OM [de initiaal ter hoogte van zeven regels en versierd met penwerk] dat ic niet en wille
Dat mijn sijn ligghe stil
Ende verderue mit ledicheden
Willic v al hier ter steden

[Brill nummering]

Segghen wie de grauen warenhier een punt, mogelijk ter afscheiding van deze regel van het vers in de rechter kolom; ook de volgende naar rechts uitspringende verzen 6 en 7 zijn afgesloten met een punt, evenals de daaropvolgende verzen 8-13
De hollant in haren iaren
Hadden onder haer beduanc
Ende hoe verre dat haer ganc
Met rechte gaet in vrieslant

[Brill nummering]

Also als icket bescreuen vant
Jn den cloester tecghemonde
Jn latine in vraier orconde
Sonder fauele sonder lieghen
Ende sonder iement te bedrieghen

[Brill nummering]

Want et dinket mi wesen scande
Dat de lieden vanden lande
Ander giesten vele weten
Ende si des hebben vergheten
Wanen si selue sijn gheboren

[Brill nummering]

Ende wie si waren hier tevoren
Die tlant wonnen entie erve
Daer si of nutten de bederue
Dat willic hier doen weten
Wie die lande hadden beseten

[Brill nummering]

Hier te voren in ouden tiden
Ende dit kortelike ouer liden
Dese pine ende dit ghepens
Sendic v heer graue florens
Dat ghi sien moghet ende horen

[Brill nummering]

Waen dat ghi sijt gheboren
Ende bi wat redenen ghi in hant
Hebbet zeelant ende hollant
Ende bi wat redenen dat ghi soect
Vrieslant dat v so sere vloect

[Brill nummering]

Hem bid ic de noeit en began
Ende de ouer ghemene man
Om te berechtene sette lansheren
Dat hi mi dat moete leren

Dat ic de waerheit so verclare

[Brill nummering]

Dat men weten moete dat ware
Ouden boeken horic ghewaghen
Dat al tlant beneden nimaghen
Wilen neder zassen hiet
Also alst de stroem versciet

[Brill nummering]

Vander mazen ende van den rine
Die scelt was dat west ende sine
Also als si valt in de zee
Oest streckende mijn no mee
Dan toter laueten of ter eluen

[Brill nummering]

Die keysere van romen selue
Ontsaghen menich warf dit lant
Want menre wreet volc ende sterc in vant
Entie quaet te zoekene waren
Dicken quamen si met scaren

[Brill nummering]

Om dat roomsche rike te cranken
Ende verheerden de rijn vranken
Wiltenborch hiet haer hoeft stat
Daer tvolc menich iaer in sat
Na ons heren gheboernesse

[Brill nummering]

CCC. iaer zestich ende zesse
Wort keyser valentiniaen
Goet kersten was hi sonder waen
Jn sinen tiden waren si ghetoghen
De neder zassen ende wilden poghen

[Brill nummering]

Te nederne de roomsche ghewelt
Daer beghincse op een velt
De keyser ende wan hem an
Haer scepe ende menighen man
Jnt neder lant neuen den rijn

[Brill nummering]

Doe wan hi voert met siere pine
Haer lant dat noch sere is vast
Ende setter in so menighen gast
Diese ghiselden ende dwonghen
Te dienen der roomscher tonghen

[Brill nummering]

Dus mosten si den zeghe verliesen
Die neder zassen heten nv vresen

[de beginletters van de eerste zeven regels van de kolom zijn vanwege ruimtegebrek, veroorzaakt door het opschuiven van de regels naast de initiaal in de linkerkolom, niet los van de volgende tekst gezet]

De name wanic dat ierst vant
Rome want ets een cout lant
Heidijn bleuen si noch hier naer

[Brill nummering]

Meer dan driehondert iaer
Ende dienden heidinen lantsheren
Eer dat si hem wilden bekeren
Nv worden sider moghendelike
Die koninghe van vrancrike

[Brill nummering]

Heren ouer al duutsche lant
Also dat in haer lant
Vrieslant quam als ghi moghet horen
Want pippijn van harstelle gheboren
Die tsweert van vrancrike droech

[Brill nummering]

Hadde oerloghen ghenoech
Jeghen rabboude den goeds viant
De hertoghe was van vrieslant
So dat hine verwan met eren
Jnt carnacioende afkortingsstreep staat boven de i ons heren

[Brill nummering]

Vic twintich ende viere
Doe sende hi inden lande sciere
Willebroerde de eerste bekeerde
Die vriesen ende ghelouen leerde
Tote west cappel dat hi quam

[Brill nummering]

Daer hi aen beden vernam
Mer cruuswise over enen god
Dat beelde doer ons heren gebod
Brac hi ende heuet tfolc ghescouden
Maer dat heuet hi swaer ontgouden

[Brill nummering]

Want .i. de mercuriuse wachte
Sloeghen in sijn hoeft onsachte
Dat hi storte daer sijn bloet
Nochtan predicte hi metter spoet
Twoert ons heren als gods seriant

[Brill nummering]

Vanden west ende van vrieslant
Oestwaert duer de lande recht
Onthier ende hi quam tutrecht
Dat wiltenborch hiet te voren
De afgode dede hi te storen

[Brill nummering]

Ende maecter ene kerke mede
Misse te horen den kerstinede
Ende daer toe ons heren woert
Ende wanderde te romen inde poerte
Sergius de pauwes benediede

[Brill nummering]

Ende hine aertsche bisscop wiede
Te prediken ons heren woert
Sette hi tutrecht inde poert
Den bisscop stoel ende besat
Als aertsche bisscop eerst de stat

[Brill nummering]

Ende noyt seder over een
En was daer aertsche bisscop geen
Jnghels was willebroert becant
Gheboren van noorthumbert [de eerste o verbeterd uit c, door de tweede o er in een rondboogverbinding tegenaan te schrijven (deze scribent schrijft elders geen rondboogverbinding na o)] lant
Ende want de ingels sijn gewassen

[Brill nummering]

Als men leest van neder zassen
Conste hi de bet de vriessche tale
Dat mach elc man proeven wale
JNt [lombarde J ter hoogte van zes regels, buiten de kolom] carnacioen ons heren
Als ons vraie historien leren

[Brill nummering]

Seven hondert tiene ende viere
Starf pippin [verbeterd uit pipin, door van de tweede i een p te maken en de n met een extra been en een accent op de eesrte stok uit te breiden tot in] de stoute fiere
De gheboren was van haerstelle
Ende liet enen zone gheselle
Was hi des wader van hoghen doene

[Brill nummering]

Karel marteel hiet hi de koene
De menighe stoute vromichede
Op de felle heidine dede
Tien tiden lesen wi ende indien daghen
Waren vele bisscoppen de plaghen

[Brill nummering]

Te vaerne after lande castien
Omme van den mammerien
Te bekeren dat heidine diet
So dat in dien tiden sciet
Van sans de bisscop wolfram

[Brill nummering]

Ende in vrieslant dat hi quam
Prediken niet als de blode
So dat hi den hertoghe rabbode

Van vrieslant so heuet belopen
Dat hi hem kerstijn wil doen dopen

[Brill nummering]

Ende was ter vonten komen
Ende heuet den enen voet ghenomen
Ende dien inde vonte gheset
Doe vraghedi eer hi voert ginc bet
Weder dat sine vorders waren

[Brill nummering]

Meer onder der saligher scaren
So inder hellen ghevallen neder
Sente wolfram antwoerde weder
Dat sine maghe waren ver loren
De [e in tweede instantie aan de majuskel D vastgeschreven] heidijn storuen daer te voren

[Brill nummering]

Rabbout sprac soen mach ic niet
Mier gheselscap wats ghesciet
Jn der hellen niet begheuen
Ende metten lettel aermer leuen
Jn hemelrike sonder waen

[Brill nummering]

Die mi een twinc [de laatste letter eerder een c dan een t] niet en bestaen
Vter vonten hi den voet wt toech
Ente duvel diene verdroecht
Die hem viele goets behiet
Ne hilt hem vorwaerden niet

[Brill nummering]

Want hi starf op den derden dach
Ende voer daer hi sine maghe sach
Dit ghesciede als wi leren
Jnt carnacioen ons heren
Seuenhondert twintich ende achte

[Brill nummering]

Menich vanden vrieschen gheslachte
Wert kerstijn om dat dus verginc
Rabbouts des hertoghen dinc
Want willibrort ende wolfram
Ende ander volc dat mit hem quam

[Brill nummering]

Be keerden dat vriessche diet
Sente willeboert de versciet
Na ons heren gheboernesse
Seuen .C. iaer [C gerubriceerd; de i verbeterd uit de aanzet van een bovenschacht] dertich ende zesse
Sente bonifaes de ontfinc

[Brill nummering]

Den stoel so dat hi prediken ghinc

Jn vrieslant tote laueten oest
Ende heuet vermaent ende ghetroest
Altfolc kerstindoem tontfane
Te dockinghenc verbeterd uit ronde r daer quamen hem aen

[Brill nummering]

Die onbekende wilde vriesen
Die ghelike ver woeden riesen
Hem versloeghen ende sine ghesellen
Dus als ghi hier hoert ver tellen
Wies in vrieslant die kerstijn wet

[Brill nummering]

Ende worden ghetemmet ende gheset
Bider fransoisen moghenthede
Ende bider predicaden mede
Dat si kerstindoem ontfinghen
Eer de hollantsche grauen opghingen

[Brill nummering]

Na pippine als ic hier voren seide
De hertoghen rabboden tonder dede
Wort here sijn soen karel marteel
Ende duanc alle de lande gheheel
Van vrieslant tot ouer gheronde

[Brill nummering]

Jn vrancrike ne mocht tier stonde
Altoes niemant coninc wesen
Het en was altemael bi desen
Ende als men hem boot de crone
Seide hi het waer noch also scone

[Brill nummering]

Coninghe dwinghen ende iaghen
Dan selue de crone draghen
Dese starf in ons heren iaer
.Vijc. ende xli dats waer
Ende liet sinen sone tlant

[Brill nummering]

Die cleine pippin was ghenant
Dese heuet die vrancse crone ghenomen
Hem de van troyen waren comen
Biden pauwes zakarien
Ende was deerste vander partien

[Brill nummering]

Daer hi wt was gheboren
De ter crone was vercoren
Al duutsche ende twalsche mede
Was onder sine moghenthede

Ende vrieslant was hem onderdaen

[Brill nummering]

Hi strarf als wi voer waer verstaen
Vijc ende achtentsestich iaer
Jnt carnacioen gods dats waer
Karel die grote nam moghendelike
Naden vader tkonincrike

[Brill nummering]

Onder sine moghenthede
Was al duutsche ende twalsche mede
Beide vrieslant ende spaenghen
Lombaerdien ende almaengen
Sassen heeft hi driewerf te stoert

[Brill nummering]

Ende predicte hem ons heren woert
Ende deedse kerstindom verkiesen
Van desen beroemen hem de vresen
Dat si waren ghescouden vri
Want in sinen tiden segghen si

[Brill nummering]

Waren si so eighin als ende als
Dat si strop droeghen omden hals
Ende om dat si hem rome wonnen
Dat wi ghevinden niet en konnen
Jn ghenen ystorien bescreuen

[Brill nummering]

Soude hise vri hebben ghegheuen
Wi vinden dat hi rome berechte
Ende hi ontliuede heren ende knechte
Die den pauwes leuen blenden
Noeit en lasen wi noch en kenden

[Brill nummering]

Dat kaerl de stat van romen belach
Tote an sinen sterf dach
Noch vanden vriesen en sprect boec niet [niet achter de voorafgaande regel]
Het waer bescreuen waers oec iet
Kaerl wort keyser met eren

[Brill nummering]

Jnt carnacioende afkortingsstreep boven de c ons heren
Viijc iaer ende twee
Xiij. iaer een lettel mee
Was hi keyser ende leue voer waer
Mijn dan .lxxij [vóór de l een geradeerde x] iaer

[Brill nummering]

Na hem quam lodewich sijn soen
Keyser ende koninc was de gone

Omtrent .xxvj. iaer
Die vriesen gauen hem openbaer
Beide dienst ende tribuut

[Brill nummering]

Aldes vader rike vut ende vut
Helt hi al meer ende minder
Dese starf ende liet dre kinder
Die niet en konsten vriendelike
Ghedelen des vader rike

[Brill nummering]

Ende quamer omme tenen wighe
Bi autsore mit groten prigen [g verbeterd iets anders, mogelijk uit de eerste haal van een lange s]
Die .ij. ionxte iegen den ouden
Dat si suaerlike al ontgouden
Want vrancrike verloos te vele

[Brill nummering]

Opden dach inden nijt spele
Ende nieman wan daer zeghe mede
Na den wighe maecten si vrede
Ende lotaris die douste was
Bleef keyser ende hadde als ic las

[Brill nummering]

Romen ende tlant van lombaerdien
Ende hier ouer de stede vrie
Mets ende oestrike al ghemene
Dat lootrike nv heet al rene
Kaerl de doutste daer na was

[Brill nummering]

Hadde dat lantscap als ict las
Dat nv bewesten der mase leghet
Hollant brabant vlaendren men seghet
Al west om neven der zee
Menstren daer toe ende oec mee

[Brill nummering]

Al toter gheronden voort
Lant velt rente ende poort
Lodewijch de die ionxte was
Jonste de auonture das
Dat bouen der masen as was sijn

[Brill nummering]

Ende al duutsche lant over rijn
Sassen duringhen vranke lant
Al vellet in sijn hant
Hier latic vanden kaerlinghen
Mijn scriuen bliuen ende mijn dinghen

[Brill nummering]

Ende hebbe v [v boven de regel toegevoegd] bi dien gheseit
Die redene de hier is voer leit
Om te toghene hoe vrieslant
Eerst quam inden roemschen bant
Ende om te paiene hem van desen

[Brill nummering]

Dat si emmer vri willen wesen
Ende sonder here houden tlant
Dat ic bescreuen noyt en vant
Dat dies kerstijn volc oyt plach
Seder dat ane gijnc de dach

[Brill nummering]

Nv hoert daer ict al om began
Hoe hollant eerst greue ghewan
Sijt des seker ende ghewes
Dat de graefscap van hollant es
Een stic van vrieslant ghenomen

[Brill nummering]

Want als ons es te voren comen
Als men screef .viijc. iaer
Ende .iij. ende sestich ouerwaer
Kaerle de kalewe zekerlike
De coninc was in vrancrike

[Brill nummering]

Ende van vrieslant hadde een deel
Begonsten stichten al gheheel
Hollant vte sinen conincrike
Want [hier een geradeerde g] hi gaf [f verbeterd uit iets anders] enen diderike
Dese lande de wi alle tesamen

[Brill nummering]

Noemen sullen in ouden namen
Daer de hantveste dus of seghet
Die tecgmonde lach of leget
Jn der driuoudicheden name
Kaerle want gode is bequame

[Brill nummering]

De coninc is van vrancrike
Billic isset sekerlike
Der hoecheit der coninc crone
Te eerne met milden lone
Die onse vrient sijn ende ghetrouwe

[Brill nummering]

Des willic datmen dit bescouwe
Ende kenlic het sie ionghe ende oude
De hem ande kerke houden

De nv sijn ende sullen sijn mede
Dat tonser ieghenwoerdichede

[Brill nummering]

Die eerlike graue haghene bat
Onser goedertierheit dat
Dat wi grauen diedrike
Onsen ghetrouwen sekerlike
Somighe dinghen aldaer ter stonde

[Brill nummering]

Dats de kerke van egmonde
Met al dat daer toe behoert
Dats van suuchardes [voor de c is ook de lezing t mogelijk] haghe voert
Tote voertrappen ende kinnen
Liefliken ghehoorden wi hem

[Brill nummering]

Ende ontfinghen sine bede
Alst recht was ende billic mede
Ende gheuen onsen ghetrouwen man
Wies name dat staet hier bouen an
Metten dienstluden diere in sijn al

[Brill nummering]

Ende diemer noch in hebben sal
Ghemeenlike datmen hier bouen seide
Met bossche meersche water ende weide
Wi heten ende ghebieden dit
Gheliker wijs als hi besit

[Brill nummering]

Ander goet ende ander steden
Jn gherechter eerwachticheden
Dat hi van onser houesscheden
Des ghelike ghebruke mede
Sekerlike te sinen liue

[Brill nummering]

Ende so wat so na hem bliue
Ende om dat hem sulle bliuen
So ghebiede wi in dit scriuen
Dat hi vrilike houde ditte
Ende oec mitte ende besitte

[Brill nummering]

Ende hi doe ende oerdinere
Na sinen wille na sinen ghere
Daer mede bi goeds ghenadichede
Dats hem niement doe onvrede
Ende want wi willen dat onse gheuen

[Brill nummering]

Ewelike na onsen leuen

Woerde ghehouden sonder breken
Hebben wire de hant toe ghesteken
Ende hieten dat ment seghelen soude
Met onsen vingherlijn van goude

[Brill nummering]

Ghegheuen in ons heren iaer
Achte hondert ende daer naer
Driewerf twintich ende .iij. mede
Tote bladele tere stede
Dat een dorp is ende so heet

[Brill nummering]

Neghen daghe als ment weet
Voor midde zomer sinte ians dach
Als sine gheboernesse lach
Dus als wijt connen bevinden
Be gonstem eerst onder winden

[Brill nummering]

Hollant dattet graue ontfinc
Noch gheviel na dese dinc
Dattes kaerlen kaelwen [de eerste haal van de w verbeterd uit een rechte stok] broeder
De coninc was ende behoeder
Ouer aelmaenghen als men las

[Brill nummering]

Hier voren daer sijns ghewagen was
Desen seluen diderike
Gaf hi ende makeden rike
Daer ic of de hantveste al
Jn duutsche woort ombinden sal

[Brill nummering]

Der drivoudicheit teren
Lodewich bider gracie ons heren
Coninc wi willen dat cont si
Onsen ghetrouwen verre ende bi
Beide de nv sijn entie hier naer

[Brill nummering]

Sijn sullen ouer menich iaer
Dat onse wijf de conincginne
Vrouwe emmer daer wi an dragen minne
Onse hoghe ieghenwoerdichede
Ane ghinc met hare bede

[Brill nummering]

Dat wi den graue diderike
Onsen ghetrouwen sekerlike
Soude gheuen een foreest
Dat in dat graefscap is meest

Ende wasda bi namen heet

[Brill nummering]

Ende twater datter duer gheet
Vut vaert in vaert mersch ende weide
Lant ende onlant daer toe beide
Ende aldat tote dien foreeste
Behoert in water ende in geeste

[Brill nummering]

Ende wiere gheboet toe daden echt
Dit daden wi gherne ende hets [t verbeterd uit een opgaande schacht, en de eind-s lang] recht
Ende gheuen in desen brieue
Den seluen graue onse lieue
Dat foreest dat het sijn si

[Brill nummering]

Ende besit als sijn erue vri
Ende hijt besitte van nv voert
Met al datter nv toe behoert
Hi selue ende sijn erfnamen
Of wien dat sijt oec altesamen

[Brill nummering]

Vercopen willen of ane legghen
Sonder enich weder segghen
Ende om dat dit vaste sal staen
Es onse ghebot daer toe ghedaen
Ende hebber de hant toe ghegeuen

[Brill nummering]

Ende hieter oec den zeghel an geuen
Van onsen vingherlijn tewaren
Ghegheuen in ons heren iaren
Ten dertiensten daghe van aprel
Viijc. iaer [i verbeterd uit een opgaande schacht door er een accent boven te zetten] ende also wel

[Brill nummering]

Achte ende sestich dus began
Hollant graue te vanghene an
Weet wel dat ic noyt en las
Wie anders dese graue was
Als ons de letteren doen verstaen

[Brill nummering]

Dan hi gheboren was sonder waen
Jn manieren ende bi ghelike
Vanden gheslachte van vrancrike
Of lichte emme de coninghinne
Doer wies bede ende doer wies minne

[Brill nummering]

Hi den graue dit goet gaf
Lodewich daer wi seiden af

Was hem lichte na be lanc
Want dit es de omme ganc
Sulc lant ende sulke hant veste

[Brill nummering]

Ne souden de moghenste ente beste
Enen ongheboerne ioncgelinc
Niet gheuen omme ghene dinc
Dideric nv sijt seker das
De deerste graue van hollant was

[Brill nummering]

Hadde enen broeder de hiet walgher
De weert was ende geer
Jn sinen tiden ende ghetrouwe
Dideric hadde enen vrouwe
Die ghene [lezing van de n is zeker] binamen hiet

[Brill nummering]

Jn sinen tiden eist ghesciet
Dat sinte aelbrecht was vonden
Bi ere nonnen die tien stonden
Den graue wijsde waer hi lach
Ende hi ginc op enen dach

[Brill nummering]

Ende dede sijn ghebeente verdraghen
Ter steden daer hi nv leget bi daghen
Ende makede op hem ene kerke
Houtin van sulken ghewerke
Als doe lovelic was ende sede

[Brill nummering]

Nonnen sette hi daer in mede
De gode ende sinte aelbrecht
Louen souden na kerstijn recht
Jn vroenle gaf hi hem rentende dinghe
Jn alkemare ende in kallinghe

[Brill nummering]

Daer si mede leuen mochten
Ende gode dienen op dat sijs rochten
Dit was rechte tote egmonde
Dat thouet ende tbeghin ter stonde
Vander graefscap van hollant was

[Brill nummering]

Also als ict bescreuen las
Eens dinghes ic mi hier beroeme
Dat in ghetrouwen kerstimdoeme
Dese grafscap is begonnen
Want als wi ghemerken connen

[Brill nummering]

Dideric deerst fondament
Stichten kerken ende couent
Gode ende onser vrouwen teren
Ende den heilighen ons heren
Want sinen patroen aelbrecht

[Brill nummering]

So eerde hi in allen recht
Dies wast recht dat god selue woude
Dat voert in eren wassen soude
Als et dede [de eerste d verbeterd uit een opgaande schacht] dat moghedi horen
Die dideric de god hadde vercoren

[Brill nummering]

Wan enen sone an sijn wijf gheuen
De dideric is gheheten bleuen
Ende hi ende salichlike sijn lijf
Hi ende vrouwe gheue sijn wijf
Waren tegmonde begrauen

[Brill nummering]

Dat si stichten met hare hauen
Maer de ghene de tlatijn bescreef
Jn weet waer bi dat achter bleef
Hine bescreef dat iaer niet mede
Daer hi sinen ende in dede

[Brill nummering]

Bideen es mi oncont das
Hoe langhe dat hi graue was
Jndes diderics tiden als ict vant
Was .i. graue in vrieslant
Die gherolf bi namen heet

[Brill nummering]

Ende wan als men bescreven siet
An coninc arnoude van vranke lant
Dat hi hem gaf bosch mersche ende zant
Dat sinen graefscappe lach ghelaghe
Tusschen den rijn ende zuudhardf haghe

[Brill nummering]

Visscherie ende anders renten
Ende quitet hem van parlementen
Doe screefmen lxxxix. iaer
Tin carnacioen [voor de tweede c is ook de lezing t mogelijk] gods dats waer
Ende daer toe mede achte hondert

[Brill nummering]

Bideen mi alte seer wondert
Dat dit onscamel vriessche diet
Dat van ystorien en weet niet

Hem beroemt ende seghet
Dat kaerl de tote aken leghet

[Brill nummering]

Ghevriet soude hebbe hoer lant
Ende ment noit in gheesten vant
Ende si na deen kaerl nochtan
Als ander beduonghene man
Hadden naer .cc. iaer

[Brill nummering]

Lantsheren ende dienden voer waer
Eer si op hieuen de hant
Jeghen de grauen van hollant
Dese gherolf [r verbeterd uit een opgaande schacht] de haer graue hiet
Men vint van [v verbeterd uit een opgaande schacht] hem anders niet

[Brill nummering]

Dan hem gaf te vranken voerde
Coninc arnout dat mine woerde
Hier te voren hebben ontbonden
Lichte hi starf in sinen stonden
Sonder kijnt ende onse grauen

[Brill nummering]

Worden heren van siere hauen
Want icker anders niet of vernam
Wan hi was of wan hi quam
Dan sine hantveste tegmonde
Wilen lach in ouder stonden

[Brill nummering]

Nv keric tonsen graue weder
Daer ic de geeste of seide neder
Na [in de marge vóór de lombarde N een representant N] dideric den eersten graue
Quam sijn sone daer ic aue
Segghen sal wel ende waer

[Brill nummering]

Want den vader volghe di naer
Jn kerstenliken daden na rechte
Hi vercoes sinte aelbrechte
Want de kerke tegmonde
De sijn vader in siere stonde

[Brill nummering]

Wan houte teerste maken dede
Brac hi ende sette daer ter stede
Een goeds huus van steine al
Dat van koste niet was smal
Enen fiertre hi mede berechte

[Brill nummering]

Daer hi in leide sint aelbrechte

De nonnen heeft hi danen ghedaen
Om dat de vriesen sonder waen
Hem waren so fel ende so suaer
Ende hi sette de moneke aldaer

[Brill nummering]

Daer al noch opden dach heden
Couent woent aldaer ter steden
Ende mersde hem haer goet nochtan
Jn scaghen ende in haregan
Tote egmonde ende in rimigghen

[Brill nummering]

Bi hemskerke ende te zutherem
Van winnen tote aran [de tweede a verbeterd uit een andere letter, mogelijk uit c of t] also
Ende dekerke van heilichlo
Tiende ende kerke van zassenem
Ende scone rente oec in waelhem

[Brill nummering]

Jn limmen ende in baelhem
Jn smittem ende in arem
Jn ordebolle ende inthose mede
Jn obinghen ende in heemstede
Ende bi bemstre gaf hi hem goet

[Brill nummering]

Tusschem zulinghen de vloet
Ende huuslede vier morghen vrie
Ende daer toe de vischernie
Jn velsen lant ende den outaer
Sinte achten daghe dore dats waer

[Brill nummering]

Jn voerhout tiende ende kerke mede
Die tiende van nortike die stede
Jn alcmaer die tolne alte male
Dus goede hi de heren wale
Dese dideric goed ende wert

[Brill nummering]

Had een wijf heet hildegaert
Houesch van leuen ende van zeden
Vol alre doghentachticheden
De sinte aelbrecht te deele
Gaf vtermaten scone iuwele

[Brill nummering]

Wonder sconeit van maniere
Soe gaf hem ene taefle diere
Bede van seluere ende van goude
Ende van stenen menichfoude

Men vint int romsche rike ghene

[Brill nummering]

Dies ghelike diere stenen
Als in ghene taefle staen
Daer in vantmen sonder waen
Den topaes metten robine
Saffiere ende corangeline

[Brill nummering]

Onikel ende calcednie
Ende menighe miraude scone
Liguriuse ende elitrope
Jaspire groene van dieren cope
Den camachien ende den akaet

[Brill nummering]

Den ostelaen de niet es quaet
Hem de onghesien wille gaen
Wasser oec mede inghedaen
Dese taefle diere ende waert
Gaf sente aelbrecht hildegaert

[Brill nummering]

Van hollant de ander grauinne
Oec gaf si doer sine minne
Enen ewangelien boec der mede
Ghemaect met groter dierhede
Van edelen [d verbeterd uit een rechte stok, en l uit de aanzet van een andere letter] stenen van finen goude

[Brill nummering]

Jn weet wie beteren toghen soude
Al hadden wi anders geen orconde
Wane onse graefscap begonde
So van edelen vrien conne
So van dorpers inden begonne

[Brill nummering]

So makets ons dese taefle vroet
Die erue ende dat grote goet
Dat men gaf tote egmonde
Dat van edelen tronke begonde
Want et en es te wanen niet

[Brill nummering]

Dat al dat ghemene diet
Dat tusschen der eluen woent enter seinen
Ende vanden berghe haer neder al reine
Toter nort zee al ghemene
Gheremerden niet die diere stene

[Brill nummering]

Diemen inde taefle ziet
Hier bi sone eist te waenne niet

Al hebbent de scriuers vergheten
Hen was .i. edel tronc vermeten
Ende van den kerstinen zeden

[Brill nummering]

Die gode also vele eren deden
NV hoert de ystorie voert
Die graue dideric als ghi ghehoert
Hier voren hebt die waerheit das
Dat hi de eerste graue was

[Brill nummering]

De van hollant graue hiet
God de alle zaken vorsiet
Gaf hem kinder [d verbeterd uit een opgaande schacht] van groter waerden
Bi sinen wive [na de e een geradeerde letter, mogelijk een horizontaal doorstreepte n] vrouwe hildegaerden
Die haer vorders verwonnen mede

[Brill nummering]

Jn doghedeliker werdichede
Enen sone aernout hiet
Dien hi hollant na hem liet
Ende egbrecht enen anderen daer naer
De daer naer ouer somich iaer

[Brill nummering]

Also als ict bescreuen las
Aerdsch bisscop van tieren was
Daer ic een deel of segghen sal
Ende niet dan de wereit al
DEse doe hi aerdsch bisscop was

[Brill nummering]

Ghedochte hem wel int herte das
Wanen hi comen was van gronde
Ende eerde tgoeds huus tegmonde
Als sine vorders [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren] daden na rechte
Ende offerde sente aelbrechte

[Brill nummering]

Ene goudijn cruce van scoenre manieren
Ende oec ene kasuffle diere
Ene aelmatike ende een missael
Capittelaer ende .i. passionael
Ende ander goede boeken der met

[Brill nummering]

Doude ende nie wet
Bescreuen in letteren fine
Ende vol heilichdoems ene scrine
Arnout sijn broeder nam met eren
Een wijf in dat iaer ons heren

[Brill nummering]

Neghen hondert iaer ende tachtich
Van gheslachte groet ende machtich
Van grieken sconinx dochter waert
De ghe heten was lutgaert
Teofanus was hoers vader name

[Brill nummering]

Ene suster hadsoe bequame
De teofana was ghenant
De keyserinne was becant
Des derdes keyser otten moeder
Dese minde als haren broeder

[Brill nummering]

Den ionghen arnoude van hollant
So dat si enen wech vant
Entie aerdsche bisscop egbrecht [vóór de e een doorstreepte en geëxpungeerde a, en de g verbeterd uit l]
Van trieren die sijn broeder was echt
Ende de beiagheden beide gader

[Brill nummering]

Den graue diderike aernouds vader
An coninc otten haren sone
De sieder keiser was na tgone
Dat men hem [m verbeterd uit twee bovenschachten; de twee streepjes aan weerszijden erboven zijn mogelijk als expunctie van de bovenkant op te vatten] in erven gaf
Altgoet daer te voren af

[Brill nummering]

Sine vorders waren dienst man
Ende hi breder hem nochtan
Aldus sprac als ghi hier hoert
De hantveste in dwtsche woert
JNden [lombarde J ter hoogte van zeven regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] name der drivoudicheden

[Brill nummering]

Otte bi goeds ionsticheden
Coninc wi willen dat cont si
Al onsen ghetrouwen verre ende bi
De nv sijn ende sullen sijn mede
Hoe wi om onser moeder bede

[Brill nummering]

Onser vrouwen om haer minne
Teofana der keiserinne
Ende daer toe emmer augusta
Ende om ons ghetrouwes vrients daer na
Van trieren bisscop egbrecht

[Brill nummering]

Ende om heinrics bede echt
Hertoghe van beyeren ons neven
Diedrike van hollant wilden gheuen

Wat dat hi van ons hout in lene
Jn dienste dat wijt hem al rene

[Brill nummering]

Jn gherechter erven gauen
Wat so hi helt of lants of hauen
Tusschen desen .ij. wateren ysel ende liore
So ghevent wijt hem te vrier core
Met alder nutscep de hi besat

[Brill nummering]

Aldaer te voren inde stat
Ende wi gheuen voert hem der nare [na de e een geradeerde letter, mogelijk een horizontaal doorstreepte n]
Al dat hi in zonnemare
Dat dorp besat voert ende bi
Dat het voert sijn eighin si

[Brill nummering]

Noch dat tusschen .ij. watren leghet
De men dus te noemen pleghet
Medemelec ende chinneloes
Met datter toebehoert altoes
Gheuen wi hem al eighin echt

[Brill nummering]

Ende daer toe mede al dat recht
Van texele ende datter toe behoert
Jn vrien eighindome voert
Vut ghenomen trecht allene
Dat men heet huuslade int ghemene

[Brill nummering]

Dit recht willen wi dat hem an coemt
Jn de graefscap de men dus noemt
Kinhem texele ende maeslant
Ende hi vort hebbe in sine hant
Macht te doene met desen goede

[Brill nummering]

Sinen wille ende sine ghemoede
Wisselen gheuen of vercopen
Of so wat datter op mach lopen
Dies gheuen wi hem dese letteren fine
Besegelt met onsen vingherline

[Brill nummering]

Ghegeuen int iaer goeds dats waer
Neghen hondert ende .lxxxv. iaer
Jnden oest opden zeluen dach
De na sente bertelmeus lach
Tote niemaghen al openbaer

[Brill nummering]

Jn otten des coninx ander jaer

Dus moghedi merken de waerheit das
Dat otte nochtoe gheen keiser was
Want hi hem inde letteren niet
Augustus noch en bescreef noch en hiet

[Brill nummering]

Wes bewinden hem dan de vriesen
Wanen si ver dullen ende verriesen
Die ghene de dat waer weten
Dat si hem vrieheden vermeten
De hem kaerle de grote gaf

[Brill nummering]

Daer men niet en vindet af
Ende dit was .C. ende lxx. iaer
Na den groten karel dats waer
Dat dese hantveste was ghegeuen
Ende nochtoe waren si bleuen

[Brill nummering]

Almaengen [de tweede e verbeterd uit een bovenschacht] onderdaen
Als ment voer waer mach verstaen
Hier endt op die vriesen mijn scelden
Ende wil mijn belof verghelden
Vanden graue diedrike

[Brill nummering]

Dien otte dus makede rike
DEse didrike van heilighen doene
Dede op heffen sinte ieroene
Want die sint hiet openbaere
God ons heren martelare

[Brill nummering]

Van nortdike daer hi lach begrauen
Dede hine met coste ende met hauen
Eerlike voeren tegmonde
Daer hi leget nv ter stonde
Dideric versciet van desen leuene

[Brill nummering]

Doe men tachtich ende seuene
Ende neghenhondert screef de iare
Na dat die maghet was moeder mare
Hi ende sijn wijf worden begrauen
Tegmonde dat si met hauen

[Brill nummering]

Ende met erven hadden gherijct
Ewelike haer weldaet blijct
Hi ende sijn vader als ict vant
Waren grauen van hollant

C. iaer twintich ende viue

[Brill nummering]

Nu latic [c verbeterd uit iets anders] van desen graue bliuen
Jc saelt wel weder ane vaen
Bin haren tiden so is te gaen
Kaerls gheslachte dat onscone
Verloos de roomsche entie vrancsche crone

[Brill nummering]

Kaerl grote liet enen zone
Lodewich so hiet die gone
Als hier voren staet ghescreuen
Van hem sijn drie kijnder bleuen
Lotarise quam anlotrike

[Brill nummering]

Ende van lombaerdien tkeiserrike
Lodewike quam aelmaengen an
Dus waer si keiser de .ij. iaer
Jnt roemsche rike langhe daer naer
Sonder dat allene .ij. iaer

[Brill nummering]

Haer darde broeder keiser was
Kaerl de calewe als ict las
De te monte sarepte was ontfaen
Ende heuet zwaert abijt anghedaen
De heren die horden ten gheslachte

[Brill nummering]

Holpen die heilighe kerke met machte
Dat si hare hertoechdoeme gauen
Ende haer graefscappe ende andre hauen
Ende maecter biscopdoeme af
Ende grote abdien na dat elc gaf

[Brill nummering]

Daer si hem begauen inne
Dus moeste dalen als ic kinne
Van kaerls vlesche tedele bloet
Karel de calewe die hier voren stoet
Daer de graefscap van hollant of quam

[Brill nummering]

Sijn gheslachte als ic vernam
Behelt de crone gheweldelike
Vanden lande van vrankerike [de tweede r verbeterd uit een opgaande schacht]
Tote dat men screef al openbaer
Tcarnacioende afkortingsstreep boven de letters ci .ixc. iaer

[Brill nummering]

Ende .lxxx. ende zeuene
Doe verstiet [lezing van de eerste t is zeker] van desen leuene

Lodewich die vrancse here
Die .i. iaer een luttel mere
Crone droeuch als lands behoeder

[Brill nummering]

Ende ne liet kijnt noch broeder
Dan enen oem de sekerlike
Van brabant ende van lotrike
Hertoghe was ende karel hiet
De trike conde ghewinnen niet

[Brill nummering]

Want hughe capet graue van parijs
De moghende was ende seer wijs
Onder ghinc [g verbeterd uit een bovenschacht] hem die crone
Ende vinghene met siere hone
Te louwen inde vaste stat

[Brill nummering]

Ende lieten steruen na dat
Tote orliens in dat prisoen
Ende nochtan doer aldat doen
Waren si twier zuster kinder
Hughe ende karel de starf ghinder

[Brill nummering]

Hughen gheslachte zekerlike
Regneert noch heden in vrancrike
Dit ghesciede te voren .i. iaer
Eer dander dideric starf voer waer
Nv keric daer ict leide neder

[Brill nummering]

Van den grauen te scriuene weder
Arnout des ander diedrixc [c vermoedelijk een niet afgemaakte e] sone
Wort graue van hollant als de gone
Dient van recter gheboerten an quam
Als ic eer seide de .i. wijf nam

[Brill nummering]

Die lutgaert hiet ende moye was
Des derden otten sijn seker das
Dese .ij. goedden oec mede
Egmonde tloester [lezing van de eerste t is zeker] entie stede
Jn thosen ende in castrichem

[Brill nummering]

Jn velsen ende in zassenem
Jn voerhoute ende in nortdike mede
Jn lopsen ende in .i. andre stede
Tenen watre dat men die maerne seide
Ende oec in de poort tote leiden

[Brill nummering]

Entie berghen bewesten rine
Vlaerdinghen die kerke fine
Gaf hi hem ende den tienden mede
Tusschen mattinghe ende durlede
Hier bi so proevic ende kinne

[Brill nummering]

Dat hi an gode leide minne
Arnout wan an sijn wijf lutgaert
Enen dideric ende enen ziuaert
Die ziuard zicke gheheten was
Ende te castrichem luste das

[Brill nummering]

Dat hiere .i. wijf nam dor haer scone
Of dor der touerien hone
Van hem so quam groot gheslachte
Maer niet also starc van machte
Dat si noch nie inde hant

[Brill nummering]

Ghewonnen alse grauen hollant
Jnt iaer ons heren .ixc. iaer
Ende drie ende neghentich vor waer
So wort te keyseren vercoren
Die derde otto als wijt horen

[Brill nummering]

Lutgaerde grauinne van hollant
Was sijn moeye dats becant
Jnt selue iaer begonsten riesen
Ende striden die west vriesen
Jeghen den graue aernoude

[Brill nummering]

De haer here wesen zoude
Op winkelmeet dat si doe quamen
Die graue entie vriesen te samen
So dat hi op hem quam met gere
Ende bleef ver sleghen inde were

[Brill nummering]

Met groter menichte vanden sinen
Dat de scaden ende seer te pinen
Den lande wort ene langhe stonde
Be grauen wort hi tegmonde
Ende daer na sijn wijf lutgaert

[Brill nummering]

De hi lief hadde ende waert
Vijf iaer hadde hi in land
Alse graue dese holland

Sine kindere diedric ende ziuaerd
Waren ionc ende onbewaerd

[Brill nummering]

Douste hadde cume .xij. iaer
Dus stont tlant in groten vaer
Graue diedric arnouds zone
Ende lutgaerden was die gone
Dien met rechte tlant an quam

[Brill nummering]

So dat hi te wive nam
Ene hiet otild daer hi an
Bi goeds [hier goed doorgestreept] gracie .ij. kinder wan
Enen diedric ende enen florens
Desen quam in sijn ghepens

[Brill nummering]

Jn sinen wille in sinen ghere
Pelegrime te sijn over mere
Ende was dierste van den grauen
Die met ghebeden ende met hauen
Eerde theilighe graf ons heren

[Brill nummering]

Dese gaf sinte aelbrechte teren
Jn kadenborch .x. lib ten iare
Ende in kadenborch broec daer naren
.Xvj. onsen renten mede
Ende in zweten tere stede

[Brill nummering]

.Xiij. onsen gheleende lant
Jn waldunen hi verbant
.Xvj. onsen sente aelbrechte
Jn sijn vrijdghers hi berechte
.Xvj. onsen penninghe mede

[Brill nummering]

Daer toe offerde hi ter stede
Tue diere pellen die men dare
Te hoghen tiden hanghet openbaere
Ziuaerd zicke hebben wi vereest
Gaf aldaer tlant op die gheest

[Brill nummering]

Drie pont ten iare in akerslote
Ende in meban gaf hi de grote
Van .ij. lb. gelts daer te stede
Leghet hi ende sijn wijf mede
De scone clenode daer ter stonde

[Brill nummering]

Sinte aelbrechte gaf tegmonde

Jnt iaer ons heren .M. ende drie
Starf keiser otte ende sider nie
Sone wart daer of keiser gheboren
Hine worter anders toe ghecoren

[Brill nummering]

Want dese .iij. otten erfden trike
So dat het ginc eruelike
Vanden vader toten zone
Sonder allene dat die gone
Te rome voer ende datten wiede

[Brill nummering]

Die paus selue ende benediede
Maer na dien dat otte was doot
De roomsche kerke weder boot
Ende de heren van den rike
Ende coren ghemeenlike

[Brill nummering]

Seuen prensen de kiesen zouden
Dies waerdich waren wien si wouden
Die roemsche keiser soude wesen
Nu sijn zeuen heren te desen
Dre ardsche biscoppe .iiij. leke heren

[Brill nummering]

Die men hier mach bi namen leren
Van almaenghen de cancelier
Die van mensen es .i. al hier
Entie van tieren es .i. van allen
Die es cancelier van gallen

[Brill nummering]

Entie van coelne also wale
Die cancelier is van ytale
Dit sijn dre gheleerde heren
Die vier leke willic v leren
Daer pleghet die ene of te sine

[Brill nummering]

Die plaes graue van den rine
Die is drussaten des riken ghenant
Die ander es van zassen lant
Die hertoghe die des ghelike
Dat zweert voert van den rike

[Brill nummering]

Die derde diene staets niet aue
Dats van brandenborch die marc graue
Dats des riken camerlijnc
Die vierde dat es ware dinc

Dat is die coninc van behem

[Brill nummering]

Scinke des riken noemt men hem
Desen zeuen was dere groot
Ghegeuen na sderden otten doot
Dat hi keiser soude wesen
Die ghecoren ware van desen

[Brill nummering]

Nv keric tonsen grauen weder
Daer ic die geeste of leide neder
JN [lombarde J ter hoogte van zes regels, buiten de kolom; ervóór in de marge een representant J] des grauen diderics tiden
Daer wi de gheeste of lieten liden
Die graue arnouds zone was

[Brill nummering]

Doe men screef als ic daer las
Ons heren iaer .M. ende tiene
Gheuel de van vtrecht onsiene
Die normanne verbranden die stede
Ende sloughen vele lieden mede

[Brill nummering]

Als men screef ons heren iaer
.M. xviij. was torloghe zwaer
Vanden graue diderike
Op de vresen ghemeenlike
Want om sijns vader doot hi quam

[Brill nummering]

Op hem zwaerlike ende gram
Ende hem wort helpe des ghelike
Ghesent van keiser heinrike
Een hertoghe de godeuaert hiet
Maer dat en diedde al gader niet

[Brill nummering]

Want .i. luut quam men ne weet
Wanen dat hem quam ghereet
Die stemme riep vliet heren vliet
Wonder groot is daer ghesciet
Want der vriesen meneghe clene

[Brill nummering]

Slouch daer meneghen ghemene
Ende al there wort ondaen
Entie hertoghe wert ghevaen
Dus gheuellet scadelike
Dese graue diderike

[Brill nummering]

Met oerloghen ende met pinen
Be helt hi kenemare metten sinen

Onghewroken sinen vader
Moste hi laten alte gader
Ende starf in ons heren iaer

[Brill nummering]

.M. dertich entaer naer
Neghene mede met groter weerde
Was hi tegmonde brocht ter eerde
.Xlvi. iaer machmen lesen
Dat hi graue hadde ghewesen

[Brill nummering]

Hollant ontfinc den vijften greve
Die dideric hiet ende tlant ende haue
Van den vader ane quam
Onlanghe hi de nutscep nam
Tote dordrecht inde poort

[Brill nummering]

Wort hi belaghet ende vermoort
Van sinen vianden onversien
Ende dat lantscap quam na dien
Op sinen broeder na sijn lijf
Want hijn hadde kint noch wijf

[Brill nummering]

Ende die florans bi namen hiet
Hi starf als ment bescreuen siet
Dideric in ons heren iaer
.M. xl. ende achte daer naer
Neghen iaer hadde hi bi desen

[Brill nummering]

Graue van hollant ghewesen
Florens was die seste graue
Hem quam an lant ende haue
Dese nam gertruden te wiue
Edel ende scone van liue

[Brill nummering]

Was soe ende van maghen hoghe
Herman van zassen de hertoghe
Was haer vader .i. hoghe man
An dese vrouwe florens wan
Sinen sone diderike

[Brill nummering]

Ende ene dochter des ghelike
Die in huwelike [de eerste e is niet afgemaakt (de tong ontbreekt)] te lone
Seder hadde de vrancse crone
Als distorie sal segghen wt
Dese florens ende sijn wijf gertruut

[Brill nummering]

Gauen oec goet tote egmonde
Jn espendelf renten .vijf ponde
Ende een onse daer toe mede
Jn boschuse ende tere ander stede
Hebben sise mede gherent

[Brill nummering]

.Xxij. onsen omme trent
Om trent delf an beiden siden
.Xix. morghen ten seluen tiden
Tien tiden was in vlaendren mede
Een graue van groter moghenthede

[Brill nummering]

Die boudene van risele heet
Want als ment bescreuen siet
Hi makede risele de stede
Ente kanesie oec mede
Daer hi noch in be grauen leghet

[Brill nummering]

Dese boudin als men ons seghet
Die wort keiser heinrics man
Om dat hi van hem ghewan
Walchren entie vier ambochten
Ende ouer scelt tlant dat hi sochte

[Brill nummering]

Dit ghesciede in ons heren iaer
.M. ende .lvij. dats waer
Dese boudijn hadde .ij. sonen
Enen boudijn entien gonen
Quam ande graefscap sijns vader

[Brill nummering]

Ende henegouwen altegader
Ende want hi teser geeste niet en hoert
So sal hier na van hem voert
Ghetelt worden wat ghesciede
Jn sinen tiden onsen lieden

[Brill nummering]

Hier keric tonsen grauen weder
Florens dwanc op ende neder
Sine viande haer ende daere
So dat hise brochte in vare
Ende make oec also mat

[Brill nummering]

Dat niement waende in sine stat
Seker wesen daer hi lach
So dat hi op enen dach

Ter masen waert ende ten wale
Ver wonnen hadde alte male

[Brill nummering]

Een groot deel siere viande
Ende als hi keren soude te lande
Nam hi sijn selues quaden goem
Ende soude onder enen boem
Te hamerte onder die scade rusten

[Brill nummering]

Want hitte ende vaec deets hem lusten
Daer hi seker waende wesen
Quamen sine viande in desen
Vp hem ridende onversien
Eer hi ente sine consten ontflien

[Brill nummering]

Wort hi versleghen daer ter stede
Ende vele van sinen lieden mede
Ende wort tegmonde ghedraghen
Ende begrauen bi sinen maghen
Tegmonde daer sijn broeder lach

[Brill nummering]

Dideric groot hant gheslach
Was daer alst geen wonder sceen
Men screef .lx. doe ende een
Ende dusentich ons heren iaer
Doe ghesciede plaghe zwaer

[Brill nummering]

.Xiij. iaer dus est ghetelt
Had hi hollant in sijn ghewelt
Sijn wijf offerde tier tijt
Twee kasuffelen ende .i. tapijt
Vor haren man ende helt in hant

[Brill nummering]

Met haren kinderen voort hollant
JNt [lombarde J ter hoogte van zes regels, buiten de kolom] iaer goeds .lx. ende drie
Ende .M. dus lesen wie
Robrecht graue boudens sone
Die ionxte was hi de gone

[Brill nummering]

Vanden tween van vlaendren lant
Nam te wive in huwelike bant
Gertruden de weduwe graue florens
Die [hier een punt, eerder een onwillekeurig haaltje dan een bewust gezet leesteken] van hollant was de chens
Ende dat maecte boudijn sijn vader

[Brill nummering]

Want hi hem ontsach alte gader

Dat hine kende scarp ende vroet
Ende hine noch soude omme goet
Bouden sinen broeder an spreken
Die zochte was ende sonder treken

[Brill nummering]

Dies so stac hijn vten lande
Ende dedem op heffen die hande
Toudenaerde ende sweren dan
Openbare voerde man
Dat hi altoos in ghere sake

[Brill nummering]

Den broeder om lant ane sprake
Ende brochtene tesen huweleke
Ghertruut sach wel dat soe breke
Helpen hadde ende nam den man
Dus quam roebrechte hollant an

[Brill nummering]

Ende want sijn vorsate florens
Ghegoet was op der vresen chens
Eer hem hollant ane quam
Hiet men doe als ict vernam
Graue van vrieslant bi toe namen

[Brill nummering]

Ende vort wort robrecht alte zamen
Gheheten robrecht de vriese mede
Na sinen vorsate dus wilde de sede
Achte iaer veruoghede hi hollant
Ende hat metten wiue in hant

[Brill nummering]

Maer in sinen vierden iare
Quam hem in hollant de mare
Dat sijn vader waer doot bleuen
Die hem twijf hadde ghegeuen
Boudijn sijn broeder met siere vrouwen

[Brill nummering]

Helt vlaendren ende henegouwen
Niet meer dan drie iaer naden vader
Hi starf ende het quam hem alte gader
Op aernoude ende boudijn sijn kinder
Maer sijn wijf richilt behilt ghinder

[Brill nummering]

Bouen deen kinderen de ouer hant
So datse die van vlaendren tlant
Haetten om haer moeylichede
Haer ende haer kinder mede

Dat haer swaerlike vergijnc

[Brill nummering]

Als v hier na tellet die dinc
Als men .M. ende .lxx. screef
Machmen lesen dat doot bleef
Godevaert vander muesele hertoghe
Een rike man ende een hoghe

[Brill nummering]

Dies brabant lottrike ende ardenne
Algader was als ic bekenne
Ende liet godeuaerde den bocheus
Die sere vrome was ende preus
Ende ene dochter die hiet yde

[Brill nummering]

Haer kinder sijn bekent wide
Want si droech godevaerde van bulgioen
Den edelen stouten vromen baroen
Ende boudijn sinen broeder mede
Die coninc inde heilighe stede

[Brill nummering]

Wort tote iherusalem
Als men lesen mach van hem
Die bochense [lezing van de n is zeker] godeuaert
Dies hier voren ghewaghen waert
Quam met conincliken here

[Brill nummering]

Op hollant mit starker were
Ende van vtrecht quam met hem
Jn helpen de bisscop willem
Ende al op robbrechte de vriese
Da [a geëxpungeerd, mogelijk om aan te geven dat een e gelezen dient te worden] van sorghen ende van verliese

[Brill nummering]

Vte hollant was verdeuen
Zijn stief zone is met hem bleuen
Die nochtan doe ionc was ende clene
Teghent quam hi ontgoet al rene
Men screef .M. als dit gheuel

[Brill nummering]

Een ende seuentich also wel
Vier iaer stont in godevaerts hant
Aldus de graefscap van hollant
Jnt iaer te voren eer de vriese
Comen was te desen verliese

[Brill nummering]

Was boudijn sijn broeder doot bleuen
Ende als hi int lant quam verdreuenrechts onder in de marge de custode Quamen an hem de baroene

Quamen an hem de baroene
Poerters ridders van hoghen doene
Ende baden hem om helpe ghinder

[Brill nummering]

Van dat rikilt ende haer kinder
Vlaendren reimerden also ware
Wille hi vechten ieghens hare
Si willen alle mit hem steruen
Of hem daer an vlaendren eruen

[Brill nummering]

So dat hi des hadde gheer
Ende quam doe met sinen heer
Bi cassel tsint omaers waert
Daer quam rikelt ande vaert
Arnout ende bouden hare [h verbeterd uit k] kinder

[Brill nummering]

Ende met hem groot heer ghinder
Die coninc philips van vrancrike
Daer was ghevochten bitterlike
Arnout de outste zone bleef doot
Bouden de ionxte de onscoot

[Brill nummering]

Men horder nummerme na tale
Die coninc philips also wale [l verbeterd uit r]
Gheesconfiert [h verbeterd, vermoedelijk uit l] ende al ondaen
Rikilt selue wort ghewaen
Entie vriese die wort mede

[Brill nummering]

Tot sinte omars inde stede
Ghevaen so dat men sprac der af
Datmen den enen om den anderen gaf
Ende roebrecht de quam te lande
Ende had al vlaendren in sine hande

[Brill nummering]

Sident .xxij. iaer
Tote cassel maecti daer naer
Ene canesie daer hi in leghet
Tsinte pieters also men zeghet
An ghertruden wedewe graue florens

[Brill nummering]

Wan hi enen zone die sijn ghepens
Sident sette te dienste ons heren
Ende hi beiaghede vele eren
Met godefrote van bulgioen
Jnt heilighe lant van proemissioen

[Brill nummering]

Den heidinen te verliese
Ende hiet oec robrecht de vriese
Siere stiefdochter de graue florens wan
Gaf roebrecht enen hoghen man
Coninc philips zone van vrancrike

[Brill nummering]

Den ionghen coninc lodewike [k verbeterd uit iets anders]
Ene ander dochter drouch hem gertruut
Die was in denemarke bruut
Ende nam den coninc kanuut aldaer
Van haer quam karel de daer naer

[Brill nummering]

Vlaendren heeft an hem ghedreghen
Entie te brucghe was versleghen
Adele hiet dese vrouwe hoghe
Seder had soe den hertoghe
Van poelgen tenen rechten man

[Brill nummering]

Daer soe bi enen zone wan
Noch ene dochter droech hem gertruut
Die na der moeder hiet al vut
Die droech diderike van elsaten
Van hem quam vlaendren te baten

[Brill nummering]

Graue philips deech te niete
Van van henegouwen margriete
Sijn suster was graue boudijns moeder
Ende wan margrieten men vant vroeder
Vrouwe neghene in haren tiden

[Brill nummering]

Hier latic de geeste liden
Vanden graue roebrecht den vriese
Die na sinen zwaren verliese
Dat hi verloos in hollant
Vlaendren al ghewan in hant

[Brill nummering]

Nv meer sal ic besceiden voort
Vanden hollanschen grauen die woort
GOdevart die ghebuulde hertoghe
Die van sinne was stout ende hoghe
Hadde gheworpen onder hem

[Brill nummering]

Biden bisscop van vtrecht willem
Hollant ende was .iiij. iaer here
Hi scade den vriesen vele zere

Jnt iaer goeds .M. seuentich ende twe
So dede hi den oest vresen we

[Brill nummering]

Ende sloech hem of menighen man
Groten roef hi hem of wan
Ende bernde dorpe ende steden
Met harde groter moghentheden
Doch sciet hi van desen live

[Brill nummering]

Als men .lxx. ende viue
Ende .M. screef ons heren iaer
Met ere auonturen swaer
Want daer hi ghinc ter heimelicheden
Belagheden aldaer ter steden

[Brill nummering]

Een ghiselbrecht de knape was
Diedrics van hollant ende dor das
Wonde hijn harde onscamelike
Godevaert gheuoelde vreselike
Sine smerte ende hiet doe recht

[Brill nummering]

Datmen voerde tote vtrecht
Ende daer dede hi sinen ende
Voor maerte op die vijfte kalende
Willem de bisscop starf also wel
Daer na int vutgaende aprel

[Brill nummering]

Ende coenraet was bisscop ghecoren
Nochtoe was hollant verloren

[Brill nummering]

MEn screef .M. lxx ende sesse
Als dideric hadde grote langhenesse
Dat lant te hebbene weder algader
Dat graue florens was sijns vader

[Brill nummering]

Met beden ende met siere claghe
Versamende hi man ende maghe
Ende sijn stief vader halp hem echt
Van vlaendren de vrese roebrecht
Ende es comen tycelmonde

[Brill nummering]

Daer ghemaect hadde tier stonde
Ene vaste borch al wast onrecht
Willem de bisscop van vtrecht
Ende hi verneemt ende verstaet
Dat daer is de bisscop conraet

[Brill nummering]

Daer was gheuochten vaste ende sere
Maer ionghe dideric wan de ere
Want hi de borch tiselmonde
Brande ende slechte inden gronde
Ende wan met scepe den wich mede

[Brill nummering]

Aldaer inde marwede
Die proefst van dauentre bleef daer
Van oudemonster de pape walnaer
Ende een graue heet gheerlach
Ende menich ander opden dach

[Brill nummering]

Men seghet al noch tote ycelmonde
Leghet menich aelbrecht inden gronde
Die bisscop coenraet wort ghevaen [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te raderen]
Ende was seder ghelaten gaen
Aldus quam dideric in sijn lant

[Brill nummering]

Ende wan de seghe metter hant
Ende leedde vichtiene iaer
Jn vreden sine tijt daer naer
Diedric deen dijt is ghesciet
Nam .i. wijf de othilt hiet

[Brill nummering]

Daer ane wan hi enen zone
Florens was hi heten de gone
Diese didric gaf inder stonde
Den abt steuen van egmonde
Hantvesten ende veste al die gauen

[Brill nummering]

Die sine oude vorders gauen
Ende mersde hem haer recht
Jn landen in herscepien echt
Entaer toe so makede hi
Des goeds huis man al tolne vri

[Brill nummering]

Oec gaf hi hem openbare
Tscoutheetdoem van alkemare
Dese diedric starf daer naer
Als men screef ons heren iaer
Dusent neghentich ende een

[Brill nummering]

Om hem dreef hollant groten ween
Sijn vader was doot .xxx. iaer
Eer dat hi starf harde naer

Ende .ij. iaer was sijn moeder voghet
Des lants als de geeste toghet

[Brill nummering]

Ende .viij. iaer hadde sijn stief vader
Hollant in sine hant algader
Ende vier iaer daer na godeuaert
Die bulricghede gheheten wart
Die hertoghe doe tieghen recht

[Brill nummering]

Een iaer die bisscop van vtrecht
Dus stoet hem vtermaten onsiene
Graue te sijn der iaren vijftiene [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren]
Ende viftien iaer helt hi in vreden
Sijn lant al ende sine steden

[Brill nummering]

Tote egmonde wort hi ter eerden
Brocht met herde groter werden
Florans wort naden vader
Graue ende here des lants algader
Dese hiet florens de vette

[Brill nummering]

Met groter eren sonder lette
So leedde hi alte mael sijn leuen
Jn herachticheden in feesten in geuen
Jn rikeden ghinc hi te voren
Allen daer hi af was gheboren

[Brill nummering]

Te wiue nam hi ene peternelle
Te bliuene sijns bedden gheselle
Des hertoghen diderics dochter van sassen
Van edelen conne wt ghewassen
Enen broeder hadsi hiet lotaris

[Brill nummering]

Daer men wel of weet dat waer is
Dat hi seder roemsch keiser was
Hier na salmen ghewaghen das
An haer wan hi diderike
Ende enen florens des ghelike

[Brill nummering]

Die de suarte florans hiet
Daer vele quaets of es ghesciet
Dese vette florans daer ic of telle
Ende sijn wijf vrouwe peternelle
Beterden tgoet tote egmonde

[Brill nummering]

Bede in renten ende in ponde

Ende offerden daer misse ghewaden
Ende gout daer men mede soude begaden
Sint aelbrechs scrine daer hi in leghet
Jn sinen tiden als men seghet

[Brill nummering]

.M. wast ons heren iaer
Ende .xcix. dats waer
Was biscop coenraet van vtrecht
Vermort van enen vrieschen knecht
Jn sijn huis daghes na mistit

[Brill nummering]

Ende ontran wech sonder strijt
Men groeuene in onser vrouwen kerke
Die hi van harde sconen ghewerke
Selue maken dede twaren
Ende setter [de tweede t verbeterd uit e] in prouendenaren

[Brill nummering]

Als men screef .xic. iaer
Ende .xij. meer daer naer
Starf in de bloeme van siere ioghet
Florens de vette vol menigher doghet
Ende was tegmonde begrauen

[Brill nummering]

Peternelle gaf vele hauen
Daer ouer de ziele van haren man
Ende soe bleef houdende vort an
Die graefscap van hollant ghemene
Met haren kinderen de waren clene

[Brill nummering]

Doe men screef .xic. iaer
Ende .xxv. quam euel suaer
Den keiser heinric an tutrecht
Daer galt hi der naturen recht
Als ghelden moet .i. ieghelike

[Brill nummering]

Dit was de vierde heinrike
Na hem wart keiser ghecoren
Notaris als ic sprac hier voren
Grauinne peternellen broeder
Ende was des riken behoeder

[Brill nummering]

Ende droech .xi. iaer de crone
Mit groten enen harde scone
Int [in de marge vóór de lombarde een representant j] iaer ons heren mijn noch mee
Xic. dertich ende twe

Was het winter herde groot

[Brill nummering]

Die vriesen de menighen noot
Den graue daden van hollant
Ende onder wilen ghinghen in hant
Som wile ombraken saghen sijs stede
Waren tien tiden buten vrede

[Brill nummering]

Dideric des vetten grauen zone
Gaderde sijn here als de gone
Die ghedochte al sulker scaden
Alsi hem vormaels hadden beraden
Ende pijnde hem dit te wreken swaer

[Brill nummering]

So dat hi quam tote alcmaer
Die west vresen vloen tien stonden
Als diet ghehouden niet en condend verbeterd uit een andere letter, mogelijk uit n
Jnt vaste vanden lande ghemene
Want ghelijc enen marberstene

[Brill nummering]

Was vrieslant al hert veruroren
Dies ghinc men hereghen ende storen
Ende bernen ende rouen
Meer dan men soude ghelouen
Cleder koeyen ende paert

[Brill nummering]

Brochten donse talkamare waert
Ende luden gheuaen tien stonden
Aldaer si doe den graue vonden
Maer dese zeghe was tonseghen
Wel naer al hollant ghedeghen

[Brill nummering]

Graue dideric had enen broeder
Sijns vader kint ende ziere moeder
Die graue florans hiet de zwarte
Ende was van eenre fierre herten
Wel sprekende [r boven het woord toegevoegd] ende houesch sere

[Brill nummering]

Ende staende na der werelt ere
So datter hem vele waren hout
Ridders knapen ionc ende out
Donsienlicste wast sinen vianden
Die men vant in menighen landen

[Brill nummering]

Bi dullen rade bi siere sculden
Verloof [f geëxpungeerd, wel om aan te geven dat een s gelezen dient te worden] hi der moeder hulden

Die nochtoe al hollant
Gheweldelike hadde in hant
Den broeder had hi ver wrocht mede

[Brill nummering]

Met sijnre ouermoedichede
Maer sone meer haetten de zine
So hi hem dede mere pine
Om te hebbene der vreemder hulde
Daer hi riesliken ane dulde

[Brill nummering]

Der edelinghen somme een deel
Warens hem hout al gheheel
Entie meente was hem mede
Die vmmer wil nie pijnlijchede
Op auonture oft quame in desen

[Brill nummering]

Dat si te vrier mochten wesen
Nv sijn de vriesen verblijt
Als si vernamen des broeder strijt
Ende sende tote florense boden
Ende deden hem haerre helpen noden

[Brill nummering]

Wildi wesen hem beneuen
Si wilden hem west vrieslant geuen
Entie ioncghelinc alte hant
Voer in west vrieslant
Ende vantse onder sijn gheheet

[Brill nummering]

Bede ghewillich ende ghereet
Dus was hi met hem .i. iaer
Den broeder fel ende [hier een punt, wel eerder een onwillekeurige haal dan een bewust gezet leesteken] zwaer
Ende hi dede daer toe sinen lande
Waer so hi mochte scade ende scande

[Brill nummering]

Haren scade wraken de vriesen swaer
Want si de kerke van alcmaer
Entie marct brande dat si stoof
Ende namenre wel zwaren roof
Hier binnen vele lieden waren

[Brill nummering]

Ende tmeeste deel van kenemaren
Die stonden te swaren tribute
Ende traken tenen rade vte
Ende begaerden al dat si
Hem seluen mochten vechten vri

[Brill nummering]

Ende droeghen ouer een ghemeenlike
Dat si best lieten diderike
Ende laten hem florens verriesen
Dat si met hem ende meten vriesen
Souden sijn in allen noden

[Brill nummering]

Hier op senden si hem boden
Ende hebben ouer heer ontfaen
Ende hebben hem hulde ende ede ghedaen
Dus quamen si mit ghewapender hant
Beide bi watre ende opt lant

[Brill nummering]

So machtich datten graue dochte
Dat hise ver weren niet en mochte
Ende brochten florense wien lief of leet
Al tote haerlem toe ghereet
Ende hebben sheren huse verbrant

[Brill nummering]

Waer so si stonden in kenemaer lant
Die [boven ie een horizontale streep, waarvan niet uit te maken is of het een zwaar uitgevallen accent van de i is (vgl. vs 1539 Die) of een afkortingsstreep] waren der ouder grauen
Maer teghen nacht ghinghen si stauen
Die vriesen weder te haren wiuen
Want haer sede is niet dat bliuen

[Brill nummering]

Bi nachte selden of nemmerme
Van haren husen wie lief of wee
Ende voerden haren graue mede
Ende lieten in groter pijnlichede
Ende in vresen de kenemaren

[Brill nummering]

Die hare ghesellen doe waren
Die waren alle ghemeenlike
Vanden graue diedrike
Ver bernt ende al of ghenomen
Wat so hem mochte te baten comen

[Brill nummering]

Want de graue met hem dede
Als men wille daer ter stede
Doe dit ghesciede quam de mare
Den oem den keiser lothare
Van den neven van den orloghe

