houtweg, in het verlengde van de Kleine Houtstraat. Een aquarel van een ‘Roos welke in het jaar 1811 in de omstreken van Haarlem aan de wilgenbomen bloeide’ en die in de catalogus van Frederik Muller uit 1884 omschreven staat als ‘Anomalie botanique’ geeft aan dat zij erop uit trok om bloemen te bestuderen (Femmes artistes, 2). Ze heeft verschillende malen geëxposeerd op de Amsterdamse tentoonstellingen van Levende Meesters.

Maria Geertruida Snabilié stierf op 7 februari 1838 ‘des namiddags te drie ure’ thuis aan de Kleine Houtstraat, ‘nalatende kinderen en vaste goederen’, aldus de overlijdensakte. Van haar zeven kinderen zouden zoon Pieter (1798-1848) en dochters Maria Geertruida en Caecilia Geertruida (1809-1850) ook gaan schilderen. Het is aannemelijk dat zij het vak hebben geleerd van hun ouders. Snabilié zelf raakte nagenoeg in de vergetelheid, al zijn in de twintigste eeuw nog aquarellen van haar hand enkele keren in exposities opgenomen.

Naslagwerken

Van der Aa; Van Eijnden en Van der Willigen [onder P. Barbiers Bartsz en zelfst. in aanh.]; Hostyn/Rappard; Immerzeel [onder P. Bartsz Barbiers]; Lexicon Noord-Nederlandse kunstenaressen; NNBW [onder P. Barbiers 3]; Petteys; Scheen; Thieme; Verwoert; Wurzbach.

Archivalia

  • Noord-Hollands Archief, Haarlem: DTB, Dopen [Maria Geertruida Snabilie en haar kinderen]. BS, Huwelijk en Overlijden [Maria Geertruida]. Stadsarchief Haarlem, Rood 560 (Ingekomen stukken 1788-1813), p. 178-183 [brief Pieter Barbiers aan de stadsraad, d.d. 19-3-1795).
  • Centraal Bureau voor Genealogie, Den Haag: familieadvertenties Barbiers en Snabilié.

Werk

Werk van Snabilié bevindt zich in het Rijksprentenkabinet (Amsterdam), Teylersmuseum (Haarlem), collecties van particulieren en de kunsthandel.

Literatuur

  • Catalogi van de tentoonstellingen van Levende Meesters, gehouden in Amsterdam in de jaren 1814, 1818 en 1820.
  • Catalogus van […] schilderijen, […] teekeningen […] fraaije geëtste en andere prenten […] alles nagelaten door wijlen den heer P. Barbiers Bz., kunstschilder en teekenmeester. Veilingcatalogus, Haarlem 1837 (Lugt nr. 14889).
  • Les femmes artistes. Catalogue d’une collection unique de dessins, gravures et eaux-fortes, composes ou executes par des femmes. Tentoonstellingscatalogus Frederik Muller & Co (Amsterdam 1884) 2, nrs. 13-14.
  • L.J. Bol, Bekoring van het kleine. Tentoonstellingscatalogus Dordrechts Museum (Dordrecht 1959) 20, nr. 12.
  • H. van Hall, Portretten van Nederlandse beeldende kunstenaars: repertorium (Amsterdam 1963) 13, 310.
  • D. de Hoop Scheffer e.a., Gids voor het Rijksprentenkabinet: een overzicht van de verzamelingen met naamlijsten van graveurs en tekenaars (Amsterdam 1964) 185.
  • S. Segal, Boeket in Willet. Nederlandse bloemstillevens in de achttiende en de eerste helft van de negentiende eeuw. Tentoonstellingscatalogus Museum Willet-Holthuysen, Amsterdam (Amsterdam 1970) nr. 6.
  • F. Lewis, A dictionary of Dutch and Flemish flower, fruit & still life painters, 15th to 19th century (Leigh-on-Sea 1973) 67.
  • P. Mitchell, European flower painters (Londen z.j. [1973]) 235-236.
  • R.E. Jellema, Herhaling of vertaling? Natekeningen uit de achttiende en negentiende eeuw. Tentoonstellingscatalogus Teylers Museum Haarlem (Heemstede 1987) 55, nr. 44.
  • Leslie A. Schwartz, The Dutch drawings in the Teyler Museum, deel 4: Artists born between 1740 and 1800 (Haarlem/Gent 2004) 57, 406-408.
  • N. Köhler red., Painting in Haarlem, 1500-1850: the collection of the Frans Hals Museum (Haarlem/Gent 2006) 366, 383.

Illustratie

Portret, door Pieter Bartholomeusz. Barbiers III, ca. 1826 (Frans Hals Museum, Haarlem / foto Tom Haartsen).

Auteur: Marloes Huiskamp

Biografienummer in 1001 Vrouwen: 613

laatst gewijzigd: 13/01/2014