[Brill nummering]

Hi sender saen enen hertoghe
Ende gheboot hem daer ter stede
Dat si souden maken vrede

Also lief als elc daer woude
Be houden des keisers houde

[Brill nummering]

Doch al was het zwaer te doene
Was al gader ghemaect te zoene
Ende van elker zide oec mede
Die met elken in den onvrede
Vpten anderen hadde ghevochten

[Brill nummering]

Dus lieten si hem beden zochten
Florens de zwerte na desen vrede
Begonste een ander pijnlichede
Daer hem sine doot an lach
Want daer na niet menich dach

[Brill nummering]

Van arensberghe heer herman
Entie here van kuut [er staat eerder kuut dan kuuc] nochtan
Haer godeuaert hadden onder [o verbeterd uit een bovenschacht] hem tween
Ene nichte want haerre zuster een
Hadse ghewonnen alst god woude

[Brill nummering]

Anden here van rocheren arnoude
Na svader doot ende na der moeder
Worter voghet of ende behoeder
Van arensberghe heer herman
Tote dat soe huwelic ghewan

[Brill nummering]

Want haer behoerde te comen in hant
Vaste borghe ende scone lant
Maer de man van der ioncfrouwen
Nemen waer ende bescouwen
Des zwarte florens edelhede

[Brill nummering]

Ende sine grote manlichede
Ende visieren onder hem zaen
Dat sijn te here willen ontfaen
Dus hebben sine omboden dan
Ende worden daer zine man

[Brill nummering]

Ende gauen hem in zine hant
Der ioncvrouwen borch ende lant
Jn wat steden dat sijt vermochten
Met hem sijt neernsteliken versochten
Die manne an haren oem

[Brill nummering]

Maer de gone helt ouer droom

Noch met beden noch met mieden
Ne mochter ghene dinc an dieden
Dat hi te deser dinc iet quame
Dat florens sijnre nichten name

[Brill nummering]

Florens de ver heerde al
Huus ende dorp berch ende dal
Ende dede hem pine ende grote hoede
An sinen liue an sinen goede
Ende doer den keyser de sijn oem was

[Brill nummering]

Wort hi vele te machtigher das
Florens de voer al ver herghen
Des heren goet van arensberghe
Wat hi mochte buten vesten
Ende hi werde hem ten besten

[Brill nummering]

Dat hi mochte met zinen neuen
Ende het stont nauwe om florens leuen
Die van vtrecht van der stede
Warens alle florens mede
So dat hem in sijn vp lopen

[Brill nummering]

Vtrecht talre stont was open
Maer de bisscop heet andries
Was den anderen al hout dies
So dat hem florens ter stonde
Of bernde zine veste lexmonde

[Brill nummering]

Dat doe was ene vaste stede
Ende verboot hem vtrecht mede
Om dat hi metten andren street
Op een tijt was dat florans reet
Hem tienden tutrecht vter stat

[Brill nummering]

Ende hem was belaghet sijn pat
Alne wisti hier of niet
Ende eer hi hem wel besiet
Die van arensberghe ende van kuuc
Gauen op hem enen huuc

[Brill nummering]

Daer hi was al onversien
Ende als hi keren waent mettien
Ende wel ware ontreden al
So quam hem een ongheual

Ende sijn paert sturte tsiere scade

[Brill nummering]

Ter steden hiet abstade
Daer wart hi van hem verslagen
Ende te reynsborch ghedraghen
Jnt cloester dat sijn moeder stichte
Ende begrauen seghet ghedichte

[Brill nummering]

Te hant so quam dese mare
Sinen oem den keyser lothare
Die zwaerlike verdroech de mare
Ende quaemt wreken harde zware
Met diedrike van hollant

[Brill nummering]

Si uerdreuene des lants te hant
Die van kuuc ende van arensberchen
Haer lant voeren si verherghen
So dat hem al of wort te broken
Ende noch so wart mee ghewroken

[Brill nummering]

Maer dat de doot de niet en spaert
Den keyser trac ter langher vaert
Hi sciet henen van desen leuene
Als men screef .xjc. xxx. en seuene
Te groten ghelucke ende te gheualle

[Brill nummering]

Van arensberghe ende van kuuc alle
Want si keerden te hant te lande
Ende boden grauen diedrike de hande
Ende worden aldaer sine man
Dus quamen si des soendinx an

[Brill nummering]

Als men screef ons heren iaer
M. C. ende .xl. daer naer
Voer graue dideric met groten here
Jnt heilighe lant van ouer meer
Toten heilighen graue ons heren

[Brill nummering]

Ende daer hi thuus wilde keren
Beiaghede hi vri ter seruer stonden
Bede rinsborch ende egmonde
Ende brochte des dies pawes brieue
Den abt wouter doer sine lieue

[Brill nummering]

Dese diedric had ene vrouwe
Te wiue edel ende ghetrouwe

Die sofie hiet van hoghen maghen
Si was dochter horic ghewaghen
Des palesgrauen van rineghen

[Brill nummering]

Jn diderics tiden als ic segghe
So was werringhe ende gheuecht
Tusschen den bisscop van vtrecht
Ende hem dat coste seer groot goet
Maer bisscop herbrecht de was vroet

[Brill nummering]

Ende dwant [er staat eerder dwant dan dwanc] sente mertijns viande
Mitten banne van swaren bande
Ende oec metten zwerde mede
So dat hi voer hem comen dede
Graue dideric al barevoet

[Brill nummering]

Ende daer zoeken sinen oetmoet
Ende hem bidden oec ghenaden
Ende oflaet van sinen misdaden
Den palesgraue duanc hi mede
Die hem vele ouer lasts dede

[Brill nummering]

Ende vinghene bi hughens batren daet
Die doe meest was sijn toverlaet
Entie beste van siere hant
Ridders van al duutschen lant
.Xic. viertich ende viere

[Brill nummering]

Screef men doe de goedertiere
Des vetten graue florans wijf
Peternelle endede haer lijf
Ende was te reinsborch begrauen
Dat soe stichte met haerre hauen

[Brill nummering]

Jn de ere der moeder ons heren
Aldaer leghet si met eren
Jnt iaer ons heren .xl. ende viue
Ende .xic. worden kaitiue
Onse kerstin van over meer

[Brill nummering]

Ende worden metter torken here
Beleghen inde stat van edissen
Daer noit sider ghebrac missen
Sident dat de apostele ons heren
An ihesuse christuse [ih’use xpuse met een afkortingsstreep boven p] daden bekeren

[Brill nummering]

Daer lach tadeus en thomas
Die torken wonnent dat iamer was
Na lotarise de keiser was
Jn diderics tiden gheuel das
Dat een here coninc waert

[Brill nummering]

Van almaenghen de zine vaert
Sette int lant van ouer meer
Met hem voer met groten heer
Lodewijc van vrancrike
Die philippe den coninc rike

[Brill nummering]

Wan de sider normendie
Trac ande vrancse partie
Desen brochte daer ande vaert
Metter crusinghe sente bernaert
Die abt van clervas tien tiden

[Brill nummering]

Maer lettel baten dede haer striden
Want si damasch hadden belegen
Ende dane voeren als diere ieghen
Niet en hadden zulke ghewelt
Dat sijt mochten hebben gheuelt

[Brill nummering]

So dat koendaet .xv. iaer
Coninc wort ende starf daer naer
Jnt iaer ons heren min noch mee
.Xjc. vijftich ende twee
Ende vrederic quam in sine stede

[Brill nummering]

Coninc ende keiser mede
Ende wort ouer .ij. iaer daer ane
Van den pauwes adriane
Tote rome ghebenediet
Ende keiser oec ghewiet

[Brill nummering]

Ende was .xxxvij. iaer
Roomsch keiser ouer waer
Dese dinc de wi ouer liden
Ghescie in graue diderics tiden
De vette florans zone was

[Brill nummering]

Als men .xic. iaer las
Ende .lv. ons heren iaer
Quamen met hem orloghen zwaer

Die vriesen van drechter lant
Ende hebben gherouet ende ghebrant

[Brill nummering]

Die kenemaren harde sture
Dit versaghen de ghebure
Van okesdorp ende porters mede
Vte harlem van der stede
Ende streden hem an ende dadense keren

[Brill nummering]

Swaerlike te haren onneren
Ende sloeghen hem of vliende nochtan
Omtrent .neghen hondert man
Maer de graue dideric bleef
Als men ons heren iaren screef

[Brill nummering]

.Xic. vijftich en zeuene
Ende voer ten langhen leuene
Begrauen was hi tegmonde
Daer hi leghet nv ter stonde
.Xlv. iaer naden vader

[Brill nummering]

Was hi here des lands algader
Soffie de edele grauinne
De heilich was ende wijs van zinne
Hadde van haren man .iiij. zonen
Ende den outsten florens den gonen

[Brill nummering]

Quam dat graefscap met rechte ane
Hier na doe ic v te verstane
Wie de andre broedre waren
Ende hoe si hebben ghevaren
Als men de iaren ons heren las

[Brill nummering]

.Xic. ende .lxvj. doe was
Maecten de van drechter lant
Jn zoendinghe vasten bant
Jieghen graue florence de .xxx. iaer
Ghehouden hadde torloghe zwaer

[Brill nummering]

Ende allede west vriesen mede
Quamen onder zine moghenthede
Als men .xic. en .lxij. screef
Gheuel dat ment hulic bedreef
Van den graue florens met staden

[Brill nummering]

Ende van sconinx dochter aden

De coninc van scotlant was
Met vele scepen sijt zeker das
Heuet hise inde mase ghebrocht
Ende aldaer hauene ghesocht

[Brill nummering]

Als men screef .xic. iaer
Ende .lxiiij. oec daer naer
Brocht van coelne bisscop reinout
Een edel pape ende een stout
Die dre coninghe van milane

[Brill nummering]

Die den goeds zone saghen ane
Daer sine van verren versochten
Ende hem haer offerande brochten
Te beetleem opden dertienden dach
Aldaer hi inde cribbe lach

[Brill nummering]

Te coelne ledise inden doem
Noch huden hebben sijs ere ende roem
Als men .lx. screef ende zesse
Quamen met groter zwaernesse
Die vriesen van ouer otten fort

[Brill nummering]

Ghewapent talcmaer op de poort
Met groten menighen vermeten
Ende hebben dat portekijn bezeten
Die daer quamen ende waren beraden
Omme der poort te stane in staden

[Brill nummering]

Doe si saghen there so swide
Traken si hem over een zide
Ende lieten alle de ghebure
Jn sorghen ende in dauerture
Die vresen namen dat si vonden

[Brill nummering]

Ende berndet al op tien stonden
Sine lieten staen groot noch clene
Sonder recht de kerke allene
Die lieten si staen al onghe scaet
Dus wilde haer ghemene raet

[Brill nummering]

Die van kenemaren hebben ver sien
Dat hem haer vriende ontflien
Ende recht omtrent .lxxx. man
Worpen hem ter were vort an

Heet van moede ghelike riesen

[Brill nummering]

Ende streden mids onder de vriesen
Ende bleuen daer werende hande
Alle doot onder de viande
Dat de vriesen dit dus daden
Een deel waren si der toe verladen

[Brill nummering]

Want haer ghebuer de van staghen [lezing van de st-ligatuur is zeker]
Die waren met ere laghen
Van dien van haerlem int selue iaer
Verbarnt ende berouet zwaer
Ende gheuaen ende ghedoot

[Brill nummering]

Meer dan houesschede gheboot
Int naeste iaer te deser stonde
Ghesciede .i. wonder tot egmonde
Want .i. scaep .i. lam voert brochte
Daer men wonder an zien mochte

[Brill nummering]

Het had .i. hoeft ende achter waert
Hadt .ij. voete ende elc .i. start
Twe voete voren ende achter viere
Menich quam sien dese maniere
Ende bideen dat dusdaen wonder

[Brill nummering]

Sonder redene niet es besonder
Some vanden wisen luden
Wouden die .ij. een beduden
Hollant ende vrieslant
Dat met [m verbeterd uit iets anders] rechte tot ere hant

[Brill nummering]

Hoefden soude al ouer een
Ende met stride hem scieden in twen
Ende want egmonde steet
Binaer int rechte ghesceet
So wilden si wanen dat redene ware

[Brill nummering]

Dat hem twonder daer openbare
Als men screef als ict besachte
.Xjc. sestich ende achte
Versamende de graue florens
Groot heer om sijn ghepens

[Brill nummering]

Te toghene den fellen vriesen
Die hem sijn volc [volc boven de regel toegevoegd] deden verliesen

Ende quam op een winter tijt
Met sinen volke omme strijt
Tote scorle doe doe gheleghen

[Brill nummering]

Recht der vriesen lande ieghen
Daer had hi raet ende dochte
Hoe hi de vriesen zoeken mochte
Als hi van desen dinghen riet
Ne wilden aldoe ghedoghen niet

[Brill nummering]

Somighe coene ionghelinghe
So langhe vorste so lanc ghedinghe
Want de moet heuetse ver wonnen
Mit haren orsen sijn si gheronnen
Licht ghewapent ten vriesen waert

[Brill nummering]

Nochtan dat die graue misbaert
Ende hi wilde dat si beiden
Tote scaghen sijn si ghereden
Ende hebben ver bornt scaghen
Die vriesen waren inden [e in tweede instantie tussengeschreven] laghen

[Brill nummering]

Ende rekenden ghene scade buten
Mochten si haer viande besluten
Dat si keren niet en mochten
Dander de des niet en rochten
Penseden al om haren roof

[Brill nummering]

Ende om den brant de verre stoof
Ende traken voert bi weghen bi diken
Sulke seiden de vriesen wiken
Nv sijn de vresen op ghespronghen
Die hem hadden onder dronghen

[Brill nummering]

Den wech de si souden keren
Ende alse si weder willen de heren
Sijn hem de vriesen te ghemoete
Met fellen voerhoefde ende onsoete
Sulke vanden ridderen waren

[Brill nummering]

De hem traken tere scaren
Ende setten tlijf in dauenture
Ende reden de viande duere
Ende quamen aldus toten haren
Daer de graue ende dandre waren

[Brill nummering]

Alle dandre bleuen doot
Sonder menighe bore groot
Die si vinghen behilden tleuen
Dit waren dedelinghe diere bleuen
Van andwarpen her symoen

[Brill nummering]

Scoenre noch vromer in sijn doen
Ne was doe gheen buer out
Mijn here willam van vorhout
Ende van haerlem her brandaen
Her florens roest en conste ontgaen

[Brill nummering]

Ende de drossate her gheraert
Ende van egmonde her alaert
Heer brune van castrichem. jonghe gerat
Van monstre. van nortic heer eueraet
De doden als mensche ghewinnen conde

[Brill nummering]

Waren brocht tote egmonde
Daer si waren beweent wel sware
Ende dit was binnen den seluen iare
Dat dit wonderlike lam
Tegmonde te scouwene quam

[Brill nummering]

Vp den dach als ment bekent
Dat men viert sente vicent
Den naesten somere dierre lach
Quamen op sente ypolitus dach
Die west vriesen tiere scare

[Brill nummering]

Ouer de rekene tote alcmare
Ende hebben onsteken de poort
Dan ginc hem niet ten besten voert
Want lettel ridderen ende ghebuere
Hebbense weder staenden sture

[Brill nummering]

Ende veriaghetse van dan
Daer lieten si legghen .xxx man
Die beste van haerre side
Hadmen ghebeit metten stride
Om de scutters alte samen

[Brill nummering]

Die daer van vlaendren vele quamen
Men hadde mettien groten ghescote
Omtrent alte mael de rote

So dat die kindere haren maghen
Daer naer hadden moete claghen

[Brill nummering]

Dit was in graue florant tiden
Soffien soen dien doe liden
Die vriesen daden vele pinen
Soffie sijn moeder liet an haer scinen
Dat soe wel daden was ghewone [n verbeterd uit e, of mogelijk is ghewoene bedoeld, met de n in tweede instantie tussengevoegd]

[Brill nummering]

Want soe met otten haren zone
Die benthem behuwede tlant
Ende met van haerlem ysebrant
Jnt lant voer van ouer zee
Noch sullen wi v tellen mee

[Brill nummering]

Wan haren kinderen ende van hare
Ende anders niet dan trechte ware
Soe sterf na ons heren ghebornesse
.Xjc. sestich ende sesse
Jnt heilighe lant over mere

[Brill nummering]

Dat soe met volmaecter beghere
Hadden driewaruen besochten
Ende soe was ter eerden brocht
Aldaer int dietsche hospitael
Haer herte was .i. grondelos wael

[Brill nummering]

Van miltheit ende van ontfarme
Van soeticheit op de goeds arme
Van wakene van pinen in ghebede
Die monster van rensborch mede
Dede si maken op van gronde

[Brill nummering]

Die noch scone staet ter stonde
Oec so voer si ene vaert
Dor god eens te compestelle waert
Daer haer scone miracle vel
Jn den weghe so weet men wel

[Brill nummering]

Want morders haddense ghevaen
Metten haren ende wilden saen
Al tfolc stiuelen maer sine conden
Met haren kniuen niement wonden
Als sijt volbringhen niet en mochten

[Brill nummering]

Vellen si neder ende sochten

Ghenaden ende lietense varen
Dit was scone dinc twaren
.Xic. iaer .lxx. ende achte
Wart bisscop tutrecht met machte

[Brill nummering]

Boudene ghecoren zone soffien
Die proofst eerst was sinte marien
Graue florans was sijn broeder
Soffie was hoerre beder moeder
Ende graue dideric hoer vader

[Brill nummering]

Jnt selue iaer verheerde al gader
Philips de bisscop van coelne dat lant
Vp der weseren dat doe in hant
Die hertoghe helt van brunsewijc
Hem volghede keiser vrederijc

[Brill nummering]

Met groten here seer vermeten
Ende heuet brunsewijc beseten
Ende dat ghewonnen ende borghe vele
Ende oec inden seluen nijt spele
Den hertoghe mede gheuaen

[Brill nummering]

Ende vten hertoghedoem ghedaen
Ende heuet ghegeuen dat goene
Enen bernaert des merc grauen zone
Als men screef .xjc. ende .lxxx.
Quam graue florans mit here machtich

[Brill nummering]

Ende heuet verheert ende verbrant
Winkel ende niedorp in vrieslant
Als .lxxx. ende twe was ghescreuen
Nam diedric de graue van cleuen
Graue florens dochter ende vrou aden

[Brill nummering]

Met groter feesten met hoghen daden
Als hem beden was betame
Margriete so was haer name
Jnt selue iaer mosten de vriesen
Scade nemen ende verliesen

[Brill nummering]

Daer si quamen op akersloot
Want vele der haerre bleuen doot
Xjc. lxxx. ende viere
Screef men doe de goedertiere

Florans van hollant dat cruus ontfinc

[Brill nummering]

Om te wordene aerminc
Jnt lant dat god met sinen bloede
Benediede doer sine omoede
Maer eer hi dit nam in hant
Had hi texele ende wierinc lant

[Brill nummering]

Beduonghen met orloghen starc
Ende nam hem of .iiijM. marc
Nv gaet hier an rouwe ende an vaer
Want als men screef ons heren iaer
.Xjc. ende seuen ende tachtich

[Brill nummering]

Quam salladijn de soudaen machtich
Met groten here in galilee
Ende besat op de versce zee
Tabarien met groten here
De coninc wijt sette hem ter were

[Brill nummering]

Die duutsche heren ende de templiere
Die ridders entie hospitaliere
Entie kerstine baroene met hem
Vten lande van iherusalem
Ende alse si hem setten ter were

[Brill nummering]

Saladijn ende alsijn here
Sijn ghesceden vander stat
Die ander quamen saen na dat
Met haren here te beetleem
Ende streden vaste ieghens hem

[Brill nummering]

Jn inius vpde seuenden dach
Dien dach duere was menich slach
Ghesleghen daer an elker zide
Donse hadden dere vanden stride
Maer datte heidine twater wonnen

[Brill nummering]

Dat si met liste onder ronnen
Dies de onse sekerlike
Hadden alte grote breke
Smorghens quamen de heidine scaren
Eer dat die onse ghereet waren

[Brill nummering]

So dat si hem cume wapene moghen
Als de viande op hem toghen

De grote prensen de daer waren
Quamen ten coninc [.co. met een afkortingsstreep erboven; hierna steeds zo afgekort] daer ghevaren
Ende vragheden in ghemenen rade

[Brill nummering]

Wat men tsulker noot best dade
Alse dit hoerde de coninc wijt
Aldaer hiet hi halen tier tijt
Enen ridder hiet her ian
Die was .i. besceiden man

[Brill nummering]

Ende hadde mit torken vor desen
Dicken in striden ghewesen
Ende hi kennedse bi haren namen
Wie si waren deder quamen
Bi haren ridderliken vanen

[Brill nummering]

Hem dede hi vraghen ende vermanen
Wat men deser stont best dade
Hi sprac in ghetrouwen rade
Dat men best bestonde de scare
Daer saladijns beniere in ware

[Brill nummering]

Want waert dat men de vellen mochte
Tander dat verwonnemen zochte
Hem allen dochte wel an desen
Nutten raet ende wijs oec wesen
Jn desen quam met sijnre scaren

[Brill nummering]

Van triplen graue hughe gheuaren
Een kerstijn quaet al onuersien
Men mochte merken wel andien
Dat hiden heidinen was hout
Ende hi vloukede met ghewout

[Brill nummering]

Hem de gaf alsulken raet
Ende seide hets een vernoiert quaet
Hi heuet met heidinen ghesproken
Sijn raet es nutteliken te broken
Laet ons in dit ghebereichte riden

[Brill nummering]

So moghe wi coenlic op hem striden
Daer es tfordeel ons alte male
Aldus bi des grauen tale
Wort de nutte raet ontseit
Om dat god onse dorperheit

[Brill nummering]

Die wi int heilighe lant daer dreuen
Wreken wilde op onse leuen
There rede hem alte gader
Den raet te doene de de verrader
Kerstineit riet te verliese

[Brill nummering]

Dus was dat heer brocht te riese
Want doe si op de heidene quamen
Van den berghe was alte samen
De zonne recht in haer oghen
Die hitte ne conden si ghedoghen

[Brill nummering]

Ende dat ghescot vloech alse reghen
Dus was hem dauonture teghen
Den onsen ende hem moste messcien
De graue van triplen de ginc vlien
De dit hadde gheraden al

[Brill nummering]

Ende liet sine baniere int dal
Dattie heidine merken zouden
Ende hem oec te meer verbouden
Kerstineit ghinc onder daer
Het ne nam noyt scade so swaer

[Brill nummering]

Daer te voren in menighen daghen
Sider dat met sinen maghen
Godeuaert van bollioen tlant wan
Die bisscop was akers .i. goet man
Voerde ons heren cruse tier stont

[Brill nummering]

Die wort swaerlike ghewont
Ende gaf enen anderen tier tijt
Diet voert gaf den coninc wijt
Maer de wijch wort staende ende zwaer
Entie coninc wort ghevanghen daer

[Brill nummering]

Ende tkruse ons heren mede
Was ghevoert in vreemder stede
Selden wort in enen nijt spele
Oit ghestort bloets also vele
Want alde macht van ouer mere

[Brill nummering]

Bleef verslegen inde were
Of gheuanghen herde sciere
Templiers ende hospitaliere

Ende alle de bloeme vanden lande
Ghinc onder de heidine hande

[Brill nummering]

Ende dit deden onse grote zonden
Want noit en wilde van eersten stonden
Goddat lant den kerstijn laten
De met hoerre groter ommaten
Daer leueden ende onsuverlike

[Brill nummering]

Ende des was daer sekerlike
So vele onder de clergie
Ende onder de [de boven de regel toegevoegd] werelt partie
Dat god of wiesch de ouermoede
Aldus met kerstinen bloede

[Brill nummering]

Saladijn met ziere partien
Deelden neven tabarien
Den roof de groot was ende rike
Dat beste dede hi ghemeenlike
Voeren te damassche tien stonden

[Brill nummering]

Alle de daer waren vonden
Tempralen ende hospitaliere
Dedi voer hem brenghen sciere
Ende dedem allen thouet of slaen
Ende wit de coninc bleef ghevaen

[Brill nummering]

Doe was voer saladine te hant
Ghebrocht de prince famant
Een edel ridder ende een waert
Beter ridder gorde nie zwaert
Wijs van rade rein van zeden

[Brill nummering]

Ende van groter vromicheden
Onser kerstine rechter hant
Ende den turken .i. swaer viant
Die vele hadde der werelt eren
Nochtan haetti de werelt zere

[Brill nummering]

Ene dinc allene sonder mere
Mesprisdemen an hem wel sere
Al gafmen den turken vrede
Hine helts altoos in ghenen stede [vóór de s een uitgeveegde en geradeerde letter, mogelijk een v]
Om dit haddene saladijn leet

[Brill nummering]

Ende was hem vtermaten wreet [de letters ee geschreven op een rasuur (mogelijk door een ander dan de kopiist)]

Ende als men dien brochte toghen
Warp hi hem aldaer voer oghen
Sine loesheit ende zine misdade
Ende hoe hi bi hem menighen scade

[Brill nummering]

Dicke wile hadde ontfaen
Ende hine nv hadde ghevaen [tussen e en v een rasuur; waarschijnlijk is de v verbeterd uit w door daarvan de eerste haal uit te vegen en te raderen]
Mijn here famant en keerde nie
Om al sijn dreghen sinen blie
Want hi der doot cleine achte

[Brill nummering]

Ende wiste wel in sijn ghedachte
Dat hem nakede te lone
Van gode de hemelsche crone
Ende hi was onthouet mede
Voer saladijn daer ter stede

[Brill nummering]

Doe gaf haer op iherusalem
Ascalon ende mede betlem
Ende al meest dat conincrike
Steden ende borghe sekerlike
Saladijn hadde deen lof

[Brill nummering]

Dien alren meesten oec daer of

[Brill nummering]

Dat hi niement liet verswaren

[Brill nummering]

Op dat hi niet en wilde bliuen
Ende hem in cense doen scriuen
Ende de hem oec so taillen liet

[Brill nummering]

Dien en wilde hi onteruen niet
Lxxxviij. jaer hadde theleghe lant
Ghestaen inder kerstine hant
Sint dat die goede heilighe man
Godevaert ende sijn gheselscap wan

[Brill nummering]

Die graue van triple diet verriet
Ontginc der wrake ons heren niet
Men vanten doot ter morghen stont
Als hi was slapen gaen ghesont
Ende als men naect besach ter steden

[Brill nummering]

So vantmen tusschen de bene besneden
Al versch na de heidinsche wet
Dies mochtement weten de bet
Dat hi hem hadde vernoiert

De dese moert hadde gheuisiert

[Brill nummering]

Int [lombarde I ter hoogte van drie regels; ervóór in de marge een representant j] iaer goods .xic. ende achte
Ende .lxxx. quam mare onzachte
Vanden lande van ouer mere [r verbeterd uit de aanzet van een e]
Doe cruusde hem met groten ghere
Keyser vrederic ende van zwauen

[Brill nummering]

De hertoghe met vele grauen
Florans de graue van hollant
Otte graue van gelre lant
Ende menich hoghe man sonder waen
Themeente hebben tcruce ontfaen

[Brill nummering]

Ende reden hem ten naesten iare
Te porrene met willigher scare
Oec so cruusde hem dies ghelike
Philips de coninc van vrancrike
Die coninc mede van inghelant

[Brill nummering]

Philips de graue van vlaendren lant
Ende menich prince van bededen landen
Die fel waren den vianden
Jnt iaer doe men screef .lxxxix.
So porrede dat heer machtich

[Brill nummering]

Keyser vrederic sette sine vaert
Ten arme sente ioris waert
Om dat de zee aldaer was inghe
Ende hem gheseit was sonderlinghe
Van enen clusenare daer te voren

[Brill nummering]

Dat hi in watre soude versmoren
Ende voer met crachte grieken duere
Dat menighen griec wort te suere
Ende dwanc den keyser oec met stride
Was hi erre was hi blide

[Brill nummering]

Dat hi hem ghisele ende helpe gaf
Dus quam hi des orloghen af
Ende ver winterde in grieker daer
Ten naesten lentine daer naer
Voer hi over sente ioris aren

[Brill nummering]

Daer de onse groten ontfarem
Dogheden van braken ende van spisen

Ende om dat in alre wisen
Die heidine bi nachte ende bi daghe
Op donse laghen in der laghe

[Brill nummering]

Doch quam hi doer ente zine
Ende den soudaen van iconine
Verwan hi in vele striden
Ende verheerde in den tiden
Vele sijns lants ende vacht zeghe

[Brill nummering]

Op de heidine alle weghe
Al was dat hi zonder verlies
Niet en quam te bouen dies
In [lombarde I ter hoogte van drie regels] allen desen swaren arbeit
Was hem bi ende ghereit

[Brill nummering]

Die graue florans van hollant
Die in orloghen metter hant
Beiaghede dicken eren vele
Als si wel naer alte spele
Tellen waenden hare pine

[Brill nummering]

Entie keyser entie sine
Tiden tantiochem waert
Te vaerne hare rechte vaert
Tgheuel hem dat si quamen sciere
Gheuaren op ene cleine riuiere

[Brill nummering]

Die salef bi namen hiet
Ende alse de keyser twater ziet
Lopende claer ende wit
Hi was bezweet ende seer verhit
Ende wilde wasschen sine lede

[Brill nummering]

Hi ontclede hem ter stede
Alse de swimmen conde wel
Ende tiersten dat hi in den stroom vel
Droughene de stroom wech met ghewout
Ende hi verdranc int water cout

[Brill nummering]

Daer rouwe groot ende zerichede
Om dreef al kerstinede
Sijn ghewade was wt ghedaen
Ende zijn lichaem ghesouten zaen
Het was inder heidine beduanc

[Brill nummering]

Entie wech was starc ende lanc
Ouer bosch ende ouer roche
Eer men quam tote antioche
Daer was hi met groter hauen
Jn sinte peters kerke begrauen

[Brill nummering]

DE graue florans van hollant
Dier mede meneghen swaren pant
Ghedoghet hadde in deze vaert
Doer gode de ghecrucet waert
Ne leuede niet langhe daer naer

[Brill nummering]

Hi starf tantiochem ende daer
Wort hi begrauen op enen dach
Niet verre van daer de keiser lach
Daer there nam groten scade
Want hi was stout ende wijs van rade

[Brill nummering]

Ende van kerstinen manieren
Meer dan ic v can visieren
Storuen daer lude ghemene
Grote heren ende daer toe clene
Want si hadden hongher ghehat

[Brill nummering]

Ende aten hem daer alte zat
Dies was theer seer ondaen
Graue florans hebben wi verstaen
Starf metten keiser vredelike
Jnt iaer ons heren zekerlike

[Brill nummering]

.Xjc. ende neghentich iaer
Graue van hollant was hi vorwaer
.Xxxiij. iaer met eren
Sijn wijf was als de gheesten leren
Van scotlant ade de grauinne

[Brill nummering]

Die wan an haer als ict bekenne
Diedrike de hier voren staet
Dien dat graefscap in hant gaet
Die vrouwe aleiden had van cleuen
Als hier te voren staet bescreuen

[Brill nummering]

Ende enen anderen de willam hiet
Die node van sinen vader sciet
Want hi den vader volghede naer

Jn alle die pine in alle den vaer
Die hi hadde in domme vaert

[Brill nummering]

Ten arme sinte ioris waert
Ende hi was tantiochem mede
Aldaer hi starf in de stede
Ende doe hi hadde de vader verloren
Heeften met hem vercoren

[Brill nummering]

Des keiser zone bouen vele grauen
Hi de hertoghe was van zwauen
Om sine grote vromichede
Ende voerden met hem takers mede
Maer de hertoghe starf aldaer

[Brill nummering]

Als men screef .xci. iaer
Ende .xjc. in carnacioen
Jnt selue orloghe int selue doen
Starf oec takers voer de stede
Philips de graue van vlaendren mede

[Brill nummering]

Jn iunius op den iersten dach
Op den tienden diere na lach
Op den dach sente barnabas
Leestemen dat akers ghewonnen was
Dat binaer als wijt weten

[Brill nummering]

Twe iaer hadde ghesijn beseten
Eer philips ende richaerd te samen
Die twe coninghe aldaer quamen
Nv florens soffien zone
Tantiochem starf als de gone

[Brill nummering]

De porrede van sinen lande
Om te wrekene ons heren scande
Bleef dideric sijn zone graue
Willem daer ic eer sprac aue
Als sijn vader doot was bleuen

[Brill nummering]

Ende sijn meester de hem ghegheuen
Wel gherne hadde vele hauen
Dat was de hertoghe van zwauen
So tijdde hi te lande waert
Als de daer comen begaert

[Brill nummering]

Daer hi gherne wezen soude

Onder sijns sels broeder behoude
Ende is aldus te lande comen
Wel ontfanghen van hem somen
Van den graue diedrike

[Brill nummering]

Was hi ontfanghen broederlike
Maer niet langhe stont de minne
Diedric en verkeerde van zinne
So dats willam wort gheware
Ende hi nam te hant al dare

[Brill nummering]

Some dees hem waren hout
Ende hi vlo in sijn behout
Toten vriesen van drechter lant
Diene ontfinghen alte hant
Bi haerre helpen bi haren rade

[Brill nummering]

Dede hi den broeder dicke scade
Om dit te wreken quam tier stonde
Grauinne aleid tote egmonde
Den clooster ter groter scade
Oec waentmen dat bi haren rade

[Brill nummering]

Torloghe began entie plaghe
Soe lach van sente louwerens daghe
Tote .viij. daghe na sinte martins dach
Dat den closter wel sere verwach
Altoes was si den vriesen swaer

[Brill nummering]

Ende dreghede sinte aelbrechte daer
Dat sine soude visiteren
Jc wane god sider wrac dit deren
Graue diedric lach in zelant
Ende helt torloghe metter hant

[Brill nummering]

Jeghen van vlaendren den graue bouden
Aleid pijnde hare te houden
Jegen den swagher torloghe mede
Met wel groter behendichede
Ende maecte vrienscap alte hant

[Brill nummering]

Mettien van niedorp in vrieslant
Die haer te voren waren onhout
Na dien rouwe menich vout
So quam willem openbaer

Met sinen volke tote alcmare [r verbeterd uit een bovenschacht]

[Brill nummering]

Aleit quam metten kenemaer
Ende met ridderen vanden haren
Daer began te hant een strijt
Winkel ende niedorp ter seluer tijt
Die willem waren onder niet

[Brill nummering]

Weken ende vochten niet
Doe dat andre vriesen zaghen
Lieten si hem de ridders iaghen
Ende willam de werde hem langhe
Mit cleinre menechte in bedwanghe

[Brill nummering]

Maer doe hi sach hoe dandre ghinghen
Diene al omme wilden brenghen
So es hi metten sinen gheweken
Ende den vianden daer ontstreken
Die vriesen waren hem vort hout

[Brill nummering]

Om dat sine saghen so stout
Grauen didriken quam de maren
Van den zeghe van alkemare
Dies was hi in vrolicheden
Ende oec hadde hi doe verstreden

[Brill nummering]

Den graue van vlaendren tier stonden
Dus keerde hi weder tote egmonde
Daer bisscop bouden van vtrecht
Otte van bentem sijn broeder echt
Diedric de domproefst mede

[Brill nummering]

Haer drie omen quamen om vrede
Ende ade haer twier moeder
Mede quam als elken broeder
Te biddene met zwaren zinne
Om pais ende om minne

[Brill nummering]

So langhe sprac men ende dede
Dat willam in enen vrede
Te haerlem toten broder quam
Te sinen bedde ende hi nam
Van hem andworde ende hi gaf

[Brill nummering]

Ende men stont des orloghen af
So dat willam zoude ontfaen [rechts onder in de marge de custode te gheruliet inde tolne gaen]

Te gervliet inde tolne gaen
Van hem .ccc. lb. ten iare
Ende hi voort man des broders ware

[Brill nummering]

Om tgraefscap van oest vrieslant
Ende liete den broeder in de hant
Behouden dat hi daer besate
Te sinen wille ende tsiere bate

[Brill nummering]

Dus was de dinc daer ghesent

[Brill nummering]

[Brill nummering]

Daer hi goetlijc was ontfaen
Ende de vriesen huldene zaen
Willem wort gheweldich graue
Van oest vrieslant ende stont strijds aue
Jeghen den broeder ende had in hant

[Brill nummering]

Toter laueten alde lant
Een here sat den vriesen ane
Die men hiet heinric de crane
Die hadde gheweest den vriesen zwaer
Willem voer metten vriesen daer

[Brill nummering]

Ende slechte hem inden gront
Sine veste in corter stont
Ende dreuene vten lande
Alde scade ende allede scande
Die hi den vresen hadde ghedaen

[Brill nummering]

Wrac hi op hem sonder ofstaen
Ende allede vresen nam willam
De hi beduonghen hadde an hem
Jnt iaer van gods ghebornesse
.Xic. neghentich ende zesse

[Brill nummering]

Starf boudin bisscop van vtrecht
Willems oem ende diderics echt
De graue van hollant was
Si twe worden ghecoren na das
Teen was de doemproefst dideric

[Brill nummering]

Dien gaf deen keiser henric
Vrederics sone de ver dranc
Want het an hem was belanc
Dat weerlike recht in de hant
Florans de graue van hollant

[Brill nummering]

Die tote antiochem leghet
Was sijn broeder als men ons seghet
Dander was de proefst arnout
Van deuenter ende dien was hout
Otte de graue van gelre lant

[Brill nummering]

Maer keiser vrederic sette in hant
Van hollant graue didrike
Dat bisscop doem wie sore wike
Dat den ghenen ghegheuen si
Dient dien pauwes gheuet al vri

[Brill nummering]

Dus voer didric ende arnout mede
Toten paus daer elc dede
Sine macht om dbisscop doem
Menich orloge ende menich roem
Hadder onderlinghe metter hant

[Brill nummering]

Die van gelre ende van hollant
Alt lant van ouer ycele dede
Onder sine moghenthede
De graue van gelre moghendelike
Maer van hollant diedrike

[Brill nummering]

Was vtrecht onderdaen de stede
Ende twest lant entie borghe mede
Elc de dede op anders lant
Scade roof ende groten pant
Also dat si beide te zamen

[Brill nummering]

Te heimenberghe te wighe quamen
Daer van hollant de stoute man
Met cleenre menechten verwan
Die graue van ghelre ende sijn volc mede
Worden ondaen daer ter stede

[Brill nummering]

Ende gheslegen ende gheuaen
Dus eist ons ten besten vergaen
Int [lombarde I ter hoogte van vier regels] naeste iaer dat si .ij. waren
Te romen om de bisscopdoem gheuaren
Arnout ende didric so gheuel

[Brill nummering]

Eer tpleit was ghehendet wel
Voerden pauwes dat arnout starf
Ende didric de verwarf

Dat bisscopdoem Ende dede hem wien
Maer als hi quam te pauien

[Brill nummering]

So bleef hi al ghinder doot
Ooc sterf heinric de here groot
De keiser van romen vrederics zone
Diere verdranc ente gone
Liet doe vrederic sijn kijnt

[Brill nummering]

Van vijf iaren also men vijnt
De van vtrecht papen clerken
Ente man der heiligher kerken
De coren enen bisscop echt
Diedrike proefst van maestrecht

[Brill nummering]

Maer nv verhort cortelike
Hoet ghinc metten roemschen rike
Vrederic de in de vaert
Verdranc tantiochem waert
Hadden .iij. zonen ende deene bleef doot

[Brill nummering]

Vor akers in den oflate groot
De ander zone hadde algader
Dat roemsche rike naden wader
Die hiet henric ende was bi naer
Keiser als men vijnt .viij. iaer

[Brill nummering]

Ende starf int iaer als ic besachte
.Xic. neghentich ende achte
Ende liet van .vijf. iaren enen zone
Vrederic so hiet de gone
De sint keiser was ende here

[Brill nummering]

Ende naer ontseit van ziere ere
Ende om dat dat kint was clene
So coren de heren ghemene
Philips den zwaef keiser heinrics broder
Dat hi ware des riken behoeder

[Brill nummering]

Onthier ende dat kint op quame
Dat ment ter keiser crone name
Tesen rade daer ment riet
Ne was de bisscop van coolne niet
Dies brochte hi dat rike in stride

[Brill nummering]

Ende hi trac doe an ene zide

Die hi mochte ende de hi vant
Coninc richaert van inghelant
Ende van hollant graue didrike
Den graue van vlaendren des ghelike

[Brill nummering]

Met crachte ende met groter haue
Brochte hi van poitiers den graue
Otten in den stoel tot aken
Ende lieten aldus coninc maken
Philips hadt scoenre inden rike

[Brill nummering]

Maer hi wart daer na cortelike
Ghesleghen doot in zine zale
Van enen graue gheboren wale
Dre dochteren sijn van hem bleuen
Die ene was in beheem ghegeuen

[Brill nummering]

Die seder oec den coninc droech
De den coninc roedolf sloech
Dander was in spaengen ghesent
Daer dit oer of quam als ment kent
Dat nu de spaensche crone draghet

[Brill nummering]

Jn brabant quam de derde maghet
Die den lesten henric wan
Sijn sone hiet hertoghe ian
Nv willic te mier materien keren
Ende vort van onsen grauen leren

[Brill nummering]

Graue willem van oest vrieslant
Als hi sijn goet hadde inde hant
Alst hem hier voeren gaf de broeder
Kerde hi hier ouer tsiere moeder
Grauinne ade diene wel ontfinc

[Brill nummering]

Maer soe riet hem ene dinc
Also lief alse hi heuet sijn ere
Dat hi ten broeder niet ne kere
Hi ware ghevanghen sonder vorst
Doe lach sijn broeder toter horst

[Brill nummering]

Als de noch toe hilt ouer recht
De voghede van vtrech
Ende was int selue iaer dat doot bleef
Keiser heinric als ic screef

Maer so wat dat men hem riet

[Brill nummering]

Dat ne diedde algader niet
Hine woude sinen broeder sien
Ter horst quam hi toe mettien
Daer ne de broeder opden dach
Niet lieflike aen en zach

[Brill nummering]

Want sijn viant heinric de crane
Vinghene daert de broeder sach ane
Diere teghen niet en zeghet
Ende heeften int prisoen gheleget
Doch es hi ontlopen dane

[Brill nummering]

Ende quam den graue van gelre ane
Daer hi seker onthout vant
Al was hi des broeder viant
Ende van daer es hi ontslopen
Jn oest vrieslant ende oncropen

[Brill nummering]

Die bliscap dreuen menich fout
Van sijnre coemste om sijn behout
Hier na nam hi te wiue tehant
Sgrauen dochter van gelre lant
Ende dede sine feeste mede

[Brill nummering]

Tote staueren inde stede
Jn den seluen iaren so quamen
Jn soeninghe ende vreenscepe te samen
De graue didric van hollant
Ende otte graue van gelre lant

[Brill nummering]

Ende wort also groot ende vast mede
Datmen huwelic ghelouen dede
Tusschen aleide graue didrix dochter
Om dat de veede waer de sochter
Ende heinrec graue otten zone

[Brill nummering]

Maer onlanghe daer na de gone
Starf in hollant ende was gheart
Jn rensborch des men droue wart
Als men screef .xic. ende achte
Ende .xc. doe voer met machte

[Brill nummering]

Jn wintertijt in drechter lant
Graue didric daer hi ver brant

Huus ende dorp cleine ende groot
Ende sloech vele vresen doot
Jnt selue iaer daer ic of scriue

[Brill nummering]

Quam .i. ridder van dode te liue
Jn vermendois de openbare
Sprac vele dat te ghesciene ware
Als men scref .xcix iaer.
Ende elf. hondert doe belach zwaer

[Brill nummering]

Coninc richaert van inghelant
Bi lymogien als .i. stout viant
Ene borch vast ende groot
Ende was daer voren ghescoten doot
Ende tote rueme was hi begrauen

[Brill nummering]

Van ziere rikeit van siere hauen
So bleef oir sijn broeder ian
Een sachte goedertieren man
Die verloos des lants so vele
Dat noch gaet al vten spele

[Brill nummering]

Als normandien ende des ghelike
Dese wan den coninc heinrike
Ende henric wan edwarde
De al nv met sinen zwarde
Tlant van wales heeft onder ghedaen

[Brill nummering]

Ende noch crone draghet sonder waen
Jnt iaer goods .xijc. en twee
Worden onderlanghe gheuee
De bisscop didric van vtrecht
Ente graue van hollant echt

[Brill nummering]

So dat de graue voer insijn lant
Ende stichter in roof ende brant
Ten lesten wasser vrede ghenomen
Oec was hem gheuanghen comen
Des hertoghen broeder willem

[Brill nummering]

Ende heer [r verbeterd uit e] van kuuc met [t verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een n] hem
Ende riddren ende ander liede
Als den hertoghe dus messciede
Ghewan hi doe an sine zide
Groot ridderscap ghereet ten stride

[Brill nummering]

Van kuelne der groter stede
Den bisscop van ludeke mede
Van limborch den hertoghe
Van vlaendren den graue hoghe
Ende andre de ic niet can noemen

[Brill nummering]

Ende es aldus te huesden comen
Daer didric lach met ouer moede
Met [t verbeterd uit een bovenschacht] lettel volcs met cleenre hoede
Ende hi verloos ter seluer tijt
Bi sijnre ouermoet den strijt

[Brill nummering]

Ende hi wort aldaer gheuaen
Ende gaf eer hi mochte ontgaen
Twe dusent pont met desen doene
Was aldaer ghemaect de zoene
Jnt iaer ons heren .xijc. ende dre

[Brill nummering]

Starf graue didric vats ghescie
Als hi hadde herde naer
Graue ghewesen .xiij. iaer
Te dordrecht lach hi beuelt zware
Ende hi wort des wel gheware

[Brill nummering]

Dat hi der doot niet mocht ontbreken
Den broeder wilde hi gerne spreken
Om den moet te maken zochter
Ende hem sijn enighe dochter
Beuele de was gheheten ade

[Brill nummering]

Ende hem met ghemenen rade
Metten baroenen tlant besette
Dat het bliue al sonder lette
Mar de scalkeit van sine wiue
Wille dat al achter bliue

[Brill nummering]

Want sijt alte male ontslouch
Haer sin alte gader droeuch
Tlant te houden te haer waert
Ende soe wille ende soe begaert
Van loon den graue lodewike

[Brill nummering]

Haerre dochter geuen lekerlike
Hier toe nam si sulken goem
Dat si selue sgrauen oem

Otten de graue van benthem was
Ghewillich hadde ghemaect das

[Brill nummering]

Ende van voerne altoe den here
Ende van haerlem her rutgere
Ende anders vele der groter heren
Maer deet wilden emmer keren
Philips van wassenaer metter hant

[Brill nummering]

Ende menich ander in hollant
Die niet ne wilden onder hem
Ghedoghen dat si den graue willem
Aldus souden sien ontvrien
Al slands ende der voghedien

[Brill nummering]

Heimeliken men boden sende
Daer de graue lach op sijn [n mogelijk verbeterd uit i (er staat een accent op de eerste haal)] ende
Om graue lodewijc dat hi quame
Ende hi de ioncfrouwe name
Tote outena so is hi comen

[Brill nummering]

Ende beide tote hi heeft vercomen
Des [(lange) s verbeterd uiteen korte stok] grauen doot ende daer na recht
Es hi comen te dordrecht
Den doden namen si in twiste
Ende leidene in ene kiste

[Brill nummering]

Ende gauen inden seluen rouwe
Te huwelike de ioncfrouwe
Den graue van loon den ionghen man
Droeue wast te scouwene an
Dat men also saen vergat

[Brill nummering]

Den lantshere op de doot stat
Daer men hande soude hebben ghewronghen
De lude dansten ende songhen
Dit was te misprisene zere
Al hadt ghesijn volc sonder ere

[Brill nummering]

De dode was in .i. scip ghedraghen
Tegmonde ginc men hene iaghen
Daer groefmen bi sinen maghen
Al daer sine vorders laghen
Maer dat was alte groten onwerde

[Brill nummering]

Men brochte den doden [de eerste d verbeterd een rechte stok] ter aerde

Met alte groter armoede
Nochtan mittes goeds huus goede
Hijs domp de der werelt dient
Die dode en heuet genen vrient

[Brill nummering]

Willem die in oostvrieslant [de eerste o lijkt in eerste instantie te zijn bedoeld als c] was
Heeft nie mare vernomen das
Dat sijn broeder is bleuen doot
Met sericheden herde groot

[Brill nummering]

Es hi ter zipe comen ghereden
Ende hi bat om ghelede
Te comene totes broeders graue
Maer sonder oerlos sciet hijs aue
Want hine mochs winnen niet

[Brill nummering]

Als hi was in dit verdriet
Quamen an hem in stilre ware
Aldaer philips van wassenare
Her ian van rijswijc ter stonde
Ende her wouter van egmonde

[Brill nummering]

Ende van teilinghen her willam
Her simoen van harlem mit hem
Her iacob borchgraue van leiden
Her alaerd bomaerd de hem seiden
Si wilden hem in staden staen

[Brill nummering]

Op dat hi tlant wilde ane vaen
Vrouwe aleiden noch den niwen here
Ne swoeren si trouwe nemmermeer
Dus was de graue willem comen
Te wassenaer so dat vernomen

[Brill nummering]

Niemen en heeft wie hi ware
Sonder de [de boven de regel toegevoegd] heren entaer nare
Twee cnapen van trouwen zinne
Alomme der vrese van der grauinne
Van daer es hi te vlaerdinghe comen

[Brill nummering]

Daer sijns ware hebben ghenomen
De scoudemaren de sijns onbeiden
Ende niement de dinghen en seiden
Onbekent was hi den lieden
Sonder allene hem deet rieden

[Brill nummering]

Die dinghe wat hem best dochte gedaen
Te hant sijn te scepe ghegaen
Ende namen met hem diene kenden
Ende teerst dat si der maze ghehenden
Songhen si lude ende zere

[Brill nummering]

Ende waren vro dat si den here
Trechte oyr hadde entie guene
De was sgrauen florens zuene
Ende versweren hem ende vertien
Hem van lodewijcs voghedien

[Brill nummering]

Ende als si te cyrixe quamen
Ende dat volc vernam te zamen
Wast al vro ionc ende out
Ende baden alle menich vout
Dat hem god moeste gheuen

[Brill nummering]

Ere vrede ende langhe leuen
Jn desen tiden so ghelach
Sgrauen didrix dartichste dach
Ende graue lodewijc ende sijn wijf mede
Ende grauinne aleid waren in de stede

[Brill nummering]

Van haerlem comen omme tegmonde
Dat dartichste te doene tier stonde
Ende vernamen al openbare
Dat die meente van kenemare
Metten ridderen ouer een droeghen

[Brill nummering]

Om dat si hem wilden gheuoeghen
Graue willem te hebbene tenen here
Dus macten si hem te vliene sere
Ende ne hadde de nacht ghedaen
Si waren zekerlike gheuaen

[Brill nummering]

Van amestelle her ghisebrecht
Halp hem dat si quamen tutrecht
Die dochter ne wiste wat doen
Maer te leiden is soe gheuloen
Want het haddense met hem

[Brill nummering]

Mijn heer rugier van maerhem
Ende van borne mijn heer oest
Ende andre ridders onghetroost

Alse de vreemde waren int lant
Want leiden stont in lodewics lant

[Brill nummering]

Daer voeren si metten [de eerste haal van de m met een accent; verbeterd uit i] ermborstieren
Hem volgheden na harre manieren
De kenemaren dat al ghemene
Ende alde meente groot ende clene
Biden rine boosten bewesten

[Brill nummering]

Wielen alle voer dier vesten
Houetmans waren ter stonde
Her wouter van egmonde
Heer alard bomard ridder mare
Ende heer philips van wassenare

[Brill nummering]

Daer wort de ioncfrouwe gheuaen
Met allen haren lieden zaen
Die riddren metten andren mannen
Worden alle vaste ghespannen
Maer de ioncfrouwe was vanden heren

[Brill nummering]

Hoefscheliken ghehouden met eren
Ten naesten iare ten nien grase
Neven den rijn enter mase
Gaderde lodewijc groot heer
Om te steruene in de weer

[Brill nummering]

Of hem doch tontheenne das
Dat hijs tlants verdreuen was
Hi gaf ende hi ghelouede mede
Dit waren sine hoghe liede
De bisscop van ludeke de stede

[Brill nummering]

De hertoghe van limborch mede
De graue van vlaendren de graue hake
De graue alef van deser zake
Bewant hem de van gelre niet
Omme [de tweede m verbeterd uit de eerste haal van een e] dat willam sijn swager hiet

[Brill nummering]

Die bisscop van wtrecht quam daer sterc
Hem was gheloeft .ij. dusent marc
Ende tenen ghisel dat hi helt
Lodewijx broeder ouer tghelt
Wele van hollant waren met hem

[Brill nummering]

Ende alle teghen den graue willem

Wat sal willem ane vaen
Hine can niet weder staen
Also groot [g verbeterd uit een bovenschacht] heer alse quam met tesen
Ende hine weet waer zeker wesen

[Brill nummering]

Maer hem dinct best sekerlike
Dat hi henen in zelant wijke
Also dat hi der henen vaert
Ende beueelt den here alaert
Ende oec deen van egmonde

[Brill nummering]

Kenemaer lant ter zeluer stonde
Teylinghen ende wassenaere
Dien beueelt hi dat beware
Tlant dat biden rine leghet
Dat den bisdoem gheweghet

[Brill nummering]

Si maecten .ij. weren ghereet
Ene de men ten bossche heet
Ende .i. andere biden rine
Heet swadenborch dam daer men pine
Ende groot arbeit aen leide

[Brill nummering]

Want men maecter wide fosseide
Om te houdene des lants in vaert
Graue willam hadde te hem waert
Enen sinen broeder hiet florens
Die nerenstelike al sijn ghepens

[Brill nummering]

Sette al was hi proefst ende clerc
Omme te verwaerne dat werc
Want hi niet daer ieghen spaert
De heren van kenemaren waert
Droughen te scepe alse de wise

[Brill nummering]

Wapene hernasch ende spise
Her wouter ende her aelbrecht
Hieten hem oec al daer echt
Dat si den dijc tamestelle wt staken
Om dat de hoghe watre in braken

[Brill nummering]

Ende dit so dede tkenemaersche here
Ende noit sone mocht met haerre were
De vanden bisscopdoeme verbieden
Met alder macht van haren lieden

De kenemaren en voeren hene

[Brill nummering]

Duert lant ouer al dat vene
Ende verbernde te hant
Van amestelle al dat lant
Ende roueden al dat si vonden
Amestelle sine veste tien stonden

[Brill nummering]

De berneden si al inden gront
Menich appelboem diere stont
Wort verbent van den luden
Doe voeren si van daer te muden
Ende verberneden de stede

[Brill nummering]

Ende wesep al tote brueleke
Hebben si verheert ende van hem somen.de punt is ter afscheiding van deze regel van het vers in de rechterkolom
Hebben si vaste te ghisel ghenomen
Dus sijn si te scepe ghekeert
Als sijt aldus hadden onteert

[Brill nummering]

De bisscop van vtrecht heeft verhoort
Sijns lants scade entie moort
Ende versamende groot heer
Alse de wilde ende hadde gheer
Te wrekene sine grote scade

[Brill nummering]

Ter were so quam hi met rade
Daer de proofst florens lach
Ende wachte nacht ende dach
Dinvaert van noorthollant
Sine ridders begauene te hant

[Brill nummering]

Die mit hem inder vesten laghen
Als de ouer een des draghen
Dat sijs hem waren onhout
Daer was ghewonnen met ghewout
Die veste ende te broken zaen

[Brill nummering]

Ende de proefst florens was ghevaen
Ende te hant ter hurst ghesent
Dus was noorthollant ghescent
Men ginc bernen ende rouen doe
Al omme ende om te leiden toe

[Brill nummering]

Aldaer quam de bisscop ghevaren
Met heer crachte de noit te waren

Sinen vorders ne gheuel
Maer hi mocht lichte doen wel
Want als een lant in tween hem sceet

[Brill nummering]

So ist te winnen ghereet
Lodewich quam een andre vaert
Some te voete ende some te paert
Met groten here in hollant
Een deel gheuoeghe sonder brant

[Brill nummering]

Ende es tote dordrecht comen
Daer hi ghisele heeft ghenomen
Doe moeste graue willam wiken
Ende in zelant henen striken
Maer dat hi twe scepe doe nam

[Brill nummering]

Daer graue lodewijx spise in quam
Die trac hi daer an sine line
Suut hollant met cleenre pine
Ghinc saen alte mael in hant
Want men niemen en vant

[Brill nummering]

Diene dorste weder staen
Lodewic de voer wech zaen
Te leyden daer hi den bisscop vant
Daer ghinc hem ter stat in hant
Van haerlem haer symoen

[Brill nummering]

Si daden dat si wilden doen
Die bisscop entie graue mede
Voeren te haerlem inde stede
Daer quamen de van kenemare
Met scepen om hem te doene sware

[Brill nummering]

Maer sine constent niet volbrenghen
So dat si oec in hant ghinghen
Ende ver dingheden tier stont
Aldaer om .vc. pont
Ende keerden weder thuis bi rade

[Brill nummering]

Willems moeder grauinne ade
Sijn wijf ende sijn ghesinde mede
Ende vele de ontsaghen onvrede
Waren toutdorp in moede sware
Ende achter vrieslant haer entaer

[Brill nummering]

Lodewijch quam ter seluer stonde
Met here crachte tote egmonde
Daer hi verbernde ten eersten worpe
Dat woende in sinte aechten dorpe
Heer alards huys ende oec mede

[Brill nummering]

Heren wouter hi tselue dede
Den cloester ende sinte aelbrechte
Was hi houesch in tgheuechte
Die bisscop die te haerlem lach
Ontsach hem nacht ende dach

[Brill nummering]

Dat men hem van achter soude
Dien wech belegghen alte houde
Ende oec ghebrac hem spise mede
Doe keerdi tutrecht indie stede
Ende liet lodewijch aldaer

[Brill nummering]

Bliuen onder de kenemaer
Noch en wach in ongheualle
Dese onwille al met alle
Graue willem niet swaer ghenoech
Hemne quam merre ongheuoech

[Brill nummering]

Want bedi de graue van namen
Die doe in voghedien te samen
Vlaendren helt ende henegouwen
Metten .ij. ionghen ioncfrouwen
Graue boudijns kindre de si hieten

[Brill nummering]

Joncfrou ian ende margrieten
Die ghiselde an sine hant
Ten seluen tiden walchren lant
Ende her hughe van voerne mede
Ghiselde onder sine moghenthede

[Brill nummering]

Scouden an graue lodewijx side
Graue willam was onblide
Als de hem waer en wiste weghen
Jn een visch scepekijn es hi leghen
Van onlande te lande ghetrect

[Brill nummering]

Ende met natten netten ghedect
Alse de vlo wiste hi waer vlien
Ghesocht was hi daer mettien

Entiene sochten waren bedroghen
Want sine vinden niet ne moghen

[Brill nummering]

Nochtan hebben si tscip ghelet
Daer hi lach onder de natte net
Dus ontvoer hi sulken te torne
Maer mijn heer hughe van voerne
Die wort om sinen ouermoet

[Brill nummering]

Vte scouden metter spoet
Ende vte zeelant oec verdreuen
Niwe sekerheit hebben si ghegheuen
Ende zoeken den graue willem
Ende als si vonden hebben hem

[Brill nummering]

Hebben sine ouer heer ghehult
Ende hem also seer onscult
Dat hem de noot ende bedwanc
Gheleert had enen andren ganc
Als graue willam heeft vernomen

[Brill nummering]

Dattie zelanders an hem sijn comen
Scrijft hi heer woutren van egmonde
Dat hi daer come in corter stonde
Te leiden metten kenemaren
Ende hi screef hem oec twaren

[Brill nummering]

Op wat daghe dat hi woude
Ende dat hi striden niet en soude
Hijn waerre selue ende els geen bode
Want hi des betrouwede gode
Dat hi daer soude de viande

[Brill nummering]

Jaghen wt sijns vader lande
Her wouter reedde dese dinghe
De heer willem van teilinghe
Ende her philips van wassenaer
Holpen hier toe al openbaer

[Brill nummering]

Nv es vt kenemaer lant ghecomen
Graue lodewich ende heuet vernomen
Jn vorscoten sijn heer velt
Ende heuet ghesleghen sijn ghetelt
Daer was van volke groot gheloop

[Brill nummering]

Grote marct ende groten coop

Van alle dies men behoeuede doe
Tfolc was blide ende vro
Om heren lodewijc haren graue
Maer .i. dinc drouch hem den zanc aue

[Brill nummering]

Want onder lopen so waren hem
Een hiet her ysebrant van haerlem
Ende heer aleyn sijn oem daer toe
Ende waren tout dorp gheuanghen doe
Hier na quam een ander mare

[Brill nummering]

Dat dat volc van zelant ware
An graue willam ghesworen dare
Ende al dat volc van kenemaer
Ten rine quamen ende grauen zouden
Grachten daer si mede wouden

[Brill nummering]

There sluten dat van dien
Een man niet en soude ontflien
Dus so soudemense harde saen
An beden siden daer bestaen
Graue lodewich de nam raet

[Brill nummering]

Wat men best doet na den staet
So dat hem dochte sonderlinghe
Best dat men te ghemoete ghinge
Den vianden toten gaten
Daer men weren wilde die straten

[Brill nummering]

Met desen rade sijn si ghevaren
Lude de wijs van stride waren
Te leyden tieghen de kenemaren
Ende met corne ende met ruwaren
Wulleden [vermoedelijk verbeterd uit Wlden: de tweede l uit waarschijnlijk een d, de d uit n, en de u in tweede instantie tussengeschreven] si de nie gracht

[Brill nummering]

De kenemaren met groter cracht
De bouen inder vesten waren
Weerden hem met haren scaren
Maer onberecht ende sonder sijn
Mochten si also vele te min

[Brill nummering]

Diedde haer ouermoede
Dandre vochten inder hoede
Wiselike alse dalre beste
Ende wonnen hem of de veste

Oec waren si also begrepen

[Brill nummering]

Dat si weder toten scepen
Ne conden comen metter vaert
Doe liepen si ter brugghe waert
Die te enghe was ente cranc
Onder also swaer bedwanc

[Brill nummering]

Want de vianden streden hem an
Die brugghe brac daer menich man
Vallen moste ende versmoren
Philips van wassenaer ziet verloren
Ende ontflo metten zinen saen

[Brill nummering]

Els wort ghesleghen ende gheuaen
Heer wouter ende heer aelbrecht
Die sijn oec ontweken echt
Metten haren met groter cracht
Her willam van teilinghen vacht

[Brill nummering]

Entie sine manne ende neuen
Doch so mosten si hem op gheuen
Ende worden daer gheuaen
Die kenmaren sijn ondaen
Ende lieten daer goet ende liede

[Brill nummering]

Haer haest dede dat hem messciede
Ende dat si oec en daden niet
Dat hem de graue willem hiet
De wilde dat hi ghenen wich name
Eer hi selue ende sijn volc quame

[Brill nummering]

Lodewijc keert te vorscoten vro
Als dient gheuallen is also
Met roue ende met sine gheuane
Nv waent hi wel voort ane
Seker bliuen datten viant

[Brill nummering]

Nummermeer en soect int lant
Maer dauenture heeft menighen hoghe
Om dat si wille dat hi ghedoghe
Den swaren val als si dat ziet
Ende dat selue es hem ghesciet

[Brill nummering]

Willem de in zelant was
Als hi de mare ver hoerde das

Was hem herde wee te moede
Doch so dede hi als de vroede
Ende helt hem in dier ghebare

[Brill nummering]

Als offer hem niet om en ware
Maer sijn heer vte zeelant
Dede hi versamen te hant
Ende met sinen hollanders mede
Die waren van sijnre ionstichede

[Brill nummering]

Ende es ouer mase ghetrect
Als de ghene die ghene de vmmer mect
Te soeken den graue lodewijc
Ghetrect quam hi vromelijc
Tote rijswijc ander gheest

[Brill nummering]

Daer dede hi logieren meest
Ter tollen sijn heer groot
So dat hem niement verboot [r boven het woord toegevoegd]
Lodewike quam de mare
Deen hertoghe sende hi dare

[Brill nummering]

Van lymborch dat hi besaghe
Met wat volke willem laghe
Die hertoghe wijs van stride
Quam besien daer willam side
Ende wonderde dat hi ter were

[Brill nummering]

Brochte so wel berecht een here
So wel ghewapent ende ghescart
Om pays sprac hi te hem wart
Willem sprac dit es al bleuen
Jc [c verbeterd uit een rechte stok] ben hier des lants verdreuen

[Brill nummering]

Ende ic sie mine vreent verderuen
Ver winnen willic ofte steruen
Dars gheen gheuoech noch medewerde
Lodewijc en vlie sijnre verde
Sonder pais ende sonder bestant

[Brill nummering]

Sciet de hertoghe vandaer te hant
Ende brochte lodewike de mare
Vul sorghen ende van groten vare
Ende riet anders niet dan wiken
Selue ginc hi henen striken

[Brill nummering]

Met sinen volke van siere siden
Ende liet lodewike inden striden
Die saen vernam sine vlucht
Ende liet staen van groter ducht
Die pauwelioene ende tghetelt

[Brill nummering]

Tote vorscoten op dat velt
Vol van menigherande ware
Copmanscep van haer entare
Wapene spise camer ghewant
Want men seide daer te hant

[Brill nummering]

Willem quame entie seusche wolue
Waert so dat men hem ontdolue
Den wech dat al waer doot
Of gheuaen cleen ende groot
Ridders worden [o verbeterd uit iets anders] op hoer peert

[Brill nummering]

Ende worpen wech metter vaert
Helm platen ende scilde
Dat hijt name we so wilde
Oec is hem willem na comen
Alse dies mare heuet vernomen

[Brill nummering]

Dat hem aldus sine viande
Ontvlien willam vten lande
Ende brochtse in sulken vare
Datter menich haer entaer
Jnden sloten bleef versmort

[Brill nummering]

Ende oec alsmen de waerheit hort
Worder vele ter zeluer wile
Versmoort int water heet de zile
Dats int water biden rine
Alle gader daden si pine

[Brill nummering]

Om te iaghene int bisscopdoeme
Maer des heeft men noch den roem
Datse iagheden de wiue
So verscubt waren si van liue
Want als thoeft siec is alle de lede

[Brill nummering]

Moeten sijn ontset der mede
Het vlo al tutrecht inde stat
Graue willam was te lat

Diet met scepen roeiede naer
Want lodewijc ontreet aldaer

[Brill nummering]

Met vele hollanders gheuaen
De dedi den bisscop ontfaen
Voer sijn belof voer sine scout
Die helt de bisscop met ghewout
Nochtan ontvlo hi niet gheheel

[Brill nummering]

Want siere ridders .i. groot deel
Waren belopen in den start
Ende sergante goet ende wart
Alte mael dat karine
Scepe waghene tenten scrine

[Brill nummering]

Spise dranc ende ander ghescal
Wonnen de zeelander al
Dus wan graue willam tlant
Ende wie so hem was viant
Die brac hi of huus ende veste

[Brill nummering]

Hier na so quamen int leste
Die van vtrecht vter stede
Met vele hollanders oec mede
Te dordrecht voer de porte met scepen
Ende hebben de poort onder grepen

[Brill nummering]

Ende gerouet ende verbrant
Wat so men daer inne vant
So dat men dach helt hier aue
Tusschen den bisscop enten graue
Dat si te vrienscepen quamen

[Brill nummering]

Maer de graue most alte zamen
Den her henrijc den crane keren
Dat hi hem hadde ghedaen tonneren
Doe hi graue van vrieslant wert
Want hine swaerlike hadde verswart

[Brill nummering]

Ende van hollant alle de man
De jnt bisdoem woenden dan
Souden horen in sbisscops recht
Entie mede van vtrecht
Die int graefscap hadde wone

[Brill nummering]

Souden oec pleghen dat gone

Nochtan gaf willam tier stont
Vander zone .M. pont
Doe bleuen den bisscop te pande
Sine gheuanghene in sine hande

[Brill nummering]

Den proefst florense liet hi gaen
Die tot oudorp laghen gheuaen
Her ysebrant ende her alein
Heer aernout ente broeder sein
Her heinric de van rijswijc waren

[Brill nummering]

Liet de graue willam varen
Ende comen te haren goede
Doe si hadden sine ghemoede
Dandre hadden den argheren loon
Die volgeden den graue van loon

[Brill nummering]

Die nam hi rente goet ende chens
Ende gaft sinen broeder florens
Som den genen de in desen
Hem ghetrouwe hadden ghewesen
Her hughe van vorne met sinen neuen

[Brill nummering]

Die wort vten lande verdreuen
Die proefst florens dede hem verdriet
Want hi brac hem int poortvliet
Sine veste de seer was vast
Ende dede hem menighen ouerlast

[Brill nummering]

Als men screef ons heren iaer
Xii.c. ende viue daer naer
Quam ende brochte menich scip
Van vlaenderen der kinder voghet philip
Joncfrou ianen ende margrieten

[Brill nummering]

Des mochte willem seer verdrieten
Want hi wilde met omminnen
Hem tlant van zeelant of winnen
Ende lodewijc gheuen weder
Willem gaderde op ende neder

[Brill nummering]

Sine vreende ende wil eer bliuen
Eer hi hem late slands verdriuen
Ende als si so naer waren comen
Dat men wijch soude hebben ghenomen

De gone diere om spraken

[Brill nummering]

Brochtent alte goeden zaken
Dat was de conincginne machtilt
Van portegale de doe hilt
Jn vlaendren duwarie groot
Philips haer man bleef doot

[Brill nummering]

Voer akers inde grote vaert
Daer haer de duwarie of waert
Entie proofst [(lange) s verbeterd uit f door de tong daarvan te raderen] van brugghe mede
Dese .ij. spraken omden vrede
Also langhe dat si volbrochten

[Brill nummering]

Den pais deen si sere sochten
Die graue philips.ph’. ende willem
Die versoenden onder hem
Onder vorworden ende onder gelt
So dat men de dinc vaste helt

[Brill nummering]

Nv was lodewijc tutrecht comen
Als de waende hebben ghenomen
Van hollant de moghentede
Ende ver aleit sijn swegher mede
Ende haddent daer versament here

[Brill nummering]

Als te winnen sonder were
Hollant dat hem was ghenomen
Metteen sijn daer letteren comen
Ende boden de brochten mare
Dat willem al versoent ware

[Brill nummering]

Jeghen vlaendren alte male
Ende hem sonder weder tale
Also coes van geenre zide
Dus mosten si keren onblide
Sonder troost danen si quamen

[Brill nummering]

Als de nummermeer ne namen
Penwaert vromen in hollant
Vrouwen raet de heuet ghescant
Den graue van loon ende sijn wijf
Daer si sonder enich blijf

[Brill nummering]

Onderft ob bleuen ende onset
Orloghe scuert alse wet

Die tlant mach winnen sijn is tlant
Mach hijt behouden metter hant
Dus staet herscepe metten swerde

[Brill nummering]

Ade de voer horre veerde
Ende is sonder oer verstoruen
Willem hoer oem heeft verworuen
Tlant van boosten heidin zee
Toter lauecen voert mee

[Brill nummering]

Sette hi sine dinghen te vreden
Ende berechte lant ende steden

[Brill nummering]

Ende bleef na sijns vader doot
Met vrouden ende met eren groot
Graue .xv. iaer ende mit eren

[Brill nummering]

Ende starf in de iaer ons heren
.Xxij. hondert .xx. ende viere
Enen sone liet hi
De men florens noemen hoort
An hem so stont hollant voort

[Brill nummering]

Ende willem de was tegmonde
Jnt clooster begrauen seget dorconde
Florens na sijns vader doot
Wart graue met eren groot
Ende hi was stout ende milde

[Brill nummering]

Ende volghede den wapene ende den scilde
Hoefsceit mochte men ane hem scouwen
Dies was hi seer ghemint van vrouwen
Sijns selfs lude ende gheburen
Warens hem mede tallen vren

[Brill nummering]

Ende omme aldus ghedane zake
Leuede hi altoos mit ghemake
Ende voer tornieren achter lande
Want hine duchte ghene viande
Dese florens goet ende ghetrouwe

[Brill nummering]

Nam te wiue ene ioncvrouwe
Van hoghen maghen was si becant
Shertoghen dochter van brabant
Machtilt so was hoer name
Mit groter eren sonder scame

[Brill nummering]

So leuede si alhoer leuen
Daer bi mach men haer pris gheuen
Ende ere spreken na haerre doot
Om dat haer doghet was groot
Nv hoort hoet metten graue verghinc

[Brill nummering]

Ende hoe ende na sijn dinc
Also alse ons dat ware seit
So was .i. tornoi op gheleit
Te corbie daer tornieren souden
Riddre vrome ionc ende oude

[Brill nummering]

Om pris te winnen ende ere
Hier teghen rede hem florens zere
Ridders seriante stout ende coene
De goet waren te sulken doene
Nam hi met hem ande vaert

[Brill nummering]

Gelt wapenie ende paert
Dus reet hi als hi eerst mochte
Te dien tornoi dien hi sochte
Doe hi tote corbi quam
Ende sine herberghe daer nam

[Brill nummering]

Houeerden met hem de lantsheren
Teprighe ende deden hem vele eren
Ente yrauden de daer waren
Quamen daer met groten scaren
Dor sine miltheit talre tijt

[Brill nummering]

Ende waren sijnre comst verblijt
Also als ic dat ware vernam
Gheuiel dat de dach doe quam
Dat men daer [d verbeterd uit t] tornieren soude
Men ghinc ten wapenen also houde

[Brill nummering]

Ten wapene so riepet al
Ghinder wort een groot ghescal
Ende een michelic gheluut
Doe toghen ghene ridders wt
Te velde waert met groten scaren

[Brill nummering]

Almet dat si ghewapent waren
Nv was comen ter seluer stonde
De grauinne van clermonde

Te besiene den tornoi
Daer of quam florente [voor de t is ook de lezing c mogelijk] vernoi

[Brill nummering]

Den goeden graue van hollant
Die so wide was becant
Want het moste hem costen tleuen
Onuerdient dus eist bescreuen
Quam de graue te sulker noot

[Brill nummering]

Des hadde de vrouwe rouwe groot
Nv lach taer ter seluer stonde
De grauinne van clermonde
Bede met [et verbeterd uit iets anders, mogelijk uit a] urouwen ende met ioncfrouwen
Die de heren wilden scouwen

[Brill nummering]

Die te corbi comen waren
De vrouwe vraghede sonder sparen
Ende bat den graue also houde
Dat hi haer wisen soude
De graue van hollant den milden man

[Brill nummering]

Daer so groot prijs leit an
Alle de lude ghemeenlike
Beide arm ende rike
De graue van clermont seide vrouwe
Jc doet gerne bi miere trouwe [o verbeterd uit iets anders]

[Brill nummering]

Siedi van goude ghene vane
Daer de lewe van keel staet ane
Sulke wapene draghet hi an
De selue graue de v wel an
Besieten wel den groten here

[Brill nummering]

Hier na en siedis nemmermeer
Leuens lijfs dat wetic wel
De auenturne si mi fel
Doe de vrouwe dat verstoet
Wart si droeue [u verbeterd uit iets anders] in haren moet

[Brill nummering]

Nochtan en dorst si niet spreken
Want si kende sine treken
Doe de van clermont dat vernam
Dat de graue van hollant te velde quam
Vermaende hi man ende maghe

[Brill nummering]

Ende beleiden met ere laghe

So dat hi niet en conde ontbreken
Dus bleef hi doot van sinen treken
Sint bescreiden sine vreent
Diene vermoorde onverdient

[Brill nummering]

Want het coste hem seluen tleuen
Dat deden hem die van cleuen
Diene wraken met eren groot
Ende sloughen de van clermont doot
De graue florens [fl verbeterd uit iets anders, mogelijk uit v] van hollant

[Brill nummering]

Wart ghebrocht alte hant
Te corbien inde stat
Ende sijn lichaem ghesouten na dat
Ende ghebrocht in hollant
Van alle diene hadden becant

[Brill nummering]

Was hi beclaghet herde seer
Ende van sijn selues volc noch mere
Beweent ende beclaghet [hier sere doorgestreept] sware
Begrauen was hi met misbare
Jn hollant bi sinen maghen

[Brill nummering]

Aldaer sine vorders laghen
Jnden cloester herde sciere
.Xijc.xxx. ende viere
Screefmen doe de iaren ons heren
Als ons de coroniken leren

[Brill nummering]

.Xj. iaer lesen wi van desen
Dat hi graue hadde ghewesen
DE graue florens liet .ij. sonen
Willem hiet doutste entien gonen
Quam andat graefscap na den vader

[Brill nummering]

Dander hiet florens. beide gader
Waren si ionc ende clene
Hi liet .ij. dochteren de ene
Nam in huwelike met trouwen
Den graue van henegouwen

[Brill nummering]

De ian van auennes hiet
Ende herde node van vlaendren sciet
Want het was sijn met rechte
Dat kenden here ende knechte

Die ander daer ic v spreke aue

[Brill nummering]

Nam van hennenberch den graue
Ende willam de hilt hollant
Gheweldelike metter hant
Hoech [voor de c is ook de lezing t mogelijk] draghende was hi ende stout sere
So dat hi hiet der heren here

[Brill nummering]

Also ghi wel hier na selt horen
Maer hier gaet ene tale voren
Van den keyser vrederike
Dien de crone van den roemschen rike
Bider kueren aen quam

[Brill nummering]

Des de bisscop van kuelne was gram
Als ic v hier te voren las
Om hier ouer niet en was
DOe hem de keiser vrederic sette
Om der heiligher kerken lette

[Brill nummering]

Ende tachterne tgheestelike goet
Doe was den paues ghemaket vroet
Dat hi wilde cranken kerstinede
So dat hine condampneren dede
Ende roueden vander keyser crone

[Brill nummering]

Die hi verbuerde herde onscone
Ende ontseide [t verbeterd uit de schacht van f of lange s] hem gracie ende ere
Ende scietene daer van onsen here
Alse hi dit hadde verstaen
Pijnde hi hem also saen

[Brill nummering]

Dat hi met crachte wilde houden strike
De paus dochte des ghelike
Ende sette hem metten banne toe
Doe moeste [o verbeterd uit e] keyser vrederic doe
Die crone verliesen met groten scende

[Brill nummering]

Want de pauwes wt sende
Bullen brieuen ouer al
Wie hi is de sterken sal
Den valschen keiser ende sine ghebode
Doet hi de banne ende sceit van gode

[Brill nummering]

Dus moeste keiser vrederic missen
Die pauwes de ginc hem be wissen

Wien hi de crone gheuen mochte
Ten lesten rade hi bedochte
Dat hi den keyser vanden rike

[Brill nummering]

Onboot dat hi vredelike [d verbeterd uit een bovenschacht]
Koren de hem nutte dochte
Ende hem de beste wesen mochte
De dat rike houde in de ere
Si namens raet an menighende eerste n verbeterd uit een gebogen stok here

[Brill nummering]

Ende koren den lantgraue van doringen
Ende weet dat ic van sinen dinghen
Niet begonnen hebbe te spreken
Daer om latic hier ghebreken
Maer ghi moghet seker wesen das

[Brill nummering]

Dat hi onlanghe coninc was
Ende here vanden roemschen rike
Ghi hoert wel van keiser vrederike
Dat hi scandelike was verdreuen
Men wiste niet waer hi is bleuen

[Brill nummering]

Sint quam .i. in deer ghebare
Of hi keiser vrederic [de tweede r verbeterd uit een bovenschacht] ware
Tote nusen ende dede daer cont
Dat hi keyser [keysen met het rechterbeen van de n geëxpungeerd] waer tier stont
Ende bedulde dus de liede

[Brill nummering]

Hort wat hem daer of ghesciede
Van nusen trac hi opwaert
Tote witte floer [fl verbeterd uit iets anders] metter vaert
Daert hem qualike ginc te hant
Want hi was aldaer verbrant

[Brill nummering]

Dat quam in deser noot
Was langhe na conincs willems doot
Vanden keiser latic v bliuen
Ende wil v voert bescriuen
Hoet met coninc willam verghinc

[Brill nummering]

Ende hoe ende nam sijn dinc
Doe de van dueringhen was doot
Die kerstijn heren de ghenoot
Gerieden hem wien men kiesen mochte
Dies men an meneghen raet besochte

[Brill nummering]

Ende an den hertoghe heinrike
Die moghende was ende rike
Die hem bepensde [s verbeterd uit iets anders] ende rieter toe
Dat men soude kiesen doe
Den ionghen graue van hollant

[Brill nummering]

Willem florens sone ghenant
Hi was shertoghen zuster zone
Verstaet hoe het quam dat gone
Die graue was stout ionc ende wreet
Ende alle valscheit hadhi leet

[Brill nummering]

Ende woude sijn lant houden te rechte
Jegen heren ende tieghen knechte
Ende ieghen alle sine ommesaten
Dit ontsach seer vtermaten
Die hertoghe ende riet dat sijn neve

[Brill nummering]

Vmmer coninc ghecoren bleue
Dvs was hi coninc ghecoren daer
Als men screef ons heren iaer
.Xlvij. ende .xij. hondert
Op sente michiels dach wie dat wondert

[Brill nummering]

Daer na ouer enen iaer
Als men recht seghet dat ware
Men screef .xij. hondert .xl. ende .viij
Doe de heren van groter machte
Ghecroent [voor de c is ook de lezing t mogelijk] was op alre heiligher daghe

[Brill nummering]

Ghesciede ene sware plaghe
Jn deen seluen iare mede
Dorghinc de vloet meneghe stede
Vlaendren zeelant alte male
Ende oec hollant also wale

[Brill nummering]

Jn weet wat bedieden mochte
Mi dinct dat in minen ghedochte
Dat .i. here in sinen lande
Beiaghen mach ere ende scande
Berecht hi de ghemeente wel

[Brill nummering]

Die onnosel was ende niet fel
Ente wreet is weder staet
Die altoos begheert ouerdaet

Ende sinen gheburen si ghelike
Sijn si arm ofte rike

[Brill nummering]

Ende ouerdaet met crachte were
Ende hebbe altoos sulke ghere
Dat hi de sine te rechte houde
Rechte ouer hem wies is de scoude
Si hi cleine ende groot

[Brill nummering]

Verboort hi tlijf men slane doot
Verboort hi anders neme sijn goet
Jc segghe dat sulc nv misdoet
De lude roept doet mi vonnesse
Waende hi hebben sulke ene lesse

[Brill nummering]

Als recht ende vonnesse draghen soude
Dat hijt lettel hebben woude
Mar is .i. here goedertieren
Ende hi verdraghet in alre manieren
So wil elc .i. here wesen

[Brill nummering]

Maer est dat gheuallet tesen
Dat hi scarp is ende fel
Den quaden so penso men wel
Mochten wi desen setten daer
Daer wi sijns ghenen vaer

[Brill nummering]

Dorsten hebben ende pinen dan
So te heffene ghenen man
Dat hi van hem moet wesen verre
Dat hise niet maken mach erre
Als de hertoghe heinric dochte

[Brill nummering]

Hi rieter toe aldat hi mochte
Dat sijn neve waer ghecoren
Hi waende te min hebben toren
Als hi ware in vremden rike
Ende andre pensden des ghelike

[Brill nummering]

Ende waren blide om dese kore
Dus verstandict ende hore
Dat .i. here met zoeten seden
Meer verliest den dach van heden
Dan hi met scarpheden doet te maten

[Brill nummering]

Binnen lants ende teghen dommesaten

Nv keric weder daer ict liet
De ionghe graue en woude niet
Laten te doene dat hi soude
Hi voer voert als de boude

[Brill nummering]

Want hi was stout ende ionc van liue
Ende hadde ene ioghet te wiue
Jonc scone ende wel gheboren
Van brusewijc als wijt horen
Was si des hertoghen kijnt

[Brill nummering]

Daer de graue aen wan sijnt
Enen sone de florens hiet
Daer ons of menich verdriet
Comen es van sijnre doot
Ende oec iamer alte groot

[Brill nummering]

Als gi hier na sult verstaen
Doe graue willam hadde ontfaen
De ghifte vanden coninc rike
Wilde hi voer aken haestelike
Want soude hi den rike ghenaken

[Brill nummering]

Hi moeste op den stoel tot aken
Ende is ghetrect rechte voert
Voer akenaken met een verwijsteken toegevoegd in de marge, door de kopiist zelf, in kleiner schrift alse ghi hebt ghehoert
Met groter macht met siere ghewelt
Slouch hi daer voren sijn ghetelt

[Brill nummering]

Dien van aken hi boden sende
Ende bat hem dat sine kenden
Dat hi ware haer rechte here
Desen achten si mijn noch mere
Ende seiden tote hem openbaer

[Brill nummering]

Dat hi haer here niet en ware
De stat woud si hem niet bekinnen
Hijn soudse teersten op hem winnen
Maar teersten dat hi dat verstoet
Pensede hi in sinen moet

[Brill nummering]

Dat hijt anders wilde maken
Dus bleef hi ligghende voer aken
Al omme ende omme met sinen heer
De van aken setten hem ter weer

Ende werden hem oec langhe wile

[Brill nummering]

Hoert hier wonderlike ghile
Jc salt v segghen ic bens versonnen
Hoe dat aken was ghewonnen
Ende cort maken dese dinc
Doe voer aken lach de coninc

[Brill nummering]

Quam .i. tote hem in nauwen rade
Ende sprac coninc bi uwer ghenade
Wildijs mi lonen met minnen
De stat van aken doe ic v winnen
Ja ic sprac te grote here

[Brill nummering]

Jc sal v danken vmmermere
Sech mi in wat manieren
Jc salt v here segghen sciere
Doet mi grauers met spaden
Comen ic sal v saen beraden

[Brill nummering]

Doe hijt seide het was ghedaen
Men dede grauers comen saen
De goed waren te sulken werke
Ende begonsten bi des mans merke
Enen pit te makene daer hem de man

[Brill nummering]

Wijsde in enen gheleghenen dan
Daer doluen si so langhe stont
Dat si op enen steen al ront
Quamen entoe sprac daer een
Hier leghet onder een groot steen

[Brill nummering]

De man sprac also sout sijn
Ontgrauetene doet den wille mijn
Teerst dat de steen was ontwracht
Hief men op met groter cracht
Ende dede hem de stede rumen

[Brill nummering]

Tmeeste water quam daer tumen
Dat men ie vt pit sach comen
So dat wel naer hadde benomen
Somighen man de daer stoet
Sijn leuen de grote vloet

[Brill nummering]

Dat water liep tot aken binnen
Jn alde husen met omminnen

So dat si waenden verliesen tleuen
Doer noot mosten si hem op gheuen
De stat haer lijf ende haer goet

[Brill nummering]

Dat dede hem de grote vloet
Dus quam hi op den stoel tote aken
Ende liet hem daer gheweldich maken
Vanden roomschen coninc rike
Alle de heren ghemeenlike

[Brill nummering]

De vanden rike hilden leen
Ontfinghent van hem groot ende cleen
Van desen willic laten staen
Ende wille de redene ane vaen
Te segghen wat de coninc dede

[Brill nummering]

Boden sende hi ende brieue mede
Ende beual dat men nieten late
Men voer [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te raderen] te waerde anden borchsate
Ende segghet hem met staden zinne
Dat hi mi ouer here kinne

[Brill nummering]

Ende thuis op gheue want hets mine
Doe si dit seiden uerlorne pine
Waest ende al omme niet
Ende alse de coninc dat seit
Dat bode noch brieue en dieden

[Brill nummering]

Omboot hi saen sine lieden
Vte hollant ende wt zeelant
Ende treckede vor waerden te hant
Met bliden ende met anderen werke
Laghen si vor waerden so sterke

[Brill nummering]

Dat daer niement mochte otfaren
Van allen de der binnen waren
Vj. weken mijn dan .i. iaer
Laghen si vor waerden daer
Met arbeide harde groot

[Brill nummering]

Doe moesten si dor de noot
Dat huus rumen ende op gheuen
Den .coninc soudhi behouden tleuen
Vanden huse swighic stille
De coninc besette tsinen wille

[Brill nummering]

Dat huys ende toech opwaert
So hi eerst mochte metter vaert
Ende dwanc de lande clein ende groot
Bi wilen vant hi weder stoot
Met groten wighe biden weghe

[Brill nummering]

Maer altoos so vacht hi seghen
Met sinen lieden in ouerlant
So dat hem al ghinc in hant
Op de muesele ende op den rijn
Daer hi hadde gheleden pijn

[Brill nummering]

Ende doe hi weder keren soude
Doe quam hem bootscap also houde
Dat van vlaendren de grauinne
Margriete met enen hoghen sinne
Dede gadren maghe ende man

[Brill nummering]

Ende woude zeelant stoken an
Daer quam te helpen menich graue
Menich man van groten haue
Menich ridder menich seriant
Quamen daer in vlaendren lant

[Brill nummering]

De haer alle waren hout
Want si gaf mildelike tsout
Borghengioene ende fransoise
Beide pikaerde ende vermendoise
Potteuine ende henewiere

[Brill nummering]

Quamen alle met haren hiere
Om zeelant te conquereren
Si ginc te rade metten heren
Wat si haer rieden te bestane

[Brill nummering]

Poteuine ende henewiere

[Brill nummering]

Quamen alle met haren hiere

[Brill nummering]

Om zeelant te conquereren

[Brill nummering]

Wat si hem rieden best te bestane

[Brill nummering]

Ende als si hem aldus sprac ane

[Brill nummering]

Rieden si haer dese dinc
Dat si sende ten coninc
Ende dede hem vraghen of hi woude
Doen dat hi met rechte zoude

[na dit vers zijn de vier verzen III 1009-11 en 1013 (oude nummering) herhaald, het laatste vers enigszins anders dan de eerste keer; lijnen in de linkermarge verbinden vers 1011bis met de verzen 1013 en 1009bis erboven, waarmee mogelijk is aangegeven dat de aldus gemerkte regels en het omsloten vers 1010bis uitvallen, en men na vers 1012 verder moet lezen met vers 1013bis.]

Ende hi zeelant van haer ontfinghe

[Brill nummering]

Als dit quam voer den coninghe
Sprac hi dit ne sceen gheen recht
Dat ic soude wesen knecht
Mijns knechts want si van mi
Soude houden goet hoe dat si

[Brill nummering]

Van haer en sal ic niet ontfaen
Si salmet rechte onderdaen
Mi wesen van sconen lande
Wordic haer man et waer scande
Van goede datten rike toe hoert

[Brill nummering]

Jc hete coninc nv doe voert
Dat haer wisen sal haer raet
Als de grauinne dat verstaet
Wort si gram ende dede ghebieden
Met haesten groot al haer lieden

[Brill nummering]

Dat si trecken te scepe waert
Ende si dedent onghespaert
Ende quam met enen groten here
Te water dunen andat mere
DE coninc was ten seluen stonden

[Brill nummering]

Also als ict hebbe onderuonden
Terechter waerheit in brabant
Tote enen perlemente. want
Hi waers herde gherne of comen
Met eren ende tsinen [t verbeterd uit e] vromen

[Brill nummering]

Die voer de vrouwe hilden tpleit
Makedent so langhe ende so breit
Ende treckedent willens also langhe
Misselic hoet in zeelant ganghe
Ende scriuen dit der vrouwen in rade

[Brill nummering]

Dat si haren wille dade
Si souden coninc houden daer
Met perlemente want si vorwaer
Waenden waer hire selue niet
Dattie vrouwe sonder verdriet

[Brill nummering]

Zeelant soude winnen wel
Dit was .i. verraednesse fel

Des coninx broeder ionghe florens
Lach inden dunen haer ende ghens
Met sinen vrienden met sinen here

[Brill nummering]

Ende was altoos op de were
Dat hollansche ende dat zeeusche diet
Ne wildene begheuen niet
Oec waren daer coene man
Van buten lants die hem an

[Brill nummering]

Jn staden stoet van alre dinc
Dit was gheseit [g verbeterd uit een bovenschacht, waarvan het bovenste deel is geradeerd] den coninc
Tote antwarpen daer hi lach
Ende hem des wel sere ontsach
Dattie grauinne lach op tmere

[Brill nummering]

Met enen onghetelden here
Als te scepene alte hant
Ende ouer te vaerne in zeelant
Daer si omme dede pine
De coninc voer al stillekine

[Brill nummering]

Thuus waert al dat hi mochte
Nv hoert wat de vrouwe dochte
Sy haeste seer als ic hoer lien
Haren zone haren ghyen
Hiet si there leiden ende seide

[Brill nummering]

Vaert zone inde goeds gheleide
Ende wint ons zeelant ende en laets niet. [de punt is om dit vers te scheiden van het vers in de rechter kolom]
Hi sprac vrouwe wats ghesciet
Jc wint of ic briuer doot
Nv blijft ghesont ende inden boot

[Brill nummering]

Stiep hi metteen ende voer te scepe
Met enen sconen gheselscepe
Voer hi bi westappel an
Daer ontscepede menich man
Die wel waenden zonder were

[Brill nummering]

Dat lant winnen ende dat here
Van hollant ende van zeelant mede
Stont ghescaert tot ere stede
Jnden dunen ghereet ten spronghe
Sconinx broeder florens de ionghe

[Brill nummering]

Wort ridder opden seluen dach
Doe hi de viande voer hem sach
Ende ghinc hem tieghen met stouten moede
De vlaminghe de des sonder hoede
Waren sijn op tlant ghetrect

[Brill nummering]

Als diere niet op hadden ghemect
Datter enighe liede waren
Als si saghen ghene scaren
Worden si ontdaen ende veruaert
Ende weken weder te scepe waert

[Brill nummering]

Ende begonsten sere te vliene
Nv staet hollant een deel siene
Alse de voort trecken met ghenende
Daer dandre vloen met groter scende
Die graue van giesen helt nochtan

[Brill nummering]

Ende bi hem oec menich man
Wel op gheseten met scoonre scare
Ende hem was ghebrocht niemare
Dattie coninc quame van achter
Met groten here het dochten lachter

[Brill nummering]

Souder enich hem ontgaen
Die graue van giesen gaf hem gheuaen
Onghesleghen ende onghewont
Ende inden wapenen al ghesont
Oec bleef heer ghye oec gheuaen

[Brill nummering]

Maer ic hebt also verstaen
Dat hi ontfinc ene wonde
Jn den voet daer hi ghesonde
Noit daer na aen ghewan
Wat waendi hoe menich man

[Brill nummering]

Aldaer bleef ten seluen male
Daer bleuer doot bi ghetale
Onder versleghen ende verdronken
Ende inde zoute zee versonken
Meer dan .vijftich dusent man

[Brill nummering]

Ho mochtemen gheweten dan
Hoe menich daer gheuanghen bleef
Jc hoerde segghen dat mense dreef

Thuys met hopen oft scape waren
Daer mochtemen menich moeder baren

[Brill nummering]

Naect sien lopen achter velde
Hine leuet niet dese ghetelde
De coninc selue quam met desen
Die in brabant hadde ghewesen
Tote ernemude met haeste groot

[Brill nummering]

Ende sloech sijn paert vten boot
Ende als hi opden lande quam
Daer verhoerde hi ende vernam
Datte vlaminghe verwonnen waren
Hi sachse lopen bi groten scaren

[Brill nummering]

Naect ende tebaertert sere
Des danct hi gode onsen here
Ende als si sijns worden gheware
De daer liepen haer entare
Naect dat de coninc was

[Brill nummering]

Worden si te rade das
Dat si de hant boden om ghenade
De coninc wort dies te rade
Dor gode ende om ontfarmichede
Dat hi hem ghenade dede

[Brill nummering]

Ende deedse comen met groten roten
Ende ouer voeren doet met boten
Also naket als si waren
Dus mosten de vlaemsche scaren
Tonder bliuen in walchren lant

[Brill nummering]

De coninc dede alte hant
De gheuanghene in sijn behout [b verbeterd uit iets anders]
Des menich was ionc ende out
Des de coninc was wel vro
Dit gheuiel recht also

[Brill nummering]

Als men screef ons heren iaer
.M. twe hondert ouer waer
Vijftich ende dre oec mede
Bi westcappel teenre stede
Recht op sinte martijns daghe

[Brill nummering]

Gheviel den vlaminghen dese plaghe

Jn den zomer als hi ghelach
Ende was op enen vridach
Wat holpe dat icker wele of seide
Dit ghesciede bi beleide

[Brill nummering]

Van luden de men doe hiet
Verraders des en twiuelt niet
Dat noyt vlaminc was so coene
Dit hadde dorren bestaen te doene
Sonder helpe vanden lande

[Brill nummering]

Al doghede vlaendren scande
Dan was sonder redene niet
Want also alst is ghesciet
Dat een man des verdient
Dat een here nes niet sijn vrient

[Brill nummering]

Ende wort ballinc wten lande
Hem ne roeket hoe groot [g verbeterd uit een bovenschacht] scande
Dat ander liede daer om ontfinghen
Vp dat hi met sinen dinghen
Sinen wille mach bedriuen

[Brill nummering]

Sy moghen slachten den kaytiuen
De hem dus verdullen laten
Den ghenen de bi haerre ommaten
Hem setten teghen haren here
Des ghelouic nummermere

[Brill nummering]

Mochten si haren wille beiaghen
Hem ne rochte in wat plaghen
Si de ghene mochten bringhen
Bi wien si daden hare dinghen
Dat waer hem al gader goet

[Brill nummering]

Daer omme setten si haren moet
Hoe si de heren ver weruen moghen
Anders soude haer dinc niet doghen
Dit [t verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van een lange s] siet men ghescien alle daghe
Dat menich hier na leghet laghe

[Brill nummering]

Ende met allen daer na staet
Hoe hi te houe mach worden raet
Ende hi sine zaken moghen bedriuen
So moet torloghe sheren bliuen

Dat hi te voren niet vermochte

[Brill nummering]

Dus volbringhet hi sijn ghedochte
Ende dit gheuiel den vlaemschen heren
Nv willic an den coninc keren
Nv sijn de stucken aldus comen
Jn zeelant dit heeft vernomen

[Brill nummering]

Van vlaendren de grauinne
Die des rouwe in haren sinne
Hadde ende dreef iamer groot
Haer dachte si waer lieuer doot
Dan si langher behelde tlijf

[Brill nummering]

Nv hoert wat pensde dat goede wijf
Haer outste zone entie eerste
Die met rechte was de geheerste
Van auenes mijn heer ian
De hadde hem ghenomen an

[Brill nummering]

Vrou aleiden van hollant
Daer hi altoos trouwe an vant
Te wiue met bliscepen ende eren
Tote aken voer de grote heren
Daer de coninc crone ontfinc

[Brill nummering]

Vrou aleyden broeder. om de dinc
Woudene de moeder onteruen
Ende goedeloes laten steruen
Want sine conste ghepensen treken
Hoe si haer best mocht wreken

[Brill nummering]

Ouer tgheslachte van hollant
Ende si onboot alte hant
Van aniauwen den edelen graue
Of hi goet woude ende haue
Hebben ouer sijn verlies

[Brill nummering]

Dat hi hem bedochte dies
Si wilde hem henegouwen op gheuen
Dat de van hollant niet en bleuen
Jn haren lande ghe eruet iet
Die graue karel de dat siet

[Brill nummering]

Quam in henegouwen te hant
Ende ontfinc aldat lant

Dat hem de vrouwe van vlaendren gaf
Ende onderwant hem daer af
Recht also of hi here ware

[Brill nummering]

Ende seide oec al openbare
Dat de gheboorte van hollant
Nemmermeer ne soude inhant
Hebben tgoet van henegouwen
Nv hoert van deser goeder vrouwen

[Brill nummering]

Die om niet onteruen woude
Haren zoen de wesen soude
Met rechte haer outste erfname
Sine hadde dies ne ghene scame
Dat si den ghenen tlant op gaf

[Brill nummering]

Diere niet met rechte helt af
Ende dient niet mochte comen an
Doe claghede [cl verbeterd uit g] dit mijn here ian
Vrou aleiden sinen wiue
Die hi ghelijc sijns selues liue

[Brill nummering]

Minnede ende toghede haer mede
Dat hi ghedoghede dese onsede
Dor haren wille ende haers broeders
Haers vader kint ende haerre moeder
Ende dat hi onteruet bleue

[Brill nummering]

Alle de daghe die hi leue
Het ne ware oft wesen zoude
Of hem de coninc willem woude
Te helpe comen met here cracht
Ende te valenchine op de gracht

[Brill nummering]

Woude logieren met sinen here
Hi hopede dan met cleenre were
Wel te comene te sinen erue
Hi sende doe om dese bederue
Sijn vrouwe sijn wijf om dese dinc

[Brill nummering]

Die hem dit claghede den coninc
Die coninc. de wort des te rade
Dat hi screef met lieuer lade
An heren kaerle den riken graue
Dat hi der dinc wilde staen aue

[Brill nummering]

Ende oec niet onderwinden das
Dat met rechte niet sijn en was
Hi wouts hem danken al sijn leuen
Heer kaerl dies niet begheuen
Woude. hi screef hem weder so

[Brill nummering]

Hine dede door hem niet een stro
Hine begheerde els ghene saken
Dan hi de tijt mochte gheraken
Dat hine op een velt berede
Op sulke plaetse op sulke stede

[Brill nummering]

Dat hine opt herde mochte beriden
Hi soude also op hem striden
Ende hem woorden doen in scine
Of hine minnede entie sine
Oec vermat hi hem ene dinc

[Brill nummering]

Mochtic wel den water coninc
Vten watre opt lant ghecrighen
Hi soudene saden so met wighen
Ende sinen toren an hem wreken
Men souder ewelike of spreken

[Brill nummering]

Dit screef hi weder anden coninc
Ende onderwant hem zulke dinc
Dat hem de steden ghinghen in hant
Ende trecte vor adinghen te hant
Den coninc quam hier of de mare

[Brill nummering]

De weder screef al openbare
An kaerl den graue in desen doene
Waer hi goet man ende koene
Dat hi quame tassche op der heide
Ende hi aldaer sijns ontbeide

[Brill nummering]

Eist dat hire comen mach
De coninc besciet hem enen dach
Dat hiere soude wesen dan
Ende met hem menich hoghe man
Ende soude daer sijns ontbeiden

[Brill nummering]

Want tote assche opder heiden
Es een herde scoen plein
Heer graue jn ben niet so vilein

Jn dar wel vten watre comen
Gaet mi te scaden of te vromen

[Brill nummering]

Op dat ghi beidet enen dach
Winne daer de winnen mach
So we behout dat velt aldaer
Hi mach wel segghen ouer waer
Dat hijt met stride ghewonnen heeft

[Brill nummering]

Hets recht dat men hem dan gheeft
Den prijs alde werelt doer
Welc onser de dan comet voer
Beide des anders enen dach
Alse de graue hoort ghewach

[Brill nummering]

Dat hem de coninc heeft ghescreuen
Omboot hi mannen ende neven
Ende den coninc lodewike
Sinen broeder van vrancrike
Ende bat hem sere op ghenaden

[Brill nummering]

Dat hi hem soude staen in staden
Met volke ende met goede mede
De heilighe lodewich screef ter stede
Sinen broeder dese woort
Niet sone heb ic ghehoert

[Brill nummering]

Dat willam de ionghe man
Coninc van rome ie ghewan
Wille te doene ieghens mi
Ende en wil niet hoe dat si
Jeghens hem doen enighe sake

[Brill nummering]

Des hi mach worden tonghemake
Also langhe als hi bliuet
Jn sinen lande ende niet verdriuet
Mine liede vte minen lande
Het waer lachter ende scande

[Brill nummering]

Soude ic sijn lant berechten
Jeghens hem willic niet vechten
Doer eens wiues ouermoet
Doet anders dat v dinket goet
Kaerle de graue heuet dit ghehort

[Brill nummering]

Ende zeghet der grauinnen voort

Si andworde dus ter zake
Here [de eerste e verbeterd uit i] en weest niet tonghemake
Ende ne hebt en ghenen vaer
Ghi soud hier ligghen .vij. iaer

[Brill nummering]

Eer hi vten lande quame
De coninc om enighe vrame
Mids onder sine viande
Hi souds noch bringhen bloedighe hande
Die onse maghe hebben verslaghen

[Brill nummering]

Des ne derf niement vraghen
So koene wort hi [h verbeterd uit n] nemmermeer
Weest te ghemake lieue here
Ghi sult trecken op dat velt
Ende daer slaen v ghetelt

[Brill nummering]

Ende ligghen daer .ij. daghe of dree
Jc segge v waer gheloues mie
Dat hi nummermeer wort so coene
Also groot dvaesheit te doene
Ghi bliuet van henegouwen graue

[Brill nummering]

Ende mijn soen sals bliuen aue
Hine darfer toe hopen nemmermere
Laet v ghenoeghen lieue here
Ende scrijft hem weder vwen wille
Ende blijft hier ligghene al stille

[Brill nummering]

Ghi sullets hebben v gheuoech
De graue kaerl op haer loech
Hi dede voert dat si hem riet
Oec en wildi laten niet
Hine onboot den coninc dan

[Brill nummering]

Dat hi selue ende sine man
Recht tote assche opder heiden
Sijns dre daghe wilde verbeiden
Quame of hi so coene ware
Als den coninc quam de mare

[Brill nummering]

Wart hi vtermaten blide
Ende sende vt in elker zide
Bede an mannen ende an maghen
Ende dede dit hem allen claghen

Hoe sere dat hi was versproken

[Brill nummering]

Hine woude niet ten waer ghewroken
Ende bat hem allen dat hi mochte
Dat elc om sijn ere dochte
Ende hem nv in staden stonde
Ende wie dat hi ghetrouwe vonde

[Brill nummering]

Hi soust hem lonen mildelike
Ende de arme maken rike
Ende den riken ende den heren
Soude hijs danken met groten eren
Wat holpe hier vele of gheseget

[Brill nummering]

Hi dede also als men noch pleget
Ende gaderde sine liede te samen
Die vte meneghen lande quamen
Ende trac ute met sconen here
Doer brabant al sonder were

[Brill nummering]

Ende quam met [t verbeterd uit iets anders (een tweede stok is geëxpungeerd)] sijns selues gheleide
Al tote assche op der heide
Op den voer ghenoemden dach
Als heer kaerle dat ghesach
Ende vernam dat de coninc

[Brill nummering]

Wilde voldoen alde dinc
Die hi hem hadde vermeten
Hi de adinghen hadde beseten
Brac op ende vlo sierre veerde
Bede te waghene ende te peerde

[Brill nummering]

Ende voer recht also voort
Tote vlaenchine indie poort
Ende dede hem daer besluten vaste
Jeghen de hollansche gaste
Die hi versproken hadde te voren

[Brill nummering]

Dit quam de coninc ten oren
Doe brac hi op ende volghede mede
Ende voer doer adinghe de stede
Die seer wel ontfinghen
Ende tieghen hem blidelike ghinghen

[Brill nummering]

Hi woude voert ende deet an scine
Ende trac voer walenchine

Ende dede daer slaen an den velde
Sine pauwelioene ende ghetelde
Kaerl de der binnen was

[Brill nummering]

Hine vermat hem doe niet das
Dat hine soude te velde zoeken
Als ic versta hine wils niet roeken
Maer hi trac vt an dander zide
Dat hi ontquam des was hi blide

[Brill nummering]

Ende hi voer weder van daer hi quam
Als de grauinne dat vernam
Wort si droeue ende seer ondaen
Ende sende boden herde zaen
Anden coninc van hollant

[Brill nummering]

Si woude hem gaen in hant
Ende doen dat hi haer beuale
De coninc de bedocht hem wale
Ontfinc de vrouwe aldaer
Doe most si al openbaer

[Brill nummering]

Haren zone gheuen te hant
Van henegouwen al dat lant
Ende tlant van aelst ende vier ambocht
Want den coninc goet dat dochte
Dede hijt beseghelen ende bescriuen

[Brill nummering]

Al mocht hem namaels niet bliuen
Dus ghesciede daer de dinc
Ende mijn here de coninc
Voer thus te lande daer na saen
Dit was int iaer goeds ghedaen

[Brill nummering]

.Xijc. vijftich ende vier mede
Dat voer valenchine de stede
Coninc willem [.wi] dus was comen
Sinen swagher te groten vromen
Ende sijnre suster kinder na

[Brill nummering]

Dus gheuielt als ic versta
Onghegoet waren si bleuen
Hadt de coninc niet bedreuen
Nochtan sijn somighe henewiere
Als si int lant comen hiere

[Brill nummering]

Segghen si hollant moet versinken
De willen qualike dat bedinken
Dat de van hollant haren here
Brochten in so groter ere
Binnen deen dat de coninc lach

[Brill nummering]

Vor valenchine op enen dach
Quam hem bootscap openbare
Dat hem .i. zone gheboren ware
Van siere vrouwen sinen wiue
De oir soude zijn na sinen liue

[Brill nummering]

De coninc verblide sere
Ende dankets gode onsen here
De sticken worden doe beweuen
Als hier voren staet bescreuen
Ende quam thuis op enen dach

[Brill nummering]

Aldaer sijn vrouwe van kinde lach
Doe dede hi dopen sinen zone
Florens was gheheten de gone
Daer men of mach horen tellen
Ende ver trecken ende voer spellen

[Brill nummering]

Wonder ende iamer groot
Dat ghesciede van siere doot
Als ghi hierna sult verstaen
De coninc willam heeft ghedaen
Feeste als hem seluen dochte

[Brill nummering]

Dat hi met eren doen mochte
Ende bleef ene wile in rusten daer
Jn weet hoe langhe niet vor waer
Ende icken can niet al gheraken
Te vertreckene zine zaken

[Brill nummering]

Tenen tiden ghinc hi te rade
Wat hi best vort ane dade
Men riet hem al sonder sparen
Dat hi opwaert soude varen
Ende dwinghen an hem wel dat rike

[Brill nummering]

Ende besittent moghendelike
So mocht hi dan ontfaen te lone
Van romen de keyserlike crone

Dat waer hem eerlike harde sere
Doe pensede selue de grote here

[Brill nummering]

Soudic varen in vreemden landen
Ende dwinghen tote minen handen
De lieden ende mijns selfs lant
Soude bliuen buten miere hant
Die dat doet hi moete riesen

[Brill nummering]

Sprac hi want hier sijn de vriesen
De woenen in dit wester ende
Ende mi toe horen et ware scende
Lietic de al openbare
Ende voer hier ende voer daer

[Brill nummering]

Ander liede te doen tonder
Ende laten de mine al besonder
Onbeguonghen ende sonder danc
Hi wort te rade eer iet lanc
Dat hi de vresen in alre wise

[Brill nummering]

Soeken wilde op den yse
Het gheuiel als hi ghedochte
Ten eersten als men riden mochte
Ouer ys ende ouer al
Gheboot hi ende beual

[Brill nummering]

Dat men ghebode hereuaert
Men deet ende hi trac darwaert
Jnden winter op enen dach
Na korsauonde als hi lach
Jn enen vorst alst god woude

[Brill nummering]

Ende het vmmer wesen zoude
De coninc voer tote alcmaere
Ende te vronen oec daer nare
Ende al op den groten yse
De coninc stout ende hoech van prise

[Brill nummering]

Voer voren stout ende onuervaert
Daer hi der vriesen gheware waert
Daer hise dicst sach met hopen
Liet hi henen tot hem lopen
Of hi hadde ghesijn opt velt

[Brill nummering]

Daer de vriesen onghetelt

Stonden ghescaert na haerre wise
De coninc waende op den yse
Vast ende zeeker hebben ghereden
Als hi sinen lieden was leden

[Brill nummering]

Volghede hem niement alst wel sceen
Daer si seder omme dreuen ween
Alse dus reet de here van prise
So brac dat orse door den yse
Dat iamer was te ziene an

[Brill nummering]

Dat aldus de edel man
Tonghemake was vanden liue
Doe quamen de vriessche kaitiue
De den coninc waren gheuee
Tue of dre of lettel mee

[Brill nummering]

Ende sloeghene doot al onbekent
Dander quamen ommetrent
Ende saghen sine wapene an
Doe seiden si dits een man
Die wel vorbaer mach wesen

[Brill nummering]

Doe quam daer een man met desen
Diene kende ende seide saen
Wapene wat heb di ghedaen
Ghi hebt den coninc selue doot
Doe dreuen si alle rouwe groot

[Brill nummering]

Het moste bliuen het was ghedaen
Doe namen si den coninc saen
Ende groeuene daert hem goet dochte
So si alre heimelicst mochten
Jn can gheweten noch gheraden

[Brill nummering]

Bi wat zaken dat sijt daden
Maer si groeuene onder de moude
Jn .i. huis thoechout woude
Si viere wistent ende niet mere
Waer begrauen was de here

[Brill nummering]

Meer dan .xxvij. iaer
Lach de coninc begrauen daer
Eerne zijns selues zone wrac
Daer hi omme onghemac

Doghede eer hine vant aldaer

[Brill nummering]

Men screef doe ons heren iaer
.Xijc. ende .lv. al bloot
Doe de coninc daer bleef doot
Willem de dus zijn lijf verloos
Was .xx. iaer out doe men coos

[Brill nummering]

Ende .xv. iaer mach men lesen
Hadde hi graue in hollant ghewesen
Ende bleef doot al zonder zaghe
Op sente agnieten achtende daghe

[Brill nummering]

Nv latic staen van hem de woort
Ende zegghe van sinen [hier het woord voert doorgestreept met twee dunne streepjes] vort
Ende van florense sinen oem
Den ionghen ridder die sijns nam goom

[Brill nummering]

Die onder stont als men bekande
Die voghedie van den lande
Want hi met rechte mombaer was
Jc der mi wel vermeten das
Dat hi maecte de zeusche core

[Brill nummering]

Daer men mede al dorentore
Berecht heeft al zeelant
An al dien goede slouch hi de hant
Ende dede ende liet wat hi woude
Als .i. lants here doen zoude

[Brill nummering]

Hi maect pais [paus met een accent op de eerste stok van de u en de tweede stok geëxpungeerd] als ic versta
Op ene corte tijt dar na
Met heren ghye van vlaendren lant
Ende zekerde metter hant
Sire dochter om dat hi woude

[Brill nummering]

Dat hise te wiue hebben soude
Maer ic ne weet hoe dat quam
Datse de hertoghe zider nam
Doese florens liet gaen
Die graue van vlaendren liet bestaen

[Brill nummering]

Dat recht van zeelant voert
Als men dicken heeft ghehoort
Al hebben sijt weder ane ghesproken
Dat is som wile op hem ghewroken

Dese florens de goedertieren

[Brill nummering]

Voer tallen saisoene tornieren
Jn enen tornoy gheuiel hem so
Dat hi ente sine worden onvro
Ende hi de porse hadde so groot
Dat hi ghequets was toter doot

[Brill nummering]

Tantwarpen most hi bliuen doe
So grote siecheit quam hem toe
Dat hi opde zeuende kalende
Van aprille dede zinen ende
Tote andwarpen inde poort

[Brill nummering]

Als men dicke heeft ghehoort
Dat hi gheleuet hadde met eren
Hi versciet int iaer ons heren
.Xijc. vijftich ende achte
Dese florens van hoghen gheslachte

[Brill nummering]

Leget in middelborch begrauen
Die zijn zuster met groter hauen
Ende met eren ter eerden dede
Van henegouwen was si graefnede
Sijns vader kint ende siere moeder

[Brill nummering]

Doe si haren lieuen broeder
Hadde begrauen nam si in hant
Haren neue ende al sijn lant
Want si de naeste was gheboren
Ende berecht als wijt horen

[Brill nummering]

Tgraefscap ende dat ionghe kijnt
Daer wonder of ghesciede sint
Cvme [in de lombarde C een representant c] haddi der iaren viere
Doe florens de goedertiere
Sijn oem sinen gheest op gaf

[Brill nummering]

Daer men dogheden vele seit af
Die moye nam tkint in hande
Ende onderwant haer vanden lande
Ende proefde daer om ende dochte
Ho hi tlant berechten mochte

[Brill nummering]

Ende dede tkint wel achter waren
Tote het quam te zulken iaren

Dat hi hem seluen began verstaen
Doe dede sine ter scolen gaen
Walsch ende dietsch leren wel

[Brill nummering]

Daer na in corter tijt gheuel
Dat den heren vanden lande
Onder dochte wesen scande
Datse .i. wijf soude dwinghen
Ende verhouerden doe de dinghen

[Brill nummering]

Dat si te houe lettel waren
Ende treckeden te hope met groten scaren
Ende streden daer omme onderlinghe
Ende makeden menich groot ghedinghe
Als ghi wel merken moghet

[Brill nummering]

Haerlijc woude wesen voghet
Van den kinde ende tlant berechten
Dat siere omme moesten vechten
Die toten andren doe droech vede
Ende te hem hadde eneghe lede

[Brill nummering]

De metten graue ende metter vrouwen
Best was van henegouwen
Die claghede dan om dandre zake
Des hi hebben wilde wrake
Van sinen viande biden here

[Brill nummering]

Dats te lachterne alte zere
Dat die ghene de is te houe
Machtich ende van groten loue
Ende sine veete wille wreken
Mitten here bi eneghen treken

[Brill nummering]

Die vrouwe de was goedertieren
Ende wiste niet bi wat manieren
Dat de zaken waren comen
Si waende dat ware om sneuen vromen
Dat si de sticken brochten voort

[Brill nummering]

Als men hier nv heeft ghehoort
Ende hiet hem doen dat best ware
Dandre worden des gheware
Ende sochten hier ieghens raet
Ende togheden hier of haren staet

[Brill nummering]

Den graue der vrouwen moyen sone
Van ghelre als hi verstont tgone
Nam hi raet wat hi doen mochte
Ende sinen rade doe best dochte
De worden doe des te rade

[Brill nummering]

Dat hi der an dat beste dade
Dat hi des lants hem onderwonde
Hi voer op ter seluer stonde
Jn zuuthollant tordrecht binnen
Ende liet aldaer toe [t verbeterd uit d (eerder dan d uit t)] bekinnen

[Brill nummering]

Dat hi tfolc berechten woude
Tfolc sloech an hem also houde
De vrouwe was in zelant bleuen
Ende nam daer grote hoede haers neven
De graue van gelre slouch de hant

[Brill nummering]

An alden goede dat hi vant
Des was hi meester ende voghet
Florens de graue de ionghe ioghet
Most ghedoghen wats ghesciede
Want hine mochte sine liede

[Brill nummering]

Niet bedwinghen noch berechten
Sine mosten onderlanghe vechten
Dicke wile te menigher stont
Alst den lande wel was cont
Sider gheuiel tote enen [de eerste e verbeterd uit een rechte stok] male

[Brill nummering]

Datte graue te remaers wale
Gaderde volc tsinen besten
Der vrouwen partie quam van westen
De den graue waren gheuee
Ende vergaderden op vornouds ee

[Brill nummering]

Ende vochten aldaer enen wijch
Dat dede alder heren prijch
Die si onderlinghe droughen
So dat si aldaer versloeghen
Vele lieden an beiden siden

[Brill nummering]

Maer het gheuiel also ten tiden
Dat de graue van ghelre doe
Verwan dus eist comen toe

Dat hi des lants bleef doe voghet
Ende florens de ionghe ioghet

[Brill nummering]

Nam van vlaendren sgrauen dochter
Dus was daer die pays te zochter
Jeghen den graue van vlaendren lant
Die graue van ghelre slouch de hant
Ander vrouwen mede gaue

[Brill nummering]

Daer hi noyt rekeninghe dede aue
Florens wan an sinen wiue
Kinder de lettel te liue
Bleuen tote haren daghen
Jc sals hier na wel ghewaghen

[Brill nummering]

Als men oec wel zal verstaen
Nv eist voort also uergaen
Dat florens quam te sinen iaren
Doe most heer otte thuys wart varen
De graue te sijn selues lande

[Brill nummering]

Want florens sloech sine hande
Selue an sijn eyghen goet
Doe quam hem in sinen moet
Dat hi bi siere moeyen rade
Altoos gherne dat beste dade

[Brill nummering]

Florens siere moeyen zone
Beual hi zeelant om dat de gone
Harde wel berechten zoude
Hi vinct ane als de boude
Ende onderwant hem rechte doe

[Brill nummering]

Des gherechts ende rieper toe
Heren aelbrechte here van voren
Ende liet hem sinen wille [de tweede l verbeterd uit d] horen
Want hi borch graue van zeelant
Was. ende oec hadde hi in hant

[Brill nummering]

Andre heren vanden lande
Des ne had hi ghene scande
So wien hi liet ende dede
Hi voer voert in elke stede
Om in pais tlant te houden

[Brill nummering]

Bede in walchren ende in scouden

Zuutbeuelant voer hi aldoor
Ende berechtet metter coor
Also als si bescreuen was
Doe wort hi te rade das

[Brill nummering]

Dat hi hem pijnde metten graue
De grote veete te doen aue
De te vornouds ie ghesciede
Ende ghiselder om vele liede
Ende brochte de sticken alte goede

[Brill nummering]

Doe quam florens in sinen moede
Dat hi woude wreken sinen vader
Of auonturen tene gader
Dat hi van gode hilt te lene
Ende gaderde een heer niet clene

[Brill nummering]

Beide tors ende te voet
Als sinen rade dochte goet
Ende quamer mede sonder sparen
Tote alcmare gheuaren
Ende dede dammen ende diken

[Brill nummering]

Ende wilde ouer tout dorp striken
Ende dan ieghen den vriesen vechten
Ende hiet mannen ende knechten
Dat si droeghen hoy ende stro
Men dede dikers wachten doe

[Brill nummering]

Beide met scutten ende met sperenr onduidelijk; mogelijk t of verbeterd uit t
Die vresen de dat wilden weren
Quamen ghelopen inde vaert
Met haesten groot ten damme waert
Ende quamen ghelopen also voort

[Brill nummering]

Dat gheruchte quam inde poort
Doe ghinc hem wapenen aldat heer
De voren mochte trac eerst ter weer
Beide tors ende te voete
De vriesen quamen hem te ghemoete

[Brill nummering]

Ende sconfierden dat heer groot
Si sloeghen menighen man doe doot
Dat heer sette hem al ter vlucht
Die vresen volgheden sonder ducht

Van haren liue tote alcmaer toe

[Brill nummering]

Ende voort tote bi heilich loe
Die hollanders de teerste vloghen
Keerden weder [weden met de tweede haal van de n geëxpungeerd en voorzien van een accent] in haer oghen
Doe si hadden de herde gheest
Daer sloech men der vresen meest

[Brill nummering]

Wel .viijc. ofte meer
Daer wrac elkerlike sijn zeer
Der hollanders bleef .vc
Dus gheuielt wien soet wondert
Der vresen bleef de meerre hoop

[Brill nummering]

De graue hads den quaetsten coop
Dus gheuielt als ic bediede
Want hi uerloos siere goeder liede
Harde veel van sinen lande
Hi moeste keren al wast scande

[Brill nummering]

Weder thuys dan hi was comen
Ghehaelt had hi lettel vromen
Men dede de boden [de tweede d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit u] begrauen doe
Als menre mochte comen toe
Dit gheuiel al ouer waer [vóór de w een letter geradeerd, en de eerste haal van de w verbeterd uit een bovenschacht]

[Brill nummering]

Als men screef ons heren iaer
.Xijc. lxx. ende twe
Sinte philiberts daghe min no mee
Menighe dinc [d verbeterd uit g] ghesciede aldaer
Die mi te telne waer te zwaer

[Brill nummering]

Maer somighe dinc mach men tellen
De den graue florens gheuellen
Als vanden meesten ende best bekent
Hi voer voert al om trent
Ende ane reisden de vriesen

[Brill nummering]

Onder tiden most hi verliesen
Op eenre stont so wort de here
Te rade doe in enen kere
Daer hi ridders name ontfinc
Ten bossche ghesciede de dinc

[Brill nummering]

Met bliscepen ende met eren
Als men screef de iaer ons heren

.Xijc. lxx ende seuene
Ontfinc de here in ionghen leuene
Tsertoghen bossche ridders name

[Brill nummering]

Na .dertiendaghe als hem betame
Tenen tornoie daer de hertoghe
Jan was de prince hoghe
Ja hoech man was hi weet men wale
Bede inder daet ende inder tale

[Brill nummering]

Daer toe hoefs ende milde
Ende vele dede hi metten scilde
Ende metten wapen dat daer toe hoort
Verstaet wel hi plach voort
Oersteker ende verrader

[Brill nummering]

Stac van hem der eren vader
Dese hertoghe deen ic mene
Jc wilde dus deden alde ghene
Heren de nv hebben macht
Dat si met al haerre cracht

[Brill nummering]

Verraders smekers ende oerstekers
Ruuners ende plume strekers
Altoos saghen inden mont
Ende merkeden op welke stont
Dat si meer om haer vrome spraken

[Brill nummering]

Of smeken om ander zaken
Dan si doen om sheren ere
Ende hi hem daer na nummermere
Ghelouen wilde enighe dinc
Hets menighe de hem sonderlinc

[Brill nummering]

Saken bewint alle weghe
Plaghens die heren de wel sweghe
Maer neen si niet et staet also
De te houe wil wesen vro
Hi moet den heren connen toghen

[Brill nummering]

Ende oec dat bringhen voer den oghen
Datte heren willen horen
Al souder hem of comen toren
Doe de graue hadde ontfaen
Ridders name doe kerde hi zaen

[Brill nummering]

Tsinen lande als hi eerst mochte
Ende leider an al sijn ghedochte
Hoe hi sijn lant mochte bedwinghen
Ende sine liede te paise bringhen
Dit gheduerde ene stonde

[Brill nummering]

Also alsic ghemerken conde
So uerdreef hi vten lande
Siere moyen ende dede haer scande
Ende haer kinder alte male
De dat riet en dede niet wale

[Brill nummering]

Doe gheuielt dat hi tornierde
Ende wapen spel hantierde
Ene wile als hem dochte
Ende hi zeker wandelen mochte
Daer na eist also ghesciet

[Brill nummering]

Dat bisscop ian en conde niet
Van assouwen sijn lant bedwinghen
Hine hebbe tote sinen dinghen
Graue florente [er staat eerder florente dan florence] tenen gheselle
Want haer ghisebrecht van amstelle

[Brill nummering]

Hadde beseten vredelant
Herman van woerden hadde inde hant
Tghoede huys te montforde
Haerre gheen quam te worde
Dat si den bisscop iet ontsaghen

[Brill nummering]

De dat mannen ende maghen
Claghede ende bat oec mede
Ouer al in elke stede
So dat hi bat den edelen graue
Dat hi hier toe helpe gaue

[Brill nummering]

Diet oec dede ende trac te hant
Met here crachte voer vredelant
Doe hire een stic hadde gheleghen
Dede hi alse heren pleghen
Hi voer wech ende liet aldaer

[Brill nummering]

Een deel liede de der naer
Vredelant belaghen doe
De heer van aemstelle zette toe

Ende gaderde wat hi gaderen mochte
Thuys tontsettene was sijn ghedochte

[Brill nummering]

Ende quam te loenen op enen dach
Doe sgrauen volc dat versach
Bespraken si hem ende berieden
Dat si een deel van haren lieden
Lieten ligghen voer deen casteel

[Brill nummering]

Ende voeren voert met volc .i. deel
Dandre hadden volcs so vele
Dat onghelike sceen te sulken spele
Doe si haer lieden hadden ghescaert
Ghinghen si uoert onueruaert

[Brill nummering]

Die selue lieden deder waren
Ende door vochten dandre scaren
Daer wort heer ghisebrecht gheuaen
Dandre worden also ondaen
Ende ghesconfiert alte male

[Brill nummering]

Wat holpe hier op langhe tale
Men brocht heer ghisebrecht vort
Als her arnout dit verhort
Sprac hi mitten broeder te hant
Ende gaf op vredelant

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
Men ontfinghen daer ter stede
Ende voeretse jn zeelant doe
De graue florens zette toe
Ende belach te hant montfort

[Brill nummering]

Ende bleef ligghende rechte vort
Den zomer ende den winter dure
Ende waerp hem in te menegher vre
Meneghen swaren blide steen
Alst den ghenen wael sceen

[Brill nummering]

De binnen der borch waren beseten
Jnt tende most sijn als ghi sult weten
Dat si in hant moesten gaen
Die graue ne woudse niet ontfaen
Hine mochter mede sinen wille

[Brill nummering]

Doen beide lude ende stille

HEt verghinc alst wesen zoude
Hi deder mede aldat hi woude
Dat huys dede hi doe besetten
Tsinen wille ende sonder letten

[Brill nummering]

Herman bleef vten lande
Dander gheuaen al wast hem scande
Menighen dach ende menighe wile
Daer na gheuielt al sonder ghile
Dat si versoenden teghen den graue

[Brill nummering]

Ende setten borghen van groter haue
Dat si nemmermeer so coene
Waren teghen den graue te doene
Ende wieder teghen iet mesdede
Verboorde lijf ende lede

[Brill nummering]

Ende al sijn goet ende leen
Ende der borghen ware ne gheen
Hine soude verboren alsijn goet
Waer dat haer enich misdoet
Ende niet daer ieghens segghen souden

[Brill nummering]

Dat seder qualike was ghehouden
Nv sette de graue sijn ghedochte
Die vriesen te dwinghen of hi mochte
Ende vergaderde al sijn heer
Hollant zeelant mit groter weer

[Brill nummering]

Ende voer in vreeslant sonder misse
Ende logierde te widenisse
Met menighen man coene ende stout
Ende wan enen wijch te scellinc houte
Ende wort te rade alst wesen zoude

[Brill nummering]

Dat hi voer voert thoechout woude
Ende vacht daer op de selue tijt
Enen bitterliken strijt
So dat de heren van zeelant
Selue vochten metter hant

[Brill nummering]

Dat mens hem groot ere sprac
Oec weet ic wel dats niet ghebrac
Dattie van hollant vochten so
Dats de graue was wel vro

Ente vriesen begonsten wiken

[Brill nummering]

Daer mochtemen sien banieren striken
Deene te prighe tieghen dander
Jc wane dat nie alexander
Noch priamus vochten so
Die vriesen mosten verliesen doe

[Brill nummering]

Ende ghinghen vlien de mochten lopen
Dander mostent daer becopen
Daer bleuer doot op den velde
.Xijc. de men telde
Ende dander sonder omme sien

[Brill nummering]

Ghinghen dapperlike vlien
De inden wich niet en waren
Volgheden hem al sonder sparen
Ende sloegher meneghen ter doot
Onghetellet inder noot

[Brill nummering]

Hoechout woude wort al verbrant
Ende beroeft ende ghescant
Van menighen goede ende ware
De coninc hadde .xxvij. iare
Be grauen gheweest te hoechoutwoude

[Brill nummering]

Dat ne wiste ionc noch oude
Dan si viere ende niet mere
Waer begrauen was de here
Daer of was bleuen dene doot
Dander dre dor liues noot

[Brill nummering]

Waren ghelopen inde kerke
Anders ne waren pape noch clerke
Die tue sloeghen de boeuen doot
De derde bat ghenaden groot
Ende riep edel grauekijn

[Brill nummering]

Laet mi behouden tleuen mijn
Jc salt doen dv moghest prisen
Den coninc dinen vader wisen
Van deen woerde wart hi verblijt
Ende gaf hem op sijn lijf tier tijt

[Brill nummering]

Doe sprac de vrese te hem waert
Jn dit huys achter den haert

So suldi den coninc vinden
Dat wil ic mi in verbindenr verbeterd uit een bovenschacht
Ende mijn lijf setten te pande [p verbeterd uit b]

[Brill nummering]

Doe namen si spaden inde hande
Ende doluen .ij. mans langhe diep
Die onder stont opwaert hi riep
Hier ligghen grote balken onder
Die vriese sprac dan es gheen wonder

[Brill nummering]

Heftse op al wort v te pine
Daer leit de coninc in een scrine
Teerste dat si ter scrine quamen
Ende tghebeente daer ver namen
Spraken si graue edel here

[Brill nummering]

Nv seit blide vorwaert mere
Wi hebben vwen vader vonden
Die graue sprac in corten stonden
Des moete god ghelouet zijn
Thoeft nam hi inde handen sijn

[Brill nummering]

Ende dancte gode ende onser vrouwen
Dat ic so vele dus mach scouwen
Vanden vader de mi ghewan
Tghebeente van den hoghen man
Dede men nemen harde zaen

[Brill nummering]

Scone wasschen ende dwaen
Ende deet voeren haestelike
Jn enen scrine suverlike
Te middelborch in de abdie
Noit en was graue ghelouets mie

[Brill nummering]

De in vreeslant ie ghedede
So wt nemende behaghelhede
De graue dede maken enen casteel
Te widenisse daer hi gheheel
Tlant van vrieslant mede dwinghen soude

[Brill nummering]

Ende spisen ende mannen also houde
Dat men huys [y verbeterd uit iets anders] wel houden mochte
Jeghen de vresen fel ghedochte
Waers te doene met groter eren
Dit gheuiel int iaer ons heren

[Brill nummering]

Lxxxij. en .xij. hondert
Jn deen somer wien soos wondert
Dat hi sinen vader wan
Ende versloech oec menighen man
Al was der vriesen vele versleghen

[Brill nummering]

Nochtan pijnden si in allen weghen
Ende pogheden met alre cracht
Dic wile tote op de gracht
Dat huys te velne of si moghen
Men scoot met ermborsten ende met bogen

[Brill nummering]

Meneghen man vor thuys te doot
Nochtan daden si menighen stoot
Voor thuus maer het ne halp twint
Doe gheuielt also zint
Dat op de zestiende kalende

[Brill nummering]

Van loumaent god doe sende
Ene vloet also groot
Daer vele volx in bleef doot
Te hant dar na sinte aechten daghe
Sende god tot ere plaghe

[Brill nummering]

Echter ene grote vloet
Dese .ij. waren als ic verstoet
Jn enen winter int iaer ons heren
Als ons de scrifturen leren
.Xijc. ende seuen ende dachtich

[Brill nummering]

Dese twe vloede waren so crachtich
Dat si ghinghen ouer al tlant
Dat leghet an des sewes cant
Beide oester ende wester vresen
Ende hollant moste oec verliesen

[Brill nummering]

Suut hollant uerdranc oec mede
Ende ic ne weet ghene stede
Bider zee en ghinc al onder
Tfolc verdranc dat meer dan wonder
Te segghene es des bleef so vele

[Brill nummering]

Dat het ghinc al uten spele
Al zeelant verdranc sekerlike
Sonder walchren ende wolfaerts [t in eerste instantie geschreven als e] dike [rechts onder in de marge de custode Anders hordic noit lant noemen]

Anders hordic noit lant noemen
Nv sijn de vresen so uerre comen

[Brill nummering]

Dat si mosten an haren danc
Singhen enen niwen sanc
De si met herten niet en gheren
Si moesten hulden ende zweren
Den graue ende onderdanich wesen

[Brill nummering]

Hoe dat si vort swoeren in desen
Si brakent te haren lachter groot
Daer menich man om bleef doot
Als ghi noch hier na sult horen
Maer hier gaet ene tale voren

[Brill nummering]

Van andren dinghen dat ghesciede
Jnden lande onder de liede
Den graue dochte goet doe wesen
Dat hi maken dede na desen
Te medemelc .i. casteel

[Brill nummering]

Daer hi mede al gheheel
Al west vrieslant sider dwanc
Ende gaderde heer eer iet lanc
Ende voer ligghen op melorde
Dat was als ic segghen horde

[Brill nummering]

Dat hi de felle vriesen ontsach
Ende lagher also menighen dach
Dat de borch was volmaect
Ende vast ende wel gheraect
Ende scone ende starke [k verbeterd uit e]

[Brill nummering]

Oec dede hi maken scone ghewarke
Bi vronen op de harde gheest
De nuwe borch daer doe was meest
Der vresen macht op dat ende
Hi dede oec maken daer ghehende

[Brill nummering]

Enen dijc met haesten groot
Dat men mochte in alren noot
Vander borch gaen haer entare
Van vronen al tote alkemare
Oec dede hi maken altehant

[Brill nummering]

Een huys op des dikes lant

Dat den dijc bescermen zoude
Waert dat men in steken woude
Middelborch so heet men dat
Tornenborch stont ter stat

[Brill nummering]

Daert nv staet langhe te voren
Dat was ghedaen als wijt horen
Om dat men gheen van desen borghen
Beligghen mochte sonder zorghen
Om te winnen tenigher [verbeterd uit tenighen: er staat een afkortingsstreep boven de tweede e] tijt

[Brill nummering]

Want sine staen niet so wijt
Men sciet wel te dween dele
Grote scichte ende quarele
Ic [lombarde I ter hoogte van vier regels] ne weet hoe ict versta
Weder voren of te na

[Brill nummering]

Thuus te medebleec was ghemaket
Ben ic daer in iet ontraket
Dat nes niet sere misdaen
Jc weet wel dat si noch daer staen
Mine roec wilc achter was of voren

[Brill nummering]

Hi hadde begonne ten nuwen doren
Sider daer na ene veste
De nv wel naer is de beste
De in alden lande staet
Sint droech soe der vriesen raet

[Brill nummering]

Dat si de veste alte braken
Jc salt hier na noch wel gheraken
V te segghene wat ghesciede
Nv verstaet wat ic bediede
Dese huse beset hi wale

[Brill nummering]

Ende pijnde hem voert telken male
Hoe hi sijn volc mochte berechten
Hine woude heren nochte knechten
Bouen hem niet laten here
Binnen sinen lande des had hi here

[Brill nummering]

Doe de vresen hadden verloren
Als ic v seide hier te voren
Den zeghe ende hise hadde ontfaen
Ende het ten [t verbeterd uit d] besten was vergaen

Also als ic te voren seide

[Brill nummering]

Dat hi sijn herte daer an leide
Hoe hi berechte sine liede
Dat rike ende dat arm ghediede
Ende hoe hi dat volbringhen mochte
Den heren van zeelant doe dochte

[Brill nummering]

Bede den ouden ende den ionghen
Dat si te sere waren bedwonghen
Ende pensder ieghen enen raet
Haer ghepense also voort gaet
Dit si theerscap wel na ghemene

[Brill nummering]

Van hollant groot ende clene
Hadden brocht van hare strike
Ende voeren toe behendelike
Ende zoenden onder hem dat veten
Dat mense vreende mochte heten

[Brill nummering]

De van barsele ende van renisse
Dat was den graue ene zwaernisse
Maer de ghemeente entie steden
Hildene doe in mogentheden
Als si dit aldus hadden ghedaen

[Brill nummering]

Sochten si hulpe herde saen
Anden graue haren gyen
Van vlaendren dus horic lien
Hine hadde niet ghesijn so coene
Sulke dinc bestaen te doene

[Brill nummering]

Hadde hem zeelant gheweest teghen
Mi wondert dat des heren pleghen
Dat si also sere douen
Dat si den ghenen dorren ghelouen
De sinen rechten here of gaet

[Brill nummering]

Want hi mach wel der zeluer daet
Hem vermoeden doet hi iet
Jeghen den ghenen alst ghesciet
Nv ker ic weder ten beghinne
Graue florens de grote minne

[Brill nummering]

Hadde gheleit an sine liede
Dat hi dor haue noch dor miede

Noch dor bedwanc woude laten
Dat hi den armen ende den maten
Aldus woude laten verduwen

[Brill nummering]

Pensde hi men mach mi verspuwen
Late ic de heren aldus risen
De nv begheren in alre wisen
Te verdriuene vte minen lande
Jn can ghedoghen niet de scande

[Brill nummering]

Dus pensde hi ende wrochter na
Ende sende recht als ic versta
Jn middelborch sine vrouwe
De hem goet was ende ghetrouwe
Ende diene minde vor alle manne

[Brill nummering]

Ende zinende eerste n verbeterd uit een (geëxpungeerde) lange s en een e zone den ionghen ianne
De poort te hoedene als wijt weten
De daer binnen was beseten
Van deen van vlaendren rechte doe
Ende van zeelant mede toe

[Brill nummering]

Niemen derf hem des beroemen
Dat hi te helpen wilde comen
Den graue florens op de tijt
Tmeeste deel dat droech hem nijt
Vanden heren vanden lande

[Brill nummering]

Sine ontsaghen niet de scande
Als si somen sider daden
Doe si best worden beraden
Als ghi noch hier na sult horen
Maer hier moet eer gaen voren

[Brill nummering]

Een deel van dat daer ghesciede
Et laghen doe so vele liede
Vor middelborch op sulke stont
Als den luden wel was cont
Dat hem de porters som ontsaghen

[Brill nummering]

Ende duchten van meerre plaghen
Doch so setten si hem ter were
Al hadden de vlaminghe ghere [g verbeterd uit een bovenschacht]
De porte te winen sinen conden
De mortier was te dien stonden

[Brill nummering]

Ghemannet ende ghespiset wel
Al waren de vlaminghe fel
Biden zeelanders quamt altoe
De graue florens pijnde hem doe
Hoe hi de poorte mocht ontsetten

[Brill nummering]

Ende onboot sonder letten
Ende bat oec al dat hi mochte
So dat hi den lesten brochte
Tote sierixe .i. scoen here
Wel ghesceept ende hadde gheer

[Brill nummering]

Te vaerne te walchren waert
Recht als hi quam opde vaert
Quam de hertoghe van brabant
Jeghen hem alte hant
Ende brochte hem sulke mare

[Brill nummering]

Dat also besproken ware
Dat hi zoude varen tsinen swere
Oec belouede hem de here
Van brabant de hertoghe ian
Bi aldat mochte ghelouen man

[Brill nummering]

Dat hine soude gheleiden daer
Ende weder thuys al sonder vaer
Hier bi souden rumen te hant
De van vlaendren walchren lant
Dat men den pays maken soude

[Brill nummering]

Jeghen den graue also houde
Gaf hi oerlof sinen lieden
De droeflijc van hem scieden
Also recht metter vaert
Voer hi tote bieruliet waert

[Brill nummering]

Ende ghinghen doe rechte voert
Tote si quamen inde poert
Alse heer ghye dat ver nam
Dat sijn zwagher daer quam
Dede hine sonder merren iet

[Brill nummering]

Vanghen des had hi verdriet
Ende seide ai mi ic ben verraden
Heer hertoghe ic hadde deser daden

Niet belouet tot v waert
Jc wilde ic waer op de vaert

[Brill nummering]

Daer ghi mi vont met minen luden
Ende ic op den dach van huden
Nemen moste mijn avonture
Al soudet mi worden te sure
Es dit gheleide dat ghi mi doet

[Brill nummering]

God gheue dat ics v danken moet
Jc sals mi wachten ben ic wijs
De hertoghe spac ghelouedijs
Dat ic v soude hebben ghelogen
Jc ben also wel bedroghen

[Brill nummering]

Hier in heer graue alse ghi sijt
Jc en waende niet teser tijt
Noch opte tijt dat ict v seide
Ende ict v te voren leide
Dat men mit ons dus soude varen

[Brill nummering]

Heer ghye de sprac sonder sparen
Het is nv also vergaen
Dat ghi hier bliuen moet gheuaen
Wien dat lief si ofte leet
Jc segghe v dat ic wel weet

[Brill nummering]

Dat den hertoghe was wee te moede
Want hi deet alsonder hoede
Ende sonder valsch dat wetic wale
Wat holpe hier of langhe tale
Hi most ghedoghen ende sweech stille

[Brill nummering]

Maer hi pensede zinen wille
Dan mochtemen hem verbieden niet
Als de hertoghe dit versiet
Was hem herde wee te moede
Te makene pijnde hijt te goede

[Brill nummering]

Ende vorworde hier af
So dat graue florens borghe gaf
De vorworde wel te houden
So dat hijs bleue onbescouden
De hertoghe warp hem inde zorghe

[Brill nummering]

Ende wort graue florens borghe

Dat menne zoude varen laten
De graue pensede om ziere baten
Doe [o verbeterd uit een rechte stok] hi te lande was comen
Ende seide al mocht mi vele vromen

[Brill nummering]

Hertoghe ghi moet v seluen quiten
Al soudement mi hier na ver witen
Want ghi mi selue brocht int stric
Daer omme ghelouic v dat ic
Lettel daer omme zorghen zal

[Brill nummering]

Anders gheue mi god gheual
Wat holpe ghemaect lange worde
En cant van ende toten oerde
Alte gader ver tellen niet
Maer het es also ghesciet

[Brill nummering]

Dat her wolfaert bleef verdreuen
Ende sine broeders hem beneuen
Maer her ian van renisse
Maecten sinen pays ghewisse
Her florens van barsele keerder hem niet an

[Brill nummering]

Den neue dat hi doe an wan
Ende was metten graue wale
Wat soude hier of langher tale
Allede heren vanden lande
Ontsaghen hem doe der scande

[Brill nummering]

Ende maecten pays teghen den graue
Diet algader doe liet aue
De graue hadde gherne ghesien
Hadde hem dat moghen ghescien
Dat hi met rusten hadde ghewesen

[Brill nummering]

Hi hadde ghemaect binnen desen
Een couent ende vorwaerde
Metten coninc edewaerde
Van enghelant van huwelike
Dat haer gheen daer of beswike

[Brill nummering]

Van sgrauen dochter van sconinx zone
Sciere daer na sterf de gone
Doe hi de ioncfrouwe hadde ghenomen
Echt wast also verre comen

Dat si vorwaerde makeden sint

[Brill nummering]

Ende ian van [hier vier letters, waarschijnlijk tsgr, onmiddellijk uitgeveegd en geradeerd, waarna na een extra brede spatie verder is geschreven] sgrauen kint
Trouwede sconinx ionxste dochter
Dus was thuwelic te sochter
Oec hadde de graue van hollant
Te voren gheweest in jngelant

[Brill nummering]

Want scotlant was hem an verstoruen
Dit heeft de coninc so verworuen
Edewaert dat hi dat gaf
Enen anderen de daer af
Den graue gaf penninghe vele

[Brill nummering]

Jc wildene hinghene bider kele
Den ghenen de hem gaf den raet
Hoe dorste hi pensen zulken daet [d verbeterd uit een rechte stok]
Dat hi hem dat raden zoude
Dat hi .i. conincrike woude

[Brill nummering]

Vercopen dat hem was comen an
Maer men vint wel zulken man
Die penninghe prijst voer alle zaken
Hi waenter wel mede ghenaken
Groter dinc de hi begheert

[Brill nummering]

Ende wesen lief ende weert
Met sinen scatte ouer al
Omme niet es sijn ghescal
Waent hi mitten scatte dwinghend verbeterd uit een g waarvan de staart is uitgeveegd en geradeerd
Sine ghebure of hine moet bringhen

[Brill nummering]

Sinen scat onder de liede
Ende gheuen dat grote miede
So is hijs quite als te voren
So rouwet hem dat hi was gheboren
Hadde hi lude ende lant

[Brill nummering]

Wel bedwonghen tsiere hant
Hi soude wel crighen zijn behoefte
Al stenen [lezing van de st-ligatuur is zeker] de lude een gheboefte
Si mosten hem dienen ende onderdaen
Wesen. ende te gauele staen

[Brill nummering]

Dus had hi scat ende liede
Ende mochte oerloghen ende gheuen miede

Dus sprac bet dat coninc rike
Dan den scat [t verbeterd uit een p waarvan de staart is geëxpungeerd] bider ghelike
e [de lombarde ontbreekt] graue makede een akort

[Brill nummering]

Dat hi den coninc an sijn bort
Waende hebben sekerlike
Sodat hem niet en beswike
Ende hi hem soude staen in staden
Waert dat hi worde verladen

[Brill nummering]

Dit maecten si vast onder hem tween
So dat allene vrienscap sceen
Hier binnen eist also vergaen
Dat beide de coninghe hebben bestaen
Van vrancrike ende van inghelant

[Brill nummering]

Dat si orloghe namen in hant
Ende gaderden an beiden siden
Alle de ghene de willen striden
De coninc leide saudeniere
Van vrancrike die hem diere

[Brill nummering]

Costen eer [een met de tweede haal van de n geëxpungeerd] dat nam ende
De coninc van inghelant ouer sende
An adolfe den edelen coninc
Of hi hem tote deser dinc
Helpen woude hi soude hem gheuen

[Brill nummering]

So uele scats hi mochte leuen
Daer op langhe met vele lieden
Ten lesten si hem so berieden
Dat si beide haren raet
Senden tote deser daet

[Brill nummering]

Tote dordrecht inde poort
Als men wel heeft ghehoort
De coninc dede daer doe segghen
Dat hi den stapel wilde legghen
Van der wollen dordrecht binnen

[Brill nummering]

Daer mocht de graue ane winnen
Vele goeds ende sine liede
Dit omboot hi ende het ghesciede
Alst vele lieden wel was cont
Dit gheduerde ene stont

[Brill nummering]

Maer niet langhe als ic verhoerde
Want het was inghelsche vorworde
Torloghe was ghevredet doe
Tusch den coninghen in weet hoe
So datte inghelsche met haren zaken

[Brill nummering]

Altote macheline traken
Ende voerden haer wolle daer
Alse de graue des wort ghewaer
Liet hi hem doen haren wille
Beide lude ende stille

[Brill nummering]

Bin desen onbotenen sonderloos
De graue roebrecht van ortoys
Sijn neue dat hi in henegouwen [h verbeterd uit een g waarvan de staart is geradeerd]
Quame want hi wildene scouwen
De graue florens dede dat

[Brill nummering]

Ende quam ter zeluer stat
Te mons ten seluen daghe echt
Dat daer was comen heer roebrecht
Van artoys ende si spraken
Onderlinghe van haren zaken

[Brill nummering]

Als haerre beider wille was
Jnne vermete mi niet das
Dat ic iet weet wat sider deden
Maer si scieden met goeden vreden
Ende elkerlijc voer te lande

[Brill nummering]

Als hi wel mochte sonder scande
Jc segghe v dat ic dat wel weet
Het was in enen zoemer heet
Dat dese heren te samen spraken
Alst is gheseit van haren zaken

[Brill nummering]

Daer te voren was bleuen doot
Sgrauen dochter des rouwe groot
Hadde de graue van hollant
Sijn zone was in inghelant
De woende metten coninc daer

[Brill nummering]

Ende cortelike hier naer
Gaderde de graue van vlaendren lant
Omme te zoekene echt zeelant

Graue florens sette hem der ieghen
Ende onboot in allen weghen

[Brill nummering]

Beide om vrient ende om man
Ende onboot al dat hi can
Ende trecte opt tuterst van zeelant
Tote vlissinghe andat zant
Ende zom toten zouten lande

[Brill nummering]

De vlaminghe laghen ieghen catsande
Jnden polre bider scure
Daer laghen si dus na ghebure
Dat haerlijc andren niet en sochte
Van renissen haer ian bedochte

[Brill nummering]

Dat hi selue voer ter sluse
Ende bernede daer vele huse
Ende quam weder sonder strijt
Doe gheuiel een ander tijt
Dat de vresen voeren ouer

[Brill nummering]

Tote caetsant anden hoeuer
Ende stichten roof ende brant
De vlaminghe stonden ant ander lant
Ende zaghen toe sine mochtent weren
Als de vresen wouden keren [k verbeterd uit h]

[Brill nummering]

Voeren si weder an haren danc
Daer na sone wast niet lanc
De vlaminghe en haelden scepe groot
Meneghen huelc ende menighen boot
Ende beleiden twater ghemene

[Brill nummering]

So dat scip groot noch clene
Mochte liden en was bi hem
Jc segghe v wat ic seker bem
Dat si met menighen soudeniere
Voeren in barlant daer na sciere

[Brill nummering]

Daer si lettel weren vonden
Ende bernden al dat si conden
Bede huys ende kerken mede
Ende liepen te so menigher stede
Jnden lande haer ende tare

[Brill nummering]

Als de graue des wort gheware

Wort al zeelant in roere
Het riep altoe hurre voere
Ende zeelant trac alter were
Het en hadde noyt volc sulke ghere

[Brill nummering]

Te striden ieghen de vlaminghe
Daer quam doedijn van eueringhe
An dene zide wel ghescaert
An dander side quamen ter vaert
De van barselen al ghemene

[Brill nummering]

Daer ne bleef man groot noch clene
Sine treckeden alle ter were
Als de vlaminghe zaghen there
Van allen siden tote hem comen
Pensden tot haren vromen

[Brill nummering]

Ende traken waste te scepe weder
Si ghinghen vanden dike neder
De opden dijc waren comen
Als dandre dat hebben vernomen
Binden lande ghinghen si lopen

[Brill nummering]

Te scepe waert bi groten hopen
De zeelanders ver saghen dat
Ende volgheden hem op de stat
Si ghinghen heffen ende slaen
Sulc liep sere de waende ontgaen

[Brill nummering]

Ende ontvlo al toten dike
Hi spranc neder inden slike
Ende voer int water ouer thouet
Jc wille dat mens mi ghelouet
Dat aldaer ter stat verdronken

[Brill nummering]

De int soute water zonken
Meer dan tienwarf hondert man
Nv moghedi mi vraghen dan
Bleef daer enich volc verslaghen
Ter wareit hoerdic ghewaghen

[Brill nummering]

Datter bleef .cc. doot
Die opden velde laghen al bloot
Al sonder de ghene de men vinc
Het ghesciede in waerre dinc

Datter vlaminghe dus vele bleef

[Brill nummering]

Sint symoen iuden auonde als men scref [een tweede e mogelijk weggelaten vanwege ruimtegebrek aan het einde van de regel]
Ons heren iaer .xij. hondert
Ende .xcv. wien dats wondert
Jnt lant daer si doe waren
Op ghetrect met haren scaren

[Brill nummering]

Wel met drien dusent mannen
De alle tscepe liepen danne
Daer cume si dre hondert quamen
Daer dandre voren de vlucht [l verbeterd uit iets anders, mogelijk uit ronde r] namen
Als de graue quam int lant

[Brill nummering]

Quam hem bootscap alte hant
Dattie vlaminghe waren verwonnen
Ende si niet gheweten connen
Wat hi metten gheuanghenen wille
Hoert seit hi ende swighet stille

[Brill nummering]

De gheuen mach de sal gheuen
Ende den armen dien laet leuen
Ende sentse weder moeder naect
Dat si in zeelant waren gheraect
Si sullen bringhen thuys de [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] mare

[Brill nummering]

Dat si nemmermeer hier nare
Moghen segghen tharen eren
Dat si behouden in zeelant keren
Dus wast ghedaen also hi woude
Daer na gheuielt alst wesen zoude

[Brill nummering]

Dat .i. storm quam so groot
Dat si ontsaghen alle de doot
De mit scepe doer zeelant voerenr verbeterd uit d
De zee begonde so verroeren
Dat de ankre alle ghinghen

[Brill nummering]

Ende recht doe in desen dinghen
Quam .i. scip an enen zande
Daert sittende bleef opden lande
Met vele luden dier waren inne
Als men dies wort in inne

[Brill nummering]

Voer men daer met menighen man
Ende street [de eind-t verbeterd uit iets anders] se doe met crachte an

So dat si hem gauen gheuaen
Alshet aldus was vergaen
Voeren de vlaminghe thuys alle

[Brill nummering]

Ende dancten gode van haren gheualle
De haer lijf hadden ontdreghen
De graue de voer sijnre weghen
Ende sine lieden also wel
Nv hoert wat hier na gheuel

[Brill nummering]

Recht cortelike hier na
Voer de graue als ic versta
Toten coninc te parijs
Daer wort hijs ghemaket wijs
Dat hi metten coninc swoer

[Brill nummering]

Jc ben seker dat hi voer
Toten coninc dat deed [de eind-d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] hem noot
Nochtan bleef hiere omme doot
Als ghi hier na sult verstaen
Doe dat huwelec was ghedaen

[Brill nummering]

Met sinen zone in inghelant
Louede hem de coninc te [t verbeterd uit d] hant
Te helpene bouen alle de leuen
Ende hine soudene niet begheuen
Wanneer hijt hem te wetene dade

[Brill nummering]

Entie coninc wort te rade
Eens anders doe hijt [lezing van de t onzeker; verbeterd uit iets anders] hem onboot
Ende ghincs hem of dats wonder groot
De graue docht int herte sijn
Ende pensde is dit nv mijn

[Brill nummering]

Morghen salt eens anders wesen
Vonden heb ic niet in desen
Enighe trouwe dus salt ghescien
Enen anderen ende mittien
Pensede hi ic moet hebben troost

[Brill nummering]

Had ics te doene dat ic verloost
Worde ende gheholpen mede
Dus quam toe dat hi dat dede
Dit weet men zeker ende wale
Hi hadde ghedaen tote enen male

[Brill nummering]

Ghemaect sinen ouersten raet
Ende vergheuen alle misdaet
Den here van amestelle ende van woerden
Daer wi hier te voren of horden
Si daden int hof dat si wouden

[Brill nummering]

Dat si deden was ombescouden
Also ghi noch hier na sult horen
Dese graue wel gheboren
Hadde met philips den coninc
So besproken sine dinc

[Brill nummering]

Beide mit scrifte ende mitter tale
Des ghi mi sult volghen wale
Ende keerde weder dan hi was comen
Ende pensede om sine vromen
Daer te uoren was comen an

[Brill nummering]

Van zieric den bisscop ian
Dat bisscop doem van vtrecht
Biden paues diene [n verbeterd uit r] daer na recht
Vten stoele met haesten dede
Ende gaft enen andren daer na mede

[Brill nummering]

Die vte brabant was gheboren
Van den van machline als wijt horen
De was sgrauen naeste neue
Jc salre of segghen eer ics begheue
Sulc iamer was noyt ghehoort

[Brill nummering]

Noch opt lant noch inde poort
Alse doe daer na ghesciede
Onder dese ghenoemde liede
Van haren werken van haren daden
Ende hoe de graue wort verraden

[Brill nummering]

Ende wie de zaken eerst toe brochte
Deus here god wat hi dochte
De des eerst ghewaghen durste
Dat men also groot een vurste
Soude vanghene of verslaen

[Brill nummering]

Dat moghe wi [w verbeterd uit iets anders, mogelijk uit m] merken ende verstaen
Dat sonderlinghe boutheit was
Dat hi dorste ghenenden das

Maer ic waent is als men seghet
Dat dene dief den anderen pleghet

[Brill nummering]

Wel te kenne als hine ziet
Alne hadde [haddene met ne doorgehaald] hine te voren niet
Ghesien bin al sijnre tijt
Dus eist [i verbeterd uit de eerste haal van een lange s] dat ghi seker zijt
Dat .i. verradre kennet wale

[Brill nummering]

Sinen ghelike telken male
An sinen worden an sine ghedane
Dus eist dat [d verbeterd uit een rechte stok] ics mi vermane
Dat hise wel kende dies begonste
Ende hi ten graue quade ionste

[Brill nummering]

Drouch int harte dus mocht sijn
Nv keric weder te redene mijn
Daer icse liet ende daer ic aue
Began te sprekene doe de graue
Comen was vanden coninc

[Brill nummering]

Pijnde hi hem om ene dinc
Hoe hi dat soendinc zoude maken
Of hi tbeste conde gheraken
Tusschen den heren van den ghestichte
Dat de doene was niet lichte

[Brill nummering]

Want hi de van woerden minde
Die van amestelle hi oec kinde
Entie van zulen machtich zere
Hier omme pijnde hem de here
Dit te bringhene ouer een

[Brill nummering]

Alst cortelike daer na sceen
Binnen deser tijt gheuielt hem so
Des hi met rechte was onvro
Dat de grauinne sijn wijf versciet
Van deser werelt alst god ghebiet [g verbeterd uit een rechte stok]

[Brill nummering]

Soe moete wi alle gader doen
Als men screef incarnacioen
Ons heren .M. cc. mede
Ende .xcvj. teenre stede
De men noch heet de haghe

[Brill nummering]

Recht op den goeden vridaghe

Als men pleghet ons heren doot
Te dinkenen met oetmoeden groot
Versciet de vrouwe van den liue
De prijs hadde bouen andren wiuen

[Brill nummering]

Jn dogheden ende in oetmoedicheden
Noch prijsmen opden dach van heden
De horen spreken van haren leuene
Hoe lieflike si de begheuene
Ende alde lieden plach ontfaen

[Brill nummering]

Alst aldus was vergaen
Most bliuen alst was ghesciet
De graue wilde laten niet
Hine dede de vrouwe doen ter erde
Met eren ende met groter werde

[Brill nummering]

Te reinsborch leget si begrauen
Jn .i. cloester van groter hauen
Daer in woenen swerte nonnen
De lesen ende singhen connen
Dus was de vrouwe ter erden brocht

[Brill nummering]

Des was de graue wel bedocht
Dat hise beginc also wel
Nv hort vanden verrader fel
Wat si dochten ende wat si rieden
Alsmen selue hoort bedieden

[Brill nummering]

Gheraerde van velsen den mordenare
Daer hijs liede al openbare [en verbeterd uit iets anders]
Hoe hi de mort eerst dochte
Ende hoe hijt ande andre brochte
Hoe hi begonde sijnre daet

[Brill nummering]

Ten eersten male socht hi raet
Ende leit hem te voren danne
Den heer van woerden hermanne
De was sgrauen nauste raet
Ende hi ghedochte al ouder daet

[Brill nummering]

Hoene de graue hadde verdreuen
Ende gherne hadde ghenomen tleuen
Als ic te voren hebbe ghesproken
Ende pensede dit wort nv ghewroken

[Brill nummering]

Te minen wille moetic leuen

[Brill nummering]

Ende dede als noch de quade [d verbeterd uit iets anders] plegen
Dats nader zoene misdaet de denken
Hine wilde devete niet laten senken
Ende doense vte sine ghedochte
Hoe qualike hi daer an wrochte

[Brill nummering]

Want hijt te goede hadde laten maken
Ay herman bi wat zaken
Wilstu der quader name ontfaen

[Brill nummering]

Was di niet ghenoech ghedaen

[Brill nummering]

De graue hadde di ghemaket rike

[Brill nummering]

Ende dinen buren al ghelike
Hi betrouwede [na de eind-e een uitgeveegde en geradeerde letter, waarschijnlijk een r] alles di
Oec so weet ic wel dat hi
Sinen ouersten raet di hadde gheset
Hi betrouwede [w verbeterd uit iets anders] di vele bet

[Brill nummering]

Dan du hem naer deets an scijn
Du droeghes oec de cleder sijn
Ende dv gheraert felle man
Droeghes oec sine cleder an
Du hads van kinde met hem ghewesen

[Brill nummering]

Dus daen wonder hoert noit man lesen
Van beghinne toten ende
Nv eist tijt dat ic wende
Weder ande verraetscep groot
De si dreuen tot sire doot

[Brill nummering]

Doe si des onder hem tween
Aldus wel droeghen ouer een
Leiden si dit te uoren doe
Den heer van kuc de nam daer toe
Den heer van huesden heren ianne

[Brill nummering]

Dese woerde te radene danne
Wien men dit ontdecken mochte
De heer van kuuc hem bedochte
Jn siere herten ende nam des goem
Dat hi te berghen anden zoem

[Brill nummering]

Enen dach makede van doot veten
Daer te zoenen suldi weten

Wat de dach bediede daer
Als gheraerd liede openbaer
Der zoenen was al een gheswich

[Brill nummering]

Maer si leiden haren crich
Ande verradenisse van den graue
Daer si niet wouden sceden aue
Ende droeghen aldaer ouer een
Als hem seder oec wel sceen

[Brill nummering]

De heer van kuuc belouede hem daer
Te doene hebben ouer waer
Shertoghen helpen van brabant
Ende des grauen van vlaendren lant
Ende des coninx van inghelant mede

[Brill nummering]

Oec belouede hi hem ter stede
Dat hi dat zoude voersien
Dat sine dorsten niet ontsien
Datse ian niet weten zoude [zooude met de tweede o geëxpungeerd]
Dit ghelouede hi ende also houde

[Brill nummering]

Wort daer sekerheit ghedaen
Daer na eist also uergaen
Dat te camerike was gheleget
Een dach van dien dat men zeghet
Dat dese sticken worden gheuest

[Brill nummering]

Also als hem dochte best
Biden rade mijns heren gyen
Ende heer roebrechts horic lien
Ende biden hertoghen van brabant
Ende biden rade van inghelant

[Brill nummering]

Desen raet so wisten wale
Als ic verstont an gheraerts tale
Vele liede van sinen lande
Dien dat dochte wesen scande
Doe ment hem leide te voren

[Brill nummering]

Ende ne wilder niet of horen
Si ghedoghedent ende sweghen stille
Ende lieten hem doen al haren wille
Dit was ene sware lesse
Oec so wist wel van renesse

[Brill nummering]

Mijn heer ian de dese woort
Sesse sier knapen seide voort
Des hadden si wel groten vaer
Dat vt soude comen ende ghinghen naer
Ende vinghen als men horen sal

[Brill nummering]

Gheuet mi got goed gheual
Cortelike alst gheuel
Ende ghi sult verstanden wel
Nv verstaet alhier ter stede
Sheren van kuuc behendichede

[Brill nummering]

Hi ontseide den graue allene
Dat en dede anders ghene
Van hem allen zonder hi
Ende onboot hem of dat si
Dat ic ga ter heren rade

[Brill nummering]

Daer v of mach comen scade
An [vlak achter de beginmajuskel een uitgeveegde letter, waarschijnlijk een n] v lijf ende an v ere
Jc wille mi in allen kere
Jeghen v der in verwaren
De graue wort lachende twaren

[Brill nummering]

Van wondre int herte suldi weten
Ende seide nv wat sal ic eten
De heer van kuuc ontseghet mi
Bi desen pape wat meent hi
Sal hi mi vten lande driuen

[Brill nummering]

So salre cume iement in bliuen
Het was .i. pape dedit seide
Ende den graue te uoren leide
Van sheren weghen in enen brieue
Van kuuc dor sine lieue

[Brill nummering]

Als de graue de letteren hoorde
Stont der in ghelooft der worde
De v dese pape seghet
De pape waert doe ontweghet
Ende sere ondaen ende veruaert

[Brill nummering]

De graue sprac hort herwaert
Ende doet v boetscap stoutelike
V ne messciet niet sekerlike

Doe seide de pape alst voren staet
Mettien hi siere verde gaet

[Brill nummering]

Hine dorste daer niet langher bliuen
Hi duchte dat men soude ontliuen
De graue heten doen gheleiden
Dat men soude niet van hem sceiden
Eer hi waer in sijn behout

[Brill nummering]

Dus sciet de pape van hem bout
Ende voer daer hi begheerde
Dattene niement daer ne deerde
Te niemens vreent bleef de graue
Ende sceen of hierre niet omme gaue

[Brill nummering]

Dat hi aldus was ontseghet
Ende pensde als elc goet man pleget [ge verbeterd uit de]
Jn minen lande mach hi mi niet
Doen. so wat daer of ghesciet
Hi waende hem sijn volc ghemene

[Brill nummering]

Ghetrouwe waren groot ende clene
Ay lasi hine mocht niet weten
Dat hi van binnen was beseten
Noch ueruaric mi der scande
Dat dit gheuiel in sinen lande

[Brill nummering]

Dat dese verraders hebben ghelaten
Den maghen verwijt si moghense haten
Nochtan so nes niement vroeder
De dat verwijt iement goeder
Dat sijn maech heuet misdaen

[Brill nummering]

De selue soude eer ane gaen
De doot eer hem dat ghesciede
Dat hiere iet toe dede of riede
Of iet hoorde na haer ghebot
Hier bi dinct hi mi wesen sot

[Brill nummering]

De goede liede wil blameren
De hem houden met allen eren
An de trouwe ende ande doghet
Dus eist dat ghi merken moghet
Dattie ghetrouwe sekerlike [r verbeterd uit een bovenschacht]

[Brill nummering]

Om al dat van eertrike

Dade trouwe ende anders niet
Nv keric weder daer ict liet
DE graue florens hadde begonnen
Also als wi merken konnen

[Brill nummering]

Soene te maken onder de heren
Van den ghestichte doe wilde hi keren
Hem daer an dat hijt uoldade
Doe so wort hi des te rade
Dat hi doe versoenen liet

[Brill nummering]

Heer wolfaert dat hi hem niet
Met sinen liue soude begheuen
Want si waren nagheneven
Dus ghetrouwede hi hem de bet
De graue florens hem daer toe set

[Brill nummering]

Hoe hi de dinghen te zoenen brochte
Nv hoort wes hi hem bedochte
Hi voer tutrecht inde stat
Ende onboot daar ende bat
De heren dat si te hem quamen

[Brill nummering]

Ende omboot si oec bi namen
So dat si quamen alle ghemene
Van beiden siden groot ende clene
Ende bleuens op sijn segghen daer
Doe beriet hi hem daer naer

[Brill nummering]

Dat hi daer so langhe lach
Dat hi recht op enen dach
Sijn segghen seide vander zoene
Nv hoert wat hi achte te doene
Om dat hem dochte op de stont

[Brill nummering]

Tghelt te groot vijf hondert pont
Gaf hi der toe van sinen goede
Dats hem te bet soude sijn te moede
Ende te mijn soude bescelden
Die de penninghe soude gelden

[Brill nummering]

Doet was gheseghet ende ghedaen
Hiet hi te hants eten gaen
Hi deedse [de tweede d verbeterd uit e] alle mit hem eten
Bi siere side waren gheseten

Herman van woerden ende ghisebrecht

[Brill nummering]

Van amestelle de ouer recht
Altoos te siere taefle saten
Ende met hem aten ende dronken
Dandre waren gheseten daer
Denen voren dandre naer

[Brill nummering]

Als daer betaemde haer ghelike
Men at ende dranc daer blidelike
Ouer al daer inden houe
De herberghe was van goeden loue
Want .i. hoghe auont was

[Brill nummering]

Was men vele de blider das
Maer dat hof moeste sceiden
Eer auont quam met droefheiden
Dat pensde van woerden de verrader
Ende sine ghesellen allegader

[Brill nummering]

Mocht na haren wille gaen
Alst gheten was ende op ghedaen
Ghinc de graue in siere rusten
Want hem begonsten slapens lusten
Elc ander ghinc daer hi woude

[Brill nummering]

Doe gheuielt alst wesen zoude
De verraders treckeden te samen
So dat si buter stat doe quamen
Ende reden voren ouer de weide
Ende hadden liede in haer gheleide

[Brill nummering]

De alle tharnassche met hem reden
De si met behendicheden
Hadden brocht met hem aldaer
De sider wilden alder naer
Dat si te romen hadden ghesijn

[Brill nummering]

Dat seghet mi tgheloue mijn
Si soudent hem node hebben gheseget
Jc waens elc verrader pleghet
Dat hi heelt sine daet
Den ghenen de sinen raet

[Brill nummering]

Niet en weet. al wil hi dat si
Bi hem si dat is [dis met de d geëxpungeerd] daer bi

So hi meer volcs bringhet int stric
So hi meer helpen heuet int pic
De mede besmit sijn in de daet

[Brill nummering]

Alne gauen si niet den raet
oort [de lombarde ontbreekt] hier grote iamerhede
De de here van amestelle dede
Op deen nameliken dach
Hi ghinc daer de graue lach

[Brill nummering]

Ende wectene vte sinen slape
Dat en dorste doen geen cnape
Ende seide ghi slaept alte lanc
Also dat de graue ont spranc
Ende sprac wies daer. ic bent seit hi

[Brill nummering]

Ghisebrecht. als scone weder alst si
So slaepti te langhe vele
Ghi sout ute varen met veder spele
Want tweder es also scone
Als de graue hoerde tgone

[Brill nummering]

Sprac hi ic hebbe te langhe gheslapen
Roept mi enich van minen cnapen
Jc salt doen sprac hi doe
Ende seide den camerlinghe toe [toe door slijtage zeer vervaagd]
Gaet tuwen here ende sect hem dat

[Brill nummering]

Jc ride voren vter stat
Latene comen als hi wille
De graue ne bleef niet stille
Hi seide heer ghisebrecht hier inne
Salic v sinte gherde minne

[Brill nummering]

Geuen eer wi hene riden
Men brochte wijn ten seluen tiden
De graue hiet scinken den wijn
Ende seide drinct van der hant mijn
Sinte gherde minne ende vaert wel

[Brill nummering]

Doe nam de verrader fel
Den wijn van des grauen hant
Ende keerde hem omme te hant
Ende seide god hoed v ic ga varen
De graue de hiet sonder sparen

[Brill nummering]

Dat men sadelde al de paert
Zonder beiden metter vaert
Sijn neue ians sgrauen zone
Van henegouwen vernam tgone
Ende hiet sine perden sadelen alle

[Brill nummering]

Hi pensde lettel vanden gheualle
Dat hem inde vaert ghesciede
Gheraert van vorne ende lettel liede
Reden metten graue doe
Hi sprac sinen knapen toe

[Brill nummering]

Volghet mi als ghi sijt ghereet
Jc vare voren ende hi leet
De strate mitten .ij. kinden
Diene bede gader minden
Hi reet voren ter poorten vut

[Brill nummering]

Blidelike sonder gheluut
Doe hi opde weide quam
Sach hi voer hem ende vernam
Den heer van woerden houden daer
Als hi sijns wort ghewaer

[Brill nummering]

Reet hi tot hem om dat hi woude
Vraghen waar hi riden zoude
Doe hi aldus quam gheuaren
Voeren teghen hem tere scaren
De van woerden entie van amestelle

[Brill nummering]

Gheraert van velsen de morder felle
Daer quam aernt van benscop
Ende gheraert van craienhorst inden hoop
Willem van teilinghen quam der mede
Ende willem van zaenden daer ter stede

[Brill nummering]

Daer quam oec mede menich man
De ic ghenoemen niet en can
Als si hem quamen dus te ghemoet
Heuet hise alre eerst ghegroet
Herman van woerden reet hem ane

[Brill nummering]

Als dene wille hadde te vane
Ende grepen biden breidel zaen
Vwe hoghe spronghe sijn ghedaen

Ghine sult niet meer der voeren driuen
Sprac hi heer meester ghi moet bliuen

[Brill nummering]

Onse gheuanghen wie lief of leet
Jc seg v dat ic seker weet
Dat de graue hilt ouer spel
Want hi loech dat wetic wel
Ende andworde den fellen man

[Brill nummering]

Help seit hi inben nochtan
Arnout sprac bi gode ghisijt
Jc moet nv op dese tijt
Vwen sconen sperwaer draghen
V te lachteren ende vwen maghen

[Brill nummering]

Den sperwaer hi doe gheprant
Ende namen hem vander hant
De graue sloech de hant ten swerde
Als de ghene de begeerde
Hem te werne mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Gheraert van velsen trac mettien
Sijn zweert ende swoer bi gode
Ghi moghet dat ghemaken ode
Jc sal v tsweert tote inden tanden
Dit mochte den graue seer anden

[Brill nummering]

Datten gheraert wilde ontliuen
Daer most hi gheuanghen bliuen
Wast hem lief ofte leet
Een knape daer tusschen reet
De met ianne daer was comen

[Brill nummering]

Ende hadt hem gheerne benomen
De knape wort daer ghewont sere
Ende sijn paert ten seluen kere
Wort ghesleghen inden hals
Dese knape als ende als

[Brill nummering]

Pijnde hem te weerne ende niement el
En can gheweten hoet gheuel
Dat si de kinder lieten riden
Had sise gheuaen ten seluen tiden
Si warens alte bouen bleuen

[Brill nummering]

Jc wane wel dat si beneuen

Deen den anderen ter stat waert reden
Si hadden goede paerde bescreden
Ende reden sere [de lange s verbeterd uit een korte stok] ter stat waert
Wat ghelopen mochten de paert

[Brill nummering]

Als si quamen in de stat
Ende men daer gheureeschede dat
Waren de vreende tonghemake
Alst billic was om sulke zake
Die viende waren an dander zide

[Brill nummering]

Van deser vanghenessen blide
Si voeren te muden metten graue
Ten huse dat hi met siere haue
Hadde ghecocht ende doen maken
Hem dochte doe in allen zaken

[Brill nummering]

Dat si wel hadden gheuaren
Dit ghesciede in den iaren
Ons heren goeds dat hi bleef
Gheuanghen als men doe screef
Ons heren ihesus christus [ih’us xps met een afkortingsstreep boven xp] iaer

[Brill nummering]

.Xijc. ende daer naer
Effene .neghentich ende sesse
Als was sente ians messe
Op de vigilie daer te voren
Hier na suldi wonder horen

[Brill nummering]

Vanden lieden vanden lande
Hoe doe rees ene niwe scande
Ende sal eerst segghen vanden lieden
De droeuelike van vtrecht scieden
De here van arkele nam beide

[Brill nummering]

De .ij. kinder in sijn gheleide
Ende voerdse [r verbeterd uit de eerste haal van een e] tsinen huse mede
Om te hebbene te beteren vrede
Daer na voerdemense in de poort
Tordrecht als men heuet ghehoort

[Brill nummering]

Heer wolfaert quam te dordrecht mede
Ghi moghet horen wat hi dede
Hi vant de poorters seer bedroeft
Ende seide dat hem wel behoeft

Dat al tlant [l verbeterd uit h door de tweede haal daarvan uit te vegen en te raderen] besettet ware

[Brill nummering]

Ende dat hi vrucht al openbare
Dat de van vlaendren sullen comen
Daer ieghen is goet raet ghenomen
Dat mens hem doe weder stoot
Want ic hebbe zorghe groot

[Brill nummering]

Jnt herte ende [hier in doorgestreept] groten vaer
Jc sout keren waric daer
Sprac hi aldaer int ghemene
Wildi mi helpen groot ende clene
Dat ic in zeelant mochte comen

[Brill nummering]

Jc hope het soude ons allen vromen
De porters de al rouwich waren
Seiden heer wi willen varen
Met v daer v wille si
Hi seide so sent te hant met mi

[Brill nummering]

Twe cogghen de mi gheleiden
Hier en dooch geen langher beiden
Jc duchte si sullen comen sijn
Eer ic come ten huse mijn
De meeste haest waer ons goet

[Brill nummering]

De poorters reden metter spoet
Twe cogghen diene voerden daer
Hi wesen woude sonder vaer
Ghi sult wel horen wat hi bedreef
Doe de graue gheuanghen bleef

[Brill nummering]

Ende ment int lant wort gheware
Doe nam philips van wassenare
Sgrauen zeegel ende sloeghen ontwee
Vorden raet dat men niet mee
Daer mede zeghelen en mochte

[Brill nummering]

Hi pensde wel doe hi dat dochte
Elc voer thuus tot sinen maghen
Tfolc ghemene wort doe claghen
Dat haer heer gheuanghen was
Elc vermaende hem seluen das
Dat hi sinen here bescudden soude
Of dat hiere om steruen woude

[Brill nummering]

Dat volc wert al in roere
Ende verwoet om dese voere
De kenemaren entie vriesen mede
Ende waterlanders voeren ter stede

[Brill nummering]

Daer men hem dede verstaen
Dat haer here lach gheuaen
Dat was te muden doe siere quamen
Mochten si doen ghene vramen
Want dat volc was sonder houet

[Brill nummering]

Ende lettel of niet des ghelouet
Si uoeren dolen op de zee
Daer .iiij. hier .v. daer .iij. hier .twe
Recht als volc dat wilde ontsinnen
Doe dit vernamen de van binnen

[Brill nummering]

Seid si ten graue doet v liede
Keren. waert dat ons messciede
Ghi souter selue om steruen mede
De graue sende staphans ter stede
Enen brief ende onboot

[Brill nummering]

Sinen lieden clene ende groot
Dat si thuus al stille zaten
Hi hopede cortelike der baten
Dat hi met minnen soude comen wt
Dat volc wart doe so luut

[Brill nummering]

Dat wel na al was verdouet
Gods hat hebbe dies ghelouet
Spraken douden metten ionghen
Sine hebben hier toe gheduonghen
Dus ne sul si niet ontgaen

[Brill nummering]

Als de verraders dit [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit u of n] verstaen
Waren si te bliuene niet bout
Ende wildene voeren in haer behout
Verre in .i. ander lant
Die van naerden vreeschdent te hant

[Brill nummering]

Ende leiden hem ene laghe
Recht opden vijften daghe
Souden sine voeren haerre vaerde
Ende settene op enen paerde

Ende bonden hem sine voete

[Brill nummering]

Ondert paert wel onsoete
Ende enen hantscoe inden mont
Dat seide mi deent was cont
Ende diene dus ghebonden vant
Doe voerden sine alte hant

[Brill nummering]

Tote dat si bi naerden quamen
Doe saghen si ende vernamen
De liede ligghen in dat coren
Gheraert van velsen de reet voren
Ende vraghede hem wat si sochten

[Brill nummering]

Dandre [hier sochten doorgestreept] dat si brochten
Dat wildsi hebben. dat waer de graue
Dan wildsi laten doer ghene haue
Dan sal niet wesen sprac gheraert
Ende warp omme metter vaert

[Brill nummering]

Hi trecte tsweert ende wilde slaen
Den graue de hem pijnde tontgane
Hi waende tpaerdekijn springhen soude
Ouer den vliet ende also houde
Viel dat paert metten graue

[Brill nummering]

Jn den sloot gheraert sat aue
Ghetrect sweerts ende ghinkene slaen
De graue mochte niet ontgaen
Want hi antpaert was ghebonden
Daer stac hine ten seluen stonden

[Brill nummering]

Metten sweerde dor den liue
Ende gaf hem wonden meer dan viue
Oec stac hine int herte dats waer
Dat ment vant al openbaer
Si gauen hem ten seluen stonden

[Brill nummering]

So diepe ende so vele wonden
Dat hi daer den gheest op gaf
Eer de van naerden wisten der af
Doe sijt vernamen liepen si toe
Ende gheraerde van velsen vas doe

[Brill nummering]

Sijn paert so verre van hem ghegaen
Dat hijs niet en mochte vaen

Een sijn kape gaf hem sijn paert
Daer hi mede ontreet ter vaert
So deden de op eerde waren

[Brill nummering]

Ente knape wert beuaren
Van dien van naerden de nieten beiden
Dan sine op enen rade leiden
Ende hebben hem sine lede te broken
Dus wart de graue eerst ghewrokenw verbeterd uit iets anders

[Brill nummering]

DOe si den graue vonden doot
Hadden si alle rouwe groot
Ende namen den doden met zericheden
Si droegene vandeer steden
Tere ander stat daer sine ontcledenl op rasuur

[Brill nummering]

Ende balsmeden ende bereden
Ende leidene in een scrine
Daer menich mede doghede pine
Ende scepeden kortelike daer naer
Ende voerdene tote alcmaer

[Brill nummering]

Daer settenmen in den chore
De wonder horen wil de hore
Twe winde waren hem ghegheuen
Van .i. siere nichten de bi hem bleuen
Waer hi ghinc of waer hi stont

[Brill nummering]

Oec was mi ghemaect cont
Dat si liepen mede ande vaert
Daer de graue gheuanghen waert
Ende oec mede al tote muden
Dit merkeden ende zaghen vele luden

[Brill nummering]

Ende bleuen daer toe op deen dach
Dat [na de t nog een rechte stok, geëxpungeerd] men hem gaf den doot slach
Doe sine voerden liepen si mede
Recht aldaer ter seluer stede
Doe menne moorde si saghen toe

[Brill nummering]

Als hi doot was si ginghen doe
Bi hem ligghen bede gader
Alst kijnt doet biden vader
De van naerden vondense daer
Alsmen mi seide ouer waer

[Brill nummering]

Doe men den graue voeren soude
Si [de majuskel niet in de gebruikelijke vorm van de ronde S, maar als de lange minuskel s] quamen ten scepe also houde
Ende spronghen in ende voeren mede
Al tote alcmaer inde stede
Doe si quamen tote alkemare

[Brill nummering]

Ghinghen si sitten bider bare
Ten voeten voer den outare
Jc sachse beide sitten daer
Oec seide mi .i. garsoen
Dese verwaerde in dit doen

[Brill nummering]

Dat si gheuast hadden so langhe
Dat hi hem beiden bi bedwanghe
Moste gheue zoete melc
Oec so seide hi mi dat elc
Gheen van den tween eten wouden

[Brill nummering]

Jn weet hoet quam ende bi wat scouden
Binnen langher tijt daer naer
Dus bleuen si beide aldaer
Toter wilen enten daghe
Dat menne groef met groter claghen

[Brill nummering]

Doe dedemense beide wech leden
De node van danen wilden sceden
Hadden si ghemoeten si waren bleuen
Liggende wanic al haer leuen
Kerstijn mensche hoer dit wonder

[Brill nummering]

Dat de hondekijn bi sonder
Minden haren here alsoe
Dat si bi hem bleuen doe
Daer menne vinc ende sloech
Daer togheden si hem ghenoech

[Brill nummering]

Dat sine mindend verbeterd uit n van rechter scout
Maer de morders waren so bout
Dat si morden haren rechten here
De hem ghedaen hadde menich ere
Te menigher tijt te menigher stonde

[Brill nummering]

Hier waren si quader dan de honde
Al hadde hi te voren misdaen
Jane hadden si de zoene ontfaen [rechts onder in de marge de custode ende was vergeuen alte male]

Ende was vergheuen altemale
Ende scenen vreende also wale

[Brill nummering]

Als enighe liede mochten wesen
Dus so dinket mi bi desen
Dat honde niet en sijn so quaet
Es hem ghedaen enighe misdaet
Van sinen here hoe groot et si

[Brill nummering]

Hi coemt tot hem op dat hi
Hem ane spreket vriendelike
Ende vergheuet hem ewelike
Al haddi hem of ghesleghen den voet
Maer dese moerderen verwoet

[Brill nummering]

Hebben haren here verbeten
Hem niet allene suldi weten
Maer hem seluen ende menighen man
Als ic een deel segghen can
Ende onbinden sal hier naer

[Brill nummering]

Daert stede heuet al openbaer
Kindre maghe sijn ondeert
De an haer doen hem hebben ghekeert
De noch an haren doene hem houden
Sullen verraders sijn ghescouden

[Brill nummering]

Alle daghe de si leuen
Ende met hem sijn verdreuen
Wut haren lande vut haren goede
Des mach hem wesen wee te moede
De der moert onsculdich sijn

[Brill nummering]

Nv keric op de redene mijn
Daer ict hier te voren liet
Doe gheraert van den graue sciet
Ende sijn knape bleef gheuaen
Hoet met hem oec es vergaen

[Brill nummering]

Heb di verstaen ende ghehoert
Geraert van velsen de reet voort
Op dat huys van cronenborche
Daer waende hi wesen sonder sorge
Ghisebrecht de heer van amestelle

[Brill nummering]

Entie van woerden sijn gheselle

Waren hem ontfaren beide
Si hadden lieuer op de heide
Te wesen te haren dele
Dan te ligghen in deen castele

[Brill nummering]

Al waenden si hebben goet ontset
Dus quam gheraert indat net
Die ghene de aldit bedreef
Dat hi op den huus bleef
Biden verrader sinen gheselle

[Brill nummering]

Daer ic v te uoren of telle
Dus heeft die verrader den verrader
Verraden ende sijn beide gader
Deene ontliuet dander ondeert
Ende worden nummermeer gheert

[Brill nummering]

Als gheraert op den huse quam
Ende dat volc dat vernam
Dat de graue was bleuen doot
Was gheruchte herde groot
Tfolc dat liep alte stride

[Brill nummering]

Ende quamen ten seluen tiden
Vor dat huys al gheronnen
So dat si niet ontgaen en connen
De opden huse waren beseten
Tfolc heeft hem dies vermeten

[Brill nummering]

Dat siere nemmermeer of scieden
Sine souden hebben vanden lieden
Dier op waren haren wille
Gheraert die zweech harde stille
Ende souden hem node hebben ghebaert

[Brill nummering]

Tfolc quam toe al onghespaert
Beide kenemaren ende vriesen
Ende segghen dat si verliesen
Willen beide lijf ende haue
Of si wreken haren graue

[Brill nummering]

Water landers quamer mede
Ende wilden houden ghenen vrede
Tghemene diet van noort hollant
Quam daer vp der vechten cant

Suuthollanders [d verbeterd uit t] quamen daer

[Brill nummering]

Entie porters dat es waer
Oec waren voer dat huys gheseten
De hem groter dinghe vermeten
De heer van zulen entie sine
Dat si wel deden anscine

[Brill nummering]

Ende dat gheslachte al ghemene
Ende ghisebrecht van iselsteine
Diet sere pijnde als men wel sach
Daer na quam op enen dach
Heer loef van cleue ende wort houet

[Brill nummering]

Diet daer wel dede des ghelouet
Enen anderen wech moetic gaen
Doe de graue was gheuaen
Ende her wolfaert was gheuoert
De heren worden doe beroert

[Brill nummering]

Van zuuthollant alst was recht
Ende quamen alle te dordrecht
Ende spraken daer met goeder stade
Ende worden onder hem te rade
Dat sijt onboden ouer al

[Brill nummering]

Sgrauen vrienden groot ende smal
Den coninc adolf onbodent sijt mede
Ende clagheden de iamerhede
Siuaert de bisscop most oec weten
Van coelne en dochte niet vergheten

[Brill nummering]

Si onbodent in henegouwen
Den graue ian den ghetrouwen
Ende clagheden hem sijns neven zeer
Oec onboden si hem meer
Dat ian sijn zone tdordrecht ware

[Brill nummering]

Ende si onboden hem daer nare
Dat hi metter meester haeste
Quame want hi waer de naeste
Si hopeden wel bi sinen rade
Noch te lidene sonder scade

[Brill nummering]

Waert also dat hem dochte
Dat hi behouden comen mochte

Of dat si hem lieten horen
Sinen raet ende sendene vore
Dit was opden derden dach

[Brill nummering]

Dat die graue gheuanghen lach
Dat si dese brieue screuen
Swoensdaghes daer na liet sijn leuen
De graue als ic v seide te voren
Doe dit den here quam ten oren

[Brill nummering]

Van henegouwen wort hijs droeue
Ende ghinc te rade wes hem behoeue
utteliken [de lombarde ontbreekt] docht hem doe wesen
Dat hi ouer zende in desen
Sinen broeder te dordrecht

[Brill nummering]

Ende hi daer verneme recht
Watter saken wesen moghen
Die liede souder biuer hoghen
Ende hem weten souden danc
Hi soude hem volghen eer iet lanc

[Brill nummering]

De broeder dede dat hi woude
Als hi metten rechte soude
Ende quam te dordrecht op enen dach
Als hi alre heimelicst mach
Jn sine herberghe in de poort

[Brill nummering]

Alse dat volc dat ver hoort
Dat haer gye daer comen was
Waren si herde blide das
Ende hechten an hem alle gader
Also dat kint doet anden vader

[Brill nummering]

Te hant si de liede coren
De met hem voer den huse voeren
Doe heer loef dat ver nam
Dat heer gye tot hem quam
Ontfinc hine vtermaten wale

[Brill nummering]

Met sconen ghelate met zoeter tale
Ende wrochte bi hem met alre dade
Bede met doen ende met rade
Men maecte bliden ende euen hoghen
Daer men thuys mede dwinghen mogen

[Brill nummering]

Dat volc voer ende quam
Alse de here van kuuc vernam
Dat tfolc dus vaste voert huus lach
Besprac hijs hem op enen dach
Also metten graue van cleue

[Brill nummering]

Dat dat volc verloren bleue
Hine holper toe met sinen rade
Hi seide dat hijt gherne dade
Hi voer thuis ende gaderde liede
Ende ghelouede goet ende miede

[Brill nummering]

Dat hi met hem soude varen
Voer cronenborch al sonder sparen
Dies alle worden willich dan
Daer brochte hi wel .vjc. man
Vorden huis ende lach daer mede

[Brill nummering]

Ende begonde stappans ter stede
Hem seluen doe daer hoeft te maken
Ende onderwant hem alder zaken
Alse of hi selue here ware
Onder tfolc so spranc de mare

[Brill nummering]

Dat hi de liede op nemen soude
Ende doen der mede dat hi woude
Tfolc dat was wel na ontsinnet
Als heer loef dat bekinnet
Wort hi erre ende seer ontdaen

[Brill nummering]

Ende ghinc voer den broeder staen
Wapen broeder wat doe di
Ghi ondeert [d verbeterd uit t] v ende mi
Men sal ons thoeft de sticken slaen
Wapen wat hebdi ghedaen

[Brill nummering]

Jc woudi sorloghen had begeuen
Ende ghi selue thuys waert ghebleuen
So ware wi bleuen in onsen eren
Nv ne verwinne wijs nemmermere
Wine helpen de morders winnen

[Brill nummering]

De beleghen sijn hier binnen
Of vaert weder daen ghi quaemt
Want ons emmer niene betaemt

Dat wi de morders souden sterken
Dat mach elc wijs man wel merken

[Brill nummering]

De dese besuddet dat hi es
Haer helper des sijt ghewes
Want si ver morden haren here
Ne spreecter wort of nemmermere
De graue van cleue liet so bestaen

[Brill nummering]

Nv most vort also vergaen
Dat men dat huys op hem wan
Ende men vinc daer alde man
Daer waren gheuanghen inden hoop
Gheraert ende aernt van benscoop

[Brill nummering]

Ende kosijn van boternesse
Ende alewijn met siere smisse
Willem van teilinghen willam van zaenden
Dat de hollanders niet ne waenden
Dat siere op hadden ghewesen

[Brill nummering]

Daer waren gheuanghen oec met desen
Een deel de ic niet ne cande
De graue van cleue sloech de hande
An de gheuangen ende seide
Hi woudse hebben in sijn gheleide

[Brill nummering]

Ende daer mede doen sijn gheuouch
Dan dochte den vriesen niet ghenoech
Noch den kenemaers oec mede
Ende wapenden hem op der stede
Ende seiden oec al openbare

[Brill nummering]

Waer iement de so coene ware
Diese leuende wech voeren woude
Hi waer derste de steruen zoude
Waer hi ridder of te cnape
Waer hi moenc ofte pape

[Brill nummering]

Dus wort theer al in roere
Als de graue vernam de voere
Vraghede hi wat bediede dat
Men seide hem aldaer ter stat
Ghi moet ons de morders gheuen

[Brill nummering]

Of ghi later omme v leuen

Ende alle de uwe eer ghi ontgaet
De graue de hads anderen raet
Ende sprac houts uwen vrede
Neemt gheraerde ende willam mede

[Brill nummering]

Van zaenden ende noch hem tween
Jn canre v ghenoemen geen
Heer loef de hadder twe ghehouden
Hijn waender niet om sijn bescouden
Hi wildse leueren den graue janne

[Brill nummering]

Als hi quame ende laten hem danne
Na sinen wille hem seluen wreken
Dus helt hise bi desen treken
Ende deetse voeren te keruenhem
Ende aernde van benscop met hem

[Brill nummering]

Willem van teilinghen dien hi niet
Meer sal leueren wats ghesciet
Geraerde van velsen ende willem van zaenden
Trecten de knechte ende taenden
Al of sise alle wilden eten

[Brill nummering]

Ende doden daer toe suldi weten
Ende dander tuee als hem betame
Nu mochtens hebben grote scame
De gheraert in sijn leste bedroech
Bi gode dit es ongheuoech

[Brill nummering]

Dat die heren niet en merken
Dat si de uerraders sterken
Sine hebber of ere noch vromen
Want het mach hem seluen toe comen
Want heer daer doghet an lach

[Brill nummering]

Wilen als hi den ghenen sach
Die vermoert hadde sinen heer
Al hadde hire hem mede ghedaen eer
Ende vordeel herde groot
Hi sloegene selue der omme doot

[Brill nummering]

Alse de coninc dauit dede
Doe de ghene quam ter stede
Daer hi was ende hadde verslaghen
Den coninc saul hine const verdraghen

Hine versloegene metter hant

[Brill nummering]

Ende sprac mede alte hant
Mordenare het was dijn here
Dune beroems di nummermere
Dattu dinen here vermort heues
Het is scade dattu leues

[Brill nummering]

Alexander wilde niet ghedoghen
Dat si quamen voer sinen ogen
De darius doden haren here
Ende dede hem so groot onnere
Dat hise slepen dede met scanden

[Brill nummering]

Voeten binden ende handen
Ende deedse hanghen bider kele
Of pinetse anders also uele
Als men ghescreuen noch mach sien
Ende sprac dit mochte mi ghescien

[Brill nummering]

Dien ic alre best betrouwe
Mach mi best beraden rouwe
Jn distorie van meerline
Vinden wi tghelijc an scine
Hoe vertigier gaf den raet

[Brill nummering]

Ende toe brochte al de daet
Dat hi den coninc morden soude
Op dat hi dat rike behoude
Nochtan dede hise rade braken
Of ver bernen al an staken

[Brill nummering]

Die ghene de deden de daet
Dus stat [lezing van de eind-t is zeker] hi van hem dien raet
Ende wilde niet dat op hem quame
Dus mochte hijs bliuen sonder blame
Voer de lieden al wast beweuen

[Brill nummering]

Bi hem seluen dat hi liet tleuen
ustaen [de lombarde ontbreekt] exemple heb wi van desen
Noit en horde eer man lesen
Verraders also trecken voert
Als men van desen heuet ghehoert

[Brill nummering]

God de alle dinc versiet
De wreect alne dreighet hi niet

Hets deel ghewroken als men mach sien
Ende noch meer wort et mach ghescien
God moet bringhen alten besten

[Brill nummering]

Nv keric weder [d verbeterd uit ri] toten lesten
Daer icte tale standen liet
Als dat volc dat versiet
Dat dat huys was ghewonnen
Ende te brekene begonnen

[Brill nummering]

Ende de morders som verdaen
Ghinghen si thuys trecken saen
Dien van dordrecht wort ghegeuen
Huge van barlant de sijn leuen
Tordrecht liet op enen rade

[Brill nummering]

Dat doe sceen wel cleine [lezing van de c onzeker; verbeterd uit iets anders] scade
Viere lagher op den rade doe
Die gheraert van voerne brochte toe
Ende hadse gheuanghende tweede g verbeterd uit d in sinen lande
De leuerde hi te haerre scande

[Brill nummering]

Van allen de hi hadde gheuaen
En liet hiere niet een ontgaen
Van crayenhorst gheraert
Wart gheuanghen ande vaert
Dien de iongher doe van voerne

[Brill nummering]

Breken dede met groten toerne
Ende deden binden op een rat
Want hi selue toe sach tat
Dat gheraert halp den graue vaen
Des ne conste hijs niet ontgaen

[Brill nummering]

Hine coelder ouer sinen moet
Doet inden lande aldus stoet
De graue van cleue quam tordrecht
Ende onderwant hem ouer recht
Des lants of hi ware here

[Brill nummering]

Dat mishaghede den volke sere
Des was tale ende weder tale
Doch gheuielt ten lesten male
Dat her ghye moste laten bliuen
Den graue van cleue ende bedriuen

[Brill nummering]

Tlant in haerre beider stat
Ende bescermen mede dat
Hier bi soude hebben gheleide
Heer ghye ende sijn neve beide
Van den hertoghe van brabant

[Brill nummering]

Vri te vaerne doer sijn lant
Heer ghye ghereedde hem daer toe
Ende trecte den berghe doe
De graue van cleue trac inde haghe [de eerste h verbeterd uit g]
Tote hem quamen alle daghe

[Brill nummering]

Hare vriende ende hare maghe
De ons deden grote plaghe
Ende aten ende dronken sgrauen spise
Hem dochte doe in alre wise
Dat si vonden hadden [had met den in tweede instantie erboven geschreven] tgoet

[Brill nummering]

Elc pensde doe in sinen moet
Dat hi plocte dat hi mochte
Als dies niet langhe doen en dochte
Hier binnen gheuielt op enen dach
Als her ghye ten berghe lach

[Brill nummering]

Dat hem sijn broeder sende brieue
Ende hem bat doer sine lieue
Dat hi inden lande bleue
Bede hi ende sijn neue
Of later hem eer in verslaen

[Brill nummering]

Hi sal cortelike sonder waen
Selue comen tote hem int lant
Ende berechtent metter hant
Dit onboot hi ende volghede naer
Dat seggic v ouer waer

[Brill nummering]

Dat noyt man volc so blide en sach
Als in suuthollant op dien dach
Was als men dat vernam
Dat hi binnen den berghe quam
De van dordrecht waren blide

[Brill nummering]

Het liep al ende reet te stride
Jeghen daer hi quam ghereden
Jc wane men op den dach van heden

So blide volc cume heuet ghesien
Als si alle waren van dien

[Brill nummering]

Om dat de graue van henegouwe
Comen was tot haren rouwe
Ende hopede te wreken haren toren
Van haren here de si hadden verloren
Ende hopedens te hebben [hier toren doorgestreept] wrake

[Brill nummering]

Ende waren blide dit was de zake
Want hi sier moeyen sone was
Daer omme hopeden sijs alle das
Ende wilden sterken te desen doene
Des derden daghes eer leet noene

[Brill nummering]

Hadde hi wel dre dusent man
Die hem alle vielen an
Hi wort te rade dat volc hemhem boven de regel toegevoegd zwoer
Van danen hi te delf voer
Ende van zuuthollant lude mede

[Brill nummering]

Doe hi quam aldaer ter stede
Wart aldaer .i. parlament
Eer dat pleit doe wort gheent
Leden .vij. daghe daer
Eert was gheeffent ende daer naer

[Brill nummering]

Datte graue voer siere straten
Van cleue ende moeste daer laten
Janne van avenes den wisen graue
Die ne moste laten om ghene haue
Hine soude sijns neuen orbaer doen

[Brill nummering]

Wat holpe hier of lanc sermoen
Bisscop willem was bedroeuet
Dat hi hem so hadde gheproeuet
Dat hi dat huys niet hadde ontset
Ende hi so langhe hadde ghelet

[Brill nummering]

Dat hi ghenen scade en dede
Der graefscap ende sette toe der stede
Te muden hadde de graue staende
Een huys des ic eer vermaende
Daer sine op hilden gheuaen

[Brill nummering]

Dat dede hi beligghen saen

Daer op was dideric van haerlem
Ende een deel lieden met hem
De men ane street met crachte
Bede bi daghe ende bi nachte

[Brill nummering]

De bliden de waren sgrauen
Ende maken dede met siere hauen
Dede hi bringhen voer der borghe
Ende deder hem mede anxt ende sorghe
Eer si thuys op wilden gheuen

[Brill nummering]

Hadden si .ij. daghe langher bleuen
Op den huse dan si daden
De graue ian hadde hem te staden
Ghestaen. ende brocht vter noot
Of hi ware bleuen doot

[Brill nummering]

Want hi taemstelre damme was comen
Omme tonsettene te haren vromen
De met diedrike op thuys waren
Alle gader teenre scaren
Boden hem op tote hem uiuen

[Brill nummering]

De wilden met diedrike bliuen
Ende ghenieten der auonturen
Dien didrike mochte ghebueren
Doene mochte didric vorder niet
Hine most op gheuen wats ghesciet

[Brill nummering]

Ende moste bliuen daer gheuaen
Dus heuet de bisscop bestaen
Tgraefscap te groetene van beginne
Nv mochtemen sien hoe grote minne
Dat hi droech tot sinen neuen

[Brill nummering]

Den enen de daer doot was bleuen
Ende ten zone in ingheland
Hi voer voert alte hant
Ende troesten de vriesen doe
Dat si rechte setten toe

[Brill nummering]

Ende keerden omme want si wouden
Voert meer vri sijn ghescouden
Ende den graue begheuen al
Doe wort daer .i. groot ghescal

Dit was ene sware lesse

[Brill nummering]

Si voeren tehant vor widenesse
So starc ende met groten moede
Dat boudijn diet in siere hoede
Doe hadde. dat hijt huys op gaf
Op dat hire mochte ganghen af

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
Ende al sijn gheselscap mede
Ende wech voeren dat hire hadde bouen
Alse de vriesen hem dat louen
So voer hi wech siere verde

[Brill nummering]

Ende si braken thuis totertote’ eerde
Ende voeren ter seluer vren
Ende braken thuys ten niwen dueren
Dat al niet en was volmaect
Si voeren als de niet en vaect

[Brill nummering]

Te medemelc in de poort
Ende hebbense alte mael te stoert
Van enen ende [ende boven de regel toegevoegd] toten anderen
So dat si vriliken mochten wanderen
Omme de borch haer entare

[Brill nummering]

Te siene waer si cranxt ware
Florens heren wouters zone
Vut kenemaer lant was de gone
Die dat huys in hoeden nam
Al waren de vriesen gram

[Brill nummering]

Hine gaf der omme niet een stro
Hi was doe ghemannet so
So wat si stormden et was verloren
Doe bleuen si daer ligghen voren
Om te verhongeren dier bouen waren

[Brill nummering]

Dat si niet mochten ontbaren [lezing van de b onzeker; er staat eerder een b dan een v]
Dit gheureisde de graue ian
Van avennes de edel man
Dat dat huys beleghen ware
Oec so quam hem de niemare

[Brill nummering]

Dat de bisscop daer hadde ghesent
Twe bliden in dat parlement

Om de borch te werpen ontwee
Ende waren de bliden mijn noch mee
De den graue costen sijn gelt

[Brill nummering]

Bin deen met echt den graue telt
Hoe heer wolfaert heuet belegen
Middelborch ende ouersleghen
Die arne biden mortiere
De graue ne coemse ontsetten sciere

[Brill nummering]

Sine soudent niet moghen houden
Dat quam al bideen scouden
Daer was van vlaendren her ghyoet
De vte leide penninghe groot
Ende gaf wt groot dat sout

[Brill nummering]

Mildelike al was hi out
Als dit de greue ian vernam
Haeste hi hem ende quam
Te middelborch als hi eerst mochte
Jc wane hi harde cleine rochte

[Brill nummering]

Op gyote sinen neue
Dat hi langher daer om bleue
Hi quam daer al sonder sparen
Ende gyoet de was gheuaren
Wech te lande siere verde

[Brill nummering]

Ende hadde ghedaen bi her wolfaerde
Groten cost al om niet
Alse de poorte dit versiet
Dat gyoet es thuys gheuaren
Ende hem helpe comt twaren

[Brill nummering]

Alse hem brochte van henegouwen [de eerste maal en verbeterd uit iets anders]
Graue ian de hem met trouwen
Pijnde daer om in allen zaken
Als hi der poort begonde naken
Traken alle de porters vut

[Brill nummering]

Ende maecten spel ende groet gheluut
Ende begonden blide wesen
Hi bleef in middelborch met desen
Een stic ende sprac van den zaken
Hoe hi best soude ghenaken

[Brill nummering]

Dat men medemelc onsette
Hi spraker omme sonder lette
Her wolfaerde ende andre heren
Dier hem herde node an keren
Hoe dat si seiden toten graue

[Brill nummering]

Si stondens metten scoensten aue
Dat si hem te helpen gheuen
Twe man alduere van der heuen
Na iaers daghe ghereet te wesen
Die graue liet hem ghenoeghen met desen.de punt dient om de regel af te scheiden van het vers ernaast in de rechter kolom

[Brill nummering]

Op dat sijt hem hilden waer
Ende hiet hem dat volgheden naer
Hi soude in hollant varen voren
Hereuaert ghebieden. nv suldi horen
Wat de heren doe bedochten

[Brill nummering]

Hoe si den graue verdriuen mochten
Alre [l verbeterd uit een korte stok] best vte den lande
Dat mens hem sprake ghene scande
Want de ghemeente van hollant
Die halp hem al metter hant

[Brill nummering]

Entie [boven de d een overtollige afkortingsstreep] porters met alre machten
Nv hoert wat de heren dachten
Si droeghen des wel ouer een
Haerne waer so coen ne gheen
Hoe moghende dat si ware

[Brill nummering]

Dat hi soude dorren openbare
Segghen hier of sinen wille
Daer omme mosten si [si boven de regel toegevoegd] swighen stille
Ende vonden enen anderen raet
Dat hem best dochte dat men vaert

[Brill nummering]

Omme den graue in inghelant
Ende bringhene zelue in sijn lant
So mach hi dan al sinen wille
Selue spreken lude ende stille
Tfolc sals hem laten te bet ghenogendeze schrijfwijze, in plaats van ghenoegen, mogelijk vanwege ruimtegebrek aan het einde van de regel

[Brill nummering]

Doe ghinghens si hem onder voegen
Wiere best varen mochten
Si pensder omme ende dochten

Dat si vte elker poerte namen
Twe manne de hem bequamen

[Brill nummering]

Die scepenen selue daer toe coren
Doe namen si vte hem te voren
Van edelen lieden .i. ghetal
De in inghelant voeren al
Om haren graue den ionghen ianne

[Brill nummering]

Dien si met hem brochten danne
Sijn wijf moste hi trouwen daer
Ende beslapen aldaer naer
Doe had hi oerlof thuys te varen
Als hi woude sonder sparen

[Brill nummering]

e [de lombarde ontbreekt] graue van henegouwen
De pijnde hem met goeden trouwen
Om thuys tontsettene te medemleke
Des hi wille hadde sekerlike
Hi dede dat men mochte prisen

[Brill nummering]

Want hi recht in alre wisen
Daer om pensde met siere herten
Ende hijn ontsach ghene smerte
De hem daer of comen mochte
Want rechte voert hi doe dochte

[Brill nummering]

Thuys tontsettene als hi dede
Hem quamen te helpen mede
De here van arkel ende claes van putte
Entie van dordrecht de hem nutte
Mede waren ande vaert

[Brill nummering]

Oec quam aldaer onghespaert
Van zeelant siere vreende .i. deel
Ende niet de hereuaert gheheel
De hem toe was gheseget
Also alsmen noch heden pleget

[Brill nummering]

Hi nam dat hi nemen mochte
Met hem volcs ende vol brochte
Des hi te uoren hadde gheacht
Ende quam met al sulker cracht
Tote enchusen andat lant

[Brill nummering]

Daer hi de vresen ter were vant

Daer ghinc hi op met sinen lieden
De vresen hem cortelike berieden
Ende ghinghen op aldat si mochten
Nv hoert wat sgrauen liede wrochten

[Brill nummering]

Si ghinghen toe met groten ghere
Ende wonnen hem of de [d verbeterd uit een rechte stok] were
Met crachte ende sloegher doot een deel
Ende bernden torp al gheheel
Doe si opt huus saghen den brant

[Brill nummering]

Riepen si lude alte hant
God danc ons comt nv troest
Wi sullen tauon sijn verloest
Onse noot en sal niet duren lanc
Wi sullen drinken verschen dranc

[Brill nummering]

Ende oec eten nye spise
Florans sprac ic wil dat wise
Harde lieflike onthalen
Vaert trect vt ghene palen
Die de vriesen lest daer sloeghen

[Brill nummering]

Al souts hem qualiken ghenoeghen
Want wi seident hem te voren
Alhaer pine waer verloren
Dit riep florens ouer luut
Doe trecken si de staken uut

[Brill nummering]

Dat sire doer souden varen
De der quamen met haren scaren
Teerst dat de marscalc quam antlant
Liepen de cnapen [c verbeterd uit q, door boven en onder de rechter haal daarvan een punt te zetten] altehant
Vanden huse onder de vriesen

[Brill nummering]

De dat spel mosten verliesen
Want si henen ghinnen scuuen
Ente knapen ghinghen cluuen
Onder de vriesen dees niet ne loughen
So dat .xx. knapen sloeghen

[Brill nummering]

xxxv. vresen doot
Bisscop willam dese noot
Heb di den vresen nv [lezing van de n onzeker; mogelijk staat er een u] beraden
Noch doedi hem meerre scaden

Dit mach wondren elken man

[Brill nummering]

Wat hiere waende winnen an
Dat hi aldus de verrader
Stercte de met rechte vader
Sgrauen soude hebben ghesijn
Dat wondert seer der herten mijn

[Brill nummering]

De graue ian hi was comen
Jn de borch te haren vromen
Die hi belegen aldaer vant
Men spijsde thuus alte hant
Mit coerne wijn ende biere

[Brill nummering]

Men dede binden huyse sciere
Runtvleisch. baken. ende spec
Bede sulpher ende pec
Dat hem nutte was ter were
Dies selues nachts bleef dat here

[Brill nummering]

Alte male ionc ende out
Het was vtermaten cout
Des anders daghes men ontsach
Dattie zee beligghen mach
Want het vroes so ouer sere

[Brill nummering]

Doe rietmen den groten here
Dat hi voere sijnre state
Ende dien van binnen halen late
Dat voer de hauene lach in scepen
Want het was also ghescepen

[Brill nummering]

Dat hijt doen moste doer de vriese
Vanden yse daer dese reyse
Eerst of rees god werde hem gram
Want here so nauwelike ontquam
Weder te lande metten liue

[Brill nummering]

Hier .ij. hier .iij. hier .vier. hier viue
Dus wart there ghesceiden al
Hadde hi ghehad al sulc gheual
Dat hi de liede alte samen
Hadde behouden als si quamen

[Brill nummering]

Hi hadde verghiselt alde vriesen
De sint daer omme mosten riesen

Ende verloren hare lieden
De ghene de hem dat berieden
Mochten si haten waren si vroet

[Brill nummering]

De graue hadde cranken spoet
Te doene daer al dat hi woude
Doe gheuielt alst wesen soude
Dattie graue behouden quam
Tote haerlem ende hi vernam

[Brill nummering]

Dat hi sier liede vele miste
Des was sijn here in groten twijste
Jc sect v also ict versta
Deen quam voren ende dander na
Ende ouer velt ende som bi lande

[Brill nummering]

Hen was gheen wonder al haddijs ande
Als hi te lande comen was
Brochtemen hem niemare das
Dat sijn neve ian was comen
Gode teren ende ons te vromen

[Brill nummering]

Moete ian nv comen wesen
Mijn lieue neue ende mit desen
Voer hi voert inde haghe
Die liede quamen alle daghe
Die achter bleuen op de zee

[Brill nummering]

Wat hulpe hier toe talen mee
Als hi dit heuet ghehoert
Voer hi tordrecht inde poert
Ende nam raet wat hi doen mochte
Den neue te sprekene was sijn gedochte

[Brill nummering]

Hi dede vraghen of hi iet sciere
Comen woude hi souden hiere
Ombeiden ende sijn lant op gheuen
Hadde hijs te doene hem be [lezing van de b onzeker; verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] neuen
Met hem te bliuene ene stont

[Brill nummering]

Als dit den graue ian was [op de foto lijkt hier een woord geradeerd, maar in werkelijkheid betreft het doorschijnende tekst van de versozijde vanwege een dunne plek in het perkament]
Moste hi doen dat men hem riet
Allene wast sijn wille niet
Hi onboet hem bi aloude
Waert dat hine spreken woude

[Brill nummering]

Dat hi te bridorp. [de punt is wel per abuis gezet] quame danne
Met min dan met .hondert manne
De graue sprac mijns neuen
Gheleide so ne behoeue ic niet
Hiers ghene vede noch ghesciet

[Brill nummering]

Tusschen hem ende mi
Alout sprac hoe so het si
Dus moghedine spreken ende sien
De graue sprac macht niet ghescien
So moet het nv bliuen achter

[Brill nummering]

Moet ic leuen het sal hem rouwen
Mach icken te minen wille scouwen
Diet nv beneemt hets wel recht
Doe spraken [n verbeterd uit iets anders] de van dordrecht
Here wildi varen [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren] daer ter stede

[Brill nummering]

Wi willen alle varen mede
So moghedine nemen bider hant
Hi gaet met v alte hant
Dat weet wi wel ten eersten woerde
Alse de graue dat hoerde

[Brill nummering]

Antworde hi ende seide
Hets beter dat ic onbeide
Dat icken binnen sijns selues lande
Met crachte name het ware scande
Jc sal ontbeiden toter tide

[Brill nummering]

Dat hijs selue sal wesen blide
Dat hi mi spreket ende mach sien
De graue versach hem binnen dien
Ende voer heimeliken siere straten
Hine wout niemenne te weten laten

[Brill nummering]

Dan teen [lezing van de t onzeker; verbeterd uit een bovenschacht] van erkele de hem ghetrouwe
Waren diene sonder rouwe
Deede gheleden tsinen lande
Des had hi ere ende ghene scande
Hi moste varen hemelike

[Brill nummering]

Hi coste te wachten sekerlike
Meer dan vijf dusent pont
Toter wile ende toter stonde

Dat men ter waerheit hadde verstaen
Dat hi hem allen was ontgaen

[Brill nummering]

Men wachten watre [r verbeterd uit de aanzet van een e] ende bi lande
Bede bi horde ende bi sande
Jn menighen lande in menigher steden
Dat hi vut mochte sijn leden
Hine moest emmer sijn gheuaen

[Brill nummering]

Al quamt dat hi es ontgaen
Jc wane dat god selue dede
Hier bi hebben onhouesschede
De vlaminghe dicke gheseghet
Jc wane hijs van rechte pleghet

[Brill nummering]

Dat hi gherne lachter spreket
Dien hi haet ende hem so wreket
Wie hi es ende vut wat lande
Hi heues alte grote scande
De sinen viant ver spreken wille

[Brill nummering]

Wanen penst hi ende swighen stille
Alse goet man viant alse vreent
Al heeft hi hem te danke niet ghedient
Daer bi en heeft hi niet verloren
Sine doghet van te voren

[Brill nummering]

Diene wert ontlesen noch ontsonghen
Almoet si draghen quade tonghen
Des pleghen sot ende niet de vroede
Dat is dat ics best vermoede
Dit was inden seluen iare

[Brill nummering]

Dat graue florans de pine sware
Hadde gheleden vander doot
Doe dreuen de ghene bliscap groot
De hem seluen wisten besmit
Ende pensden wel gheloue ic dit

[Brill nummering]

Dits .i. kint ende sals vergheten
Hen wort ons nemmermeer verweten
Wi sullen hem dienen scone voer oghen
Ende grote vrienscap toghen
Hine sals ghedinken nemmermeer

[Brill nummering]

Dies pijnde hem elc even zeer

Te dienen de quade als de goede
Ende diet deden met trouwen moede
Al was onghelike die daet
Doe maecte men daer des grauen raet

[Brill nummering]

De moghenste ente rijcste heren
De alle de dinc souden keren
Ten besten entie ionghe graue
Bat hem allen dat elc gaue
Den besten raet dien hi vonde

[Brill nummering]

Ende dien hi ghemerken conde
Dat hem nuttelicste ware ghedaen
Doe wartmen ten rade zaen
Dat de graue dede ghebieden
Heruaert al sinen lieden

[Brill nummering]

Alsi sculdich waren te doene
Ende hi bat oec de baroene
Ente edele luden mede
Als men pleghet in elke stede
Want hi woude al sonder sparen

[Brill nummering]

Vechten op de vriesen varen
Dus ghewan hi een groot heer
De vresen setten hem ter weer
Daer si duaesheit ane daden
De ghene de dat hadde beraden

[Brill nummering]

Halp hem clene teser noot
De graue brocht een heer groot
Jn de vasten tot alcmare
Ende korteliken daer naer
Als de vresen hadden ghevreest

[Brill nummering]

Quamen si te voren op de gheest
Met ere herder groter [hier een g geëxpungeerd] scare
Entie graue trac bet naer
Met sinen luden sonder sorghe
Al tote bider niwer borghe

[Brill nummering]

Dat een den anderen mochte sien
Daer scedementussen sce en demen een gat in het perkament dat heer in drien
Een deel cocghen men doe seende
Vander gheest al toten ende

So datter geen [de eerste e verbeterd uit a] daer daer ontweke

[Brill nummering]

Doe storet men de stoutelike
Ende ghinc striden op de vresen
De dat spel mosten verliesen
Nochtan vochten si ouer zere
Daer worder versleghen mere

[Brill nummering]

Dan dre dusent op de stat
Oec derric mi vermeten dat
Datter vele inder mare
Ver dronken ende haerentare
Worder versleghen herde vele

[Brill nummering]

De van oudorp mochten te spele
Ver tellen dat si stille saten
Ende gheens orloghe hem vermaten
Als de van vrolen haer ghebuere
Hadden ghedaen ter seluer vren

[Brill nummering]

De daer verloren lijf ende goet
Mi donke wel dat hi es vroet
De hem te tide bedenken can
Eer hem de scade coemt an
Als de vresen hadden verloren

[Brill nummering]

Des si langhe groten toren
Hebben moghen de daer leuen
Entie daer inden lande bleuen
Ghinc men doe an steken brant
Ende verbernde alte hant

[Brill nummering]

Dat dorp te vroule alte male
Wat holpe hier of langhe tale
Daer na bi ghebode des grauen
Worden de vriesen al begrauen
Men voer danen met groten spele

[Brill nummering]

Want der scaden was niet vele
De den graue was ghedaen
Sonder den ghenen dien ontfaen
Hadden van vrienden dreuens rouwe
Daer bleef doot de ghetrouwe [tussen ghe en trouwe een gat in het perkament]

[Brill nummering]

Van arkele de goede her ian [her en ian ver uit elkaar geschreven vanwege een beschadiging van het perkament]
Hoe mochte hi bliscap driuen dan

De sulken vreent hadden verloren
Mochtens te rechte hebben toren
Des ghelike waren si alle

[Brill nummering]

De doe waren inden misvalle
Van haren vreenden ende maghen
Mochten daer met rechte claghen
De graue gaf orlof sinen lieden
Entie heren hem berieden

[Brill nummering]

Dat si den graue florens souden
Aen de reise brengen ter mouden
Men wonne niet aenden staen
Men hoeuen op ende droeghen daen
Sulc met bliscap sulc met rouwen

[Brill nummering]

Ende verdienen onder de vrouwen
Te reinsborch int cloester rike
Daer laghen indes ghelike
Sijn wijf ende sijn dochter bede
Daer so brochtmen gherede

[Brill nummering]

Om dat men daer wilde grauen
Ter eerden bringhen met groten hauen
Als men cortelijc daer na dede
Hi wort begrauen ter seluer stede
Jn den coer met groter eeren

[Brill nummering]

Doe moeste de graue danen keren
Ende varen ouer al int lant
Al haddijt wel in sijn hant
Hi moste berechten ende wesen
Nv met dien nv met desen

[Brill nummering]

Ende doen alse heren plegen
Beide in steden ende in weghen
Vrieslant was comen te bande
Ende hadt weder in sijn hande
Ende sette baeliv ende rechte

[Brill nummering]

Die dwinghen souden de vechtere
Jn zuuthollant wort baliv
Her ian ghemaect dat segic v
Van renesse diet ontfinc
Jn can gheweten om welke dinc

[Brill nummering]

Men hem sulke dinc beual
Jc weet wel dat ment mi hal
Men sette baliu in allen steden
De dat lant souden bereden
Als betaemt te sulken zaken

[Brill nummering]

Jc sal v segghen can ict gheraken
Als ic beste hebbe verstaen
Hoet [Hoert met de r geëxpungeerd] voert int lant es ghegaen
Daer na droech men ouer een
Dat den rade moghelic sceen

[Brill nummering]

Dat sijn wijf bi hem ware
Dus gheuielt men voer om hare
Ende brochtense intlant met eren
Doe pensden de grote heren
Jn hollant ende in zeelant mede

[Brill nummering]

Hi mach hebben moghenthede
Die den graue hebben in handen
Wat [Want met de n geëxpungeerd] hi wil mach niement anden
Dus pensden si anbeiden siden
Maer de ghene die ten tiden

[Brill nummering]

Den graue brochten vut enghelant
Dochten dat sine inde hant
Doe hadden zeker ghenoech
Wat men altoes ouer een droech
Dat men ghene dinc en dade

[Brill nummering]

Hen waer bi ghemenen rade
Dus ne mochte niement ver moeden
Dat mer iet voer soude hoeden
Dus gheuielt tot enen male
Dat men voer te remerswale [de eerste r verbeterd uit z]

[Brill nummering]

Om enen dach daer te houden
Daer de van brabant comen souden
Dat ieghen berghen anden soem
Men spracker om ende men nam goem
De ouer soude draghen de tale

[Brill nummering]

Doe dochte hem allen ghedaen wale
Dat her ian soude varen
Ouer ende den dach verwaren

Die lettel pensde alhier aue
Dandre bleuen biden graue

[Brill nummering]

Her ian voer ende voerde mede
Van sinen vreenden daer ter stede
Die hi betrouwede alre beste
Des wort hi beseert int leste
Hi voer ende keerde ende droech te tale

[Brill nummering]

Doe gheuielt tot enen male
Dat de graue ende her wolfaert voeren
Jn riuieren nv sal roeren
Van ouder vete een niwe spel
Nv hoert wat aldaer gheuel

[Brill nummering]

Alsi quamen bi lodike
Dedemen verstaen sekerlike
Den graue datmen soude vaen
Ende dat her ian hadde ghedaen
Ende men in brabant voeren soude

[Brill nummering]

Men vraghedem of hi woude
Varen opt thuus te lodike
Daer mochte hi wesen sekerlike
Dat men iet soude vanghen
De graue sprac ic wil ganghen

[Brill nummering]

Opden huse ende ontbieden
Den hollandre met sinen lieden
Ende bouden sinen broeder
Doe sprac daer een ghisijt vroeder
Vele dan ic hadde ghewaent

[Brill nummering]

Trouwen binnen deser maent
Crighen .v. [de punten rond v per abuis gezet, als ware het een getal] de van brabant niet
Noch van vlaendren wats ghesciet
Alhad her ian oec ghesworen
Dese pine heeft hi verloren

[Brill nummering]

Ende sijn wille sal niet ghescien
Her ian quam ouer doe mettien
De sijn dinc te doen achte
Ende wiste niet van deser drachte
ls [de lombarde ontbreekt] hem dit quam te voren

[Brill nummering]

Pensede hi weel ic hebbe verloren

Den graue wat sals ghescien
Hi voer wech staphans mettien
Beide droeue ende erre
Tsinen huse sonder merre

[Brill nummering]

Mormont. ende spijs de dat
Ende naemt staphans ter stat
Op auonture wats werden soude
Her wolfaert voer also houde
Metten graue sijnre straten

[Brill nummering]

Hi souden node achter laten
So dat hi ter weren quam
Hi achtens cleine al was hi gram
Hier omme her ian van renesse
Jc sal hem lesen sulken lesse

[Brill nummering]

Pensde hi behoud ict leuen
Jc doe hem dissipline gheuen
Hine beroemes hem nemmermere
Dat hi mijns ghelikes here
Ende hi brocht sider toe

[Brill nummering]

Dat men her ianne daghede doe
Voer den graue toter vere
Her ian en hadde ghenen ghere
Daer sonder gheleide te comen
Hen hadde hem niet moghen vromen

[Brill nummering]

Dus wort hi ghebannen daer [d verbeterd uit een korte stok]
Ende korteliken daer naer
Dedemen daghen sine vriende
Daer hi ieghens goeds verdiende [de tweede d verbeterd uit t]
Te ghisele sonder weder seggen

[Brill nummering]

Ende woestetse groet ende smal
Naden kure vanden lande
Heren wolfaerde dochte wesen scande
Soude dat huys behouden bliuen
Ende seide ian soude eer ontliuen

[Brill nummering]

Hem honderden of men sal winnen
Thuys ende de daer legghen binnen
Dus belachmen in oermond
Men lachter voer ene stont

Eer ment ghewan ende sijt opgauen

[Brill nummering]

Al had ghecost vele hauen
Men most breken alte male
Van bouen neder toten dale
Dus wort ver dreuen her ian
Want hem her wolfaert niet en gan

[Brill nummering]

Dat hi inden lande bliue
Ende ieghens hem iet kiue
Dus berechte hi dat lant
Dat hire ghene so stout en vant
Noch so moghende hijn deden tafter

[Brill nummering]

Dit vernoy ende menich lachter
Moste menich man verdraghen
Her wolfaert met sinen maghen
Haddent allene opden dume
Metten graue so dat hi cume

[Brill nummering]

Kende yement de hem gheleken [k verbeterd uit l]
Doe so dede hi huweleke
Met siere dochter als wi horen
Ende gaf se gheraerde here van voerne
Daer na dat so verre [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren] quam

[Brill nummering]

Dat hi gheraerds moeder nam
Te wiue ende hadse een stic daer na
Doe gheuielt als ic mi versta
Dat de van vlaendren hem verbinden
Jeghen den coninc ende in brieuen

[Brill nummering]

Hem ontseiden vrienscap al
God hi gheue hem ongheual
De hem eerst gaf den raet
Daer es af comen so menich quaet
Doe sochte hi helpe in enghelant

[Brill nummering]

De coninc quam hem te hant
Also als hi hadde ghelouet
Nv denc mi dat elc man douet
Ende oec is vten kere
Dat hi sinen gherechten here

[Brill nummering]

Niet wil wesen onderdaen
Hine soude lieuer ane gaen

Datten een ander sloech bi thore
Dan hi van sinen here hore
Een woert ieghen sinen wille

[Brill nummering]

Hem waer beter sweghen stille
Dan hi hem verheft so sere
Jeghen sinen gherechten here
ier [de lombarde ontbreekt] binnen heeft men vernomen
Dat des coninx bode es comen

[Brill nummering]

Van vrancrike anden hollanschen grave [g’ve, op rasuur (de eerste geradeerde letter betrof vermoedelijk een h)]
Ende boet hem van siere hauen
Dat hi in sijn helpe ware
Hi woude hem stille ende openbare
Sinen vader helpen wreken

[Brill nummering]

Doe begondemen hier omme te spreken
De graue van vlaendren boot algelike
Hi woude den neue maken rike
Woude hi hem in staden staen
Wat holpe het moste so gaen

[Brill nummering]

Daer also alst ganghen soude
Men dede dat haer wolfaert woude
Wat men sprac of wat men riet
Dat ne diede algader niet
Hadde coninc ghewilt gheuen

[Brill nummering]

Half dat coninc rike sijn leuen
Het ne hadde een tvint niet besloten
Men had wel int vat gheghoten
Emmer dat hi scoudich ware
Sinen maghen openbare

[Brill nummering]

Te dienen dan enen vreemden
De noch dan dat gheteemde
Dat si daer toe gauen raet
Ende holpen met alre daet
Dat sijn vader wort gheuaen

[Brill nummering]

Ay bi gode dat was mesdaen
Dat hi metten ghenen soude
Gaen vechten of men woude
De sinen vader metter hant
Vinc ghi moghet weten te hant

[Brill nummering]

Dat de van aemstelle ende van woerden
Mochten ver tellen in groter boerden
Dat si metten graue souden
Vechten op dat si wouden
Ende met hem tote gaen in sine scare

[Brill nummering]

Van sinen vader openbare
Vinghen eer hi bleef doot
Bi gode dat was iamer groot
Dat men des moste ghehenghen
Dat ment daer toe soude brenghen

[Brill nummering]

Dat een kint aldus dade
Had mens daer op mi ghegaen [de tweede g verbeterd, waarschijnlijk uit d]
Jc hadt helpen weder staen
Ende eens anders had ic ghedacht
Had ics wel ghehadt de macht

[Brill nummering]

HEt moste wesen het was bescreuen
Dit was te voren al bedreuen
Dats her wolfaert machtich was
Al hadde ghedocht yement [y verbeterd uit een korte stok] das
Dat tander beter hadde ghewesen

[Brill nummering]

Men moeste hem volghen dus in desen
De sticken waren ghemaect vaste
Doe quamen den graue lede gaste
Dat waren van vlaendren sine omen
Si baden dat se god verdoemen

[Brill nummering]

Moeste of si gauen raet
Tot so iamerliker daet
Ende of si noyt tote enigher stede
Pensden so onnoyaelhede
Ende of si de morders hadden ghesien

[Brill nummering]

Sonder enich malegien
Ende of de verraders van amestelle
Oyt [y verbeterd uit v] van hem hadden confort
Also vele als een woert
Ende oyt van hem gheuordert waren

[Brill nummering]

So moeste de duuel in hem varen
Des baden si al openbare
Ende her roebrecht swoert aldare

Swoer hi wel god weet al
Wat holpe hier of groot ghescal

[Brill nummering]

Dat kint moste also ghedoghen
Nochtan sach hijs noyt in doghen
Hine sloech sijn oghen ter eerde neder
Ende cume woude hi opsien weder
Het most wesen het was om niet

[Brill nummering]

Doe voer hi ouer te biervliet
Ende voer [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren] te ghent als ic wane
Daer saghen douder vader ane
De sere blide was van desen
Ende hietene willecome wesen

[Brill nummering]

Een stic bleef hi met hem daer
Ende corteliken daer naer
Keerde hi weder in sijn lant
Doe gheuiel dat te hant
De coninc keerde de was comen

[Brill nummering]

Vte jnghelant tsinen vromen
Ende maecten vrede onderlinghe
De inghelsche ende die vrancse coninge
De coninc voer wech te hande
Ende liet vlaendren inde scande

[Brill nummering]

Hoe si voert voeren weet men wale
Van hem latic nv staen de tale
Want ics van hem niet began
Ende wil weder keren dan
Daer icte tale of begonde

[Brill nummering]

Also als ic ghemerken conde
So was haer wolfaert allene
Hoeft vanden rade alghemene

[Brill nummering]

Hier binnen est also vergaen
Dattie vriesen hebben ghedaen
Van haer mesdaet ieghen den graue
Ende gauen hem van haerre haue

[Brill nummering]

Diere leueden also vele
Dat hem ghinc al wten spele
De weduwen waren bleuen
Vanden doden mosten gheuen

Half haer haue ende haer goet

[Brill nummering]

Mi donket dat in minen moet
Datter vele wt was ghemaket
Jc wane daer sulc heeft gheraket
Groet goet tote sinen dele
De scade van deen casteel

[Brill nummering]

Te widenesse wert vergouden [o bovengeschreven]
Si hadden vele bet ghehouden
Anden graue haren here
Dan siden bisscob daden de eere
Dat si hem gheloueden bet

[Brill nummering]

Dat hise mede lede int net
Als hi sint de andre dede
Nv hoert hier ene vreemthede
Wat hi dreef ende begheerde
Hets wonder hoe dat hi gheheerde

[Brill nummering]

Dat hi voer oest vrieslant duere
Ende dede prediken ter menigher ure
Tcruce opden graue van hollant
Dien hi so onwettich vant
Also hi seide dat hem dochte

[Brill nummering]

Dat hijt gheherden niet en mochte
Hine most berechten metten woerden
Hier om wast dat hi begherde
Helpe van minen here den pawes
Mi wondert dat hi was dus aues

[Brill nummering]

Also goet clerke als hi was
Dat hi dorste ghewaghen das
Datte liede onghelouich waren
Ende dat dorst openbaren
Jn sermoene onder de liede

[Brill nummering]

Mi wondert hoe dat oec ghesciede
Dat hi cruse prediken dorste
Hi gaderde lude sonder vorste
Ende doetse alle met loghenen roeren
Dat si met hem ouer voeren

[Brill nummering]

Met menighen ende met groten
Quamen si ouer tere roten [rechts onder in de marge enkele onleesbare fragmenten van de custode, die grotendeels is weggesneden]

Bi moneke damme onder [o verbeterd uit een rechte stok] dat lant
Tfolc gheureischet alte hant
Ende sette hem dapperlike ter were

[Brill nummering]

Als hi vermamen tfreemde here
Kenemaers ende waterlandre
Quamen daer ende menich andre
De hem ter weren scoepen wale
Wat holpe hier of langhe tale

[Brill nummering]

Si voeren toe al sonder vaer
Een groet scip si wonnen daer
Met crachte doe [d verbeterd uit t] den vriesen af
So dat hem dat volc op gaf
Die daer mede quamen gheuaren

[Brill nummering]

Behaluen die daer versleghen waren
Men ghinc daer houwen ende slaen
Si vloen de mochten ontgaen
Dat volc wart al ondaen
Men sachter niement ter weren staen

[Brill nummering]

De bisscob vlo sijnre veerde
Want hi hem emmer niet en weerde
Hi liet sijn scip het was so goet
Ende spranc in enen mindren boet
Daer hi mede ontfoer alte gader

[Brill nummering]

Nv hoert van desen heyleghen vader
Wat wondre dat hi heuet bedreuen
Dat al daer verslaghen bleuen
So uele lude dat wonder was
Ende gheuanghen sijt seker das

[Brill nummering]

So vele dat si seder gauen
Menighen marc van hare hauenverzen 7774 en 7775 in eerste instantie overgeslagen, maar met een verwijsteken in de marge onder de kolom genoteerd, door de kopiist zelf, in een wat losser schrift en met inkt van een andere kleur
Bisscop willem heuet dit ghedaen
Noch suldijs meer verstaen
Als de tijt coemt suldijt horen

[Brill nummering]

Maer hier gaet een ander voren
Als de bisscop dus hielt dien strijt
Te menegher stede te meniger tijt
Jeghen den graue waer hi mochte
Nv hoert wat her wolfaert wrochte

[Brill nummering]

Hi dede den bisscop spreken
Of men den twiste mochte breken

Tusschen den graue ende hem
So datte bisscop willem
Louede den pays ende quamer toe

[Brill nummering]

Ende voer te dordrecht doe
Ende voert ten veeren toten graue
Daer blide doe sciet aue
Also als men ghemerken mochte
Jn weet wat hi int herte dochte

[Brill nummering]

Men mochte doe sien wat hi wrochte
Als men ten vtersten besochte
Doe hi was comen in sijn lant
Berieden hem recht alte hant
Dat hi den graue hadde gheloeft

[Brill nummering]

Jcne weet of hi was verdoeft
Dat hi emmer orloghen woude
Den graue. jc wane hier omme soude
Steruen als zeeder gheuiel
Hoet ghesciede seldi weel

[Brill nummering]

Hier naer horen alst is stade
Her wolfaert. de wort te rade
Dat hi quam metten graue
Jn hollant ende nam hier aue
Raet wat men doe best dade

[Brill nummering]

Doe wort men aldaer te rade
Ende docht hem goet int ghemene
Dat men ghijsbrecht van yselstene
Ombode dat hi den graue
Yselsteine sijn huys op gaue

[Brill nummering]

Want hijt te lene van hem helt
Ende hijt selue besitten wilt
Tsinen behoef sijn orloghe duere
Ende recht op de zelue huere
Dattie orloghe waren gheent

[Brill nummering]

Soude hijt weder onghescent
Ende onghescaedt hem dan gheuen
Ende alle sticken diere bleuen
Soude hi hem gheelden scadeloes
Ghisebrecht seide dat hi altoes

[Brill nummering]

Sijn huus niet rumen zoude
Ende hi sinen rechten here woude
Altoes wesen trouwe gherne
Den graue staets nv tonberne
Rumedic thuus dat ware scande

[Brill nummering]

Jane ben ic marscalc vanden lande
Van sbisscops weghen miins [de eerste i verbeterd uit j door de staart daarvan te raderen; de n mogelijk verbeterd uit iets anders] heren
Jcne mocht niet doen met eren
Verganghe mi alst mach vergaen
Doe de graue dit hadde verstaen

[Brill nummering]

Vraghe di heren wolfaerde doe
Wats wesen soude: [punctus elevatus] hi spracker toe
Ghi sult ghebieden heruaert
Ende doen beligghen thuus ter vaert
Ende latent thuus niet begheuen

[Brill nummering]

Eerment op heuet ghegeuen
Men salre bliden maken sterke
Ende anegaen met groten werke
Met catten [de tweede t mist de dakstreep] ende met euen hoghen
Sine sullent niet ghehouden mogen

[Brill nummering]

Men salt hem winnen ouer thouet
Mijn herte des niet ne ghelouet
Dat sijt moghen houden langhe
Sine moetent op gheuen bi bedwange
Dvs wart men te rade daer

[Brill nummering]

Ende corteliken daer naer
Wort ghisebrecht selue gheuaen
Dat hebben sine ghebueren gedaen
Her hubrecht ende sine maghe
Diere dicke op leiden laghe

[Brill nummering]

Ende hildene vaste op kulenborch
Nv moet dat wijf allene de sorghe
Vanden huse draghen voert
Cortelike men doe hoert
Dat een knecht [n verbeterd uit iets anders, mogelijk uit i] van vianen

[Brill nummering]

Ghinc heren hubrechts kint ver spanen
Ende leide dat mede op yselsteine
Dat ionc was ende herde cleine

Ende bleef selue aldaer binnen
Dus waren droeue in haren sinne

[Brill nummering]

Des kinds maghe den was gheen wonder
Al waren si gram menne conder
Omme ghedoen ghene dinc
Anders dan men thuus beuinc
Ende belach harde vaste

[Brill nummering]

Si moesten ghedoghen doe de gaste
Dat bi hem waren de felle ghebuere
Men warp hem in menigher vren
Meneghen swaren menghen steen
Si hieldent so dat wonder steen [lezing van de st-ligatuur is zeker]

[Brill nummering]

Joncfrou beerte was so stout
Dat sijt om geenre hande gout
Haer huus op wilde geuen
Noch doer vriende noch doer neuen
Het ne ware of men woude

[Brill nummering]

Dat si allene spreken soude
Haren man ghisebrecht
Dat hi riede dat dede si lijchte
Anders soude si toter doot
Houden in alre noot

[Brill nummering]

Dus woudemen ghehenghen niet
Van den huse men niet en sciet
Men bleuer vaste liggen voren
Langhe stont als wi horen
Want menne wouts niet begeuen

[Brill nummering]

Daer omme coste hem seluen tleuen
DOch lachmenre so langhe voren
Dat ioncfrou beerte als wijt horen
Boet thuus op daer ter stede
Be houden lijf ende lede

[Brill nummering]

Der gheenre diere waren binnen
De men leuende mochte bekinnen
Men wouts [w verbeterd uit iets anders, mogelijk uit m] niet doen doe most bliuen
Nv behoert behendicheit van wiuen
Om dat si hopede te maken

[Brill nummering]

Dat sijt beste soude gheraken

So bat sjidat [sji verbeterd uit hi door van de h de bovenschacht te voorzien van een vlag en de tweede haal van een accent] men haer gaue
Die een helf entie graue
Metten andren sinen wille dade
Doe wortmen ginder des te rade

[Brill nummering]

Men gaue de helft de metten lote
Haer gheuiel ende ghenote
Elc sijnre auonturen
Anders mochts haer niet ghebueren
Dat men haer iet gheuen soude

[Brill nummering]

Ende oec op dat si woude
Den ghenen deet kint daer brochte
Si namen raet hem allen dochte
Dat beter ware verre te voren
Dan si alle waren verloren

[Brill nummering]

Ende ioncfrou berte mede
Sprac doe vut der seluer stede
So welke helft dat coemt an mi
Also alst besproken si
Willic hebben quite ende vri

[Brill nummering]

Men antworde haer dat si
Die brugghe de was alte broken
Ende de porte was gheloken
De men ontdede altehant
So dat men horden vant

[Brill nummering]

Die men ondede ende ginc in
Men vanter lude meer no mijn
Dan .xvj. de ter weren
Souden doghen ende niet mere
Dander doot ende somme ghewont

[Brill nummering]

Ende vanden liue onghesont
Sonder den knechte de tkint verriet
Diene was ghequetst niet
Dien leverdmen heren hubrecht
De recht dede ouer den knechte

[Brill nummering]

Teerst dat hi hadde stade
Ende deden legghen op enen rade
Ende sijn kint vant hi ghesont
Men voerde op de selue stont

De gheuanghen tordrecht

[Brill nummering]

Daer clout ouer dede recht
Hi setter achte an deen side
An dander achte herde onblide
Mocht si wesen so help mi god
Aldaer werpmen om hem lot

[Brill nummering]

Dat lot was also ghemaket
Twe bollekine wel gheraket
Ront was elc als een cloot
Ghelijc gheuarwet euen grot
Jn deen was een hollanschende eerste h verbeterd uit iets anders penninc

[Brill nummering]

Jn dander een louensche dese dinc
Was ghemaect so dat men niet
Segghen mochte hier is ghesciet
Vordeel of valsheit inne
Clout sprac nv siet minne

[Brill nummering]

De den louenschen penninc toe hoert
Heuet hier sijn lijf verboort
Ende de den hollanschen [s verbeterd uit iets anders] sal ontfaen
De sal metten liue ontgaen
Si worpen tlot men sloech af

[Brill nummering]

Hem deent de auenture gaf
Dandre dedemen doe gheuaen
Dat dochte mi onrecht ende mesdaen
DOe hadde de graue thuus al vri
Daer na gheuielt gheloues mi

[Brill nummering]

Dat her wolfaert bat den graue
Dat hijt sinen wiue gaue
Yselsteine ende benscop mede
De graue deed staphans ter stede
Hi hadde haer ghegheuen al

[Brill nummering]

Tlant van woerden groot ende smal
Dat her wolfaert hem seluen bat
Jc wane hijt dede omme dat
Dat men yselsteine wan
Ende men de lude onthouede dan

[Brill nummering]

De daer op waren vonden
Dat gheen man tote dien stonden

Jeghen hem verheffen soude
Jc ne weet wat hi doen woude
Jnt ende van woerden begondi maken

[Brill nummering]

Ene borch conde hijt gheraken
Groot wijt ende daer toe starc
Dede hi beginnen daer dat werc
Tote eenre stede de men hiet
Die pitkupe so dat men hiet

[Brill nummering]

Jnt lant soude moghen comen
Men hadt metter borch benomen
Het was aent ende vanden lande
Nv hoert hier ene niwe scande
Jnde porte van dordrecht

[Brill nummering]

Was doe menich pilic knecht
Dat uermoyede aloude sere
Ende men teech hem dicke mere
Dan met rechte der scoude was
Op een dit bat alonc das

[Brill nummering]

Alden scepenen vander poort
Dat hem lief si dat men hoert
Ene stille waerheyt van swaren dingen
De scepen wouden wel ghehinghen
Si houden alder porten recht

[Brill nummering]

Ende op ene vorwaerde echt [recht met de r geëxpungeerd]
Dat scepene de besitten souden
Ende bannen de si bannen wouden
Waert .iij. iaer .iiij. ofte viue
Daer bine soude hi vanden liue

[Brill nummering]

Niement rouen noch goet ontfaen
Op dese vorwaerde wert bestaen
Desi aloude gauen bescreuen
Moste de tijt sijn verdreuen
De hem scepen hadden gheset

[Brill nummering]

Waest op lijf waest op let
Quame hi weder binnen der tijt
So mochte de scoude sonder verwijt
Hem dat doen alst was besproken
Ende dat recht bleef onghebroken

[Brill nummering]

DJe waerheit was doe beseten
Ende eermense vte seldi weten
Quam de graue selue daer
Ende her wolfaert wet voer waer
Heschede der scepene taflen doe

[Brill nummering]

Ende scepene spraken hem toe
Wat woudi daer mede maken
Hi sprac ic salt wel gheraken
Wies mesdaet ic vinde so groot
Dat hi heuet verboert de doot

[Brill nummering]

Men sal hem doen staphant sijn recht
Demen vint mesdadich echt
Die sal minre pine ontfaen
Diene sal niement weder staen
Scepenen seiden ten mach niet wesen

[Brill nummering]

Wi hebben vorworde ghemaect van desen
Jheghen aloude onsen baliu [b verbeterd uit iets anders]
Trouwen des messaect hi v
Sprac haer wolfaert openbare
Scepene antworden der nare

[Brill nummering]

Onse hantveste seghet wel
Dat wi ende niement el
Recht ende vonnesse seggen mogen
Ouer onse poerters van laghe van hogen
Dese vriheit gaf v oudeuader

[Brill nummering]

Coninc willem. daer wi alle gader
Of hebben beseghelt ende bescreuen
Dits ons van vwen ouders bleuen
Hout onse recht so doedi wale
Hier toe en helpt gheen langer tale

[Brill nummering]

Mijn here moet de tafel hebben
Ende sulken tasten op sinen rebben
Want hi es vwer alre heer
Ende sal rechten also seer
Dat den quaden rouwen mach

[Brill nummering]

Des wil hi sonder verdrach
De tafel hebben wats ghesciet
Scepen spraken dats om niet

Hen sijn niet onse vorworde
Alse her wolfert dat horde

[Brill nummering]

Sprac hi ic seg v twaren
So moeten te delf te gisel varen
Ende na minen here staphans comen
De v de scoute nv sal noemen
Die graue voer siere straten

[Brill nummering]

Die scoute woude doe niet laten
Hine noemde doe bi namen
De hi woude dat na hem quamen
Si voeren doe inde poort
Te delf als men heeft ghehoert

[Brill nummering]

Viue wasser men sende hem mede
Dre boden vter stede
Die den graue souden volghen
Ende spreken al was hi verbolgen
Op de poort van dordrecht doe [d verbeterd uit t]

[Brill nummering]

Ende sien mochten sijt brengen toe
Dat men dat maecte te goede
Ende dat in betren penten stoede
De graue voer in de haghe
Her wolfaert sat op ten andren dage

[Brill nummering]

Ende voer te woerden waert
Ende merrede ande vaert
Jn weet der daghe so viue so sesse
Wat helpt dese langhe lesse
De poerters senden hem vieren na

[Brill nummering]

Om te spreken als ic versta
Metten anderen haren here
De was verbolghen herde sere
Doe de viere aldaer quamen
Tote achten al bi namen

[Brill nummering]

Heyne ende pouwels hieten de twee
Al was der andre mere
Jc ne canse niet ghenoemen
So was hem te voren comen
Dat her wolfaert niet was daer

[Brill nummering]

Doe senden si her boden daer

Om te proeuene op welken daghe
Hi comen soude inde haghe
DE bode vantene tyselsteine
Hem ende sijn wijf daer ghemeine

[Brill nummering]

Her niclaes van kaets wasser mede
De bodene spraken daer ter stede
Ende hi seide sinen wille
Die bode keerde swigende stille
Ende telde sinen here voert

[Brill nummering]

Wat hi van hem hadde ghehoert
Si beiden doe toten daghe
Dat hi was comen inde haghe
De graue en woude gheen antworde geuen
Sonder hem. dus sijn si bleuen

[Brill nummering]

Liggende stille ende beiden daer
Toter wilen dat hi quam naer
Doe her wolfaert comen was
Worden si te rade das
Dat ian de moelnaer pieter mede

[Brill nummering]

Heren tielmans soen voeren ter stede
Ende iacob hoer derde gheselle
Toten graue daer ic af telle
Omte sprekene van hare dinc
De graue doe te rade ghinc

[Brill nummering]

Met hem her wolfaert ende aloud
Die te radene hier toe was bout
Ten lesten sprac hi den moelnaer an
Ende daer na dander twe man
Ende ledese inde camer mede

[Brill nummering]

Ende spraken met hem daer ter stede
Ene wile doe quamen si wt
Ende olout sprac ouer luut
Ende vraghede of heyne ende pauwels waren
Te delf dat sect sonder sparen

[Brill nummering]

Men seide ia si sijn aldaer
Sullen si iet comen haer
Sprac olout toten moelnaer
Onbiet mense si comen haer

Sprac doe ian dat wetic wale

[Brill nummering]

Olout hils niet meer tale
Dan hi ginc ter cameren in
Hi zoude node sinen zin
Hebben gheseecht daer voer ogen
Men riep ian ende ghinc hem toghen

[Brill nummering]

Dat de graue woude gaen eten
Ende dan soudemen hem doen weten
Sgrauen wille vander zaken
Si [aan de i de aanzet van een tweede stok of van een vlag] mochten hem wel gaen blide maken
Ende na etene weder comen

[Brill nummering]

Jan de pensede het sal ons vromen
Ende ghinc ter herberge met sinen gesellen
Alse hider quam bogonste hi te tellen
Enen bode dat hi woude
Dat hi den anderen seggen soude

[Brill nummering]

Binnendeen quam de mare
Dat aldat hof ghereet ware
Ende de graue woude riden
Ende woude langher niet onbiden
Help seit hi wat macht bedieden

[Brill nummering]

Jc ne weet hem wat onbieden
Sech hem allen dese zaken
God gheue hem dbeste gheraken
Jc bens wel droeue ende erre
De bode de voer sonder merre

[Brill nummering]

Hi hadde twe paerde in enen waghen
Ende ginc waste henen iaghen
Ende quam te tide alst god woude
Daer de graue beten soude
Ende seide hem allen dit

[Brill nummering]

Pauwels langher niet en sit
Hi stont op ende ginc siere straten
Heyne de sout node laten
Hi stont op ende dede also
Dus quamt toe dat elc vlo

[Brill nummering]

DE graue quam met heren wolfaerde
Doe hi ghebeet was vanden paerde

Quamen si daer dandre waren
Her wolfaert sprac al sonder sparen
Want hi was int herte fier

[Brill nummering]

De van dordrecht sijn si hier
Ja wi seiden de ghene doe
De daer waren hi sprac hem toe
Gawi dan laet v spreken
Roept v ghesellen laet niet ghebreken

[Brill nummering]

Onder de clocke ginc her wolfaert
Ende vraghede al onghespaert
Om pouwelse ende heynen mede
Men antworde hem daer ter stede
Si gaen spelen wine weten waer

[Brill nummering]

Doe seyde her wolfaert senter naer
Wi hebbent ghedaen seiden si
Mettien so begonde hi
Te seggene alst voren staet
Van der taeflen alde daet

[Brill nummering]

Hoe datse de graue hebben woude
Ende ouer de ghene rechten zoude
Dies hadden verdient hoe dat ware
Dit toende hi deen van delf al dare
Daert de van dordrecht ane hoerden

[Brill nummering]

Si seiden here bi vorwoorden
Hoert de waerheit segge wi v
Dit spraken wi metten baliu
Dat scepenen souden nedren ende hoghen
Olout sprac dits gheloghen

[Brill nummering]

Voerden graue ende voer hem allen
Doe begonden de lude te callen
Daert de graue selue ane hoerde
Dat hi sprake onhouesche woerde
Wilde hi so dat lant berechten

[Brill nummering]

Ja sprac hi ic wil vechten
Enen camp ieghens wien dat es
Een scepene van delf sprac sijts ghewes
Hier ne vecht gijs ghenen camp
Dat waer ons te zwaren scamp

[Brill nummering]

Soude al onser poerten recht
Staen an eens mans gheuecht
So mocht onse recht wel arghen
Daet [t verbeterd uit r] haer es huden dats onse marghen
Ghi hebt v qualike hier ghewroken

[Brill nummering]

Dat ghi goede liede hebt versproken
Ende gheloghent voer onsen here
Dats v te mesprisen [m verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de direct geradeerde letters sp] sere
Waer dat ment beroeren conde
Doe sloech men dat vanden monde

[Brill nummering]

Ende vraghede daer openbare
Waer pouwels ende heine waer
Men antworde wine wetens niet
Doe seide her henric ghi heren siet
Nv moghedi horen ende verstaen

[Brill nummering]

Dat dese twe hebben mesdaen
Jeghen minen here so vele
Dat si in nernste noch in spele
Niet dorren comen daer hi es
Nochtan waren si des sijt ghewes

[Brill nummering]

Ghesent van dordrecht uter poort
Als ghi wel hebt ghehoort
Nv van desen daghe voort
Es de vreenscap al ghescoert
Tusschen den graue ende hem tween

[Brill nummering]

Ende oec nes daer vrede ne gheen
Hi selse cranken daer hi mach
Weder het es nacht of dach
Mettien lieten si de tale
Si ghinghen doe wech alte male

[Brill nummering]

De graue voer wech als hi woude
De ghesellen senden also houde
Enen bode sonder sparen
Dat hi tordrecht soude varen
Want si ontsaghen hem van desen

[Brill nummering]

Dat men om hem veruaert souden wesen
Alser quame de niemare
De bode hi voer al dare

Ende eer hi conde comen daer
Hadde een gheseit openbaen

[Brill nummering]

Dat alle lude waren gheuanghen
Ende haer ne gheen waer ontganghen
Dat volc was al tenen rade
De bode quam des auonts spade
De doe al openbare

[Brill nummering]

Weder seide de quade mare
Hi seide ic wil ghijs mi ghelouet
Sijn si gheuaen ic gheue mijn houet
Afte slane dat willic wale
Men gheloefde sijnre tale

[Brill nummering]

Eilc ghinc daers hem luste
Die bode ghinc in sijnre ruste
Men wilde beiden toten daghe
Dat men dan ten besten saghe
DEs ander daechs wel bitide

[Brill nummering]

Wort de porte herde blide
Want heine ende pauwels waren comen
Ende ontganghen te haren vromen
Si waren blide om dese twe
Tsauons quamer lude meer

[Brill nummering]

Ende sander daghes te primetide
Waren si daer alle des waren si blide
Bede ghisele ende boden mede
De te delf laghen inde stede
Ende waren comen sonder oerlof

[Brill nummering]

Dus en staets de graue niet of
Noch her wolfert noch olout
De te radene hier in was bout
Si deden scriuen in enen brieue
Dattie graue ontseide alle lieue

[Brill nummering]

Ende alle vreenscap mede der poort
Alse tfolc dat heuet ghehort
Datse de graue heuet ontseit
Vergaderden de porters ghereit
Ende ghinghen te rade sciere

[Brill nummering]

Ende coren der hoeftmanne viere

Bi wien men alle zaken dede
Si deden scriuen daer ter stede
An al de porte van den lande
Dit mochten si doen sonder scande

[Brill nummering]

Ende baden hem [hem met een verwijsteken achter de regel bijgeschreven, door de kopiist, met een spitsere pen en lichtere inkt] op rechte omoet
Dat elc port also vele doet
Dat si bidden den graue
Dat hi de dinc wil laten aue
Ende hi haer recht late behouden

[Brill nummering]

Dat si dat wel weten souden
Dat men hem des ghelike soude doen
Men liet den bode niet gheroen
De dese brieue soude draghen
Men ghincse [c verbeterd, mogelijk uit de aanzet van een lange s] henen iaghen

[Brill nummering]

Jn hollant ende in zelant mede
An elke porte an elke stede
Daer men waende dat liede waren
Nv setten toe al sonder sparen
Sgrauen raet rechte voert

[Brill nummering]

Ende leiden liede bider poert
De souden ligghen in de wachte
Datter niement in en mochte
Ende dat mer niet in en mochte brenghen
Hen ware of mense woude ghewinnen

[Brill nummering]

MEn woude doe dat ioncheer witte
Ghinghe ligghen opt huus van pit [er was geen ruimte om pitte te schrijven]
Te wachtene die ieghenoede
Hi most doen aldoen al de hijt node
Talblaserdam hordic bedieden

[Brill nummering]

Lach haer niclaus van kaets met lieden
Ende wachte twater daer
Ende dede de scepe comen naer
Met corne ende met anderen goede
Te slidrecht lach hi op de hoede

[Brill nummering]

Olout met sinen knapen
Diet al op ghinghen rapen
Datter quam ende liden woude
Enter porten varen soude

Voer steen huus dat te slidrecht staet

[Brill nummering]

Hadde hi vonden in sinen raet
Dat hi den dike dede verslaen
Met groten houte ende der aen
Sterke planken als hem dochte
Datter niemant liden mochte

[Brill nummering]

Thuus was wel ghemaect ter were
Jeghen scilt ende ieghen spere
Daer lach olout metten sinen
De gherne hadden vele pinen
Der port ghedaen hadde hi ghemogen

[Brill nummering]

Hen connen vele lude niet ghedoghen
Sine moetens hem. te [lezing van de t onzeker; mogelijk verbeterd tot d] voeren doen
Doe was daer een en conde niet gheroen
Hine voer met enen cogghe allene
Ende met anders niement ghemene

[Brill nummering]

Dan de met hem in de cogghe waren
Hi seide bi gode wi willen varen
Scieten inde poort so menighe pile
Ende dit was ter seluer wile
Dattie scilt wachte was gaen slapen

[Brill nummering]

Dattie cogghe metten knapen
Quamen gheroyt vor de port
Als men dit heuet ghehort
Sloech men de clocke metter vaert
Dat alde porte in rueren waert

[Brill nummering]

Si wapenden hem groet ende clene
Ende volgheden naer al ghemene
Bede tscepe ende te voet
Al dat volc dat es verwoet
Ende quamen rechte vor de were

[Brill nummering]

Alout scout ende hadde [na de eerste d de aanzet van een e] ghere
Hem te werne mocht hem ghescien
De porters liepen toe mettien
Toter were ende stredense ane
Bede met stekene ende met slane

[Brill nummering]

Ende sloech so sere ende stac
Dat men de were te stucken brac

Ende olout de heuet vernomen
Hoe de lude ghelopen comen
Ouer slote ende ouer al

[Brill nummering]

Ende hi ontsiet hem dat men sal
Thuus onderlopen daer
Des had hi in therte vaer
Hi macte hem mede inden loop
Ende quam in haren hoop

[Brill nummering]

Side an side dat men niet
Van hem en weet eermen siet
Dat hi was comen opde brucghe
Ende men siet dat hi den rugghe
Omme werpt ten huuse waert

[Brill nummering]

Ende hem weert al onghespaert
Daer vochten de van dordrecht wale
Si waren toe den seluen male
Met hem in den huse ghegaen
Vechtender hant en hadde ghedaen

[Brill nummering]

Dat heyne was metter groter cracht
Vander brugghen in de gracht
Ghesleghen als men mochte sien
Eermen vut conste ghetien
Ende sine [ne via een verwijsteken in de marge bijgeschreven] vt brenghen moghen

[Brill nummering]

Was de valbrucghe vp ghetoghen
Doe mosten de porters after staen
Dit pongus hebben si ghedaen
Vp enen woensdach voerden oeste
Doe gheuielt alst wesen moeste

[Brill nummering]

Dat si weder ghinghen in
Elc was gram in sinen sijn
Si hadden ghewondet liede een deel
Want si scoten menighen quareel
Nauwelic op anderen inden stride

[Brill nummering]

Daer bleef doot ter seluen tide
De selue knape de eerst begonde
Also als ic ghemerken conde
So waer hi bet bleuen daer
Dan hi der porte quam so naer

[Brill nummering]

Dat hijs hem al volghen dede [de tweede d verbeterd uit iets anders]
Daer bleef [f verbeterd uit iets anders] doot ter seluer stede
Dideric claus scouten broeder
Sijns vader kint ende siere moeder
De porters hadden nieman doet

[Brill nummering]

Daer macht an lach clein of groot
Sonder een kint dat weet men wale
Dat was ghescoten ten seluen male
Daer mede liep onder de zoete
Ende steruen moste vander scote

[Brill nummering]

NV was her wolfaert inde hage
Biden graue ende dese claghe
Comt voer hem van olouts weghen
Die antworde aldus hier teghen
Moet ic leuen het wort ghewroken

[Brill nummering]

Hem waer beter had si te broken
Haer vorwaerde ende op ghegheuen
Die tafel ende warens bleuen
Op mijn segghen ende dat ghehouden
So waren sijs bleuen onbescouden

[Brill nummering]

Jc brenghe noch volc voer de poort
Dat men selden heeft ghehoert
Volx ghelike vut zelant varen
Dit hoerden de vt hollant twaren
Ende pensden voer hi wech de graue

[Brill nummering]

Wine comens nemmer met leyen aue
Tkint van vorne moste wesen
Te haren rade ende riet te desen
Dat men den graue hielt int lant
Anders sijn wi alle ghescant

[Brill nummering]

Dus droech de raet ouer een
Also alst seder wel sceen
Jc hoerde segghen ouer waer
Dat gheraert van voerne al openbaer
Doe ontseide sinen zweer

[Brill nummering]

Diene te hant sonder keer
Doet woude hebben ghesteken
Men condene hem cume ontbreken [t verbeterd uit een bovenschacht]

Dat hine niet moste ontliuen
Doch so moste hi bi hem bliuen

[Brill nummering]

Van buten wachmen ouer al
Stillekine sonder ghetal
Als her wolfert dit ver stoet
Was hi droeue in sinen moet
Ende pensde hoe sal ic ontgaen

[Brill nummering]

Mine es niet so goet ghedaen
Als ic te nacht mi henen make
Jc sal lichte hebben de rake
Dat ic ontga metten liue
Entie graue hier niet en bliue

[Brill nummering]

Ende gheraert van vorne mijn lieue kint
Dat hi mi herde clene mint
Moet ic leuen het sal hem rouwen
Doe beual hi sijnre vrouwen
Trouwe kateline gherraeds moeder

[Brill nummering]

Dat si vanden sone si hoeder
Diene hilt met clene crachte
Dus rede hi hem inder nacht
Wech te vaerne was sijn ghedachte
Ende wech te bringhen of hi mochte

[Brill nummering]

Den graue ende sinen sone gheraerde
Ende ghereedde doe de paerde
Si saten op al sonder sparen
Doe mosten si op waghenen varen
De met hem wech varen zoude

[Brill nummering]

Her wolfaert seide dat hi woude
Tote sciedam te scepe gaen
Als men int dorp heuet uerstaen
Worden de lude al in roere
Om dat her wolfaert henen voere

[Brill nummering]

Metten graue dus stillekine
Ende hadden alle grote pine
Ente grauinne alte voren
Hads int herte merre toren
Dat men voerde haren man

[Brill nummering]

Wech ende niet gheweten en can

Wat bediet dat men bi nachte
Wech te vaerne [r verbeterd uit een niet voltooide n] aldus achte
Si claghet dien sijt clagen mochte
Her wolfaert al anders dochte

[Brill nummering]

Ende voer wech sijnre straten
Hine woude achter hem niet laten
Enighe brucghe hijn deedse breken
Ende pensede dat hi met sulken treken
Soude de bet moghen ontgaen

[Brill nummering]

Doet dach was ende men verstaen
Jnt lant heeft dat her wolfaert
Waer gheporret op de vaert
Ende met hem voerden den graue
Voer tfolc al ontsinnet der haue

[Brill nummering]

Het liep men ran ende iaghede
De grauinne sere claghede
Alden luden ouer heren wolfaerde
Dat hi voerde sijnre vaerde
Haren lieuen bedde ghenoot

[Brill nummering]

Ende haer te vraghede cleen noch groot
Ende bat den luden op ghenaden
Dat si haer stonden in staden
Dat volc wert al in roere
Men hoerde nie al sulke voere

[Brill nummering]

Si liepen si reden dat si mochten
Om haren here dat si dochten
So dat si te vlaerdinghen quamen
Daer si versaghen ende vernamen
Dat si waren op den diepe

[Brill nummering]

Men gheboet dat volc toe liepe
Ende met scepen an hem voeren
De doe ghesien hadde de roeren
Hoe dat volc te scepe ghinc
Met groter haeste om de dinc

[Brill nummering]

Met clenen scepen ende met groten
Beide met emeren ende met boten
Met visch scepen ende met scuten
De dat volc doe hoerde ruten

Hem mochte gruwen aldaer aue

[Brill nummering]

Hoe si riepen om haren graue
Sy roeyden na sonder merre
Want sine waren op de mase niet verre
Entie wint de was clene
Dus worden si hantghemene

[Brill nummering]

Ende vragheden den graue of hi woude
Jnt lant bliuen dat si soude
Gheuen de hant so mocht hi [h verbeterd uit si] varen
Vpt lant weder sonder sparen
Die graue boet doe de hant

[Brill nummering]

Ende si voerdene weder opt lant
Also als ic hebbe verstaen
So bleef her wolfert gheuaen
Ende alle de ghene de met hem waren
Voerdemen opt lant sonder sparen

[Brill nummering]

Ende gheraert van vorne wert verloest
Sonder scade ende sonder cost
Vter vanghenesse daer hi in was
Doe worden si te rade das
Die graue soude varen inden haghen

[Brill nummering]

Her wolfert most op enen waghen
Varen te delf inde porte
Als men wel heeft ghehoert
Ende op een steen huus most hi gaen
Entie andre de gheuaen

[Brill nummering]

Methem [h verbeterd uit t] waren ghinghen mede
Waer men woude inde stede
Tfolc was wel na vten sinne
Si hadden tote hem clene minne
Ende wort roepende ouer luut

[Brill nummering]

Gheuet ons den man hier vut
Die onsen here den graue verriet
Of ghine sult zelue niet
Metten liue moghen ontgaen
Want wi v seluen sullen slaen

[Brill nummering]

Wildi selue behouden tleuen
So moet ghijn ons hier vut gheuen

Als ment ver stont op den vloere
Dat volc daer buten was in roere
Staken sine ter trappen neder

[Brill nummering]

Ende haelden de vrouwen weder
Dat si niet daer buten quame
Si ontsaghen hare blame
Dat enich quaet knecht an haer
Doen mocht dat mesdaen waer

[Brill nummering]

Dus sach si iamerliken rouwe
An haren man de edel vrouwe
Daer menne vut stat [lezing van de eind-t is zeker] ende haer helt binnen
Ende hi was met omminnen
Daer ontfaen alst wel sceen

[Brill nummering]

Want datne was ma ne gheen
Hine begherde sine doot
Doe wert dat gheloop so groot
Onder tfolc ende tgherochte
Het sloech aldat slaen mochte

[Brill nummering]

Beide ionc ende out
Hem ne was niement hout
Daer wert hi verslaghen sciere
Jc wane dat [d verbeterd uit iets anders, a verbeterd uit i] niet si viere
Daer ieghen woerden stonden

[Brill nummering]

Sine sloeghen dere toe comen conden
Aldus heb ict verstaen
Dus en mocht hi niet ontgaen
Hi was daer ghehadt so seer
Hadde hi hem met enighen here

[Brill nummering]

Willen laten inden rade
Sine dinc waer bleuen stade
Ende waer lichte te liue bleuen
Neen hi niet hi hadde verdreuen
De beste gheboerne [rn verbeterd uit iets anders] vanden lande

[Brill nummering]

Ende had hem ghedaen de scande
De selue haelden metter hant
Den graue ian vut inghelant
De stac hi of al ghemene
Ende wilde wesen raet allene

[Brill nummering]

Ende doen sinen wille
Beide lude ende stille
Waer hi bleuen in desen stane
Sekerlike na minen wane
Hi waer weldigher dan de graue

[Brill nummering]

Hi gaderde so grote haue
Ouer al in den lande
Ende hi dede so grote scande
Sinen viant waer hi mochte
Mi wondert sere wat hi dochte

[Brill nummering]

Hi duwede sinen viant tonder
Al haten sine ten was gheen wonder
Ic [lombarde I ter hoogte van drie regels] weet wel dan ian van renesse
Her ian beriet hem de lesse
Als men verstaen heuet ende ghehort

[Brill nummering]

Want men sach hoe toe ghinc vort
Ende hi quam weder inden lande
Waendi hine pensde om de scande
De hi hem dede waer hi bleuen
Te liue hi haddene verdreuen

[Brill nummering]

Beide stille ende openbare
De wile hi raet te houe waer
Daer omme ghinct alst wesen moste
Op den eersten dach vanden oeste
Recht op sinte pieters daghe

[Brill nummering]

Most her wolfaert dese plaghe
Daer ghedoghen als wi leren
Jnt carnacioen ons heren
Xijc. neghentich ende neghene
Jc rade elcken man te pleghene

[Brill nummering]

Es hi here cleine of groot
Dat hi iement late sijn ghenoot
Es een man eens heren raet
Ent hem also ziene staet
Dat hi es machtich zeere

[Brill nummering]

Namelike met sinen here
Wil hi doen dat hem sal vromen
Laet ander lude te borde comen

De machtich sijn van groter hauen
Sone derfmen [r verbeterd uit een bovenschacht] ouer hem niet claghen

[Brill nummering]

Maer wil hijt selue sijn allene
Ende met hem niement laten ghemene
So moetene alde werelt niden
So mach hi onlanghe daer op tiden
Ende gheualt dat hem mesgaet

[Brill nummering]

Sone es niement hine gheuet raet
Hoe dat men ghenederen mach
Men siet heden op den dach
Es een man ghenedert so
De here en achts niet een stro

[Brill nummering]

Ende haten dien te voren minde
Ghelijc enen dies niet ne kinde
Hi dochte mi vroet de conde houden
Mate in desen ende ombescouden
Want hen mach gheen here

[Brill nummering]

Bliuen staende in desen kere
Ende hen mach gheen here allene
Here wesen groet no clene
Sonder god diet al ghewrochte
Hi pensede wel die dat dochte

[Brill nummering]

NV spranc vut de niemare
Als ment ghevreischeit openbare
Tordrecht dat dus was vergaen
Sloech men doe de clocke zaen
Ende dat volc wart in roere

[Brill nummering]

Si riepen altoe horre voere
Make wi ons vut al ghemene
Ende beligghen crayen stene
Olout mach ons niet ontgaen
Hine bliuet doot of gheuaen

[Brill nummering]

Als men dit heeft ghehoert
Ghinc haer wapenen de poort
Jonc ende out meerre ende mindere
Manne knechte ende kindere
Al liept vut ten seluen stonden

[Brill nummering]

Voer thuus te slidrecht daer si vonden

Olout op met siere [lange s verbeterd uit een korte stok] partien
Die niet en wiste horic lien
Hoe te delf was vergaen
Hi sette hem ter weren saen

[Brill nummering]

Want si ontsaghen de felle gaste
Ende pijnde hem thuus te houden vaste
Ende seiden daer bouen si dronken
V spise nes noch niet ghesonken
Waendi hier halen v ghewijn

[Brill nummering]

Jc wane v es de duuel in
De porters riepen hets ghedaen
Ghi steruet zeker hets so vergaen
Ende liepen toe met groter crachte
Ende stormde tote in de grachte

[Brill nummering]

Met al dat si mochten doen
So dat si luttel lief gheroen
Of luttel sliepen binnender nacht
Si stredense an met groter cracht
Toten daghe doe quamt zoe

[Brill nummering]

Dat her niclaus de was doe
Talblaes op de wachte gheset
Hem bedochte een luttel bet
Ende pensede dit spel es verloren
Jc mach mi bringhen in mere toren

[Brill nummering]

Dan ic tote noch hebbe ghewesen
Hi sach op ende voer met desen
Te niemens vreent ende bat ghenade
Dat men hem te sprekene gaue stade
Hi wan gheleide ende quam

[Brill nummering]

Voer dat huus als dat vernam
Olout vraghede openbare
Waer de graue van hollant ware
Ende her wolfaert ende die andre mede
Dander antworden op de stede

[Brill nummering]

De graue es inde haghe
Ende her wolfert ende sine maghe
Sijn gheuaen ende hi is doot
Her wolfert selue. wonder groot

Hadde hem des ende den sinen

[Brill nummering]

Van rouwen waenden si verdwinen
Maer sulke en [e verbeterd uit een korte stok] woudens niet ghelouen
Her niclaes sprac ic moete douen
Es her wolfert niet versleghen
Ende icne weet van sinen maghen

[Brill nummering]

Dan si alle gheuanghen sijn
Bi ridder scepe dits de sijn
Dat hi doet es. siet wat gi doet
Oloude wandelde doe sijn moet
Ende wert verueert ouer zere

[Brill nummering]

Ende bat dor gode onsen here
Dat men ontfinghe hi woude op gheuen
Thuus mocht hi behouden tleuen
Hi ende lieden sine
De met hem waren dese pine

[Brill nummering]

Was al uerloren dat verstaet
Sine haddens ghenen raet
De voer der porten al daer laghen
Dat sijs iet dorsten ghewaghen
Voer de ghemeente dat sijs ontfaen

[Brill nummering]

Hadden. ende si souden ontgaen
Maer si voerdense inde poert
Ongheslaghen ende namen voert
Dauonture alst vallen mochte
Oloude ende den sinen dochte

[Brill nummering]

Dat dauenture waer te swaer
Doch seiden si al openbaer
Wildi ons bringhen teser stonden
Jnde porte tonser ghesonde
Dat gi ons niet nemet tleuen

[Brill nummering]

So wille wi ons nv op gheuen
Alder ghemeenten in ghenaden
Si seiden wi sijns niet beraden
Wi nemen v op ter meenten wille
Anders moghedi swighen stille

[Brill nummering]

Wi en willen om vwen wille niet steruen
Ons goeds ende der porten deruen

Dvs worden si daer vp ghenomen
Ende sijn vorde porte comen
An de brugghe bi deser vorworden

[Brill nummering]

Als de ghemente dit ver hoerde
Liepen si toe met erren sinne
Ende deden hem so grote omminne
Dat si sonder ghenaden riepen
Slaet al doot ende si toe liepen

[Brill nummering]

Ende sloeghen haren scoute daer
Ende oloude haren baliu daer naer
Ende twe sijnre broedere teen was .i. paep
Ende droeghen doedekine sinen knape
Ende daer toe sinen hangheman [m verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t]

[Brill nummering]

De hem altoes volghede an
Olout bleef met hem sesten doot
Dander ontginghen uter [buter met de b geëxpungeerd] noet
Bi gheluc ende bi helpen mede
Dandre ontginghen buter stede

[Brill nummering]

Daer si behilden haer leuen
Trouwen dit was quaet beweuen
Ende gheroert onder de liede
Daer dustane scade [d verbeterd uit n of u] onder ghesciede
Had olout [tussen Had en olout circa twee letters geradeerd] ghehouden sijn woert

[Brill nummering]

Als varen [tussen Als en varen circa twee letters geradeerd] te rechte vort
Sone waer hem niet messciet
Daer dit of quam ende menich verdriet
Dat hier of quam als ic versta
Ende ghi horen sult hier na

[Brill nummering]

Dvs mach men merken ende scouwen
Dat men met droefheit ende met rouwen
Dese werelt dus begheuet
Als mense al ghebouwet heuet
Men siet wel dat menich man

[Brill nummering]

Hem ghedoghen niet en can
Dat yemene wese sijn ghelike
Hi begerde te wesene rike
Hi begheert te hebbene ere
Hi begeert te wesene here

[Brill nummering]

Meer vele dan hem betame
Dat dinct mi voer gode sca [na de a een letter geradeerd, mogelijk een e met een afkortingsstreep (en stond er dus in eerste instantie scaem)]
God gaf ons dat exempel niet
Doe hi quam in dit verdriet
Ende onse menscheit an hem nam

[Brill nummering]

Hi was soeter dan een lam
Omoedich ende daer toe stille
Nochtan had hi sinen wille
Wel ghedaen met enen winken
Mi wondert wat de ghene dinken

[Brill nummering]

Die hier ter werelt heeft ghenoech
Ende in redene sijn gheuoech
Ende hem niet en can ghedoghen
Dat hi sijn herte mach gheboghen
Dat hi penst hi sal steruen

[Brill nummering]

Hine heuet lieuer an te eruen
Groet goet de naer hem comen
Al eist luttel tsinen vromen
Want selden hout sijn herte vrede
Ende hi ver wercter gode mede

[Brill nummering]

Ende daer toe sine omme saten
Woude hi hem ghenoeghen laten
Dat iement hem ghelike ware
Ende hi hem dan trecte nare
Sine ghebuere ende hadde te vriende

[Brill nummering]

Diene gherne eerde ende diende
Daer mochte hi bi staende bliuen
Maer wilde hise alle verdriuen
So moet men pensen menighen raet
Hoe men ghenedert sijn ouerdaet

[Brill nummering]

Dus moet hi uallen de te voren
Na niemens rade en wilde horen
Ende doer niement dede een oert
Conste hi der ewanghelien wort
Ende pensede der om ende dede dat

[Brill nummering]

De ewangeli [de tweede e verbeterd uit een bovenschacht] seghet ons dat
So wie hem in houerden
Verheft hi sal ghenedert werden

Ende wie sijn herte oetmoedich toghet
Hi sal vor gode sijn verhoghet

[Brill nummering]

Ja ende inde werelt mede
Vrient wiltu verheuen sijn
So oetmoedighe therte dijn
Dattu verheuene niet en valles
Wattu does ende wat dv calles

[Brill nummering]

Want oetmoet weet ghenen val
Daer omme prisic bouen al
De bi hem seluen dus vergaet
Eest datmenne weder staet
Of vaet of slaet of tonder doet

[Brill nummering]

Ende dat hi coemt onder de voet
Men verghets herde sciere
Alse ghi moghet merken hiere
Die tlof te voren hadde allene
Van hem en weet men grot noch clene

[Brill nummering]

Si sijn nv des houes verdreuen
Bede broeder ende neuen
Ende alle de maghe de hem wouden
Vaste an haren rade houden
Want hof es ver wandelt al

[Brill nummering]

Als ic v voert segghen sal
Als her wolfert was verslaghen
Doe ginc men bode henen jaghen
Beide stille ende ouer luut
Met sgrauen brieuen de saluut

[Brill nummering]

Omboet de graue van henegouwen
Dien hi best mochte betrouwen
Ende bat hem dat hi tote hem quame
Want hine gherne bi hem name
Tsinen rade om sinen vromen

[Brill nummering]

Nv wast in vlaendren so verre comen
Dat brucghe stont in sconinxs hant
Ende bider zee aldat lant
Sonder de dam metten zwene
Also oestwaert [a onduidelijk, mogelijk verbeterd uit e] tlant ghemene

[Brill nummering]

Doe de graue hadde verstaen

Hoet in hollant was ghegaen
Ende wat sijn neue hadde ghebeden
Ghinc hi hem te hant doe reden
Ende voer te brugghen inde poort

[Brill nummering]

Om bider zee te vaerne voert
Daer moste hi ligghen ene stonde
Want men gheuaren niet en conde
De wint was hem seer jeghen
Ende men wachtene in allen weghen

[Brill nummering]

Om te vanghene ende doen scande
Eer hi quam binnen den lande
Dat wisti wel ende bedochte
Ende bedochte hem waer hi mochte
Ten lesten so quam hi gheuaren

[Brill nummering]

Van buten ouer des zewes baren
Buten walchren in enen boot
Die hem niet en was te groet
Daer men te visschene plach mede
Hi quam te middelborch inde stede

[Brill nummering]

Jn hollant vort was sijn ghedochte
Te vaerne als hi eerst mochte
Hi voer voert ende quam
Jn noert hollant doe dat ver nam
Sijn neue jan was sijs blide

[Brill nummering]

Ende voer hem teghen ten seluen tide
Ende hietene wille come wesen
De grauinne quam met desen
Ende ontfingene met groten eren
Ende de graue pinde hem sere

[Brill nummering]

Te doene stille ende openbare
Dat den neue nutte ware
De grauen voeren beide gader
Recht alst kint metten vader
De grauinne si voer mede

[Brill nummering]

Alte dordrecht inde stede
Daer wort men te rade doe
Dat men rechte sette toe
Want de ionghe graue ian

Selue niet berechten en can

[Brill nummering]

Sijn lant als hem betame
Koes hi doe al sonder blame
Sinen neue tot enen voecht
Vier iaer te sine ende ghi moecht
Horen wes men te rade ginc

[Brill nummering]

De graue verhoerde doe de dinc
Hoe dat kint hadde ghegeuen
Huus ende lant ende dat was bleuen
Vander verradre hermanne
Van woerden ende meer nochtanne

[Brill nummering]

Dat goede huys te yselsteine
Metten goede al ghemeine
Dat daer toe behorde al omtrent
Als de graue dat bekent
Docht hem wesen grote gichte

[Brill nummering]

De heren wolfaerde herde lichte
An waren comen van den kinde
Die graue van herten minde
Seide neue mi seghet mijn moet
De ghene de v bat dat goet

[Brill nummering]

Tsinen behoef ende oec was
V uoghet ic vermoede mi das
Hadde hi gheleuet langhe tijt
Hi hadde v sonder respijt
Jn corten tiden weder staen

[Brill nummering]

Oec wat ghi daer toe hadt ghedaen
Hi was v voghet al met crachte
Ende stont emmer na groter machte
Ende werde mi altoes van v [van v op rasuur]
Maer god danc mi donke nv

[Brill nummering]

Dat ic v spreke ende sie
Al wast dat men onboet mi
Woude ic v spreken dat ic name
Min dan .C. man ende quame
Tote v te bridorper sluse

[Brill nummering]

Daer mocht ic v spreken opden huse
Anders mocht mi niet ghescien

Jc seide leue ic ic salne sien
Tsinen eren ende tsinen vromen
God danc hets nv daer toe comen

[Brill nummering]

V vrome hebic wille
Te doene lude ende stille
Jc wil dat ghi de ghifte [f verbeterd uit een rechte stok waarboven al het accent behorend bij de voorafgaande i was gezet] ontsect
Ende alle dinc der neder lect
Ende weder roepe alle zaken

[Brill nummering]

De men v heuet doen maken
Ende de men v heuet doen gheuen
Sider dat v uader liet sijn leuen
Daer ghi toe ne hadt ghene scout
Ghi sijt ionc ende niet out

[Brill nummering]

Men dede v doen zulke dinghe
Dat messcien v na comelinghe
De des lants worden verdreuen
Daer omme hebben si dit beweuen
De graue dede dat men hem hiet

[Brill nummering]

Doe docht hem goed dat men riet
Dat men den zegel sloeghe ontwe
Dat men daer mede nemmermee
Soude beseghelen andre brieue
Dit dede hi al tots neuen lieue

[Brill nummering]

Want sine vrome lacher an
Als hi wort ridder ende goet man
So doemen seghelen maken dan
So men alre beste can
Groet ende breet na sijn gheuoech

[Brill nummering]

Dit clein es hem groet ghenoech
Wat hi seghelt ic seghelt mede
Nv voert an in elke stede
Sprac de graue van henegouwen
Dit hopit sal hem niet berouwen

[Brill nummering]

Sulke ghichte en gheuet niet mee
Men sloech den zeghel doe ontwee
Doe was de graue ouerste raet
Ende pijnde hem voert in elke daet
Te doene des lands orbaer

[Brill nummering]

Ende sinen neve eerlic waer
Ende sijn vordeel in alre maniere
Hi was soete ende goedertieren
Ende sonder dat mocht men scouwen
Want hem namaels moste rouwen

[Brill nummering]

Dinc de hi doer tbeste dede
Hi hadde ghemaect enen vrede
Tusschen heren wolfaerds maghe
Ende den anderen daer de claghe
Ouer liep dat sine sloeghen

[Brill nummering]

Ende te effene alde saken
Ende de [d verbeterd uit t] vede te goede maken
Dat mer niet om dorste sorghen
De gheuanghene liet hi ver borghen
Ende hulde sweren het was om niet

[Brill nummering]

Maer aldus eist nv ghesciet
Dat si swoeren ende verswoeren
Altoes plaghen si sulker voeren
Dus achten si doe herde clene
De graue voren hant ghemene

[Brill nummering]

Jn zeelant doe in elke port
Ende besette rechte vort
Tlant dat in goeden punten bleue
Doe voer hi voert met sinen neve
Jn hollant daer hi wesen woude

[Brill nummering]

Ende dede beseghelen also houde
Den brief vander voghedien
Als ic te voren hebbe horen lien
Den vriesen screefmen haren core
Daer si mede al doren tore

[Brill nummering]

Souden rechten: [punctus elevatus] doe nam raet
De graue van henegouwen ende verstaet
Om te vaerne anden coninch
Van vrancrike om dese dinc
Ende scie keren ende latens niet

[Brill nummering]

Hi voer wech ende liet
Den neve ligghen tonghemake
Vanden menizoen dus quam de zake

Alst god woude dat hi hier bleef
Als [na de lange s de geëxpungeerde aanzet van een t] men iaer ons heren screef

[Brill nummering]

Xijc. ende .xcix daer mede
Tote haerlem inde stede
Sente mertijns auont bleef hi doot
Des hadden de vrenden rouwe groot
Jnden winter alse hi ghelach

[Brill nummering]

Doe sendemen ouer nacht ende dach
Na den graue dat hi kere
Sine moghen niet wesen sonder here
DOe hi vernam wert hi droeue
Doch pensede hi om sine behoeue

[Brill nummering]

Ende quam int lant als hi eerst mochte
Als hire quam hi bedochte
Sijn orbaer ende deden ter eerden
Sijn neve ian met groter werden [w’den]
Te reynsborch indes vader graf

[Brill nummering]

De anders dan wel seghet hier af
Hi mesdoet herde zere
Dat weet god de ouerste here
Dat de stucken dus toe quamen
Des moghen si hem sere scamen

[Brill nummering]

De so gherne spreken quaet
Om baren sijs dat waer mijn raet
Ende wreken hem metter tonghen niet
Alst god woude eest ghesciet

[Brill nummering]

De graue voer haren taer
Te haerlem ende tote alcmaer
Te leiden ende te delf te dordrecht
Ende dede hem hulden na slands recht

[Brill nummering]

Als men pleghet inden steden
Dede hi hem hulden na desen
Van renesse her ian
Was inden lande comen dan
Biden graue van henegouwen

[Brill nummering]

Jn dogheden ende in groter trouwen
Op dat hi hem purgeren soude
Ende claren vander scoude

Met sinen vrienden ende maghen
Van dattene gheraet hadde bedragen

[Brill nummering]

Van velsen als men heeft ghehort
Ende hier soude hi setten voert
Borghen de hi dede bescriuen
Jn enen brieue doe most bliuen
Want si den brief besegelden niet

[Brill nummering]

Aldus is dat ghesciet
Als her ian dit heuet uerstaen
Voer hi in zelant herde zaen
Ende ghinc de barsele ane
Dat hise brochte in sijnre bane

[Brill nummering]

De graue voer tote sirixe
Her ian hadde doe lieden mee
Dan de graue conde ghecrighen
Doe begonde her iante prighen
Jeghen den graue alle de daghe

[Brill nummering]

Daer sijnt of quam menighe clage
Her ian street doe stondenlezing van st zeker; lezing van n waarschijnlijker dan u dure
Ende dvanc de lude metten wre
Dat si met hem mosten gaen
Wast lief wast leet al wast mesdaen

[Brill nummering]

De graue sach toe met sinen oghen
Al wast hem leet hi most ghedogen
Want si hadden helpen mee
Ende hi was te sirixe
Hi sende sine boden vut

[Brill nummering]

Jn hollant ende onboot saluut
Sinen mannen ende sinen vreenden
Ende bat hem dat si hem dienden
Te deser noot hi hads te doene
Doe rede hem menich heelt coene

[Brill nummering]

Ende quamen tsamen toten graue
De dat prisde voer grote haue
Doe dat volc comen was
So wart men te rade das
Dat men varen soude ghemene

[Brill nummering]

Tote arnemuden groet ende clene

Ende dat men sonder ander tale
Volghede hollandre van remerswale
De marscalc was van den here
Dat volc voer met groten gere

[Brill nummering]

Ende hadden den wint goet ter cuere
Recht op de selue vre
Dat men voerde de vere quam
Sach de graue ende vernam
Dat quade wichten liepen daer

[Brill nummering]

Ende weiueden met swerden baer
Hi voer an al sonder raet
Daer hi an dede quaet
Want hire scade om ontfinc
Als there versach de dinc

[Brill nummering]

Voert al op ende spranc vut
Doe wort daer een groot gheluut
Ende als men bouen was opt lant
Verkeret doe tweder alte hant
Ende quam een donre scuere so groot

[Brill nummering]

Dat water van den hemele vloot
Of ment met backen hadde ghegoten
Tfolc quam met groten roten
Weder tscepe met groter pine
Her gye quam ente sine [i verbeterd uit een niet voltooide e]

[Brill nummering]

Tscepe inde dagheraet
Ente graue hadde sulken raet
Dat hi voren was gheuaren
Allene buten sinen scaren
Te middelborch in de poort

[Brill nummering]

Al sijn broeder dit heeft gehoert
Dat de graue was gheuaren
Hiet hi doe al sonder sparen
Dat haer porters al ghemene
Doe ginc varen groot ende clene

[Brill nummering]

De scepe waren somme groot
Dat was een swaer weder stoot
Want de selue wint de wayde
Was so clene dat hi blayde

So lettel dat de grote scepe

[Brill nummering]

Metten andren gheselscepe
Niet conde ghecomen voer de arne
Ende de vianden volgheden garne
Met haesten andes heren start
Ende quamen an hem also hart

[Brill nummering]

Dat siere versloeghen een groot deel
De mochte ontgaen prijsde sijn heel
Sgrauen broeder bleef gheuaen
Teersten dat ment hadde verstaen
Dat des grauen broeder was

[Brill nummering]

Doe wort men te rade das
Dat si doe hem vieren vonden
Somme doot van groten wonden
Ende somme haddent tlijf doe jnne
Dien si deden zulke omminne

[Brill nummering]

Dat sise deden rade braken
Ende metten rade op staken
Van haesten comt menich verdriet
Dit was in haesten dus ghesciet
Haddemen ghewrocht bi vroeden rade

[Brill nummering]

Men hadde wel leden sonder scade
TEn seluen tiden wast so comen
Also als ic hebbe vernomen
Dat al vlaendren groot ende clene
Stont in sconinx hant ghemene

[Brill nummering]

Ende sconinx broeder hadt inde hant
De ouer onboot in zelant
Dat hi woude dat men begheue
Des orloghen ende mens bleue
Op den coninc sinen here

[Brill nummering]

Ende op hem seluen met groter ere
Mochtment doen an beiden siden
Hi soude soenen aldat striden
Men worts te rade dat ment dede
Ende makeden daer enen vrede

[Brill nummering]

So datmens op den coninc bleef
Ende men brieue daer of screef

Ende voer heren tsarels voren
Ende daer beloueden ende zwoeren
Te houdene heren tsarels wort

[Brill nummering]

Ende wattie coninc seide voert
Ten seluen tiden hadde de graue
Ene dinc daer ic aue
Hebbe ghesweghen dat ware drie
Tseren wolfaerts kindere dat seidemen mie

[Brill nummering]

De hi in hoeden hilt gheuaen
Van sconinx weghen heb ict verstaen
De seide her tsarels dat hi woude
Dat men den kindre gheuen soude
Vter vanghenesse haren maghen

[Brill nummering]

Ende men souder [lezing van de u is zeker] weder vraghen
Des grauen broeder heren gyen [y verbeterd uit de aanzet van een e of o]
Hem der mede soude vrien
Dit was ghedaen in elke side
De gheuanghene warens blide

[Brill nummering]

Dat hem nv aldus es comen
Entie dach es voert ghenomen
Vorden coninc in vrancrike
Daer voeren si alle ghelike
De graue entie andre mede

[Brill nummering]

Alsi quamen toter stede
Aldaer si den coninc spraken
Worden verdeelt ghene zaken
Vorden coninc alst was ghesciet
De coninc en wouts laten niet

[Brill nummering]

Hine woude de zaken maken te goede
Doe quam hem in sinen moede
Dat hijs seker wesen woude
Dat men sijn segghen hier of houde
NV moghedi weten vorwaer

[Brill nummering]

Dant de graue vant aldaer
Borghe deen wel veringhen
Maer dander en hadde te diendinghen
Ghene borghen inden lande
Maer dat si gauen in sconinx hande

[Brill nummering]

Souden si niet dorren breken
Dit [i verbeterd uit een niet voltooide a] was den coninc doe haersprekenhaer en spreken zijn wel vanwege ruimtegebrek aan elkaar geschreven
Dit mosten [m verbeterd uit de eerste haal van v of w] si sweren ende ghelouen
Entie coninc hiet hier bouen
Dat si ghisele souden gheuen

[Brill nummering]

Haer kindre of haer neuen
Ente bringhene te bieruliet
Tsente ians misse ende en latens niet
Dan soude hi segghen openbare
De vrede wort verlanghet dare

[Brill nummering]

Toten haluen oeste toe
Si gholouedent ende zwoerent doe
Te doene dat de coninc woude
Ende te houden dat hi segghen soude
Op dit so voeren si te lande

[Brill nummering]

Bi gode et es grote scande
Dat lude sulke sake pleghen
Dat si in straten of in weghen
Of in husen of in houen
Sticken zweren ende ghelouen

[Brill nummering]

Dat si met rechte doen souden
Ende si des niet en houden
Alse dese hadden ghedaen
Ende her florens hadde ontfaen
Van barsele den graue ouer here

[Brill nummering]

Ende [boven de n een gat in het perkament] hulde ghesworen dat was mere
Ende droech sgrauen cleder an
Dat hi hem liet enighen man
So uerkeren menighen weghen
Dat hiere hem soude setten tiegen

[Brill nummering]

Hine hadden tersten doch ontseget
Want niement houesscher en pleget
Want hi ontseiden te spade
Ende hadde hem ghedaen scande ende scade
Eer hi orlof nam an hem

[Brill nummering]

Jc seg v des ic seker ben
Diet altoes willen spien
Hoe si ghenederen moghen dien

Dien hi van rechter scout sal eren
Sijn si knechte ofte heren

[Brill nummering]

Ende niet ne roeken wat si zweren
Ende dies niet ne achten twe peren
Ende breken selue haren eet
God es hem int ende wreet
Want si recht meen edich sijn

[Brill nummering]

Dat neemt gherne quaden fijn
Al vinden si sulken de hem gheloeft
Nochtan dinct mi dat hi douet
Ende altoes is buten kere
De hem ghelouet emmermere

[Brill nummering]

Want dat selue vinden si wale
Ane hem te sulken male
Wanneer si haren wille niet al
Van hem hebben groot ende smal
Si laten dien ende gaen ten anderen

[Brill nummering]

De hier aldus comen wanderen
Hem ne roecht wat si lieghen
Vp dat si moghen bedrieghen
Met worden ende met valschen eden
Daer si haer sticken mede leden

[Brill nummering]

NV keric weder ten beginne
Hem dochte doe in haren sinne
Dat si int hof van vrancrike
Den graue wan onghelike
Al si oec waren in elke stede

[Brill nummering]

Hadden heren sulken zede
Dat si dan dat merken wouden
Hoet toe quame ende bi wat scouden
Dat doe comen waren dese dade
Doe so worden si te rade

[Brill nummering]

Dat si noch [direct na de h drie letters geradeerd en daarna nog een woord van vier letters, mogelijk stond er eerst nochten enen] here
Anders ne mochten si nemmermere
Standen bliuen indesen zaken
Wi weten wel dat si doe spraken
Die hem holpen an eenre dinc

[Brill nummering]

Dat si spraken den coninc

Van almaenghen aelbrechte
Ende seiden dat hem met rechte
Tgraefscap ant rike waer be storuen
Ende sijt also hadden verwooruen [lezing onzeker: er lijkt veruooruen te staan met de tweede u verbeterd tot w]

[Brill nummering]

Dat hem aldat lant swoer houde
Waert dat hi neder comen woude
Te minsten tote nimaghen
Ende dede den graue voer hem daghen
Hine worde so coene nemmer dan

[Brill nummering]

Dat hine saghe met oghen an
Si souden hem comen also tide
Dat hijs te rechte mocht wesen blide
De graue soude dan alte hant
Voer hem moeten rumen tlant

[Brill nummering]

Quame hi in tlant men souden gemene
Hem op gheuen groet ende clene
Beide lant ende steden
Dat sine met deser behendicheden
Daer toe brochten dat hi seide

[Brill nummering]

Hi souder comen opdat gheleide
Dat si hem toe hadden gheseget
De coninc was vp dit ondweget
Dat hi de ghene [n verbeterd uit u] ghelouen woude
De geen goet man heten zoude

[Brill nummering]

Dat waren de met haren rade
Beide met helpen ende met haren dade
Den edelen florense deden vaen
Ende iamerliken verslaen
Ende willen met dies coninx macht

[Brill nummering]

Vort verdriuen sine gheslachte
Ende in vreemder hant al bringhen
Maer god en wils niet ghehinghen
Hi versaghet bi sijnre ghenade
Al wert de coninc des te rade

[Brill nummering]

De raet bleef al uerloren
Als gi hier na wel selt horen
Die coninc sende boden vte
Met brieuen ende met saluut

Jn hollant ende in zelant mede

[Brill nummering]

Heimelike in elke stede
Als hem sijn raet hadde geleert
De boetscap wert also verkeert
So wien dat hi sende brieue
Hadden ten graue meerre lieue

[Brill nummering]

Dan ten coninc ende voeren te hant
Ende gauese de graue inde hant
Ende dit quam also vort
Dat de graue heuet ghehort
Dat de coninc porren sal

[Brill nummering]

Van coelne heuet hijs gheual
Ende neder comen in corten daghen
Tote sinen huse te nymaghen
Ende hi heuet den graue ghegeuen
Gheleide ende dat bescreuen

[Brill nummering]

Ende enen besceiden dach gheset
Dat hire mach comen dies te bet
Binden gheleide vrilike
De graue pensede des ghelike
Dat hi sijn gheleide soude

[Brill nummering]

Voer hem bringhen also houde
Bat hi vriende ende man
Die hem wilde dienen dan [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de aanzet van een e]
Sijn si arm of te rike
Hi wils hem danken ewelike

[Brill nummering]

Van hollant de edele liede
Quamen daer met groten diede
Porters ende ghemente mede
Van alden lande quamen ter stede
Al daerse de graue onboet

[Brill nummering]

Ende hadde een heer also groot
Als noyt gheleet was uten lande
Si voer wech alsonder scande
Sint laurens auonde te gorinkem
Als hi daer quam doe dochte hem

[Brill nummering]

Dattie vresen niet goet daer waren
Ende hietse te woudrichem varen

Sander daechs wel bitide
Ghinc te zeile de graue was blide
Ende voer bi nimeghen anbonswerde

[Brill nummering]

Et met hem an sine verde
Al sijn here op enen dach
Als de coninc dat ghesach
Datte graue quam so starc
Ne hadde hi niet om dusent marc

[Brill nummering]

Binnen nimaghen ghebleuen
De hem den raet hadde ghegeuen
Wiste hijs doe wel clenen danc
Hi sat op eer iet lanc
Ende voer op cranenborch de veste

[Brill nummering]

Dat dochte de graue van cleue tbeste
Dat hi daer wel seker ware
Den graue van hollant quam de mare
Eer hi quam daer hi logierde
Op den auont men visierde

[Brill nummering]

Wat men best hier toe dade
De bisscop van coelne wert te rade
Dat [t verbeterd uit n door het rechterbeen daarvan te expungeren] hi den graue quam te spreken
Ende pijnde hem of hi ghewreken
Die sticken mochte ende te goede bringen

[Brill nummering]

Ende ghinc hem so verre onderminghen
Datmen makede enen vrede
Ende een bestant al daer ter stede
Tusschen den coninc enten graue
Doe trac weder al hier aue

[Brill nummering]

De graue tsinen lande neder
Entie coninc soude keren weder
Onder weghen quam hem niemare
Dat dat zeusche here ware
De lecke opwaert gheuaren

[Brill nummering]

Met hondert scepe teenre scaren
Dat was op onser vrouwen dach
Te haluen oest als men mach
Ghedinken dat het achter bleef
Als ment iaer ons heren screef

[Brill nummering]

Dusent ende dre hondert mede
Dat ghemaect was dese vrede
Vp den derden dach daer naer
Quamen de zeelanders openbaer
Als ic hoerde ghewaghen das

[Brill nummering]

Toten coninc daer hi was
Het es ghevreet sprac de coninc
Ghi moghet varen op de dinc
Weder thuus vwer veerde
De coninc sat op sinen peerde

[Brill nummering]

Ende reet te lande al dat hi mochte
Jc wane dat hi lettel dochte
Vp haer pleit meer voert an
Also als ic ghemerken can
Nv hadde de graue aldus ghescreuen

[Brill nummering]

An sinen sone de was bleuen
Jn middelborch [de eerste d verbeterd uit een bovenschacht] in sine stede
Ende an witten sinen neue mede
De was bleuen in sirixe
Ende screef aldus ande twe

[Brill nummering]

Eist dat onse viande tiden
Vten lande ende si riden
Sempelike haerre strate
So suldise met ghemake laten
Maer varen si met heer cracht

[Brill nummering]

So trect toe met alre cracht
Ende verbout sonder sparen
De ghene de met hem varen
Dit heten wi ende biddens mede
Onsen vreenden in elke stede

[Brill nummering]

Alse hi hem dat onboet
Si vermanden clene ende groot
Ende daden sijn ghebot doe wale
De graue voer ten seluen male
Te dordrecht in sine poort

[Brill nummering]

Alse dat volc dat heeft ghehort
Dat de zelanders doe sijn lededen
Achten si clene doe des vreden

Ende riepen vut den graue doe
Edele heren vare wi toe

[Brill nummering]

Laet ons de diepe nv beligghen
Ende hem dat keren weder segghen
Laet ons wreken onse maghe
Dat hem rouwet alle daghe
Dat si comen sijn intlant

[Brill nummering]

De graue beriet hem alte hant
Ende ginc hier op merken
Ende leide volc op der lecken
Ende op de merwende ander liede [ed mogelijk verbeterd uit iets anders]
Vp dauonture oft ghesciede

[Brill nummering]

Dat si tenen watre quamen
Dat hem sgrauen lude benamen
Die graue lach op de merwede
Jn enen scepe teenre stede
Doe quam op een auond spade

[Brill nummering]

Een bode de seide here watte rade
V ombiet alsonder sparen
Jan van arkele dat comen gheuaren
Vwe viande nevens den wale
De graue verhoerde dese tale

[Brill nummering]

Ende vraghede comen si dese side vut
Ja here sprac hi ouer luut
De bode doe men sachse heden
Dat si vele waren leden
Laetter dan te vespertijde [d verbeterd uit t]

[Brill nummering]

De graue sprac nv wese wi blide
Ende sende ter veert opdat heer
Dat opder lecken lach ter were
Ende in dordrecht tsinen vrienden
De hem trouweliken dienden

[Brill nummering]

Si quamen al op de wachte
De zelanders sliepen inder nachte
Te boemel van dordrecht .vj. milen
De graue lachter seluer wilen
Op den watre ende sal sijn here

[Brill nummering]

Ende hadde hem recht gheset ter were

Smargens als hem slapens luste
Doe voer elc in sine ruste
De grote scepe bleuen daer
Op de noene recht daer naer

[Brill nummering]

Quam een bode ende brochte maer
Dat dat heer leden waer
Werkendamme ende waren comen
Jn sinen lande te haren onvromen
Sal dat sijn al sonder waen

[Brill nummering]

Vaste gaet de clocke slaen
Sprac de graue sonder sparen
Laet op onse viande varen
DOe wort daer een groot ghelut
Het trac al weder wt

[Brill nummering]

Dat daer was clene ende groot
Menich scip ende menich boot
Voeren vter porten doe
Al goet volc sette toe
Met ghenende alte gader

[Brill nummering]

Als of hi hare alre vader
Hadde versleghene de daer quamen
De achter bleef mochte hem scamen
De wint wayde welte matien [ti verbeterd uit k]
Daer liepen lude vp der straten

[Brill nummering]

Ende op den dike herde vele
Daer mochtemenc verbeterd uit lange s horen menighe kele
Roepen nv toe hurre voere
Dat volc wert al in roere
Ende al comen vp de vaert

[Brill nummering]

Doe quam een bode der waert
Daer seide de al openbare
Dat dat heer ghekeert ware
Ende waer leden te woudrichem
Oec seide hi ende vermat hem

[Brill nummering]

Dat si te huesden varen souden
Ende ouer tlant ganghen wouden
So si eerst mochten hare straten
Ende haer scepe te huesden laten

Dus gheuielt alse hi sprac

[Brill nummering]

Entie graue weder trac
Binnen dordrecht ende sine liede
Hier binnen so ghesciede
Dat dat heer van zelant quam
Voer scoen houen ende dat vernam

[Brill nummering]

Her niclaes de der was here
Ende woudse sterken in allen kere
De porters de vernamen dat
Ende vielen staphans vp der stat
Ter weren ende lietse niet in comen

[Brill nummering]

Had her niclas moghen vromen
Dusent marc van goude root
Hine hadde niet in deser noot
Moghen spreken vor de poort
Want si bleuen rechte voert

[Brill nummering]

Ligghende voer deen castele
Ende de zelanders te haren dele
Mosten varen hare verde
Wat mense daer ter porten werde
DVs voeren si als men seget

[Brill nummering]

De graue dede als men pleget
Doe hijt ghevreiste sette hi toe
Ende sende der porten helpe doe
Een deel vresen sende hi daer
Of der porten ware te swaer

[Brill nummering]

Dat hire niet soude sceiden af
So dat het niclaes op gaf
Dat hus behouden lijf ende lede
Hi ende sine mede
Men ontfinghen doe opt gone

[Brill nummering]

Ende niclause sinen zone
Ende alle de met hem waren
Voerdemen gheuangen sonder sparen
Te niwer borch in de veste
Nv dochte den graue wesen dbeste

[Brill nummering]

Dat hi voer metter vaert
Met sinen volke te zelant waert

Tote sinen neue ende sinen zone
Doe quam hem te voren tgone
Dat ian sijn sone had an ghestreden

[Brill nummering]

Dat huys met ghenendicheden
Te middelborch dat bersdorp hiet
Ende hi daer bouen niet en liet [l verbeterd uit een korte stok]
Enen man te liue bliuen
Hine deden te hant ontliuen

[Brill nummering]

Ende was ghedaen al walchren doer
Hem dorste niemant standen vore
Al dat volc ginc in hant
Ende was ghetrect in beuelant
Ende dede aldaer dat hi woude

[Brill nummering]

Ende alstie graue varen zoude
Ende rect trecte daer waert
Quam hem boetscap op de vaert
Hoe de viande comen waren
Wel .v. hondert teenre scaren

[Brill nummering]

Ouer van berghen anden zoem
Hier toe nam mijn ioncheer goem
Sprac de bode met corter tale
De doe was te reimers wale
Ende ginc der tegen openbaer

[Brill nummering]

Ende leedde ene scone scare
Entie andre weken voren
Teersten dat si dat verhoren
Alstie gene de hadden vaer
Scieden si hem harentaer

[Brill nummering]

Theerscap ginc te biselinghe
Dat hem ontsach van desen dinge
Ende mosten varen vten lande
Met cleenre baet met groter scande
DIe graue heuet oec ver hoert

[Brill nummering]

Hoe zirixe sijn lieue poert
Niet en woude stille sitten
Si waren wt met. jonchere witten
De wel groeghen ouer een
Als den zwemer doe wel sceen

[Brill nummering]

Entie binden huse waren
Si traken wt met haren scaren
Ende dwonghen doe an hem al scouden
Dat si node laten souden
Sgrauen behoef heers liefs heren

[Brill nummering]

Si dedent toe met groten eren
De graue hadde dit al uernomen
Ende is voert in zeelant comen
Ende woude den zone varen sien
Die voert voer recht mettien

[Brill nummering]

Als een de sparen niet en woude
Hi seide dat hi also houde
Woude besien dat huys van troyen
Wien dats oec mochte vernoyen
Hi verstont al openbaer

[Brill nummering]

Dat her florens noch der waer
Ende der viande een groot ghetal
Waren daer bina al
Alsi vernamen dat ian daer quam
Worden si op hem seluen gram

[Brill nummering]

Ende seiden sine dorstens beiden niet
Het es een duuel wat men siet
Dat hine spaert niet en twint
Wat dat hi met crachte wint
Of iegens hem wil setten

[Brill nummering]

Trouwen hier en doet geen letten
Nv laet ons te scepe gaen
Si lieten thuys al idel staen
Doe si ianne naken saghen
Nv so moghe di mi vraghen

[Brill nummering]

Hoe hi dus sere was tontsien
Jc seg v dat hi hadde dien
Bi hem te rade de dat dorste
Wel raden dat hi sonder vorste
Rechte ouer dien de [d verbeterd uit t] met houerden

[Brill nummering]

Geerne sinen vader weerden
Vten lande hadden sijs machte
Ende hi met alle sijnre crachte

Sinen vrienden stont in staden
Dit liet hi hem wel gheraden

[Brill nummering]

Ende dede oec dat met ghenende
Want hi den vader so ghedaen kende
Dat hijs niet en hadde ghedaen
Al hadde hi sine viande gheuaen [lezing van de u onzeker; hier een d via expunctie verbeterd tot iets anders]
Dat hise quite hadde ghelaten

[Brill nummering]

Had si hem iet willen maten
Hoe valch dat hise te uoren vant
Mer ian welken hi gheprant
Daer recht hi ouer sonder ghenaden
Ende wouder niet meer ouer sijn ver laden

[Brill nummering]

Met haer verradenesse de si dreuen
Ende hebben hem enen name ghegeuen
Niet de goede maer de quade
Ende hieten. jan sonder ghenade
Al is ons exemple bleuen

[Brill nummering]

Van onsen here de ons ghegeuen
Heuet exempel van ghenaden
Ende van oetmoeden ic dorste wel raden
Dat een here gherechtich ware
Beide stille ende openbare

[Brill nummering]

Ende rechte ende wese een deel wreet
Den ghenen diene hebben leet
Ende herde gerne souden scaden
Mochten si ende quaemt hem in staden
Jc der wel seggen openbare

[Brill nummering]

Dat een lants here niet en ware
Gherecht here de niet en recht
Ouer here ende ouer knecht
Die hem altoes setten in dien
Dat sine niet wilden ontsien

[Brill nummering]

Sine willen hare wille doen
Trouwen soude dit sermoen
Nv doen enich predicare
Jc wane datter ghene en ware
Hine soude mi volghen deser tale

[Brill nummering]

Want ic wil proeuen wale

Dat elc here de liede berecht
Es hi here ofte knecht
Es hi hertoghe ofte graue
Es hi coninc de der aue

[Brill nummering]

Hebben wil dat hi begeert
Na dien dat elc is weert
Hi moet elken te rechte houden
Sal hi bliuen onbescouden
Nv gheuallet wel desen

[Brill nummering]

Dat hi ontfarmich wil wesen
Sine arme lude roepen dan
Lieue here dese man
Neemt ons tonse doet ons recht
Hoe mach ic gheproeuen echt

[Brill nummering]

Hine moet rechten sonder ghenade
Alwaert dat mens hem niet en bade [ba verbeterd uit m]
Als hi sine liede hoert claghen
Al [l verbeterd uit de eerste haal van een v of w] woude hi selue dat verdraghen
Dat men sloech of stake

[Brill nummering]

Of bi sinen baerde trake
Jn oetmoeden om onsen here
Hine mochte laten nemmermere
Hine moete sine lude te recht houden
Sal hijs bliuen onbescouden

[Brill nummering]

Dan mach niet zijn sonder gherechte
Sijn si heren ofte knechte
Die ieghen den here altoes hem setten
Ende achter steken ende letten
Dat sijn de ghene van wien si claghen

[Brill nummering]

Beide bi nachte ende bi daghe
Want so wie sinen here ontsiet
Ouer hem sone claghet men niet
Mer de sinen here hout vor cleine
Dats de ghene dien ic mene

[Brill nummering]

De sinen here weder staet
Dade here minen raet
Hi soude doen als god doet
Die altoes settet sinen moet

Den houerdighen te weder stane

[Brill nummering]

Want de houerde brinct hem ane
Dat hi hem ver heffen moet
Ende den oetmoedighen doet hi goet
Dat hi hem gheuet sine gracien
Jn oetmoeden in tribulacien

[Brill nummering]

Dus moet een gherechtich wesen
Den armen ghelijc den riken indesen
Alnoeme ic de arme ic mene de ghenen
De altoes sijn ghewoene
Te doene dat haer here wille

[Brill nummering]

Jn goede altoes lude ende stille
Wil hi buten weghe iet
Dat somme wile oec ghesciet
Want hi es een mensche als wi sijn
So donct mi wesen de beste fijn

[Brill nummering]

Dat hi hem dat weder sta
Jn oetmoeden ende ga
Hem so na dat hi can
Met redenen hem gheweren dan
Dat is dat ic nieten weet

[Brill nummering]

Een here en moet wien lief of leet
Rechten sal hi ghepriset wesen
Of hi verliest al in desen
Lant erue ende liede
Al gheuielt oec dat ghesciede

[Brill nummering]

Dat hijt behout bi die quade
Dat es hem te mere scade
Hi moet altoes bedwongend verbeterd uit een bovenschacht sijn
Dat nemet gherne quaden fijn
Dus pensede de ionghe man

[Brill nummering]

Ende vinc de saken scerper an
Ende dede dat men hem riet
Dat ne woude hi laten niet
Hi voer voert inden lande
Tghemene [g verbeterd uit h] volc boet de hande

[Brill nummering]

Die den vianden behoerden toe
Jonchere ian ontfincse doe

Ende dede de borch wel besetten
Doene woude hi daer niet langer letten
Ende keerde weder vten lande

[Brill nummering]

Dat mochte [m verbeterd uit hi] hi doen al sonder scande
Ende voer tarnemuden waert
De graue quam andie vaert
Anden zoene ende keerde
Met hem ende dankeden ende eerde

[Brill nummering]

Sinen lieden al ghemene
Arm ende rijc groot ende clene
Ende gaf hem oerlof thuys te varen
De dat deden sonder sparen
Ende hi bleef ligghende vort

[Brill nummering]

Te middelborch inde port
Ene wile ende sijn sone
Doe quam hem te voren tgone
Dat hi in henegouwen varen soude
Hi voer wech ende also houde

[Brill nummering]

Bleef ioncheer ian in zeelant
Om te berechten svader lant
Dit gheduerde als ic ver nam
Tote de vader weder quam
Doe voer heer ian te henegouwen waert

[Brill nummering]

Aldus deelden si de vaert
Want elc lant moet hebben here
Sallet bliuen in sijn ere
Jn zeelant bleef de graue doe
Ende sine vianden setten toe

[Brill nummering]

Ende gaderden dat si gaderen mochten
Hoert wes si hem bedochten
Si wouden zoeken suutbeuelant
Dat hem so wel ginc in hant
Want si bewesten. yerseke vonden

[Brill nummering]

Sloech an hem ten zeluen stonden
Ter [voor de e een geradeerde letter, vermoedelijk een T] goeds was een begijn
Van enen huse daer doe in
Bouden was kerninx sone
De hem pijnde te houden tgone

[Brill nummering]

Metten knapen de met hem waren
Jegen de verdreuene scaren
Si quamen nachts bider mane
Jn den lande ende streden ane
Thuys der bouen inne was

[Brill nummering]

Den graue quam de mare das
Te sirixe in de poort
Alse hi dit heuet ghehoort
Sende hi tallen porten vut
Brieue ende onboot saluut

[Brill nummering]

Ende bat manne ende vrienden
Dat si teser noet hem dienden
Hi souds hem danken al sijn leuen
Die lieden wouden niet begheuen
Ende quamen al ghemene

[Brill nummering]

Tote hem ghewapent groot ende clene
Te kaets voer de graue doe
Ende sinen vianden setten toe
Jnden lande dat si waren
Ende deelden hem in tween scaren

[Brill nummering]

Die ene streech oest dander west
Om tfolc dus te dwinghen best
Ende dat heerscap van remerswale
Gaderden ten seluen male
Also tonsettene boudine

[Brill nummering]

Of wilder om doghen pine
Doe quam hem boetscap herde sciere
Bi gode de viande comen hiere
Edele heren siet voer v nv
Sgrauen viande comen tot v

[Brill nummering]

Willecome spraken site hant
Hier es so menich coene seriant
Jeghen hem sulle wi gaen
Ende vromeliken weder staen
Dat hem rouwen sal de vaert

[Brill nummering]

Doe ginghen si onghe spaert
Ende wapenden hem ten zeluen male
Ende streken voer remmerswale

Rechte voert te vornoud ee
Dandre quamen bi duuene

[Brill nummering]

Si scaerden hem seluen voren
Vp den tijt als wi horen
Ende haer vrient an hem vaste
Van poert vliet de goede gaste
Waren binnen dike ghescaert

[Brill nummering]

De mede waren ande vaert
Ende buten dike ande side
De vander tollen dies si blide
Seder waren alst wel sceen
Van hem allen wasser gheen

[Brill nummering]

Hine woude steruen eer hi vlo
Dus worden si te rade doe
Doe si ghinghen op de lode
Daer so wouden sceiden node
Ende daer nemen de auonture

[Brill nummering]

De hem gode gaue op die vre
Quam dandre toe ghegaen
Daer vielen si te zamen zaen
Ende vochten der wel scerpeliken
Dene pertie moste wiken

[Brill nummering]

Sgrauen pertie had zulc gheual
Dat si dandre ver wonnen al
Ende sloegher ende vingher vele
Aldaer ter lode inden nijt spele
Den graue quam hier of niemare

[Brill nummering]

Dat aldaer gheuochten ware
Ende sine vriende behilden tfelt
Dandre verdreuene met ghewelt
Des de graue dancte gode
Ende dankes oec den zeluen bode

[Brill nummering]

Die de boetscap hadde ghebrocht
Doe wert de graue also bedocht
Dat hi des ander daghes woude
Daer varen also houde
Pensde bouden mocht hi ontgaen

[Brill nummering]

Want men dede hem verstaen

Dat sijn broeder hadde verloren
Ende ontsach hem mere toren
Ende quam te caets doe hi vernam
Dat was verwonnen wort hi gram

[Brill nummering]

Dat hi danen was ontfaren
Dit was in ons heren iaren
Als te voren bescreuen es
Op den iaers dach sijt ghewes
DEs ander daechs aldaer naer

[Brill nummering]

Woer de graue weet ic vor waer
Met sinen luden te reimerswale
Ende soude ten seluen male
Sine viande sien onder dogen
Ende woude niet ghedoghen

[Brill nummering]

Dat sine viande bleuen int lant
Hi voer daer ende alte hant
Quam hem daer de boetscap
Dat si hadden gherumet scap
Met rouwen ende met groten scanden

[Brill nummering]

Waren si gheuaren vten lande
Des de graue was wel blide
Ende alle de van sijnre side
Danctens groetlike onsen here
Entie graue pijnde hem sere

[Brill nummering]

Te dankene groetlike sinen lieden
De hem holpen ende rieden
Wat mach ic hier of seggen meer
Men voerde de gheuangen sirixe
Daer si laghen ene stonde

[Brill nummering]

Doe men dat toe bringhen conde
Voerdemense wit vorwaer
Jn henegouwen alder naer
Doer vlaendren als ic hebbe verstaen
Want het was also vergaen

[Brill nummering]

Dat her gye van vlaendren lant
Was ghegaen in sconinx hant
Gheuanghen alset wel sceen
Hen was man doe en geen

Jn al vlaendren diet hem weerde

[Brill nummering]

Dus wast dat hem niement deerde
De graue hadde sijn lant beset
Ende hopede te rusten bet
Dan hi daer te voren dede
Hi ende alle de sine mede

[Brill nummering]

Waren te rusten meer dan te voren
Doet somer was moghedi horen
Beual hi sinen broeder tlant
Ende voerde in henegouwen te hant
Willem sijn sone bleef metten ome

[Brill nummering]

De sijns nam goeden gome
IN [lombarde I ter hoogte van vijf regels] middelborch was her gye
Van henegouwen gheloues mie
Doe men seide al openbare
Dattie bisscop willem ware

[Brill nummering]

Comen met enen groten here
Ende waenden winnen sonder were
De lande van aemstelle ende van woerden
De heren gyen toe behoerden
Ende hollant waende hi dor varen

[Brill nummering]

Ende ver herent met sinen scaren
Want hi vorwaer hadde vernomen
Dattie graue niet en mochte comen
Vten lande ter seluer stonden
Ende dat her gye oec niet en conde

[Brill nummering]

Vut zeelant comen also sciere
Hi voer toe alsonder viere
Den enen dach den anderen na
Ende bernde als ic versta
Sgrauen vriende om tent de stat

[Brill nummering]

Dat dede hi om dat
Dat hise an hem dwinghen woude
Men vreischet in hollant also houde
Voer de meente vut elker stede
Porters ende lant volc mede

[Brill nummering]

Beide edel ende ghemene diede
Daer mochtemen ghewillighe liede

Toe sien gaen met herten groot
Alse de niet gauen om de doot
De blode waren ende versaghet

[Brill nummering]

Si vloen of mense hadde gheiaget
Eer si yement sagen comen
Daer mochtemen doe den vromen
Sien be iaghen prijs ende ere
Want si weerden hem so sere

[Brill nummering]

Daer mense aen street met nide
Ende sine hadden an. an haer side
Niet enen man teghen zesse
Dat was ene sware lesse
Des ic herde seker ben

[Brill nummering]

De bisscop hi quam op hem
Tors ente voet met menighen man
Ghelijc of hi vut enen damme
Waren comen onuersien
Ende reden hem ane doe mettien

[Brill nummering]

Ende bringhense an beden siden
Doe mosten si vrieselike striden
ALs de hollanders dat versien
Dat si niet en moghen ontflien
Al hadden si der vlucht begeert

[Brill nummering]

Het es an elke side gheweert
Mosten si hem weren doer de noot
Of si mosten bliuen doot
Doe ghinghen si hem weren strange
Ende vochten also langhe

[Brill nummering]

Beide met stauen ende met swerden
Dat hem de hollanders mede werden
Dat si verloren van haren lieden
Een deel eer dat si verscieden
Wie so quam onder de staue

[Brill nummering]

De moste emmer vallen aue
Si weerden hem het moste wesen
Doe gheuielt also in desen
Dattie bisscop wert gheraket
Ant hoeft ende so mesmaket

[Brill nummering]

Dat hi vallen moeste op derde
Wast lief wast leet van sinen peerde
Ende bleef daer doot in corter vre
Dus gheuel sine auonture
Doe hadden dandre sliues vrucht

[Brill nummering]

Ende pensden om de vlucht
Beide tors ente voete
Daer hadde lettel yement moete
Dat hi des anders beiden woude
De hollanders ginghen also houde

[Brill nummering]

Rechte voert tote inde stat
Dat deden si omme dat
Dat si vasten ende wouden eten
Ende een deel haers leets vergheten
De borghers [rs verbeterd uit n] deden hem vele eren

[Brill nummering]

Dit gheuiel int iaer ons heren
M. ccc. ende ene mede
Buten vtrecht teenre stede
Die men heet de hoghe woert
Dattie bisscop dus was ghevoert

[Brill nummering]

Ende was op sente meertijns dach
Jn den zomer als hi ghelach
Hadde hi de stat te vriende ghehouden
De hi verwrocht bi sinen scouden
Ende tgraefscap onghemoeyt ghelaten

[Brill nummering]

Hi hadde wel tsinen baten
Sijn lijf behouden ende sijn lant
Wel ghehadt tot sinre hant
Des en noeghede hem niet
Daer om eist aldus ghesciet

[Brill nummering]

TE siryxe [y verbeterd uit een rechte stok] quam de niemare
Dat al daer ghevochten ware
Entie bisscop waer bleuen doet
Her gye staphans onboet
Sinen neve ende der poert

[Brill nummering]

Van middelborch wat gi ghehoert
Heuet ende es voert gheuaren
Om de lande te verwaren

Ende om in vreden te setten tlant
Jc waen men noyt lesende vant

[Brill nummering]

Ende niewer oec ghescreuen siet
Dat een arm ghemene diet
Sulke daet ye [y verbeterd uit een rechte stok] ghedede
Als daer gheuiel ter seluer stede
Sonder here ende sonder houet

[Brill nummering]

Hoe mocht mens hebben ghelouet
Eert ghesciede ende ment sach
Jc seg v dat mer of mach
Spreken ouer .M. iaer
Van der trouwen als hier naer

[Brill nummering]

De si togheden haren here
Bi gode het es te prisene mere
Dat een man doet sine trouwe
Sinen here of sijnre vrouwen
Bi vrien wille sijt seker des

[Brill nummering]

Daer hi selue niet en es
Dan tsijnre ieghen wordichede
Ende oec bi ghebode mede
Si liepen toe al onghebeden
Ende begherden gheens vreden

[Brill nummering]

Ende vochten bi haers selues sinne
Om haers heren gherechte minne
De vten lande was herde werre
Hier omme worden si dus erre
Dat si liepen alte stride

[Brill nummering]

Oec mochtemen sien ten seluen tiden
De blode vlien haerre veerde
Bede te voet ende te peerde
De scamele treckeden rechte voert
Men heeft dicke wel ghehoert

[Brill nummering]

Een scamel man soude node vlien
Daer ment horen mocht ende sien
Hi soude wanen ouer waer
Dat ment hem al openbare
Mochte verwiten alst also quame

[Brill nummering]

Daer hijs hebben mochte scame

De ontscamele en achtens niet
Wat men hoert of wat men siet
Hine scamets hem niet des sijt ghewesvanwege ruimtegebrek boven de laatste e het afkortingsteken 9 (hier wel voor s)
Trechke hem an dies scoudich es

[Brill nummering]

Mallic kent hem zeluen wale
Nv keric weder ter eerster tale
NV eist hier aldus vergaen
Alst de graue heeft verstaen
Jn [hier een doorgestreepte g] henegouwen daer hi was

[Brill nummering]

Dancti onsen here das
Ende pensede also houde
Dat hi in hollant varen soude
Ende setter an sijn ghedochte
Ende quammer in als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Als hi comen was int lant
Sette hi doe alte hant
Ende sprac an sine vriende
Ende bat elken dat hi hem diende
Dien vrient waer teser noet

[Brill nummering]

Hi deder om bede groet
Om sinen broeder te kiesene recht
Te sijn bisscop van vtrecht
Het gheuiel als hi begherde
Datten lettel yement werde

[Brill nummering]

Dus was her ghye bisscop ghecoren
Ende beset al sonder toren
Dat bisscopdoem weet men wale
Wat holpe hier of langhe tale
Als dese twee broedere hadden beide

[Brill nummering]

Dese twe lande in haer gheleide
Stont mallic andren doe in scaden
Bede met rade ende met daden
Dus mochten si te bet gheduren
Welc van hem tween mochte ghebueren

[Brill nummering]

Dat hi woude varen siere straten
De mochte doe den anderen laten
Jn den lande in sijnre steden
Diet al hilden in goeden vreden

Dus gheuielt so dattie gracie

[Brill nummering]

Weder achter waert trac aue
Ende voer te henegouwen waert
Jan sijn sone bleef ande vaert
Jn hollant ende berechte dat
De bisscop bleef inde stat

[Brill nummering]

Ende willem bleef in zeelant
Daer na gheuiel alte hant
Dat ian wech voer daer naer
Jn henegouwen weet vor waer
NV hoert hoet hier na verginc

[Brill nummering]

Jn den zomer quam de coninc
Van vrancrike in vlaendren lant
Ende het ginc hem al in hant
Bede lant ende steden
Ende waren doe in groten vreden

[Brill nummering]

Dat on langhe moeste staen
Doet also verre was vergaen
Dattie coninc voer te lande
Roerde daer ene niwe scande
Also als men heuet ghehoert

[Brill nummering]

Datte brugghe in de poert
De [tussen D en e een brede spatie, vanwege een beschadiging van het perkament] ghemeente wort onbonden
Ende enen niwen coninc vonden
Ende sloeghen sconinx luden vut
Ende iaghetse stille ende ouer luut

[Brill nummering]

De kindre van vlaendren quamen in
Ende pensden om haer ghewijn
Des de ghemeente was wel blide
Ende ontfinghen ten seluen tiden
Van haren geesten laet ic staen

[Brill nummering]

Daer om heb ics niet ane vaen
Te telne wat hem daer na gheuel
Wat si daden weet men wel
Dus wort vlaendren al in roere
Ende kerden [hier an doorgestreept] hem an haer voere

[Brill nummering]

Dat si ouer een droeghen
Ende vele volx versloeghen

Te cortrike als men heeft ghehoert
Recht al vast bider poort
Daer bleef menich edel man

[Brill nummering]

Van henegouwen mijn her ian
Bleef daer doot ten seluen tiden
Dies de graue wort onblide
Alst rech was doe hi wiste tgone
Want het was sijn outste zone

[Brill nummering]

Tflaemsche heer wort al in roeren
Hen hoerde noit man sulke voeren
Sine rusten noch en laghen
Diet verloos moste men claghen
Si sloeghen dicke wile artoys

[Brill nummering]

Daer si vonden sommighen fransoys
Dies si zom wile [w verbeterd uit iets anders] scade ontfinghen
So verre voeren dese dinghen
Dattie van vlaendren hier een brede spatie vanwege een gerepareede scheur in het perkament setten toe
Ende voeren in henegouwen doe

[Brill nummering]

Voer lesmes dien casteel
Ende braken dien al gheheel
Die graue die des hadde rouwe
Was doe ter wilen in genegouwen
Ende screef an willem sinen sone

[Brill nummering]

Ende clagheden sinen vreenden tgone
Bede met boden ende met brieuen
Ende bat hem allen doer sine lieue
Of sine inin boven de regel toegevoegd eren wilden houden
Dat si op vlaendren varen souden

[Brill nummering]

Sonder merren met alre cracht
Scaden bi daghe ende bi nachte
IOnchere [lombarde I ter hoogte van drie regels] willem ginc te rade
Wat hi hier toe best dade
Men riet hem doe al openbare

[Brill nummering]

Dat hem geen dinc beter en ware
Dan hi gaderde aldat hi mochte
Ende hi vlaendren besochte [b verbeterd uit m]
Hi dede als men hem riet
Die liede wouden laten niet

[Brill nummering]

Sine quamen tote hem al ghemene
Die van zelant groot ende clene
Ende voer met enen sconen here
Van arne muden ouer dat mere
Tote in vlaendren met sconen scaren

[Brill nummering]

Als si binnen den vloere waren
Mochtemen sien vele maste
Daer quamen doe de zeusche gaste
Jeghen stroem ende ieghen wint
Jonchere willem dat ionghe kint

[Brill nummering]

Voer al mede ter hoefsteden an
Daer ontscepede menich man
Daer si qualike mochten ontflien
De blode dorstent cume zien
Dattie coene wouden striden

[Brill nummering]

Die vlaminghe quamen ten seluen tiden
Jegen hem met groten ghere
Ende worpen hem aldaer ter were
Jheghen dat stoute zeusche diet
Meer hen en diede al gader niet

[Brill nummering]

Al waren si stout in haren lande
Ouer hem so ginc de scande
Si verloren daer den strijt
Men gheboet ter zeluer tijt
Dat men de scepe voeren soude

[Brill nummering]

Weder te noerde ende also houde
Dede men daer dat men gheboot
Ende aldat heer cleen ende groot
Streken door tlant alte male
Dat deetsi om dat weet ic wale

[Brill nummering]

Dat si seker wouden gaen
Te scepe als ic hebbe verstaen
Het gheuiel als si achten
Ende quam recht inder nachten
Weder tarnemuden binnen

[Brill nummering]

Sere blide in haren sinnen
Dit gheuiel al ouer waer
Als men screef ons heren iaer

Dusent driehondert ende twee
Sdonres daghes mijn no mee

[Brill nummering]

Voer palmedaghe inde goede tijt
Als men orloghe noch strijt
Niet beginnen soude te rechte
Diet liden mochten sonder vechten
UVillemover een geradeerde majuskel W de lombarde U geschreven met rechts daarvan, ook in rode inkt, een kleine kapitaal V de was herde blide

[Brill nummering]

Ende alle de van sijnre side
Waren blide ende seer verhoghet
Jc seg v dat ghi merken moghet
Dat eertsche bliscap mach niet duren
Si uerkeert te so menighen vren

[Brill nummering]

Dauenture es onghestade
De leuen wil biminen rade
Hine sal hem verheffen niet
Al est dat [d verbeterd uit een bovenschacht] hem ghelucke sciet
Want tongheual hoert so [so verbeterd uit n] nauwe

[Brill nummering]

Hoer mensche ende dit woert kauwe
Al moghestu bat dan dijn ghenoot
Ontsaghestu el niet dan de doet
Du souts di daer omme ghematen
Ende dinen euen kersten laten

[Brill nummering]

On verduwet al bestu bouen
Men sout prisen ende louen
Daer men vreischeit in elken lande
Heuestu ghedaen grote [hier een g gevolgd door een rechte stok, doorgestreept] scande
Dinen viant verhef di niet

[Brill nummering]

So mijslijc [m verbeterd uit ni (het accent van de volgende i staat boven het laatste been van de m)] es dat ghesciet
Ende hoe de auonture keert
Job de heuet ons gheleert
Jc salt v segghen wijldijt horen
Alste m[.]ns [door beschadiging van de inkt is de tweede letter onleesbaar en de n onduidelijk] wert gheboren

[Brill nummering]

Van den wive leuet hi onlanghe
Ende doghet menighe droefheit strange
Als enen bloe comt hi vort
Ende eer mens iet weet ende hoert
Wort hi te niete ende te gaet

[Brill nummering]

Dits des armes menschen staet

Ende hi vliet als ene scade
Ende al sijn dinc es onghestade
Ende bliues niet in enen doene
O man hoe bestu so coene

[Brill nummering]

Die dit an dijn seluen proeues
Dune pens om dat du behoeues
Ende lech de houerde onder voet
De di nemmer goet en doet
Al ghesciet di een gheual

[Brill nummering]

Ne maecker of gheen ghescal
Ne wes niet blide mer dancs gode
Ende stant altoes tsinen ghebode
Hi mach di helpen ende niement el
Op hem so mogestu leuen wel

[Brill nummering]

Van hem comen alle saken
Wel hem deet beste can gheraken
Sonder gode nes gheen goet
Noch best noch beter dats mijn moet

[Brill nummering]

Alst aldus was comen
Joncheer willam heuet ghenomen
Raet wat hi best dade
Met sinen lieden men wort te rade

[Brill nummering]

Dat hi hem orlof soude gheuen
Ende danken al sijn leuen
Hi dede al dat men hem riet
Hi gaf hem orlof ende hiet
Dat si souden sijn ghewerre

[Brill nummering]

Waert dat quame also verre
Dat de viande quamen met here
Dat si trecken mochten ter were
Ende weder staen de felle scaren
Si louedent alle deder waren

[Brill nummering]

Ende voeren thuus als men dat hort
Dat ionchere willem bleef indeport
Te middelborch in de veste
Dat dochte sinen rade tbeste
Ende voer aldaer want hi woude

[Brill nummering]

Weten wats ghewerden soude

Doe lach hi tote leden was
Paesschen doe quam nimare das
Datte baliu hem was gaen reiden
Ende sullen een groet heer leiden

[Brill nummering]

Vte vlaendren ende willen comen
Jn zeelant te haren vromen
Alsi deden vp de tijt
Jonchere willem sonder respijt
Omboet int lant harentaer

[Brill nummering]

Dat hem comen was niemaer
Datte baliu met groter crachten
Comen ende dat si achten
Jn zeelant te zoeken haestelike
Ende deden bidden vreendelike

[Brill nummering]

Alden lieden vanden lande
Dat si hem helpen de grote scande
Keren de hem mochte ghescien
Tfolc quam altoe mettien
TOte hem quam menich man

[Brill nummering]

Also als ic ghemerken can
Dat noyt in zeelant was vernomen
Dat so menich man was comen
Ter lantwere als men sach
Daer op sente iorij [na de j een geradeerde letter] dach

[Brill nummering]

Hi ginc met enen sconen here
Te vlissinghe an dat mere
Hi ont moette een heer wel also goet
Dat hem helpen woude ter noet
Dat sach men ten seluen tiden

[Brill nummering]

Die vlaminghe liggende an dander side
Met menighen scepe wel gheret
Dat weder was scone ende heet
Ente wijnt en wayde niet
Het es so vele dat ghesciet

[Brill nummering]

Dat gheen man te rechte zal
Van sinen ghelucke maken ghescal
So sciere keert de auonture
Dat enen man wort te suere

Al dat hi oyt ghesach

[Brill nummering]

Dat heer keerde op deen dach
Ende ghinc tarnemuden waert
Het wort wayende ter vaert
Vten norden redelike
Jc wane god wilde van hemelrike

[Brill nummering]

De vloet ghinghen ende si quamen
Met haren scepen alte samen
Louerende recht in den wijnt
Jc wane noyt eer noch sint
Oyt man gheloueeren sach

[Brill nummering]

So menich scip op enen dach
Jn so nauwen onreyn diepen
Ende so naer te gader liepen
Als de daer ter [lezing van de t niet zeker: verbeterd uit d, of mogelijk d verbeterd uit t] seluer wilen deden
Joncheer willem was ter steden

[Brill nummering]

Met sinen luden op den landen
Dient dochte wesen grote scande
Hine soudse voeren dar si quamen
Ende riep sine liede te samen
Ende bat hem ende gheboet

[Brill nummering]

Dat si ghinghen in scepen groet
Ende ieghens hem soude varen
Alle gader teenre scaren
Het was om niet dat hi bat
Niement woude daer ter stat

[Brill nummering]

Jn de grote scepe gaen
Dus worden si herde zaen
Jnde hauene daer belegen
Tote arnmude in allen weghe
Aldus hadden si haren wille

[Brill nummering]

Ende bleuen liggende al stille
Jn haren scepen deen dach toer
Ende hadden haer gheuoecht ter coer
Tsanderdaghes ginc men te rade
Wat men hier nv best dade

[Brill nummering]

Mallic riet hier toe sijn beste
Men wort te rade doe [d verbeterd uit t] int leste

Dat alle de van remerswale
Ente van cruninghen also wale
Ende de van beuelant teen scaren

[Brill nummering]

Te hant thuus souden varen
Hier toe reden si hem ter spoet
Ende voeren tote de naeste vloet
Vort bi den vianden met ghenende
Om te weren des lands ende

[Brill nummering]

Daer si toe teden hare macht
De vlaminghe bleuen met hare macht
Licghende al stille dien nacht al daer
Des ander daghes wor men ghewaer
Dat si luden vut haren heer

[Brill nummering]

Senden voert toter veer
Nv droech men dus ouer een
Want hem daer dat beste sceen
Datte maerscalc soude gaen
Ter veren ende dat volc bestaen

[Brill nummering]

Des wort men te rade sciere
Doe nam hi onder sine baniere
De duuelanders entie van scouden
De seiden dat si niet en wouden
Hem begheuen toter doet

[Brill nummering]

Hem volghede na teser noet
De goede lude van sirixe
Diet gherne deden wat wildijs mee
Si mochtent doen sonder scande
Daer na de noert side vanden lande

[Brill nummering]

De ghene vanden vijf ambochten
De altoes niet eens dochten
De after hoede hilt de poert
Van middelborch verstaet mi voert
Men begonde dat volc te scaerne

[Brill nummering]

Ende men brucggedde ouer de aerne
Met heren cogghen sonder ghilen
Tfolc ginc ouer ter seluer wilen
Also recht alst was ghescaert
Ende streken ter veren waert

[Brill nummering]

Joncheer willam bleef tarnemuden
Licghende met sinen luden
Ende sach de scaren henen gaen
De hem dochten wel ghedaen
Si ghinghen wech met haesten groet

[Brill nummering]

De vlaminghe saten in haren boet
Ende saghen toe al wat ghesciede
Doe vergaderden sgrauen liede
Bider vere ande viande
Ende ghinghen roeren doe de hande

[Brill nummering]

De waren op den dike bouen
Dat mense te rechte mochte louen
Want si vochten met ghenende
Doe viel of met groter scende
Pouwels blauvoet ente sine

[Brill nummering]

Alst ten onsen was anscine
Daer mosten si vlien doer den noet
Of si mosten bliuen doet
Diet riet worde vermaledijt
Hadden si gheuolghet ter seluer tijt

[Brill nummering]

Alse si te voren hadden bestaen
Dandre waren niet ontgaen
Si waren gheweken metter vaert
Weder te haren scepe waert
Dat heb ic seder wel ghehoert

[Brill nummering]

Van hem diet mi seide voert
DVs confierde dit scone heer
Ende bleuen doet inde weer
Vele luden van sgrauen vrienden
De hem in der noet dienden

[Brill nummering]

Daer ontflo de lopen mochte
Tarnemuden quam tgerochte
Dat men seide al openbare
Dat aldaer ghewonnen waer
Ende sgrauen vrienden hadden ghewonnen

[Brill nummering]

Doe quamen donse toe gheronnen
Ende liepen ouer daer na doe
Ende setten den vlaminghen toe

Met haesten groet ghenendelike
Die daer stonden op den dike

[Brill nummering]

Ghescaert ende haddent ziene
Jheghen enen man wel tiene
Ende deden donse met crachten tonder
Dat sijt bestonden dat [het gebogen haaltje aan de t lijkt onwillekeurig getrokken] was wonder
Dat so onghelike sceen

[Brill nummering]

Si bleuen doet bi dren bi tween
De daer niet ne mochte ontgaen
Dit heuet scamelheit ghedaen
Dese dwanc indeser noet
Daer bleuen sgrauen vrien den doet

[Brill nummering]

Een groet getal indesen stride
Willem moeste ten zeluen tide
Voer de noet vlien inde port
Want tfolc [t verbeterd uit f] vlo rechte vort
Sonder were siere straten

[Brill nummering]

Dus moste hi de were laten
Ende sine vrient de bi hem waren
Quamen in middelborch gheuaren
Ende bleuen daer liggende stille
Doe haddens de viande haren wille

[Brill nummering]

De graue de was onuersien
Beide van spisen ende van dien
Dat hem behoeue tsulker dinc
Jnt ende men te rade ginc
Dat men makede ene sprake

[Brill nummering]

Op sulke coment op zulke zake
Dat men willem soude laten
Ende alle de ghene de mit hem waren
Ende met hem varen wouden
Onghescaedt ende onghescouden

[Brill nummering]

Ende dien gheuen goet gheleide
Den luden ende den goeden beide
Tote men quame sirixe
Enen dach daer na ende niet mee
De porte souden ghisele gheuen

[Brill nummering]

Dat si met her ghyen bleuen

Diemen coes ende diemen gaf
Wat holpe hier vele gheleget af
Willem voer doe siere straten
Ende her ghye woude niet laten

[Brill nummering]

Hine gheleidene houesschelike
Dit was recht inde weke
Na meidaghe ende manendach
Dat het ghye dus ghesach
Van sinen neve sijn gheuoech

[Brill nummering]

Daer menich vlaminc omme loech
Ende menich valch zelander mede
Doe hi quam toter stede
Die men bordendam hiet
Woude her ghye ghedoghen niet

[Brill nummering]

Dat sijn volc iet vorder voere
Misselike of het worde in roere
Ende deedse varen an tander lant
Dat den orde is ghenand
Ende liet de ionchere willam varen

[Brill nummering]

Tote sirixe met sinen scaren
Ende alle de met hem varen wouden
Voeren weech al onbescouden
DVs voer willem in sirixe
Al was siere herten wee

[Brill nummering]

Dat en sceen ghene ommate
Doe hi quam op de strate
Hiet men willecome wesen
Hi bleef rechte voert met desen
Jnde port met sinen vrienden

[Brill nummering]

De hem trouwelike dienden
Ende siere comste blide waren
Na dien dat daer was gheuaren
Rechte voert so bleef hi daer
Ende her ghye quam daer naer

[Brill nummering]

Met sinen luden voerde poert
Ende bleuen ligghende rechte voert
Vorde hauene ene wile
Onderlinghe scoten si pile

Menighen enighen eer si scieden

[Brill nummering]

De vlaminghe hem doe berieden
Ende voeren hare straten doe
De bisscop ghye sette toe
Ende gaderde een here groet
Den neue tontsettene vter noet

[Brill nummering]

Hadde hi dat volc willich vonden
De graue quam ten seluen stonden
Vte henegouwen als hi best mochte
Ende leider aen sijn ghedochte
Den zone tontsettene vter port

[Brill nummering]

Hi bat ende gheboet [g verbeterd uit een rechte stok] rechte vort
Alle sinen ghetrouwen vrienden
Dat si teser noet hem dienden
Ende vergaderde teser noet
Te sciedamme een here groet

[Brill nummering]

Als diet herde gherne begrepe
Ende doer reden grote scepe
Om te vechtene op de viande
Ende te wrekene sine scande
Hier binnen eest also ghesciet

[Brill nummering]

Datte vlaminghe wouden niet
Achter laten haer beghin
Sine wouden meerren haer ghewin
HEr gye was sonder goet
Daer omme sette hi sinen moet

[Brill nummering]

Den zeuschen heren oec dat dochte
Hoe hi den graue verdriuen mochte
Mochten si haren wille beiaghen
Hem ne rochte in wat plaghen
Dattie vlaminghe mochten comen

[Brill nummering]

Vp dat hem quame te voren
Dus trecken si vor sirixe
Ende brochten daer lude mee
Dan si te uoren hadden daer
Jc hoerde segghen wel vor waer

[Brill nummering]

Dat si hem dus ver maten
Jn duuelant dat si saten

Dat si de port winnen souden
Vp dat sise stormen wouden
Sonder verlies met cleenre pine

[Brill nummering]

Alsi sint deden in scine
Want si vermaten hem openbare
Dat niewerna so vaste en ware
Als ment makede ende seide mede
Hen [n verbeterd uit m door het rechterbeen daarvan te expungeren] ware ghene vaste stede

[Brill nummering]

Lessines was vaster vele
Doe mochtemen horen menighe kele
An dat heer ouer al
Ende maken groet ghescal
Nv toe metter vaert

[Brill nummering]

Hamini pieter ende gheraert
Laet ons winnen dit crayen nist
Trouwen wi wanen dat ghijs mist
Dat ghijt so langhe hebt ghehouden
Ghi waercs [lezing van de c is zeker] bleuen ombescouden

[Brill nummering]

Had ghijt te tide vp ghegheuen
Ghi hadt alle behouden tleuen
Nv suldi doen quaden fijn
Mijn her gye hadde v ghesijn
Een groet here hadt ghine ontfaen

[Brill nummering]

Trouwen nv eest al ghedaen
Dit riepen si alle vut enen monde
Ende ginghen op ter zeluer stonde
Biden bakene ande nort side
Daer was menich vlaminghe blide

[Brill nummering]

De voer avonts was wel moede
De porters waren op haer hoede
Ende hilden de porte beloken toe
Ente vlaminghe quamen doe
Daer riep een al openbare

[Brill nummering]

Hannin bi gode du gaets te nare
Du sult lopen in dat net
Jc sal steken int wiket
Te lessines dedic also
Ende hi maecte hem voren doe

[Brill nummering]

Ende dander volgheden indiere ghebare
Of de porte sonder were ware
Ende woudse winnen op de stonde
Also als men ghemerken conde
Quamer vijf dusent ofte meer

[Brill nummering]

Die daden enen corten keer
Alse si bider porten quamen
Vaste ghedronghen wel te samen
Ondede men de porte sonder luut
Ente van binnen liepen vut

[Brill nummering]

Met groter deuust onder de vlaminghe
De wech wort hem alte inghe
Doe si waren comen daer
Want si hadden sulken vaer
Dat si strorms al vergaten

[Brill nummering]

Si mochten wel hem seluen haten
Dat si hem dus hadden vermetenm verbeterd uit r
Oec suldi de waerheit weten
Dat nort waert vter porten sprongen
Die oude lude metten ionghen

[Brill nummering]

Ende liepen oestwaert al omme
Om enen hoec om enen tromme [lezing van de t is zeker]
So datte porters dat vernamen
Dattie liede van norden quamen
Waenden si wel dat vlaminghe waren

[Brill nummering]

Ende volgheden dwars den vlaemschen scaren
Doch worden sijs te lesten vroet
Dat si quamen om haer goet
Ende waren haer vriende
So dat haer spel daer mede siende

[Brill nummering]

Ne hadt nochtan de vaer ghedaen
Der vlaminghen waren min ontgaen
Men hadder vpt lant gheslagen meer
De vlaminghe waren so vten keer
So dat si met groten hopen

[Brill nummering]

Recht toe inden watre lopen
Ghelike of het scape waren
Men sach daer menighe moeder baren

Hem seluen drinken dor de vrese
Daer wort menighe weduwe ende wese

[Brill nummering]

Vor sirixe ter seluer stont
Als den vrienden wel wort cont
Hine was so coene noch so stout
Hine besuerde daer sijn sout
Dat si te voren hadden ontfaen

[Brill nummering]

So lettel blefer daer [r verbeterd uit n door het rechterbeen daarvan te expungeren] ontgaen
Dat sijs ne lien nemmermeer
So vele verdronker in den keer
Sonder de si daer ver sloeghen
Jc wane de vriende lettel loeghen

[Brill nummering]

Ten eersten male dat sijt wisten
Ende si haren vrienden misten
Si verloren met desen lope
Een groet deel van haren hope
Dat si voer hem drinken saghen

[Brill nummering]

Jc waent de porters lettel claghen
Want si haddens haer gheuoech
Daer men den menighen neder sloech
Doe wort te rade in corter vre
Her gye dat hi dauenture

[Brill nummering]

Woude nemen ende varen
Te hollant waert met sinen scaren
Want men dede hem verstaen
Quame hi men zoude hem zaen
Tlant op gheuen of men soude

[Brill nummering]

Sere vechten also houde
Jn sgrauen here als hi daer quame
Dat ne lieten si dor ghene scame
DVs wast bereit seidemen hem
Doe sprac her ghye ende ic bem

[Brill nummering]

Ghereet te vaerne dorstijt mi raden
Ende ghi mi staen wilt instaden
Si seiden iawi diene daer brochten
Jc en weet of sijt alle dochten
Ende hi voer slechts te hollant waert

[Brill nummering]

Des de van sirixe veruaert

Mee waren op de stonde
Also alsmen ghemerken conde
Dan si waren bin deen daghen
Dat so vaste vor hem laghen

[Brill nummering]

Ende si hem daghelix pine daden
Si ontsaghen dat men verraden
Soude den graue ende al sijn heer
Ende al tlant winnen sonder weer
Dat was haer duchten inde port

[Brill nummering]

Ende her ghye die voer voert
Tote dat hi inde widel quam
Alste graue dat uernam
Ontboet hi sijn volc groet ende clene
Dat tot hem quame al ghemene

[Brill nummering]

Dat volc quam vanvan rechts van de regel bijgeschreven en via verwijstekens ingevoegd allen siden
Ente graue began verbliden
Dat hi sijn volc ghewillich vant
Bede porters ende lant
Hier binnen wast so comen

[Brill nummering]

Dat daer ene sprake was ghenomen
Of met iet ghevreden mochte
Jn can gheweten wiet toe brochte
So dater een vrede was ghesproken
De daer na was te broken

[Brill nummering]

Want de ghemeente vanden lande
Riepen wapen der groter scande
De ons hier nv ouer gaet
De heuet ghegheuen desen raet
Dus wort dat volc al ontbonden

[Brill nummering]

So dat men ten seluen stonden
Den volke seide al openbare
Datter gheen vrede en ware
Men woude nemen dauenture
Des ander daghes vp de vre

[Brill nummering]

Liet hem tfolc wel ghenoeghen
Op de nacht ginc men voeghen
Hoe men den luden dede ghenoech
Doe vant men daer alsulc gheuoech

Dat men den volke orlof gaf

[Brill nummering]

Dat sere tornich was hier af
Ente vrede de ginc vort
Also als ic hebbe ghehort
So wast besproken sonder waen
Dat de vrede soude staen

[Brill nummering]

Na tontseggen maenden viere
Aldus wast besproken hiere
Ende beseghelt also wale
Dus wast besceiden ten zeluen male
Datten de graue of her gye

[Brill nummering]

Mochte ontseggen weel dat si
Met openen brieuen ende daer naer
Sende gheduren weet vor waer
Vier maenden al gheheel
Ende her ghy soude voer sijn deel

[Brill nummering]

Al toter masen hebben zeelant
Die graue soude hebben inde hant
Sine porte van sirixe
Ende men soude de porten niet mee
Vesten dan si gheuest waren

[Brill nummering]

Maer si moghen openbare
Haers goets ghebruken waer dat lage
Sonder meynesse ende claghe
Ende de coepmans mochten wanderen
Met ghemake deen onder den anderen

[Brill nummering]

Ende sonder ballinghe alle liede
Mochten wanderen dit ghesciede
Als ic hebbe vernomen twaren
Als men screef ons heren iaren
.M. drehondert ende dre

[Brill nummering]

Jnden soemer seghet men mie
Den dach can ic niet besceden
Bede van verdrinkene ende van vreden
Maer tene was voer ende tander was na
Cortelike als ic versta

[Brill nummering]

Daer an leghet ghene macht
Op dat wi hebben des sinnes cracht

Dus gheuielt dat wetic wale
Her ghye de voer ten seluen male
Voer thuus aldaer hi woude

[Brill nummering]

De graue sende also houde
Tote sirixe staphans ter stede
Ende onboet dat si helden vrede
Diet node horden hadt moghen wesen
Men dede dat ghescrifte lesen

[Brill nummering]

Hoe de vrede was ghegheuen
Ende beseghelt dus eist bleuen
De graue hielt op sijn sout
Es hi ionc of es hi out
De doer hem hem liet verdriuen

[Brill nummering]

Dus mochte hi onbescouden bliuen
Hi woude rusten alhier naer
Doe viel hi in siecheden suaer
Als hem sceen de winter stonde
Dat hi hem seluen niet ne conde

[Brill nummering]

Ghehelpen tenigher noet met dade
Het ne waer allene met rade
Dit ghevreischeden sine viande
Ende penseden te doene hem mere scande
Ende rieden heren gyen dat

[Brill nummering]

Hi dede scriuen vp de stat
Brieue ende ontseiden den vrede
Dat dede hi staphans ter stede
Als men hem riet mijn no mee
Men riep enen monich van uiniue [lezing van de eerste u is zeker]

[Brill nummering]

Van der ordine van premonstreit
De de boetscap hadde ghereit
Ende een pape de met hem quam
Jn de haghe als dat ver nam
De graue dede hise wel ontfaen

[Brill nummering]

Den monich ende den cappellaen
Ende nam enen brief van hem beden
De den dach soude besceden
Dat hi den brief van hem ontfinc
Dat dede hi op sulke dinc

[Brill nummering]

De brief de was eer ghegheuen
Hi woude de saken staende bleuen
Van deen dat hi der quam
Want hijt niet eer vernam
Ende dede hem gheuen brieue mede

[Brill nummering]

Dat hi van hem aldaer ter stede
Sulke brieue hadde ontfaen
Ende lietse henen varen zaen
Ende deedse gheleiden vut sinen lande
Dat men hem ne ghene scande

[Brill nummering]

Soude doen hoe dat ware
Ende hi beriet hem doe daer nare
Wat hi best dede hier toe
Ende hi wort te rade doe
Dat hi sinen sone omboet

[Brill nummering]

Ende alden porters cleen ende groot
Den dach dat de brief was comen
Jc gheloue wel dat hem zomen
Lief was ende hem somen niet
Recht aldus eist ghesciet

[Brill nummering]

Alst is voer screuen min no me
Dus wistent de van sirixe
MEn telde na den dach de [d verbeterd uit t] weken
Wanneer de vrede soude breken
Doe liep als men proeuen mach

[Brill nummering]

Na half vasten den manendach
De leste dach vanden vrede
Ende inden seluen iare mede
Alst bescreuen is hier voren
De graue dede dat moghedi horen

[Brill nummering]

Hi was cranc om tgone [o verbeterd uit een bovenschacht]
Omboet hi willem sinen sone
Tote hem te comen alte hant
Hi woude hem beuelen tlant
Want hi sijn outste zone was

[Brill nummering]

Een deel heb ic vergheten das
Jet te segghene van heinrike
Sinen broedere de sekerlike

Een groet kint was de was doet
Des hadden de vreende rouwe groet

[Brill nummering]

De was de outste naeste ianne
Nv wast op willam comen danne
Dat hi was doutste ende deerste
Ende most bliuen de gheerste
Daer omme ontboet hine daer

[Brill nummering]

Want het was al openbaer
Dat hijs berechten conde niet mee
Doe nam hi oerlof in sirixe
Jonchere willam ende voer ten vader
Ende dede sijn ghebot al gader

[Brill nummering]

Sonder enighe weder tale
De graue beual hem altemale
Tlant te berechtene in sine stat
Ente lude wilcoerden dat
Ghemeenliken met vrien moede

[Brill nummering]

Ende vant [de laatste letter onduidelijk; mogelijk t verbeterd uit n] al in groten goede
De graue nam oerlof ende rumede [r verbeterd uit iets anders] tlant
Ende voer in henegouwen te hant
Ende keerde weder nemmermeer
Ende liet den zono bliuen heer

[Brill nummering]

Jonchere willem dede ende liet
Jnden lande dat men hem riet
Ende pijnde hem vreende intlant te maken
Tote dien dat begonde naken
De tijt datte vrede vut ginc

[Brill nummering]

Doe bat hi ter seluer tijt
Den edelen luden ghemeenlike
Beide arm ende rike
Dat si hem helpen tesen stonden
Op haren cost want hine conden

[Brill nummering]

Nv den cost niet volghelden
Dit heeftmen ghehoert selden
Datte wel gheboerne liede
Ongheleuert ende sonder miede
Dienden den graue tenigher tide

[Brill nummering]

Sonder doe des was hi blide

Ende nam den oem met hem te rade
Den bisscop wat hi best dade
Men wort te rade dat men gheboet
Ene heeruaert also groet

[Brill nummering]

Als oyt in hollant was ghegheuen
Entie oec also bedreuen
Datte meente al twiuout
Den graue dienden ionc ende out
Ente edele liede ghemeenlike

[Brill nummering]

Op haren cost arm ende rike
De vrede ghinc vut wat wilgis me
Ente porters van sirixe
Streken vut ten seluen stonden
Te blodenborch daer si vonden

[Brill nummering]

Luden de hem ter were setten
Si liepen toe sonder letten
Ende woeden ouer de gracht
Ende vochter an met zulker cracht
Dat si boden al wast scande

[Brill nummering]

Diere op waren hare hande
De porters woudse niet ontfaen
Haers dancs souder niet een ontgaen
Si hadden hem so lede ghedaen
Ten lesten eist also vergaen

[Brill nummering]

Dat sise niet en verdroeghen
Maer dat sise also ver sloeghen
Also als men gheweten conde
Ende keerden weder ter seluen stonde
Jn de porte al onghescent

[Brill nummering]

Staphans men doe boden sent
An willem den ionghen here
Dat hijt ne late in ghenen kere
Hine quame het waer ghewonnen
Want het es also begonnen

[Brill nummering]

Si hopent lant te trighenlezing van de t is zeker wale
Wat holpe hier af langhe tale
Joncheer willem deet dor tbeste
Ende wort te rade doe int leste

Dat hi voer al sonder beiden

[Brill nummering]

Ende voer met sijns selfs gheleide
Doe hi daer of niemare hoerde
Met luden de hi met hem voerde
Ter seluer wilen vter scie
Tsaterdaghes wast gheseget mie

[Brill nummering]

Dus voer hi wech sijnre straten [de tweede t verbeterd uit d]
Si hadden den wijnt goet te maten
Ende quam doe min noch me
Dan bindeen daghe te sirixe
Al gherust ende wel te vreden

[Brill nummering]

Doe si quamen binder steden
Bleuen si in rusten daer
Des sonnendaghes daer naer
Worden si te rade ghemeenliken
Dat si vut wouden striken

[Brill nummering]

Al wast theer niet comen toe
Ende willem de ghinc doe [d verbeterd uit t]
Vter porten ande zuut side
Als deen therte stont den stride
Jeghen hem de laghen tote oert zee

[Brill nummering]

Want si waren hem gheuee
Ende si laghen met haren scaren
Daer si quaet te zoekene waren
Joncheer willem dede hem segghen
Ende oec dat te uoren legghen

[Brill nummering]

Of si rumen wilden de telde
Ende comen ieghens hem te velde
Hi wout corten vp deen dach
Winne daer de winnen mach
Des wouden si niet ane gaen

[Brill nummering]

Binnen desen heeft men bestaen
Ridder te make vp de [d verbeterd uit t] stede
Jonchere willem ende oec mede
Her niclaes here van pitte
Ente bastaerde here witte

[Brill nummering]

Sgrauen neue was de gone
Ende was sgrauens verbeterd uit een rechte stok florens zone

Daer men te voren af mach horen
Doer wies doet quam dese toren
Daer ic nv af hebbe gheseit

[Brill nummering]

Ende daer toe menich leit
Dat suldi hier na horen wale
Eer ic ende dese tale
Als ioncheer willem hadde ontfaen
Ridders name doe maect hi saen

[Brill nummering]

Menighen ridder daer ter stede
De here van voerne diene dede
Ridder ic vermete mi das
Dat hi de achtende viertichste was
Dien si maecten ridder daer

[Brill nummering]

Doen quam hem boetscap daer naer
Dat si met haren gheteelde
Nv comen wilde te velde
Ende wouden si comen men waers blide
Ende soudse ontfaen met nide

[Brill nummering]

Mijn heer willam ginc te rade
Wat men hier toe best dade
Sijn raet droech ouer een
Dat hem daer na dat beste sceen
Dat men ghinghe inde poert

[Brill nummering]

Na deen dat men heeft ghehort
Dat si ten stride niet en comen
Si ligghen vaste te haren vromen
Of si binnen eenre vesten laghen
Sgrauen vrienden doe si dat saghen

[Brill nummering]

Keerden weder in de stede
Ende hielden den dach doer vrede
Binder port lach her willem
Ende menich vroem man met hem
Swoendaechs quamen de vriesen naer

[Brill nummering]

Ende kenemaers oec aldaer
Her gye de bisscop van vtrecht
De coene volc brocht echt
Dat men met rechte mochte prisen
Van scoen heden in alre wisen

[Brill nummering]

Nv was dat heer vergadert al
Nv hoert voert hoet wesen sal
Sdonredaecht ghinc men voert
Ende streec met alden here uoert
Vter porten te [t verbeterd uit d] bridorp waert

[Brill nummering]

Daer mochtmen sien op de uaert
Die viande dat si haer baken
Hoghe op haren torno braken
Als ghise nobbels sone dede
Doe was ghemaect daer ene vrede

[Brill nummering]

Dat hi soude sijn teyken vellen
Ende bliuen thuis met sinen ghesellen
Toten naesten sonnendaghe
Dit brochten toe sine maghe
Doer tbeste ende soude dan in comen

[Brill nummering]

Sal hi doen dat hem sal vromen
Dus wortmen te rade daer
Men keerde weder te hant daer naer [na verbeterd uit m]
Jn de port ten auont male
Nv hoert ene iamerlike tale

[Brill nummering]

DEs vridaghes heeft men vernomen
Dat den vianden toe sijn comen
Vele scepe met vlaemschen here
Daer ieghen soudemen ter were
Vele scepe opt water legghen

[Brill nummering]

Dit dedemen alden heren segghen
Grote scepe een groet ghetal
Dede men weel manne ual
De soudemen voeren dan ingoude
Dat niement opden lande soude

[Brill nummering]

Gaen des droech men ouer een
Dat hilt men qualijc alst wel sceen
Als een ries verweent de sinen wille
Does altoes lude ende stille
So wil hi vroeder sijn allene

[Brill nummering]

Dan een heer es al ghemene
Ende acht sgheboets niet dat men doet
Gaet et wel so eest goet

Ende gaet het anders iet dan wale
Sone wilhijs horen ghene tale

[Brill nummering]

Dus gheuielt daer ment toe sach
Dat ment hollant uerwiten mach
De grote dwaesheit [lange s verbeterd uit een bovenschacht] de daer gheuel [de tweede e verbeterd uit een rechte stok]
Als ghi moghet merken wel
Tierste dat men quam an duuelant

[Brill nummering]

Spranc ene vten cogghe te hant
Na enen man de voer hem liep
Wapene dat hi niet ne scliep
Vp de wile doe hi vut spranc
Want hem volgheden eer iet lant [lezing van de t is zeker]

[Brill nummering]

Vten scepe al ghemene
Dat volc groet ende clene
Hier af quam een weder stoet
De den graue was [ronde s verbeterd uit de aanzet van een e] te groet
Want dies niet was ghewaghen

[Brill nummering]

Noch oec ouer een ghedraghen
Doe men vter porten sciet
De een en woude den anderen niet
Laten gaen hine ginghe mede
Dus ghesciede aldaer ter stede

[Brill nummering]

Dat harde clene was vor acht
Dus bleuen si daer al toter nacht
Ende den quaetste dat si mochten
De vianden hem doe bedochten
Ende quamen onder den roet ghegaen

[Brill nummering]

Daer si de onse saghen staen
Onuorsien ende stredense an
Doe wert daer vluchtich menich man
Doe mense sloech opdat hoeft
Van achter sine hadden niet gheloeft

[Brill nummering]

Sine hadden met hem daer gheuesen
Diese sloeghen recht met desen
Wort dat heer vluchtich al
Doe wort daer een groet ghescal
Vanden ghenen. de lewe riepen

[Brill nummering]

Daers sgrauen lude int water liepen

Toten scepen endevóór de begin-e een geëxpungeerde h het ginc vloet
Menich hadder quaden spoet
Voert te comene dor den slike
Daer wart menich iamerlike

[Brill nummering]

Doet ghesleghen sonder were
Jc wane noyt man so sconen here
So sere sciere was onderdaen
Daer bleef menich man gheuaen
Ende menich verslaghen ende verdronken

[Brill nummering]

De inde goude daer versonken
De bisscop en cons niet ontgaen
Hine bleef aldaer gheuaen
HEr willam ontquam vandaer
Al doghede hi groten vaer

[Brill nummering]

Dat gheen cleen wonder scheen
Van alden heer wasser gheen
Hine woude wel ter seluer wilen
Hebben ghesijn ouer dusent milen
Hadde dat moghen wesen

[Brill nummering]

So sere barenteert waren si van desen [s verbeterd uit iets anders, mogelijk uit d]
Ghi moghet wel ter waerheit weten
Hadde dat volc al stille gheseten
Opden dike al sonder were
Sine hadden in enen daghe dat here

[Brill nummering]

Niet ghesleghen met lieuer lade
Al hadden sijs ghehadt goeden stade
De mochte ontcomen hi ontquam
Des ander daghes men [n verbeterd uit t] raet nam
Dat men den luden orlof gaf

[Brill nummering]

De meer vloen dan den draf
Hadden si ghelopen op der eerden
Si hadden gheronnen oft waren peerden
Haerlijc ende beide anders niet
So leide was hem daer ghesciet

[Brill nummering]

Tfolc voer al sijnre straten
Ende heuet den ionghen graue ghelaten
Jn de poert bliuen allene
Met sinen ghesinde dat was clene

Maer de porters al ghemene

[Brill nummering]

Stondens hem bi met herten rene
Entie dor sinen wille waren
Ghesceiden vanden vlaemschen scaren
Daer hi an vant trouwe claer
Dit ghesciede int selue iaer

[Brill nummering]

Des vridaechs voer palmedach
Des hollant langhe denken mach
Entie vlaminghe warens blide
Des saterdaechs te vollen tide
Quamen de vlaminghe vorde port

[Brill nummering]

Met haren scepe [vóór de s een geëxpungeerde c] ende laghen voert
Totes woendaghes in paesch daghe
Jc wane si hadden clene claghe
Ende luttel duchten opde tijt
Want si altoes sonder respijt

[Brill nummering]

Trompten ende maecten feeste
Dat dochte mi wesen tmeeste
Dat si vp de tijt beghinghen
Men sachse dansen ende springhen
Ende sere trompen also wale

[Brill nummering]

Witten donredaghe ten auont male
Daer waren fieren ende iacopine
Jc wane dat si clene pine
Hadden van den dienste ons heren
Ende in castien ende in leren

[Brill nummering]

Ende waest oec dat si songhen ho
Het waren propheten prosendo
Jn dietsche pleghet mense te heten
Dat si sijn valsche propheten
Want si verkeerden de liede

[Brill nummering]

Wast om vreenscap of doer miede
Dat si de waerheit al versweghen
Be gheuene lude soudens niet pleghen
Si souden alde waerheit secghen
Ende trechte voer den oghen legghen

[Brill nummering]

Ende sonderlinghe op de tijt
Laet sijt doer vrienscap of doer nijt

So sijn si harde buten kere
Ende mi dinket dat si haer lere
Al uerkeren in losen doene

[Brill nummering]

Mi wondert dat si sijn so koene
Gherne wistic mochtet mi ghescien
Hoe menighen man ende wien
Si monegheden in paesdaghe
De met weende ende met claghe

[Brill nummering]

Sine biechte hadde ghedaen
Dat soudic wel gherne verstaen
Daer ne was gheen so coene waert
De si trecht hadden ghespaert
Ende hadde hem beiden doen verstaen

[Brill nummering]

Dat enich hadde ontfaen
Onsen here ten seluen tide
Des moghen si worden onblide
Dat si dus sterken de gheuechte
Jeghen redene ende ieghen rechte [vechte met de v geëxpungeerd en achter het woord, na een punt, een r]

[Brill nummering]

Dat si met recht ontraden souden
Bede den ionghen enten ouden
NV moghedi horen ende verstaen
Hoet in hollant is vergaen
Na dat ghesciede dese plaghe

[Brill nummering]

Des woensdaechs inde paesdaghe
Voeren de vlaminghe te hollant waert
Wat hem ghesciede inde vaert
Moghedi verstaen wildijt horen
Her gye senden boden voren

[Brill nummering]

Jn den lande harentaer
Tote allenden luden wien dat waer
Diene ontfinghen ouer here
Hine besweec hem nemmermere
Waer oec yement de anders dochte

[Brill nummering]

Hi souden crenken waer hi mochte
Dus onboet hi in dat lant
Ende voer liggen alte hant
Jn de widele voer [hier het woord voer herhaald, doorgestreept] gheruliet
Al nort hollant conde niet

[Brill nummering]

Raet te gheuene te weder staen
Het dede zulc na minen waen
Her gyen boetscap de dien male
Doer sinen wille herde wale
Al sijn nochtanne sijn de scoude

[Brill nummering]

Ende dient leet was doet was leden
Men siet opden dach van heden
Hoe een man hem versumet
Eer hi hem seluen wel bekumet
Als heden raet hi wel daer toe

[Brill nummering]

Ende eer dan comet morghen vroe
Es hi ander sijns bedacht
Ende valt der ieghen met alle siere cracht
Dus gheuielt alst wesen soude
Het ginc in hant ionc ende oude

[Brill nummering]

Bede porten ende lant
Ghinghen in haer ghien hant
Ende ontfinghe ouer here
Ende sworen hem hulde dat was mere
Ende ghauen ghisele vut elker stede

[Brill nummering]

Beide delf inde leiden [leiden op een rasuur die direct aansluit op het voorafgaande inde; vlak voor het volgende woord mede zijn nog de geradeerde letters den zichtbaar] mede
Ende aldat lant toten houde
Ne was so coene noch so stoute
De dorste segghen anders iet
Dan lieue here dat ghi ghebiet

[Brill nummering]

Wille wi doen herde gherne
Maer si dient weel stont tonberne
Ende niet woude gaen in hollant
De voer wech ende rumede tlant
Sulc voer oest ende zulc noert

[Brill nummering]

Ende sulc voer te dordrecht inde port
Sulc te haerlem in keenmaer lant
Alst hem was wel becant
Het trach in den zeluen tiden
De hertoghe ian an dander zide

[Brill nummering]

Te waelwijc op dat veen
De vanden lande vreischen tgone
Ende trecten teghen vp de were

De hertoghe brocht een groet here
Suut hollant was al beseten

[Brill nummering]

Dat si niet conden gheweten
Waer mense eerst soeken soude
Het sceen of hem elc weren woude
Dus gheuielt dat si te zamen
Alte gader niet en quamen

[Brill nummering]

Dus bleef elc tote siere stede
De hertoghe en hilt ghenen vrede
Hine wilde trecken rechte voert
Tsinte gherden berghe inde poert
Ende trac voert met sinen here

[Brill nummering]

Tfolc sette hem ter were
Al was haer lude niet vele
Men soude daer inden spele
Wonder groet hebben vernomen
Waert niet also toe ghecomen

[Brill nummering]

Dattie verradre vanden lande
Niet ontsaghen de grote scande
Sine deden als si dochten
Daer si groten mort an wrochten
Want hem de pade waren cont

[Brill nummering]

Ende ghinghen omme ter seluer stont [stont in eerste instantie weggelaten, maar later, mogelijk door dezelfde hand, in de rechtermarge klein bijgeschreven]
Ende scieden there intwern siden
Ende leeddense omme ten seluen tiden
Dat si beloken de goede liede
Daer iamer groet aen ghesciede

[Brill nummering]

Al bleuer niet so uele doet
Bi gode dat es iamer groet
Dat man om sine ghetrouwichede
Steruen moste aldaer ter stede
Daer hi hem sculdich es te weren

[Brill nummering]

Maer de ghenaden ons heren
De hes hem ter zielen [i verbeterd uit r] bi
Dat is de gheloue mi
Dus wert verloren vechtender hant
Doe trac hi voert in dat lant

[Brill nummering]

Jnde poert toten berghe

Nam de hertoghe sine herberghe
De poerte most hem zweren hulde
Beide de grote ente dulde
Ende gauen ghisel herde swaer

[Brill nummering]

Nv waent de hertoghe ouer waer
Suuthollant weel hebben al gader
Oft hem hadde geerft sijn vader
Besider merwende was dorp en ghene
Sine gauen ghisel al ghemene

[Brill nummering]

Tote dordrecht inde port
Ende her gye heuet dit ghehort
Dat al is gegaen in hant
Besider [lange s verbeterd uit iets anders, mogelijk uit r] merwede zuuthollant
Dattie hertoghe an hem trac

[Brill nummering]

Ende ghene dinc vut en stac
Doe voer hi te woudrichem
Ende onboet den hertoghe tot hem
Want hi woudene spreken daer
Jc hoerde segghen wel voer waer

[Brill nummering]

Dat si bi naer hadden ghescouden
Om dat si tlant daer delen wouden
Oec so heb ic daer ghehoert
Datte hertoghe seide de poert
De stat inden groten waert

[Brill nummering]

De behoert herwaert
De poert side bestaet mi niet
Men hoert dicke ende ziet
Dat een man dat ticht te voren
Als [l verbeterd uit iets anders] ghewonnen het es verloren

[Brill nummering]

Eer hi omme can ghesien
Dus gheuielt daer na dien
Die den hertoghe dat toe brochte
Hoe misseliken dat hi dochte
Hadde hi niet bet verstaen

[Brill nummering]

Hoe verre dattie plaen gaen
Van den groten weerde dan ic doe
Dat ne had hi niet ghebrocht dus toe
Dus wilden si dordrecht delen daer [doe, in tweede instantie doorgestreept en in de rechtermarge daer klein bijgeschreven]

Ende sine quamen noit so naer

[Brill nummering]

Dat si ter merweden dorsten landen
Sine mostent rumen te haren scanden
Dat huus was beset so wale
Ende men hielt ten zeluen male
Met deen van dordrecht de goede veste

[Brill nummering]

Sgrauen behoef tsinen besten
Si pijnden om sgrauen vromen
De here vander lede vas der comen
Jn den lande van oestwaert
Ende bernde ende sloech metter vaert

[Brill nummering]

Sgrauen vriende ende vincse mede
Dus hollant telker stede
Beleghen ende zeer ondaen
Ende her gye lach sonder waen
An den dam tote alblaes

[Brill nummering]

Ende pijnde met een aes
Sijn ghewijn hine hadde mede
Tlant van vtrecht entie stede
Die grote valscheit vander stat
Ghescreuemen niet in aldit blat

[Brill nummering]

De bisscop hadde versoent te voren
Heren lambrecht den vriese als wi horen
Ende heren iacob onderlinghe
Van lichtenberch [r verbeterd uit c] van alre dinghe
Dat gheen ene vrienscap wesen

[Brill nummering]

Alst verkeerde dus in desen
Dattie bisscop was gheuaen
Ghinghen si houwen ende slaen
Her lambrecht met siere pertien
Ende sloegher hoer ic lien

[Brill nummering]

Heren iacob ende een deel siere maghen
Des de vriende dreuen claghe
Dus gheuielt als ict meyne
Ende ghisebrecht is op yselsteine
Dat sine hadde gheweest te voren

[Brill nummering]

Hoe dat hijt hadde verloren
Heb di ghehoert segghen wale

Dus wast verloren alte male
Dat den bisscop toe behoerde
Sonder zweder van montforde

[Brill nummering]

Ende van vianen haer hubrecht
Entie hem toe behoerden echt
Van sulen ende van bosinchem
Entie ghene de waren met hem
Bleuen houdende hare vesten

[Brill nummering]

Toter tijt dat quam ten besten
Aldus heb icket verstaen
Ende her ghye de voer zaen
Metter vaert inde stat
Diene ontfinghen doe optat

[Brill nummering]

Dat men den bisscop doden [de eerste d verbeterd uit een bovenschacht] soude
Ende men dan core also houde
Willam van guleke sinen neve
Si wouden dat hi bisscop bleue
So mocht alden lande vromen

[Brill nummering]

Hier binnen est also comen
Dat her witte was gheuaren
Vut sirixe met cleenre scaren
Met enen scepe ende niet mee
Voer hi buten bider see [ssee met de eerste s geëxpungeerd, de tweede wat hoger dan gewoonlijk]

[Brill nummering]

Ende quam an bi santvoerde
Daer ver nam hi ende hoerde
Dat hollant was al uerloren
Ende ment haerlem leide te uoren
Ende hem luden in kenemaerlant

[Brill nummering]

Of si gaen wilden in hant
Ende her gyen tlant op gheuen
De ghene de dit hadden bedreuen
Was noch inden lande daer
Dit verstont hi wel uor waer

[Brill nummering]

Hi dede vraghen hoet daer stonde
Ende of men iet gheweten conde
Van wien men wilde [woilde met de o geëxpungeerd] houden tlant
Men antworde hem te hant
Sgrauen behoef eest noch ghehouden

[Brill nummering]

Dans niet bi menichs [i verbeterd uit c] man scouden
Dat niet vpghegheuen en es
De hem heuet ghepijnt des
Ende noch est bleuen achter
Seidemen hem dat waer lachter

[Brill nummering]

Sprac hi soudemen in deser noet
Sonder slach ende sonder stoet
Tlant vp gheuen dat waer scande
Bede den luden enten lande
Het wort ghebeert heb ics raet

[Brill nummering]

Datte dinc niet voert en gaet
Want het waer lachter ende onwitte
Wie sidi dan ic hete witte
Ende was sgrauen florens kint
Ende her willem heeft mi ghesint

[Brill nummering]

Al hier van zirixe
V te troestene wat wildi mee
Dat volc was blide vtermaten
Ende hen wiste hem hoe ghelaten
Ende onbodent inde port

[Brill nummering]

Als men te haerlem heuet ghehoert
Entie waerheit heeft vernomen
Dat her witte daer es comen
Liept al uvt dat lopen mach
Ende was op enen zonnendach

[Brill nummering]

Tfolc ghinc vut alte stride
Dene biden anderen zide an zide
Jn den dunen liepen si iheghen
Recht alse lude pleghen
De haren here willen zien

[Brill nummering]

Ende hietse willecome mettien
Voer hi te haerlem inde stede
Ende tfolc [t verbeterd uit f] toghede ghetrouwichede
Doe hi toende sine brieue
Wort ten luden also lieue

[Brill nummering]

Sine wisten in wat ghelate wesen
So blide waren si van desen
Dat haer witte comen was

Doe wordemen te rade das
Dat hi stille ende ouer luut

[Brill nummering]

Sine brieue sende vut
Jn allen steden an allen lieden
Ende dede hem daer mede bedieden
Dat hi inden lande ware
Ende hi stille ende openbare

[Brill nummering]

Woude de zaken onderstaen
Wouden sijt met hem ane gaen
Uoer middach was tit bescreuen
Ende tsanderdaghes waest bedreuen
Dat alde porten screuen so

[Brill nummering]

Dat si sijns waren vro
Ende wat datter ware ghesworen
Dat al gader ware verloren
Si woudent met hem auonturen
So wat dachs hem mochte gheburen

[Brill nummering]

Dit was dantworde [de eerste d verbeterd uit t] van hem allen
Hier binnen eist also gheuallen
Dat te delf keren begonde
Ende oec op de zelue stonde
Dordrecht al in roeren wert

[Brill nummering]

Ende voeren metter vaert
Voer yselmonde ende wonnen daer
Een deel scepe dat es waer
Her niclaes here van pitte
Was in middelborch herde nitte

[Brill nummering]

De streec vut te lande waert
Ende luden met hem inde vaert
Der porters een groet ghetal
De met hem wouden bliuen al
Ende ghinghen recht also voert

[Brill nummering]

Ses milen heb ic ghehoert
Te waelewijc daer laghen dan
Vp de were tsertoghen man
Daer ghinghense toe ende dreuense aue
Beide met pieken ende met stauen

[Brill nummering]

Mochtemen horen roepen eer sise verdreuen

Ende menighen groten slach gheuen
Dit was met crachte sonder omgaen
Dat si dit hebben ghedaen
Dus wonnen si die were sciere

[Brill nummering]

Ende verbernden [d verbeterd uit een bovenschacht] metten viere
Walewijch metter vaert
Ende traken weder achter waert
Jn de porte tsente gheerden berghe
Ende namen ruste ende herberghe

[Brill nummering]

Ende bleuen daer den nacht al doer
Hem ne stont niement voer
Die biden hertoghe waren daer
Moestent dar rumen dat is waer
Sonder de bedwonghen waren

[Brill nummering]

Volgende vaste haren scaren
Ende waren blide dat dus es comen
Doe pijnsde si echt om hare vrome
De van leiden ende ghinghen vut
Stillekine sonder gheluut

[Brill nummering]

Jnder nacht om dat si wouden
Rechte gaen al toter gouden
Ende halen haer ghisele daer
Doe het dach was worden claer
Quamen si ter goude vp de strate

[Brill nummering]

Met also vreselike ghelate
Als of al hollant daer hadde ghewesen
Entie viande vloen met desen
Vanden bedde al moeder naket
Ende waenden niet daer sijn gheraket

[Brill nummering]

Daer men se dus ghiere verdriuen soude
Daer ne was niement hine woude
Vten lande hebben ghewesen
De van leyden namen met desen
Haer ghyselen daer sise wouden

[Brill nummering]

Ende keerden weder ten seluen stonden
Hadde doe delf ende delf lant
Rechte vort ghekeert die hant
Van sciedamme alle de wiue

Liepen vut hier vier hier viue

[Brill nummering]

Ende deden de manne lopen mede
Tlant wort al uten vrede
Omme de vlaminghe te verslane
Het riep al loeps an loep ane
Slawi doet onse viande

[Brill nummering]

De ons hebben ghedaen de scande
Ende onse vriende hebben versleghen
Ende haer hande niet ghedweghen
Daer si onse vriende mede versloegen
Des wi harde lettel loeghen

[Brill nummering]

Slawise doet ende wise wreken
Men salre ewelike af spreken
Dus wort tfolc al in roere
Men hadde noyt al sulke voere
De vlaminghe waren al ondaen

[Brill nummering]

Jn scoenhoue heuet men dit verstaen
Daer haer niclaus was comen inne [lezing van in onzeker, vanwege beschadiging van de inkt]
Dat men den vlaminghen dese omminne
Jn hollant dede ouer al
Wort inde port een groet ghescal

[Brill nummering]

Her niclaus de der was
Was inde porte sijt seker das
Ende is van den casteel ghegaen
Dien so hebben si bestaen
Ende lieten niet op ganghen weder

[Brill nummering]

De bouen was mochte niet neder
Dus moste de vader ente zone
Haers sondankens doghen tgone
Dene was binnen dander buten
Si ghinghen hem doe vaste besluten

[Brill nummering]

De binder borch waren beseten
Dit lieten si te dordrecht weten
Ende heren witten sonder merre
De vlaminghe worden droeue ende erre
Ende seer ondaen si ghinghen vlien

[Brill nummering]

Want si alle de doet ontsien
Her ghye de ginc inde stat

Als hi doen vreischede dat
Wort hi droeue ende seer ondaen
Ende wiste cume wat bestaen

[Brill nummering]

Ende welc hi moste gheraken
Dat hi hem henende eerste e verbeterd uit iets anders mochte maken
Hine dorste daer niet langher bliuen
Ende hine woude niet meer kiuen
Noch delen de porte van dordrecht

[Brill nummering]

An welker siden hi hadde recht
Ende den hertoghe van brabant
Luste niet te zoekene tlant
Noch te kiuene omde port
Als men te uoren heeft ghehort

[Brill nummering]

Des moghen si hem scamen sere
Her gye de was al vten kere
Doch so quamt hem also an
Als hem riet van renesse her ian
Dat si uoeren toter goude

[Brill nummering]

Hi hopede dat hi dan wel soude
Doer de ysele hene varen
Want si hadden teenre scaren
Cocghen noch een groet ghetal
De met hem zoude varen al

[Brill nummering]

DVs voeren si wech haerre straten
Ende mostent hollant aldus laten
Dat si sciere hadden ghewonnen
Ende dat si niet behouden connen
Des hadden si scande ende onnere

[Brill nummering]

Si verloren an desen kere
Scepe haue ende oec liede
Nv sal ic v segghen wat ghesciede
Binnen deser tijt tote sirixe
Al gheuiel daer binnen mee

[Brill nummering]

Dan ic sal segghen dat comt bi dien
Al en can ics niet vertien
Dat daer ghesciede ende dat mer sach
Het gheuiel op enen dach
Anden auont dat men intlant

[Brill nummering]

Bernen sach menighen brant
Vp de huse harentare
De porters pensden wat dat ware
Ende haddens menigherhande dochte
Wat dat vier bedieden mochte

[Brill nummering]

Want men bernde al scouden dure
Tote enen male vp ene vre
Te bordendamme borndemen mede
Hier niet verre vander stede
Ene clene [c verbeterd uit een bovenschacht] halue mile

[Brill nummering]

Daer berndemen ter seluer wile
Viere baken alde nacht
So datten ghenen de dat wacht
Ontfiel outfier ende daer lach [c verbeterd uit een bovenschacht] stro
Binden torne ende het wert toe

[Brill nummering]

Bernende so zere dat hine mochte
Niet gheueten doe [d verbeterd uit iets anders] hem dat dochte
Ghinc hi stille siere straten
Ende heuetse alle slapen ghelaten
Want hine wilder wecken gheen

[Brill nummering]

Alst vier doerden solre sceen
Wort si herde seer ontdaen
Ende waren blide mocht si ontgaen
Si uielen vut als si eerst mochten
Lettel goeds si voer hem brochten

[Brill nummering]

Dat huus bernde ter eerden toe
Des ander daghes streken doe
De porters vut ende hieuent neder
Ende streken doe ter porten weder
Doe was gheuelt [l verbeterd uit t] de veste side

[Brill nummering]

Des ander daghes vro bi tide
Ginghen si uut sirixe
Ende hiewen [w verbeterd uit iets anders, mogelijk uit u] den anderen wech ontwe
Ende lieten staen een teiken daer
Dat men weten mochte [hier een d doorgestreept] vor waer

[Brill nummering]

Dat sonder sake niet ghesciede
Daer om eist dat ict bediede
Dat huus stont der porten naer

Ende was [hier harde doorgestreept] haer de wile swaer
Hobuch de daer af was here

[Brill nummering]

Hoe mochte hi dat doen emmermere
Dat hi sette teghen den graue
De hem dicke van sijnre haue
Hadde ghegheuen te menigher stonde
Also als men ghemerken conde

[Brill nummering]

Hadden de graue vercoren
Dat hi qualike heuet verloren
Doer enen dien hi noyt en sach
Sonder op den seluen dach
Datter veeren verloren bleef

[Brill nummering]

Als ic hier te voren screef
Dus eist aldaer vergaen
Nv heb ict aldus verstaen
Dat dit de voer boetscap was
Als ic hier te voren las

[Brill nummering]

Hoe de vlaminghe waren verdreuen
Ende hollant in de ere ver heuen
Om dat si keerden so haestelikeni verbeterd uit iets anders, mogelijk uit e
Dat was in de eerste weke
Vanden meye dattie vlaminghe

[Brill nummering]

Lettel helden meer ghedinghe
Jn hollant tote enigher stede
Hem was onseit alle vrede
Si voeren wech sonder sparen
Al si dus quamen gheuaren

[Brill nummering]

Vreischedement tsierixe binnen
Dat si waren met omminnen
Vte hollant dus veriaghet
Datten porters wel behaghet
Men sachse comen op greueninghen

[Brill nummering]

Doene was daer gheen langer dinghen
Men ginc reden harde sciere
Grote scepe meer dan viere
Ofte viue ten zeluen male
Om vut te vaerne weet ic wale

[Brill nummering]

Waren si voer de porte comen

Doe pensden si om hare vromen
Sine mochten liden niet de port
Na dien datmen heeft ghehoert
Dat si sijn ghesconfiert

[Brill nummering]

Doe [De met de e verbeterd tot o en daar een e boven geschreven] wort de raet anders verkeert
Ende worpen omme ter seluer vre
Ende voeren voer scerpenisse dure
Dus voeren si te vlaendren waert
Ende hadden beiaghet an de vaert

[Brill nummering]

Lettel eren ende vele scanden
Dat si heren vut andren landen
Aldus wouden slands verdriuen
Ende selue heren wilde bliuen
Daer si noyt an hadden recht

[Brill nummering]

Es hi here of is hi knecht
De altoes onrecht gheerne dade
Jc woude ouer hem ghinghe de scade
Ende diese sterkede inde dinghe
Jc wout mede ouer hem ghinghe

[Brill nummering]

HEr willam de ionghe man
Was in zirixe nochtan
Ende ghinc metten porters te rade
Wat hi vort an best dade

[Brill nummering]

Quamen de vlaminghe inden lande
Hem mochte ghescien mere scande
Ende wort hi inde port beleghen
Sone weet hi in ghenen weghen
Hoe dat si mochten sijn ontset

[Brill nummering]

Waer hi in hollant hi mochte bet
De porte onsetten ende staen in stadend verbeterd uit t
Waert dat si waren verladen
Doe moste hi ghelouen daer
Dat hi soude ouer waer

[Brill nummering]

De port onsetten daets haer noet
Ofmen dauonture ter doet
Heren bouden van yerseke beual hi
Sine stat te houdene dat was bedi
Dat sine ouer hoeftman houden

[Brill nummering]

Ende ghelike hem horen souden
Her ian was ouerste raet
Here van cruninghen teser daet
Ende bleef mede in sgrauen staet
Ente graue gereden dede

[Brill nummering]

Heimelike sine vaert
Om te vaerne te hollant waert
Ende was comen in sulc ghedachte
Dat hi varen wilde bi nachte
De wijnt was goet ter cuere

[Brill nummering]

Ende recht op de selue vre
Dat hi te scepe soude gaen
Liet de wijnt sijn wayen staen
De sere ghewayt hadde langhe
Trouwen doe wort den graue anghe

[Brill nummering]

Ende dorste sonder wint niet varen
Ende ghinc op al sonder sparen
Ende beide tote men varen mach
Het was een herde hoech dach
Ende was op de opvaert ons heren

[Brill nummering]

Diemen met [t verbeterd uit n door het rechterbeen daarvan te expungeren] rechte soude eren
Hi hoerde misse vanden daghe
Ende ghinc eten sonder claghe
Ende hadde clene scepe doen reiden
Doet vloyen ghync wilde hi niet beiden

[Brill nummering]

Voer middach een lettel ginc de vloet
Ende voer wech metter spoet
Dat hi metten ghetide quam
Tordrecht als ment vernam
Wort dat volc al in roere

[Brill nummering]

Men hadde noyt al sulke voere
Van bliscepen alst wel sceen [sc mogelijk verbeterd uit iets anders]
Want daer ne was huus en gheen
Daer ne was tortise of lanteerne
Vut ghesteken si dedent gheerne

[Brill nummering]

Dat volc was ouer blide
Men riep willecome alte stride
Edele here ionghe graue

Dit prise wi voer alle haue
Dat wi v hebben inden lande

[Brill nummering]

Ghi sult wreken vwe scande
Of god wilt eer iet lanc
Tfolc van bliscepen spranc
Het was so blide vtermaten
Sine wisten hem hoe ghelaten

[Brill nummering]

Ende dankens gode onsen here
Dat hi hem de si minden sere
Vter persen brocht hadde daer
Daer si om hadden menighen vaer
Die nacht ginc de dach quam

[Brill nummering]

Alse tlant volc dat vernam
Ende van den graue dat verhoert
Quamen si al inde poert
Ende her witte quam aldaer
Ende brochte met hem de kenemaer

[Brill nummering]

Ende der vresen een ghetal
De sere blide waren al
Men ghinc doe aldaer te rade
Wat men best nv teerste dade
Her niclaes [rechts van de l nog de aanzet van een schuine haal; mogelijk wilde de kopiist in eerste instantie k schrijven in plaats van l] van caets was brocht

[Brill nummering]

Te dordrecht ende hem allen dochte
Dat best ware vut de vrede
Ende men de borch ane strede
Te scoenhouen daer sijn sone
Binnen was men dede tgone

[Brill nummering]

Men voer daer ende lach daer voren
Ene wile als wi horen
Men warp met bliden ende scoet met pilen
Si wonden vele liede ter wilen
Eer men enen raet gheuant

[Brill nummering]

Daer men halen dede te hant
Her niclase up datoe
Dat men bonde an ene catoe
Of an enen euen hoghen uoren
Daer men sien mochte ende horen

[Brill nummering]

Ende lieden onder hem sculen zoude

Scotene doet of si wouden
Ten lesten wast so ghesproken
Dattie strijt wort te broken
Entie sone thuus op gaf

[Brill nummering]

So dat hire doe ginc af
Jn sgrauen vanghenesse dandre mede
Be houden lijf ende lede
Men soude de knapen laten gaen
Om ander lude de gheuaen

[Brill nummering]

Jn duuelant hadde her niclaeus
Dus was daer ghemaect de pais
Datte knapen haerre straten
Voeren ende hebben ghelaten
Haer twe heren daer te samen

[Brill nummering]

Daer si mede inden lande quamen
Sine mochtens anders comen af
Eermen de graue thuys op gaf
Was comen in den lande daer
Ene galeide weet voer waer

[Brill nummering]

De dammirael daer hadden ghesant
Te siene hoet daer stont intlant
Doe de meester sach den graue
Prijsde hijt voer grote haue
Ende toghede den graue sine brieue

[Brill nummering]

Daer hem toe was herde lieue
Als hi uerstaen hadde sgrauen wille
Bleef hi daer niet ligghende stille
Hi voer weder alte hant
Daer hiden ammyrael vant

[Brill nummering]

Ende seide hem vanden lande staen
Dammirael ghereedde hem saen
Ende quam ten graue sonder merre
Hier binnen wast ghegaen so verre
Dat her gye was weder comen

[Brill nummering]

Met groten here als hi [vóór de h een doorgestreepte w] vernomen
Heuet dattie graue willem
Vter porten ontfaren es hem
Daer hi herde clene vp achte

Ende waende de [d verbeterd uit p] porte winnen met crachte

[Brill nummering]

Of dat si se zullen op gheuen
Ende is daer voren liggende bleuen
Met groter crachte met sconen here
De porters setten hem ter were
Als goede ghetrouwe liede

[Brill nummering]

Nv hoert wat aldaer ghesciede
Her gye de wort te rade
Dat men niet bet en dade
Dan men de hauene ouer sloeghe
Ende de volcorens droeghe

[Brill nummering]

Ende enen dike daer ouer make
So machmen liggen met ghemake
Als omme de porte met onsen lieden
Dit seide hi ende deet ghebieden
Dat men droeghe coren toe

[Brill nummering]

Hadden de porters gheweten doe
Hoe verre si hadden moghen scieten
Sine haddens niet moghen ghenieten
Dat si den dam hadden gheslaghen
Men souder hebben weech ghedraghen

[Brill nummering]

Hondert doet ofte mee
So uerre scoten si vut sirixe
Met hoestelle grote pile
Mar sine wistens niet ter wile
DOe de hauene was verslaghen

[Brill nummering]

Ende de dam ouer ghedraghen
Ghinghen si logieren op dat velt
Ende sloeghen daer haer ghetelt
Also als elc hadde te doene
Sloeghen si haer pauwelioene

[Brill nummering]

Ente tenten om de port
De vlaminghe laghen rechte voert
Ente zelanders in dat zuut
Ende maecten dicke groet gheluut
Ende liepen dicke op de gracht

[Brill nummering]

De porters dedense of met crachte
Ende deden hem dicke scade groet

Ende scoten menighen man ter doet
De vlaminghe op dier nort siden
Deder voreren rechten bliden

[Brill nummering]

Ende worper mede sware stene
Weghende drehondert pont allene
Benorder hauene stonder twee
Ande zuut side ene ende niet mee
Binnen hadden si bliden vele

[Brill nummering]

De nutte waren te sulken spele
De meester conster mede wale
Hi warp vut te sulken male
Dat hi den steen bestede wel
Al waren dander meesters fel

[Brill nummering]

Hine spaerde nemmer ene
Als daer wel enen scene
Hi hadde gheworpen met sinen werke
Enen steen tot opden kerke
Ter iacopinen inde port

[Brill nummering]

Als de meester dat verhort
Dede hi den steen halen doe
Ende deden in scinen scoe
Aldus hebbict onder vonden
Als dander te haluen hadde ghewonden

[Brill nummering]

Trac hi de clinke ende werp vut
De steen maecter groet gheluut
Ende raecte twindaes metten steen
Want de worp en was niet cleen [l verbeterd uit h door de tweede haal daarvan te expungeren]
Twindaes vloech alte sticken

[Brill nummering]

Hi raecte den meester ende deden nicken
Vp de hant also sere
Dat hire ghesonde nemmermere
Ane ghecrech in sinen daghen
Dit mochte hi te rechte claghen

[Brill nummering]

Dat hire verloes sine ghesonde
Hi mochte vloeken wel de stonde
Dat wort beleghen zirixe
Het moghen oec claghen lude mee
De haer vriende hebben verloren

[Brill nummering]

Des si int herte hadden toren
Nv keeric weder [w verbeterd uit d] daer ict liet
De ammirael en lette niet
Hine quam ten graue in hollant
Ende brochte an sijn hant

[Brill nummering]

Een deel luden in galeyden
Diene op de zee mochte gheleyden
Doe hi comen was aldaer
Toghedemen hem al openbaer
Van sirixe de grote noet

[Brill nummering]

Hi seide weder doe al bloet
Jc helpe ontsetten sirixe
Of ic verlieser lieden mee
Dan sirixe binnen heuet
Het nes niement de nv leuet

[Brill nummering]

De mi ontriede sekerlike
Jc wil v helpen trouwelike
Hereuaert suldi ghebieden
Al vwen goeden lieden
Vp enen dach ghereet te sine

[Brill nummering]

Ende ic sal varen om de mine
Ende bringhen vp den zeluen dach
Eest dat ic van wedere mach
Comen. ic salre wesen dan
Ende met mi brenghen menighen man

[Brill nummering]

Vp sconinx cost van vrancrike
De dat wil sekerlike
Dat men zirixe onsette
Ende hi besciet sonder lette
Wanneer hi weder comen woude

[Brill nummering]

Ende hiet den graue dat hi soude
Hem ghereden ter seluer tijt
Ende hi voer wech sonder respijt
De graue dede dat hi hem riet
Dat en stont hem te latene niet

[Brill nummering]

Want de zaken waren sine
Ende deder omme te meerre pine [dit vers inspringend achter de lombarde H van de volgende regel (dat volgende vers is het laatste van de kolom, zodat de lombarde met de regel erboven inspringt in plaats van met de regel eronder)]
Hi [in de lombarde een representant h] bat alle sinen vrienden

Dat si hem teser noet dienden
Het ghelouede menich man

[Brill nummering]

Ende hem quamen daer toe nochtan
Vele luden onghebeden
Dies men hem danken mach noch heden
Ende haren nacomelinghe wale
Dat si dienden tote dien male

[Brill nummering]

Den here also ghetrouwelike
Bede de arme ente rike
Hen was te voren noit ghesien
Jn hollant des ghelijcs ghescien
Hoe de edele lude hem dienden

[Brill nummering]

Met haren maghen ende vrienden
Op eyghenen cost al tenen gader
Al had elc sinen vader
Jn sirixe gheweten
Dat hi daer binnen waer beseten

[Brill nummering]

So waer ghenoech toe ghedaen
Oec dienden hem porters sonder waen
De hem doe der eren onden
So si alre scoenste conden
Op haren cost met haren vrienden

[Brill nummering]

Sonder de hem anders dienden
Op der porten cost al ghemene
Men mach wel weten hoe ic mene
Tlant volc diende ghemeenlike
Ende anders arm ende rike

[Brill nummering]

Dienden trouwelike ende wale
De graue voer ten zeluen male
Tote sciedamme om dat hi woude
Dat heer daer vergaderen soude
Ten daghe alst voer sproken was

[Brill nummering]

Dammirael vergat niet das
Hine sende enen boet ende ene galeide
Ten daghe dat hi selue seide
Dat si den graue souden secghen
Dat hi vp volc quame legghen

[Brill nummering]

Hi soude comen sonder respijt

Nochtan merrede hi vp de tijt
Dre weken ofte meer
Dies de hadde therte zere
Ende alle de met hem waren

[Brill nummering]

Begonden hem zere vervaren
Om dat hi merrede so langhe
Ende duchten dat hi bedwanghe
Sirixe soude gaen in hant
Ente graue dar bi sijn lant

[Brill nummering]

Mochte verliesen sonder were
Des verdroeuede al dat here
Hier binnen eest also ghesciet
Datte van vlaendren rusten niet
Sine droeghen alle daghe drachte

[Brill nummering]

Mede te vulne der prorten grachte
Eens daghes doe de porters saten
Alle ghemeenlike ende aten
Worden si buten des te rade
Dat si euen vro ende euen spade

[Brill nummering]

Tenen male de porte sochten
Al siere alre minst [hier de aanzet van een haal] vp dochten
Tallen porten tenen male
Quamen si toe weet men wale
Ende waenden de porte hebben ghewonnen

[Brill nummering]

Men sloech de clocke het quam gheronnen
Elc man doe in sine wachte
Ende saghen dandre up de grachte
Daer ginc men werpen ende scieten
Men scoet met boghen ende met sprieten

[Brill nummering]

Hostalle scoten grote pile
Jc weet wel dat men ter wile
Met bliden vut werp menighen steen
Men trac de lude bi dreen bi tween
Weder achter seer ghewont

[Brill nummering]

Daer quamer .M. al ghesont
De vp hem streden nemmermeer
Be haluen de indesen kere
Worden ghescoten dor thouet

Men souds qualiken hebben ghelouet

[Brill nummering]

Eer sijt bestonden wat si wrochten
Die aldaer ter weren dochten
Si dreuense met groten crachten
Ouer rugghe vander grachte
Si uerloren so menighen man

[Brill nummering]

Dat ict ghesegghen niet en can
Noch dar segghen ouer waer
Ghi moghet weten dar si so naer
Der muren waren met alden lieden
Dat si sonder scade niet scieden

[Brill nummering]

Daer si haers ondancs waren ver dreuen
Hen moste sijn dat daer bleuen
Vele doet ende ghewont
Ende van quetsinghen onghesont
Maer de vlaminghe en claghen niet

[Brill nummering]

Hoe grote scade hem ghesciet
Dus worden si vander port ghedaen
Ente porters sijn ghegaen
Jn haer ruste harentaer
Den graue quam hier of nimare

[Brill nummering]

Des hem wel was te moede
Ende bat gode dor sine goede
Dat hijs altoes ghesterken moste
Si leden menighen zwaren joeste
De vrouwe onder hem ghemene

[Brill nummering]

Droeghen ter mure alden stene
Die daer laghen op de straten
Sine wouden den mannen niet laten
Doen anders dan si hem weren
Gheuiel brant si wouden keren

[Brill nummering]

Si wouden selue zien ten vure
Ente mans bleuen ten mure
Ende weder staen den vlaemschen roten
Vp ene tijt so wort ghescoten
Vier in huse de sgrauen waren

[Brill nummering]

Daer mochtmen vrouwen sien gebaren
Als of si mannen hadden ghewesen

Ente vielen in den brant met desen
Al was worden groet de gloet
Si traden die huse onder de voet

[Brill nummering]

DOe waende there al openbaer
Datte port ghewonnen waer
Ende liepen toe met crachte
Recht tot op die grachte
Daer deeldemen hem echter mede

[Brill nummering]

Des si hadden binder stede
Daer deedsise weder achter staen
Wast lief of leet de mochte ontgaen
Onghequetst dat was wonder
Daer vloech [c verbeterd uit een bovenschacht] so menich scerp pijl onder

[Brill nummering]

Van sterken hoestallen ende boghen
Weet datte quareel vloghen
Dichter [r verbeterd uit n door het rechter been daarvan te expungeren] dan oft waren bien
Men conder cume doer sien
Bleuer dan niement doet

[Brill nummering]

Dat was wonder alte groet
Si haddens meer dan gheual
Maer de vlaminghe mesaechtens al
Hoe grote scade si ontfaen
Dit liet men echt den graue verstaen

[Brill nummering]

Ende clagheden hem harenh verbeterd uit een korte stok noet [lezing van de n onzeker; verbeterd uit d]
Den onwille hadden si groet
Van haren besten de si claghen
Want sise met haren oghen zaghen
Van den huse eten dac

[Brill nummering]

Dies dogheden si groet onghemac
Dat hem moste staen also
Si aten van den bedde tstro
Dit deden si den graue verstaen
Ende teersten dat hi hadde ontfaen

[Brill nummering]

Den brief ende ouer ghesien
Sinen volke toghede hijt mettien
Dien sere iamerde deser tale
Echt gheuielt tote enen male
Dat si catten ende euen hoghen

[Brill nummering]

Hadden doen maken aldat si moghen
Ende woutse driuen opte gracht
Ende draghen grote dracht
Si waren der gracht also naer
Met ene catten de was aldaer

[Brill nummering]

So groet so hoech ende so sterc
Was dat vermaledide werc
Dat men mochte sien al inde port
Van den werke weder ende vort
Ende was comen bider gracht

[Brill nummering]

Ende ghinghen draghen grote dracht
Ende maecten damme te menigher stede
Ende brochten vijf brugghen mede
De op wielen ghinghen vort
Ende men dammede omde port

[Brill nummering]

Te seuentien steden wale
Ende met vijf brugghen tenen male
Ende stormden dien dach aldoer
Dat si en rusten niet en vre
Ende stormden aldat si mochten

[Brill nummering]

Tote inder gracht sise sochten
Te groten damme ende breden
Met sterken toe ganghe ende met wreden
Als of si met crachte wouden
De porte winnen ende souden

[Brill nummering]

Met fortsen bouen ten mure ingaen
Dat volc moste niet stille staen
Het liep oft ware vten sinne
Maer men dede hem zulke omminne
Vten porten dat sijt becochten

[Brill nummering]

Dat sise so naer den mure sochten
Ic wane noyt mensche vp enen dach
So menighen mensche in scouden sach
Daer wasser wel bi ghetale
Twe hondert dusent ten seluen male

[Brill nummering]

Of meer als ic verstoet
De porters setten haren moet
Alte winnen of alte verliesen

Of allede doet te kiesen
Dus weerden si hem vanden mure

[Brill nummering]

Dat menighen man wort te sure
Eer si storms wilden begheuen
Ende vander gracht worden verdreuen
Van dien van binnen met groter were
So moghedi proeuen of in dat here

[Brill nummering]

Enighe scade was ontfaen
Dar si met crachten worden ghedaen
Achter rugghe ende wech verdreuen
Eer si storms wilden begheuen
Dat mochte een kijnt merken wale

[Brill nummering]

Dat si daer ten seluen male
Harde groten scade ontfinghen
Want men mach met zulken dinghen
Sonder scade bliuen niet
Al is dat also ghesciet

[Brill nummering]

Dat mens missaken wil algader
Tkijnt dat miste wel sijns vader
De vader miste wel sijn kijnt
Als ment heeft gheureisceit sijnt
Skijnst misde wel siere moeder

[Brill nummering]

De suster miste wel haers broeder
De nichte miste wel haers neuen
Dus hebben si haers storms begheuen
Ende sijn ghetrect op hore
De so sere droeghen te voren

[Brill nummering]

Ende begauen storms alte male
Dit quam den porters harde wale
Si worpen knechte ouer de mure
De ouer woeden ter seluer vre
Ende haelden coren dat si daer brochten

[Brill nummering]

Also vele als si draghen mochten
Datte beesten souden eten
Hier bi so moghedi weten
Dat gheen dinc es so quaet
Vp dat menre vp heuet raet

[Brill nummering]

Sine mach worden tenigher vromen

Ente groten baten comen
Als de dracht der porten dede
Nv voeden sire haer beesten mede
Dus es haer stormen ghedaen

[Brill nummering]

Des anders daechs hebic verstaen
Nam oerlof de ghemeente daer
Oec verstont ic ouer waer
Dat hem allen wel dochte
Dat ment met stormen niet winnen mochte

[Brill nummering]

De porte so wats hem ghesciede
Daer waren binnen so goede liede
Des droeghen si ouer een
Doe docht hem allen dat best sceen
Dat si vor der porten bleuen

[Brill nummering]

So starc dat sise niet verdreuen
Si soudense verhongheren sciere
Her gye sprac ic wil al hiere
Bliuen ligghende toter doet
Jc ne rumet doer ghene noet

[Brill nummering]

De mi ane comen mach
Tote op minen sterf dach
Jc ne worde versleghen of gheuaen
Of met crachte wech ghedaen
Dus seide hi selue als wijt horen

[Brill nummering]

Coenre vlaminghe wort nie gheboren
Men mach wel segghen openbare
Als ghi horen zult hier nare
Si lieten haer stormen alte male
Ende wouden de porte verhongheren wale

[Brill nummering]

Si bleuen ligghende op datte
Ende hadden hoede hare catte
De groet was ende sterc
Ende een vreislijc werc
Ende vaste bider grachte bedreuen

[Brill nummering]

Ende al stille ligghende bleuen
Si stont vander muren nort
Een meister was inde port
De sulke pile conste maken

Mocht hise te ponte gheraken

[Brill nummering]

Hi soudse bernen vp de stat
Dit horde ic segghen dat hi vermat
Oec so en woude hijs niet vergheten
Hi dede dat hi hadde vermeten
Op enen auont scoet hiere in

[Brill nummering]

Sijn ghescot noch meer noch mijn
So datte catte wort onsteken
Ende diere binnen waren weken
Vter catten ende riepen zere
Brinct water edel here

[Brill nummering]

De catte sal al ver bernnen
Dit begonde hem sere tornen
Ende ghinghenre toe water dragend verbeterd uit g
Hier omme moghedi mi vragen
Of de porters [de tweede r bovengeschreven] stille saten

[Brill nummering]

Die blide waren vter maten
Neen si niet dat suldi weten
Sine hebben alle niet vergheten
Des spels des wi ploen
Ende segghe v wel wat si doen

[Brill nummering]

De te blusscene waren vlugghe
Liepen vaste achter rugghe
Want si scoten so ouer sere
Dat sine mochten inghenen kere
Der catten te helpen comen

[Brill nummering]

Hadt hem de werelt moghen vromen
Dus wart de brant also starc
Men warp met bliden in dat warc
Dat so hoghe sloech de brant
Dat ment sach in hollant

[Brill nummering]

Tusschen vlaerdinghen ende sciedamme
Sach men besceidelike de vlamme
So datmen waende min no mee
Dat hadde gheweest zirixe
Doemen sach den groten brant

[Brill nummering]

De porters senden alte hant
Anden graue enen bode

Diet hem seide hi dankes gode
Oec omboet si hem daer naer
Dat si hem niet meer vorwaer

[Brill nummering]

Senden boden ofte brieue
Doer enighe noet doer enighe lieue
Quaemse onsetten of hi woude
Hi onboet hem dat hi soude
Comen als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Ende bat dats hem niet verdochte
Hi soudse onsetten herde wale
Hi beide naden ammirale
De soude comen in corter tijt
Hi sende boden sonder respijt

[Brill nummering]

De eerste bode was de galeide
Ente boet voren beide
Al tote calijs bider zee
Daer na sende hi boden mee
Met anderen scepen ten ammirael

[Brill nummering]

De sine boetscap deden wael
Ende was een begheuen man
De hem de boetscap doe nam [n verbeterd uit m door de eerste stok daarvan te expungeren] an
Uan sirixe heb ic ghewaghen
Hoe si hem te waerne plaghen

[Brill nummering]

Wat si deden of wat si dochten
Ende wat wonder dat si wrochten
Alne can ic ghesegghen niet
Elc bi hem dat is ghesciet
Maer vanden meesten openbare

[Brill nummering]

Heb ic wel na gheseit dat ware
Want ic inde werelt al
Als ic v vertellen zal
Dat ghesciede ande vaert
Als dammirale gheware waert

[Brill nummering]

Datte graue hem omboet
Sette hi toe met haesten groet
Ende ghinc daer omme lopen selue
Ende maenden siere galeiden elue
Jan paydroeghe sette oec mede

[Brill nummering]

Ende maende daer ter seluer stede
Acht ende dertich groter stepe [lezing van de st-ligatuur is zeker]
Ende quamen met desen gheselscepe
Vp enen dach inde mase gheuaren
De graue ende sine lude waren

[Brill nummering]

Tsciedamme ende saghen dat
De graue sette stapphans ter stat
Ende ghinc varen dat hi mochte
Ouer mase was sijn ghedochte
Te wesene mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Het wayde wel sere mettien
Ende ghinc op mase herde rieghe
Jc weet wel dat ic niet en lieghe
De cogghen condent gheherden niet
Dies si doechden groet verdriet

[Brill nummering]

De van haerlem inde zee
Want de cogghe brac ontwee
Ende verdoruen een deel lieden
Daer groet iamer an ghesciede
Jn bornesse quam dammirael

[Brill nummering]

Ende paydroghe also wael
Ende bleuen ridende dat ghetide
Des de graue wel was blide
Ende woude vorder varen niet
Ende bleef des nachts te gheruliet

[Brill nummering]

Tsanderdaechs was tweder sochte
Dat men ouer mase mochte
Ende theer quam dat was bleuen
Jn hollant ende daer an verdreuen
Die ammirael porrede voren

[Brill nummering]

Ende liet dat den graue horen
Dat hi hem volghede ingods name
Dit was den luden wel bequame
Dus voer men met goeden staden
So dat men quam met lieuer laden

[Brill nummering]

Tote in scarden ander warf
Doe ghinc men varen ander warf
Ende men mocht vorder niet

Dan nauwelike in harincvliet
Daer bleefmen ligghende alden nacht

[Brill nummering]

Het wort wayende met sulker cracht
So dat men lach der nacht drie
Doe sachte tweder seidemen mie
So dat men op greueninghe voer
Doe dedemen [de tweede d verbeterd uit t] teyken ende boer

[Brill nummering]

Dattie porters mochten sien
Ende bernden opde maste mettien
Vier bakene [k verbeterd uit een korte stok] te menigher stede
Entie porters bernden mede
Als men noch in zeelant pleget

[Brill nummering]

De nacht men daer al stille leget
Want men vorder niet en mochte
Des anderdaghes men bedochte
Dat men voer in sonnemaer
Doe aldat volc was comen daer

[Brill nummering]

Ghinc men scaren doe dat heer
Welc voren varen soude ter weer
Ende wie doen soude de achter hoede
Den volke was so wel te moede
Dat men emmer trac bet naer

[Brill nummering]

Doe mochtemen sien al openbaer
Dat si emmer vechten wouden
Ende alsi quamen recht an scouden
Voeren si al einsken vort
Doe si leden drenscher [lezing van de n is zeker] ort

[Brill nummering]

Si voeren cume op enen daghe
Die langhe van enen armborst saghe
Dit gheuiel hem harde dicke
Hier bi eest dat ic micke
Datte vlaminghe iet dorren segghen

[Brill nummering]

Ende hollant vten prise legghen
Noch den graue haren here
Oec moghen si lachtren nemmermeer
Den ammirael ente sine
Noch paydrogen de grote pine

[Brill nummering]

Metten goeden lieden dede

De waren van caleis vter stede
Ende vut potan ende vut galissen
Want si conden hem bewissen
Oec waren daer gasscoemaers [er lijkt eerder m te staan dan ni] mede

[Brill nummering]

Diene begheerden ghenen vrede
Want si om vechten waren comen
Ghinct te scaden of te vromen
Nochtan seiden de vlaminghe
Ende maecten daer of groet dinghe

[Brill nummering]

Mocht ons nv dat ghescien
Dat si ons niet wilden ontflien
Si waren sekerlike al vse
De scepe groet alse huse
Al warenre noch also vele

[Brill nummering]

Jn weet of si in spele
Of in eernste seiden dat
Want men sach aldaer ter stat
Den graue van hollant emmer naken
Jn weet wat de vlaminghe naken

[Brill nummering]

Si clappen emmer gherne quaet
Dat dinct mi ene erme daet
Wat moghen sire winnen an
Also goet so es de man
Dien ic hate als dien ic minne

[Brill nummering]

Al es de vreenscap daer wel dinne
Noit en hordic man gheprisen
Jn enigherhande slachte wisen
De van vianden quaet sprac gerne
Jc raets elken man tonberne

[Brill nummering]

De vlaminghe mochten niet segghen
Noch inghenen lachtre legghen
Datse her willem iet besloep
Of met haesten iet becroep
Of met roke of met miste

[Brill nummering]

Jet quam dat niemene wiste
Ende dorster of maken ghene claghe
Hi quam al einsken .xiiij. daghe
Eer hi betten weerde leet

De zeelanders de hem waren wreet

[Brill nummering]

Ende somme noch sijn sine connen
Niet swighen al sijn si verwonnen
Dats een plaghe de ic hate
Ay god doer dine goede verwate
De quade tonghen vut zeelant

[Brill nummering]

Of maecse te mate alte hant
Alle beesten sijn beduonghen
Vanden mensche mar de tonghen
Ne machmen bedwinghen niet
Gheliker wijs dat men siet

[Brill nummering]

Dat ene vonke onsteket al
Ende verbornt groet ende smal
Aldat es mene stede
Dus eest beghijn van alre quaethede
De tonghe diet wel merken wil

[Brill nummering]

Men siet dat men hout al stille
Metten breidele een starc rosside
Al houwement met sporen inde side
Men houtet nochtan indeen monde
Dat staende bliuet ene stonde

[Brill nummering]

Ende alle de lede sijn bedwonghen
Metten breidele die vp der tonghe
Hem leget al est starc
Dat ment stille hout inder parc
Dien mensche woudic prisen mere

[Brill nummering]

Jn allen doen in allen kere
Ende dat hi starker waer allene
Dan een lantscap al ghemene
De sine tonghen dwinghen can
Men soudene heten een machtich man

[Brill nummering]

Ende sterker als wi proeuen connen
Dan of hi enen. Ruse verwonnen
Tfolc hadde langhe tijt ghelegen
Vp den watre ende seer verslegen
Langhe wile met nauwer spise

[Brill nummering]

So datte sommighe voeren lise
Vten here daer si mochten

Ende spise te cope sochten
Want men noyt te voren sach
Dat hollansche here vpt water lach

[Brill nummering]

Also langhe sonder lant
Want ic dat ter waerheit vant
Dat leden was der daghe .xv.
Dat sijt mede hadden so siene
Dat si in husen waren comen

[Brill nummering]

Hadt hem groet goet moghen vromen
Sine mosten ligghen inden scepen
Recht aldus was begrepen
Ende recht op enen sonnendaghe
Sente laurens auont leidde laghe

[Brill nummering]

De van zeelant al ghemene
Te nemene die spise al rene
Sonder der hollanders danc
Vier cogghen namen sgrauen dranc
Si namen daer ten seluen male

[Brill nummering]

Voer bridorp dat weet men wale
Jn enen scepe viue min
Dan .c. vate biers wasser in
Ende zoten zalm ende vleesch
Daer of hadden si haren eesch

[Brill nummering]

Tseusche here voer voer bi
Neffens duuelant seidemen mi
Tusschen there ende den lande
Hem soude dinken wesen scande
Soude hi spise laten comen

[Brill nummering]

Sine soudse hebben te haren vromen
De galeiden wordens gheware
Ende ghinghen doe royen nare
Dat sise in dijc watre dreuen
Daer si vor hem ridende bleuen

[Brill nummering]

Alst vloet was een deel gegaen [de tweede g verbeterd uit d, of mogelijk d uit g]
Heuet dat zeusche heer bestaen
Doer ene treke [lezing van de t is zeker] te royen alle
Ende hopeden sere te haren gheualle
Alde spise te hebbene ghenomen

[Brill nummering]

Dat si verre saghen comen
De galeiders versaghen dat
Ende setter ieghen staphans ter stat
Ende onder royden hem den ganc
Ende deedse keren al ghemanc

[Brill nummering]

After rugghe de cogghen twee
Ontroyden ende waren ghevee
Enen cogghe onuersien
Voer vrieslant ende versleghen dien
Dander dre leiden ter vlucht

[Brill nummering]

Ende ontroyden dor den ducht
Dat si hadden dor tgrote [de tweede t verbeterd uit d] heer
Want sine setten te gheenre weer
Dese vier cocghen als ic versta
Volgheden der spisen na

[Brill nummering]

Al van meerlant dar sise vonden
Ende lieten hem nemen ten seluen stonden
Enen zeuschen cogghe een scip met bier [bier achter de volgende regel]
Ente drie ontfloen nu hiere
Het doecht menich in sinen lande

[Brill nummering]

De buten heuet grote scande
De spise quam vort al sonder danc
Ende daer na eer iet lanc
Wouden de zelanders keren weder
Dat si comen waren neder

[Brill nummering]

Tusschen tlant ende dat here
Ene galeide werp haer ter were
Ende royde dar bi ende scoet so sere
Sine conden ghedoen ne ghenen kere
Sine mosten vlien te lande waert

[Brill nummering]

Oec quamen mede ande vaert
Der hollanders vele met haren stauen
De hem grote smete gauen
So dat sise ten lesten dwonghen
Dat si meest vten cocghe sprongen

[Brill nummering]

Dit deden si al hadden si scande
Ende mosten waden daer te lande
Ende treckeden den cogge naer

Jc segge v al ouer waer
Hadde de galeide bliuen ligghen

[Brill nummering]

Ene wile ic dar wel segghen
De cogghen waren aldaer bleuen
Want si haddense begheuen
Het was oke op ene zee
Hadt gheebt wat wijldijs mee

[Brill nummering]

De cocghen waren bleuen opt lant
Ente luden waren te hant
Wech ghegaen haerre veerde
Want darne was niement werde
Dus was al zelant inde vlucht

[Brill nummering]

Dat deden der galeyden ducht
Daer dreuen cogghen sonder man
De hem de wint iaghede an
Daer si om woeden toter kele
Der lude was herde vele

[Brill nummering]

De natscoe worden ande vaert
Doe men des gheware waert
Jn de porte an sgrauen side
Dat dus verghinc doe waer si blide
Ende tseusche [c verbeterd uit e] heer ghesconfiert

[Brill nummering]

Also scandelike weder keert
Dit was sondaechs [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit n] hare dade
Ente graue wort te rade
Dat hi den nacht rusten woude
Ende tsaderdaechs vechten [v verbeterd uit iets anders] soude

[Brill nummering]

Jonste hem god der auonturen
Ende nemen dats hem mocht gheburen
Also als wi segghen horen
So hadde de graue aldaer te voren
De grote scepe ghemannet wale

[Brill nummering]

Met sinen luden tenen male
Al metten luden diere in waren
Ende hadde gheset sine scaren
Ende voeren ghescaert de [d verbeterd uit t] voren soude
Men wort te rade dat men woude

[Brill nummering]

Al becorten daer de dinghe

Ten eersten dattie ebbe ginghe
Ende nemen dats hem werden mach
Het was vp sente laurens dach
Dien si ghetrouwelike baden

[Brill nummering]

Dat hi hem staen moste in staden
Met sijnre beden tote onsen here
Dit baden si hem alle sere
De ebbe ginc ende in goeds namen
Porreden si doe alte samen

[Brill nummering]

Alle te porrene vp de viande
De daer laghen lancs den sande
Ende dwers de diepe ten zeluen male
Doe waende de graue wale
Hebben de viande an ghestreden

[Brill nummering]

De vor hem inden diepe reden
So dat sulke hier omme pinen
Ende worpen vut met langhen linen
Ankers [an[.]ers met de derde letter, vermoedelijk een d, geradeerd, en een k in de marge geschreven] vut te lande waert
Ende trecten toe metter vaert

[Brill nummering]

Ende van kaleys paydroghe
De voeren vort in haer oghe
Met vier scepen tsamen bonden
Bleef sittende ten zeluen stonden
Vp enen zande vorde port

[Brill nummering]

Dat leghet van der hauene nort
Des men sere was tonghemake
Dat hijs hadde al zulke rake
Ende ment ghebeteren niet en mach [tussen ma en ch een spatie vanwege een gerepareerde scheur in het perkament]
Als de graue dat versach

[Brill nummering]

Dede hi de ankers [k verbeterd uit een ronde stok] vut setten
Achter ende voren sonder letten
De scepe te binden vaste
Want de vlaminghe de wrede gaste
Waren doe van hem niet verre

[Brill nummering]

En was gheen wonder al was hi erre
Dat hem gheuiel de auonture
Dat vier scepe vp de vre
Van den besten sitten bleuen

Vp den zande hem beneuen

[Brill nummering]

Ende mosten sitten dat ghetide
Des de viande waren blide
Want si waenden openbaer
Dat daer bi verloren waer
Sgrauen doen alte male

[Brill nummering]

Want si waenden herden wale
De scepe bernen inden gront
Want si vulden vp de stont
Enen cogghe met droghen stro
Ende met peke ende waenden zo

[Brill nummering]

De scepe bernden daer si laghen
Ende toghen vort als donse zaghen
Dat si dat vier brochten vort
Hinghen si seile buter bort
Ende om dat vier van hem te weren

[Brill nummering]

Reden [d verbeterd uit lange s] si glauien ende speren
Als om tfier van hem te stoten
Dandre met armborsten scoten
So ouer seer deet fier brochten
Dat sijt gheherden niet en mochten

[Brill nummering]

Ende mosten keren dan si quamen
Ende waren wel na alte samen
Verbernt metten seluen viere
Maer si voeren te lande sciere
Ende begauen des bernens al

[Brill nummering]

De graue prijsde dit gheual
Dat den sinen was comen so
Ende was in sulken wille do
Dat si woude nemen de ruste
Ende slapen laten de slapen luste

[Brill nummering]

Ende tsanderdaghes nemen danna de a een vlek; hier is mogelijk de aanzet van een letter doorgestreept
De auonture de hem god an
Want mocht hijt enich sijns liden
Sone woude hi niet bi nachte striden
De graue ende sine partie

[Brill nummering]

Waenden datte fier her gye
Dar hi lach soude bliuen stille

Ende haers onbeide ende hadde wille
De nacht te rusten dat war dach
Ende nemen dan dats worden mach

[Brill nummering]

Ende soude alle eten gaen
Vanden auont als sijt bestaen
Begonde de vloet te gaen
Ente vlaminghe quamen aen
Metten strome driuende toe

[Brill nummering]

Ende sgrauen lieden wapenden hem doe [d verbeterd uit een rechte stok]
Ende troesten mallic den andren zere
Ende beualt onsen here
De goede worden herde blide
De quade drouen an dande zide

[Brill nummering]

Goede knapen de dar waren
Comen [in plaats van een kapitaal staan in de kapitaalkolom de letters co, gevolgd door men in de tekstkolom; de c is wél gerubriceerd] indes sgrauen scaren
Worden ridders diet wesen woude
Dandre latic onbescouden
De hem stoutelike wouden weren

[Brill nummering]

Jc wane noyt man zulke twe heren
Sach comen des ghelijcs te stride
Als dese twe of elke zide
De vlaminghe hadden volx [lezing van de x bemoeilijkt door een vlek] so vele
Dat sijt waenden alte spele

[Brill nummering]

Metten lope hebben ghewonnen
Hier omme wast dat sijt begonnen
Want si haddent herde siene
Jeghen enen man hadden siere tiene
Vp den watre gherekent ten stride

[Brill nummering]

Ende opden lande ten seluen tide
Driewerf also vele liede
Jc wane dat noyt eer ghesciede
Dat so clene menechte vacht
Jeghen also grote cracht

[Brill nummering]

Doe de vlaminghe quamen toe
Met groten oestal scoten si doe
Ende met springalen menigen quateel
De graue hadder voer sijn deel
Vele menighen seg ic v

[Brill nummering]

Doe sprac de graue het is nv
Wel tijt dat men hem geelde
Wine moghen niet vlien vanden velde
Laet ons weren of wi connen
Sterkelike ic siet ghewonnen

[Brill nummering]

De hem weert ic salt hem lonen
De hier sterft god salne cronen
Jn hemelrike alhier bouen
De blijft te liue men salne louen
De werelt dor vort an

[Brill nummering]

Dus troeste de ionghe man
Sinen luden toten striden
Ende men scoet ten zeluen tide
Met .lx. oestal ende springale
Ende banc armborst weetmen wale

[Brill nummering]

Scoeter twe hondert ofte mee
De pile vloghen alst waer snee
Hier mede stoet [lezing van de st-ligatuur is zeker] men met ghenende
Doe si quamen so ghehende
Daer dene partie dander sochte

[Brill nummering]

Dat men met clenen boghen mochte
Scieten doen inden hoep
Wort der quarelen goeden coep
Met dusent ermborsten of mere
Scoet men wel vut sgrauen here

[Brill nummering]

Sonder dat si weder scoten
De pile vlogen dat si roten
Ghelike recht oft waren bien
Jc waent noit eer was ghesien [ghescien met de c geëxpungeerd]
Jn vergaderen so seren scieten

[Brill nummering]

Doe men der stene mocht ghenieten
Ghingen si delen sonder ghetal
Jnt hollantsce heer was groet ghescal
De banieren nam inde hant
Een scoen vrome ionc seriant

[Brill nummering]

Ende maecter hem mede te hant
Daer hi de meeste perse vant
Ende droech aldaer sgrauen baniere
Hem volghede goede liede sciere
De hem volgheden in der noet

[Brill nummering]

Doe wort daer een gheruchte groet [onder aan deze kolom drie regels meer dan gebruikelijk; vanaf vs. 12704 zijn de regels dichter op elkaar geschreven]

Men riep ouer alte hant
Met luder stemme hollant hollant
Do riepmen hollant parijs
Des ben ic vroet ende wijs

[Brill nummering]

Dat noyt man horde roepen so
Jn enen stride als men dede doe
Alstie strijt vergadert was
Hoerde noyt man sulc gheclas
Men stac men sloech ende men warp

[Brill nummering]

Men scoet menighen pile scarp
Mallic andren ieghen thoeft
Si vochten so des gheloeft
Dat men ene mile horen mochte
Bede worpe ende gherochte

[Brill nummering]

De vlaminghe wonnen ter eerster ioesten
Drie scepe die donse moesten
Alle rumen dorde noet
Diere in spronghen sloegen si doet
Si waren worden des te rade

[Brill nummering]

Dat si souden sonder ghenade
Al verslaen dat si wonnen
Ende dat si belopen connen
Des droeghen de vlaminghe ouer een
Daer was gheworpen menich steen

[Brill nummering]

Van den koketten neder waert
Ende van den stenen dat veel hart
De hollanders hadden int beghinnen
Sulc verliest hi waent winnen
Si waenden binaer sonder were

[Brill nummering]

Verscleghen hebben thollansche here
Daer omme bestonden si teghen nacht
Alsmen int scaerste vast
Recht aste zonne was onder
Sachmen daer ghescien een wonder

[Brill nummering]

Jn een casteel van enen maste
Ende int coket so waren gaste
Die thollansche heer seer dueldenboven de eerste e een verticaal streepje, mogelijk de aanzet van een bovenschacht
Ende menighen man ter eerde velden

Want si worpen menich steen

[Brill nummering]

Ten lesten male sachmenre een
Dat [t verbeterd uit n door het rechter been daarvan te expungeren] hi van den casteel spranc
Jn den watre ende eer iet lanc
Viel tkoket alte male
Van den scepe neder te dale

[Brill nummering]

Dan mochte sonder scade niet liden
Nv waren de hollanders in dat striden
Sere verloest met desen doene
Dies waren si de bet coene
Want si te voren waren verladen [d verbeterd uit t]

[Brill nummering]

Nu ne mach hem niet scaden
Die stene de van bouen quamen
Haren loep dat si doe namen
Ende spronghen int scip hem luden toe
Ende dreuense al der vte doe

[Brill nummering]

Of sloeghen doot die si vonden
Dus keerde tspel te dien stonden
De te voren haddent dbeste
Si verloren nv int leste
Die vier scepe de te voren

[Brill nummering]

Vpt zant zaten als wi horen
Waren comen driuende an
Si hadden binnen menighen man
De sere droeue waren te voren
Ende reu hem dat si waren gheboren

[Brill nummering]

Dat si so spade quamen te stride
Si waren nv so ouer blide
Dat si mede striden mochten
Hoert wattie meesters dochten
Dies si hem berieden sciere

[Brill nummering]

Si deden maken grote viere
Van droghen houte dat bernde sere
De dat beriet wiste meer
Ast was inden besten brande
Sloegen siere an de hande

[Brill nummering]

Ende worpent den anderen tegent hoeft
Daer mede worden si verdoeft

Dat sijt aldaer ter stede wonnen
Entie vlaminghe diet begonnen
Verloren daer dat si brochten

[Brill nummering]

Also dat si niet langhen vochten
Dit duerde tont middernacht
Dat men voren aldus vacht
Ende men seide al openbare
Dattie strijt verwonnen ware

[Brill nummering]

De mane liet haer scinen wesen
Men gaf drinken ende met tesen
Quam een bode ende seide here
Men hier norden also sere
Ghine sent hem helpe si sijn verloren

[Brill nummering]

Want si hebben zulken toren
Daer sijn verscer liede noet
Si sijn vermoyt de perse is groot
Sent hem helpe si sijn behouden
Mach ics bliuen onbescouden

[Brill nummering]

Of ic selue come daer
Sprac de graue loop breng mi mare
Ofs hem doet sulke noot
Jc auontuert toter doot
Eer icse so late ver deruen

[Brill nummering]

Jc sal lieuer met hem steruen
Dvs ginc de bode weder ten stride
De cortelike keerde blide
Ende seide here hets al ghewonen
Also als wi ghemerken connen

[Brill nummering]

Ende wel gheproeuen moghen twaren
De viande legghen ziet hier ende dare
Licgghen opt lant de scepe groot
Die liede gheuaen oft doot
Dat vaste scip merke ic wale

[Brill nummering]

Dat hier leget te desen male
Alre naest v sonder een
Daer en es twiuel geen
Het sijn viande openbare
Want ic warter in gheware

[Brill nummering]

Den swarten lewe in de baniere
Ghetandeert den stoc doe wert men sciere
Roepende hollant parijs hollant
Slach werp hier es viant
Men werp al dat men mochte

[Brill nummering]

Ende als den ghenen doe dat dochte
Dat sijt gheherden niet en conden
Hieuen sijt tseel ten seluen stonden
Daer si mede ghemerret waren
Ende dreuen voer scrauen scaren

[Brill nummering]

Metten stroom wan ebbe ginc
Jc hebbe verstaen in waerre dinc
Dat inden scepe was her gye [y verbeterd uit een rechte stok]
De den neue lach also bi
Hi dreef wech wt sneuen handen

[Brill nummering]

Ende recht voert so es bestanden
De dach te blasene ouer al
De pipen maecten groot ghescal
Dus duerde de strit [it verbeterd uit iets anders, mogelijk uit u] van vespertijt
Toten daghe sonder miden

[Brill nummering]

Datter clene ruste was
Oec dar ic mi vermeten das
Dattie ghene de doe laghen
Jnder porten ende toe saghen
Mar in therte verdroeuet waren

[Brill nummering]

Dan de vochten ieghen de scaren
Want si saghen de liede striden
Ende deen den andren niet vermiden
Doer haren wille diere waren beseten
Ende sine conden niet gheweten

[Brill nummering]

Hoet met hem is vergaen
An wien haer leuen soude staen
Naest gode ten seluen tiden
Wast wonder dat si waren onblide
Want si horden inder nacht

[Brill nummering]

Dat onscamel dorper knecht
Quamen lopen an de mure
Ende riepen vp te menigher vre

Trouwen nv est al ghedaen
V graue es doot of gheuaen

[Brill nummering]

Wat sal vwes nv ghescien
Sulc vervaerde hem in dien
Ende sulc hilt ouer sceren
De hopeden men salt wel verweren
TEn was gheen wonder sekerlike

[Brill nummering]

Want daer te voren in aertrike
Wart port so vromelike ontset
Daer de van binnen niet bet
Mochten doen noch niet deden
Want si hadden menighen wreden

[Brill nummering]

Viant voer hem diet benam
Recht alst op den daghe quam
So verre dat men mochte sien
Den enen volghen den anderen vlien
Worden die van sirixe

[Brill nummering]

Sere blide wat wilgijs mee
Doe si de galeiden zaghen
Al omme sgrauen here iaghen
Ende royen ende trompen
Entie viande zutwaert crompen

[Brill nummering]

Saghen sijt ghewonnen ten seluen tiden
Ende danctens [d verbeterd uit iets anders] gode ende waren blide
Dat geen cleen wonderen sceen
Want si troest elne geen
Hadden hadden si den graue verloren

[Brill nummering]

Alsi ghesproken hadden te voren
Dan vut te gaen vp een vre
Ente nemene de auonture
De hem god hadde ghegeuen
Man ende wijf hadden haer leuen

[Brill nummering]

Jn dauonture dan gheset
Nv wast hem allen bet gheset
Dies si bat waren in hoghen
Dies si gode danken moghen
Si hadden haer rechte scout

[Brill nummering]

Dit mach verstaen ionc ende out

Si dienden haren gherechten here
Dat was hem te prisen sere
Ende de here sijt seker das
Dede hem dat hi scoudich was

[Brill nummering]

Hier latic de tale bliuen
Ende sal v voert een deel bescriuen
Hoet verginc vp den dach [aan het begin van deze en de volgende regel om twee gerepareerde scheuren in het perkament heen geschreven]
Als dat volc dat versach
De alre lest hadden ghestreden

[Brill nummering]

Dat de ghene de bi hem reden
De binnen der nacht op hem vochten
Hort wes si hem bedochten
Si worden roepende te hant
Ay ha parijs hollant

[Brill nummering]

Ende ginghen houwen ende luken
Ende lietens hem niet ghebruken
Dat si te lande gheuaren waren
Si spronghen tot hem sonder sparen
Ende dreuense vten scepe daer

[Brill nummering]

Den enen voren den andren naer
Ende oec dat mer zulc gheprant
Dandre voeren in duuelant
Sach op pach ende ghinghen vlien
Oec so mochtemen wel daer sien

[Brill nummering]

Datter menich int water spranc
Daren de grote noot toe dwanc
Ende waenden ontswimmen et was verloren
De scepe deden hem zulken toren
Dar mense mede werp ter doot

[Brill nummering]

Dus ontfinghen si scade groot
Ende van goede ende van lieden
Het ware iammer te bedieden
Hen mochte niet wesen sonder scade
Dar men so vacht sonder ghenade

[Brill nummering]

Enen nacht al durenture
Daer na in wel corter vre
Begonde een scip vele zaen
Dat vten stride was ontgaen

Sijn seil te haelne ende woude vor bi

[Brill nummering]

De vloet ginc seidemen mi
Ende quamen seilende bi lieuer lade
Vor bi alt here sonder scade
Dit mochtemen herde wel sien
Want alt heer lach nochtien

[Brill nummering]

Vaste ghecoppelt zide an side
Dat si ontquamen waren si blide
Zeelanders warent allegader
Ende heren gyen haren vader
Lieten si doe bliuen achter

[Brill nummering]

Dat si ontfloen dat was haer lachter
Si seilden vlucst te betten weerde
Dat hem niement en deerde
Ende seilden der an een zant
Si souden windenw verbeterd uit v alte hant

[Brill nummering]

Tseil bet hogher de maste vel
Si mochtenc verbeterd uit een bovenschacht van ghelucke seggen wel
Dat se de mast niet doot en sloech
Oec so wast haer ongheuoech
Dat si vorder niet en mochten

[Brill nummering]

Quamen de scepelkine de se brochten
An tlant van scouden anden dike
Of der buten anden slike
So dat si mochten henegaen
Anders heb ics niet verstaen

[Brill nummering]

DIe fiere libaert de stoute her gye
Lach nochtan seghet men mie
Met vijf scepen vp den stroem
Ende sach dandre varen des nam hi goem
De stroem wort gaende ende hi want

[Brill nummering]

Van enen scepe tseil te hant
Ende woude vort be pensic wale
Het streec an ten seluen male
Die ammirael met eenre galeiden
De si van hem daden sceiden

[Brill nummering]

Si weerden hem met crachte so
Ende coruen haren cabel do

De wint was clene ende cranc
Doe quam ghedreuen an sinen danc
De ammirale seidemen mi

[Brill nummering]

Vt sgrauen kabel ende her gi
Quam na ghedreuen oec her an
Dat hem coste menich man
Daer mochtemen sien striden sere
Daer vacht elc als een here

[Brill nummering]

De te voren inder nacht
Van onscamelheiden niet en vacht
De moeste hem scamen ende ginc striden
Men scoet men warp an beiden siden
Die des nachts hadden gherust

[Brill nummering]

Dochte mi dat mi vechtens lust
De van vare te voren en mochte
De verboude hem als mi dochte
Ende ghinc vechten so vtermaten
Dat hem seluen mochten haten

[Brill nummering]

De vlaminghe weel om dat si
Den hollanders waren so bi
De daer pensen om de scande
De si hem deden met haren lande
Dus verloes her gye den seghe

[Brill nummering]

De hi te voren alle weghe
Plach te hebbene in elken stride
So dat hi ten seluen tide
Bat dat men vanghen soude
Men warp af also houde

[Brill nummering]

Den swarten liebaert onderdevoet
Ende stac op metter spoet
Den roden lewe in sine stat
Alstie graue versach dat
Ghinc hi ten neve de hem gheuaen

[Brill nummering]

Gaf ende domeden van daen
Leden soude: [punctus elevatus] woudemen slaen
Doet dus moste hi gaen
Jn de galeyde of hi waer doet
Hier toe duancse de noot

[Brill nummering]

Dus es hi in de galeide [g verbeterd uit een bovenschacht] comen
Ter waerheit heb ic vernomen
Die ammirael en vincs niet
Maer aldus eist ghesciet
Dat hi quam in de galeide

[Brill nummering]

Die hier of anders iet seide
Dan de waerheit hi soude missen sere
Dus was gheuanghen dese here
De heuet bracht in deser noot
Ende met ouermoeden doet

[Brill nummering]

Menighen mast alst wel sceen
Daer bleef leuende nemmer een
De met hem int scip quamen
Sine bleuen doot alte samen
Of gheuaen des was niet vele

[Brill nummering]

Wat lach hem an desen spele
Ende wat rechte lach hem antgone
Dat hi woude sijns oems zone
Onteruen ende siere moyen kint
Jc weet wel dat ment niet en vint

[Brill nummering]

Yewer bescreuen dat hollant
Soude behoren ter vlaemscher hant
Noch doest side vander sceelt
Maer dicke wile heuet men ghetelt
De vlaminghe spraken an

[Brill nummering]

De wester side entie man
Soude de graue daer of wesen
Ende oec hoe dat quame in desen
Her gyen en bestonts niet
Al est nv al dus ghesciet

[Brill nummering]

Hi heuet ouders broeder dan hi was
Mer eens dinc bin ic seker das
Onghegoemt was hi doe
Hadt hem moghen comen hier toe
Dat hi den neve hadde verdreuen

[Brill nummering]

So waer hi selue graue bleuen
Jn can gheweten niet hoe lange
Hi mochte messcien bi beduanghe

Ene wile hebben ghesijn
Maer mi seghet tgeloue mijn

[Brill nummering]

Als te pertye van zeelant
De hem dit brochte in hant
Onderlinghe hadden ghekeuen
Ende hi an deen side waer bleuen
Dandre pertie soude dan sciere

[Brill nummering]

Hebben gheseit wi brochten hiere
Waer an si wi gheraect
Wi hebbene groot here ghemaect
Hi leget ons nv onder de voet
Ende ander raet waer ons goet

[Brill nummering]

Wi hebben rechte oer verdreuen
Ende desen man also verheuen
Ende hi doet ons allen scande
Ende wil ons iaghen vten lande
Ende heeft ons viande bouen

[Brill nummering]

Dit ne wil wi niet langer louen
Wi hebben mesdaen alte sere
Jeghens onsen rechten here
Dit souden si pensen ende werker na
Ende haelne weder als ic versta

[Brill nummering]

So soude tghemeente van hollant
Herde sciere [lange s verbeterd uit iets anders] keren de hant
Metten porten alghemene
Sone mocht hijs niet berechten allene
Met eenre pertien van den lande

[Brill nummering]

Elc soude pensen om de scande
De hem te voren waer ghesciet
Dus ne mochte hi langhe niet
Here bliuen ouer een
Want staphans ter stede sceen

[Brill nummering]

HEr ian van renesse moste varen
Sijnre verden vut sijnre scaren
Want hi hem niet ghelouede wel
Daert hem daer na mesvel

[Brill nummering]

Als her gye vangen was
Ende men vpt lant ghewaer wert das
Wort theer alte berteert

Ende elc te sinen lande ghekeert

[Brill nummering]

Ende droeghen met hem dat si mochten
Jc wane si niet meer en sochten
De porte te soekene vp enen dach
Doe men de liede varen sach
Ende te [t verbeterd uit d] voet wech ganghen mede

[Brill nummering]

Wort men blide binder stede
Doe ghinghen si vut om ghewin
Ende haelden doe dat goet in
De winnen woude wan aldaer
Dit was in ons heren iaer

[Brill nummering]

Dusent dre hondert ende viere
Dat graue willam indese maniere
Den wich op goude met scepen wan
Daer men versloech menighen man
Oec verloes hiere selue liede

[Brill nummering]

De selue dach doe dit ghesciede
Des manendaghes voer onser vrouwenmisse [misse achter de voorafgaande regel, en met dubbele afbrekingsstreep verbonden met vrouwen]
Te halue oest des sijt ghewisse
Ende was op sente lourens dach
Dat men de vlaminghe comen sach

[Brill nummering]

Jeghen den graue daer ten stride
Ende was omtrent vespertide
Doe si des strijds begonnende eerste e en de g elk verbeterd uit een bovenschacht
Ende waendent al hebben ghewonnen
Want si vochten met groter crachte

[Brill nummering]

Tote ouer die midder nacht
Ende doe et ginc daghen recht
Begonde weder dat ghevecht
Voer primetijt in der vloet
Wast dat men den wijch bestoet

[Brill nummering]

Ende duerde toten middaghe
Doe gheuiel hem sulke plaghe
Dat her gye bleef gheuaen
Als ghi te voren hebt verstaen
Die vlaminghe mochten te rechte clagen

[Brill nummering]

Nv so moghedi mi vraghen
Waer om dat ic niet en noeme

Die vanden stride was de bloeme
Of de quaetste of de beste
Of de eerste of de leste

[Brill nummering]

Mi dunct ic prijsse alle gader
Al had elc ghesijn mijn vader
Jn wisten hoe bat gheprisen
Ende mine viande in alre wisen
Ne wistic waer omme spreken lachter

[Brill nummering]

Sonder den ghenen de nachts trac achter
Trouwen der wasser vele
De niet en quamen totten spele
Daer si stene werpen mochten
Jc wane si anders dochten

[Brill nummering]

Hadden si nachts moghen ontflien
Men hadse daghes niet mogen ghesien
Dat togheden si wel in ghelate
Van galeiden quamen dese bate
De somme achter lagen doe

[Brill nummering]

Oec benamen si datter toe
De clene scepe niet en quamen
Woude icse noemen oec bi namen
Men mochte seggen dat ic benide
Liede lachter de inden stride

[Brill nummering]

Of om miede gaue prijs
Des doe ic niet in geenre wijs
Niemene te prisen voer sijn ogen
Want wi alle merken moghen
Dat hem de goede scaemden sere

[Brill nummering]

Ende pensden om de ere
Ende oec sijn lijf wilde verweren
Jn gaue te lone niet twe peren
De mi den prijs gaue allene
Die alde goede liede ghemene

[Brill nummering]

Metten liue verdienden daer
Jc dart wel segghen ouer waer
Dat edele lude vochten wale
Ende tt porters ten seluen male
Entie ghemeente vacht oec wel

[Brill nummering]

Jn weet wart daer toe secghen el
Jc mochte messcien prisen den enende eerste n verbeterd uit r
Een ander sout also niet nemen
Jc mochte oec verswighen dien
De ment vele bet hadde ghesien

[Brill nummering]

Doen dan enich ander dede
Dat waer grote dorperhede
Dat ic bi namen prijs hier gaue
Een vroet man wilde om geen haue
Dat menne prijsde openbare

[Brill nummering]

Oec sal ic secghen tware
De quade wil niet ghelachert sijn
Dat seghet mi tgheloue mijn
Mallic kent hem seluen wale
Dat ic seghe dese tale

[Brill nummering]

Dat omme dat ic beghere
Datte goede hem echter were
Ende hi bed doe dan hi doe dede
Ende houde altoes zulke sede
Dat men van hem spreken mach

[Brill nummering]

Na sijnre doot menighen dach
Dus sal leuen na sijnre doot
Sine name dats ere groot
Gaue men hem prijs in sinen leuen
Ende hider doghet dan wilde begeuen

[Brill nummering]

So waert quader dan te voren
Ente prijs waer al verloren
Ende wort in spotte verkeert al
Hort wat ic v segghen zal
Wart dat ic worde des te rade

[Brill nummering]

Dat ic lachteren woude de quade
Jc mochte sulken spreken lachter
Bi namen hi soude mi volghen achter
Ende slaen mi doot of oec dien
Bien dit laze mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Daer om sprekic int ghemien
De vroede weet wel wat ic meen
Ende salre om pensen dach ende nacht

Ende houdent voert met alre cracht
De blode deere niet en vacht

[Brill nummering]

Ken hem seluen dats de macht
Ende pense dat hi daer mesdede
Ende beter hem teenre ander stede
Dats vele bet mijn raet
Dan hi verdient dat men heet quaet

[Brill nummering]

So mach hi prijs ende ere ontfaen
Ende den anderen name of dwaen
Ghi moghet segghen wine horden nie
Men gaf prijs wats ghescie
An deen side vanden stride

[Brill nummering]

Dit so sietmen alle tide
Ende ghine wilt niet prisen enen man
Sonderlinghe wat legeter an
Hier mach ic vp antworden v
Jc hebs een deel gheseghet nv

[Brill nummering]

Waer omme dat ics mi vermide
Prijs te geuene ansgrauen side
An dander side ken ic niet
Wie hi was ende hoe hi hiet
Ende icken kenne niet hare dade

[Brill nummering]

Maer dits mi comen in den rade
Dat icker omme achter late
Te prisene die bi haren ommate
Bi ouermoede ende bi ouer recht
Willens comen in gheuecht

[Brill nummering]

Ende trecten an dies niet bestaet
Hem meer cracht ende ouerdaet
Pijn si der om in alre wisen
Te doene sal mense daer omme prisen
Dat dochte mi wesen onghehoert

[Brill nummering]

Diet beter weet hi brenct voert
Jc laets mijn rechte [r verbeterd uit een bovenschacht] wel te niete
De ionghe graue die in verdriete
Langhe tijt hadde ghewesen
Ende achter een gheleghen in desen

[Brill nummering]

Seuentien nachte in den scepen

Al ghewapent moghen sine hepen
Ende sine leden zere zweren
Mochten [c verbeterd uit een bovenschacht] lusten ende begeren
Te comene daer si ruste namen

[Brill nummering]

Dat mochtenc verbeterd uit een bovenschacht si doen al sonder scamen
Hi voer anden auond
Sere blide ende al ghesont
Ende alle de vp varen wouden
Voeren sonder strijt an scouden

[Brill nummering]

Ende ghinghen binnen sirixe
Daer was doe gheen striden me
Hier te voren hebbic gheseget
Des de vremde here pleghet
Ende hoe hi wille bedwinghen tlant [de eerste t verbeterd uit een bovenschacht]

[Brill nummering]

Doe middelborch ghin in hant
Ende op gaf heren gyen
Des derric herde wel ghelyen
Dat bi ionchere willem was
De hem seluen bat das

[Brill nummering]

Dat si te porte vp gheuen souden
Op dat hi mochte behouden
Varen wech [w verbeterd uit n] aldaer hem dochte
Dat hi seker wesen mochte
Doe gauen si ghisel bi vorworden

[Brill nummering]

Ende oec bi besproken worden
Dat hi de kore niet soude doen af
De hem de coninc willem gaf
Ende haer vesten soude breken
Bi enighen rade bi enighen treken

[Brill nummering]

Dit swoer hi ten heilighen daer
Ende gafs hem brieue dats waer
Oec ghelouedi openbare
Waert dat de graue quame [quame achter de regel toegevoegd, met verwijstekens] der naer
Te lande ende hi der aue

[Brill nummering]

Here worde ende graue
Waert met stride of met vreden
Of waert met eendrachticheden
Of hoe dat ware in elker wise

Hi soudse laten also als hise

[Brill nummering]

Ontfinc opden seluen dach
Ende haer ghisele sonder ghelach
Weder gheuen quijt ende vri
Ende gafs hem brieue seghe men mi
Ende daer aen seghelen twe

[Brill nummering]

Sijns ende sijns broeder ofte mee
Besiet hoe hijt heeft ghehouden
Mach hijs bliuen om bescouden
Ende of men hier om prisen mach
Want opden goeden pinster dach

[Brill nummering]

Dede hi breken hare veste
Dit dochte sinen rade beste
Te middelborch de porte haten
Dit en dorst hi oec niet laten
Van den ghenen diet hem rieden

[Brill nummering]

Wat mocht anders sins bedieden
Dan hi was bedwonghen sere
Hine was niet al hiet hi here
Sine baliw hilden bedwonghen
Beide doude metten ionghen

[Brill nummering]

De sine luden wesen souden
Beide de ionghe metten ouden
Consti bedwinghen vander vere
Hi was bedwonghen alst wel sceen
Daer bi ne moste niet een steet

[Brill nummering]

Gheheel bliuen ande port
Oec so heb ic ghehort
Doe hi de veste most doen breken
Daer quamen lude met sulken treken
Ende deden nemen ghisele meer

[Brill nummering]

Dan hi hadde ghenomen eer
Ende vut ghelesen toe bi namen
Bi gode des mocht hi hem scamen
Dat hi dus brac si vorworde
Jc wane dat ic seggen hoerde

[Brill nummering]

Doe hi in hollant comen was
Wat hi belouede hijn hilt niet das

Dus wondert mi dat men dus priset
Maer mijn herte mi dat wiset
Dat deden de ghene diene hilden

[Brill nummering]

Jn banden daer mede stilden
Haer viande ende onderdaden
Noch so hebic mi beraden
Hoe dat quam hine hadde te broken
Willem dat dar was gheprokenp verbeterd uit een bovenschacht

[Brill nummering]

Trouwen dat was wonder groet
Hine haddene gheuaen of ghedoet
Bi sulken rade de hem was bi
Maer ic wane dat bleuen si
Dat els niemen toe en brochte

[Brill nummering]

Dan mijn her ian als mi dochte
Van renesse de houessche viant
Jc wane dat mi al zelant
So houesch was van alre dade
Sinen vreenden dat was groet scade

[Brill nummering]

Dat hi hem hielt an sulke lere
Dat hi sinen rechten here
Af ginc in desen doene
Want hi vrome was ende coene
Ende sinen viant houesch ghenoech

[Brill nummering]

Hadde hi ghedaen al sulc gheuoech
Dat hi sinen here hadde ghedient
Ende trouwelike ghesijn sijn vrent
Jc hadde hem ghegeuen alte male
Den prijs sonder ander tale

[Brill nummering]

ALs de graue hadde leden
Den strijt ende binder steden
Comen was danct hijs gode
Ende sende sinen bode
Ende onboet wie in comen woude

[Brill nummering]

Dat hi gerne ontfanghen soude
Be houden lijf ende goet
Ende dien gheuen [lezing van de u is zeker] diet so stoet
Of hi ballinc hadde ghewesen
Of diemen mestrouwede in desen

[Brill nummering]

Moste varen te ghisele legghen
Ter stat de men hem soude segghen
Ende haer goet dat soude hem volghen
Ballinghe daer men vp verbolghen
Te voren was de quamen in

[Brill nummering]

Een deel dit was goet begin
Oec warenre dies niet dorsten bestaen
So vele hadden si mesdaen
Die te [t verbeterd uit iets anders, mogelijk uit o of de aanzet van d] voren waren vrient
Hadden haren gyen so ghedient

[Brill nummering]

Sine dorsten niet bliuen inden lande
Ende vloen vut des hadden si scande
Ende lieten beide goet ende erue
Dat qualic was haer bederue
Jn weet waert her gye nemen sal

[Brill nummering]

Daer hise mede goedet al
Dus es den graue hulde ghesuoren
De heren ghyen daer te uoren
Hadden ghehouden ouer here
Swoeren dat si nemmermere

[Brill nummering]

Den graue willem ghinghen af
Hier mede hi vergaf
Al dat hem was mesdaen
Nv heuet hi verstaen
Ende sine luden mede

[Brill nummering]

Dat inden dunen teenre stede
Waren wel ses dusent man
De alle wapene hadden an
Be haluene dandre diere waren
De graue dede staphans varen

[Brill nummering]

Twe galeiden voer dat lant
Si senden boden alte hant
Anden graue op ghenade
Dat hi sine edelheit dade
Ende hise vinghe daer ter stede

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
Die graue wort te rade soe
Dat hi boden sende doe

Te paleuoets heide de vinghen
De vlaminghe doe met hem ghingen

[Brill nummering]

Ene so ouer grote scare
Dat wonder te segghene ware
Eist ommate dats mi wondert
Elken behoerder meer dan hondert
Te ledene diere om waren comen

[Brill nummering]

Die graue en hadde tsinen vromen
Niet so uele liede vp goude
Doe ment eerst bestanden soude
Ende darmen den strijt mede wan
Jc wane niet dat oit man

[Brill nummering]

Tenigher stede ye ghequam
Daer hi verhorde [h verbeterd uit iets anders] of uernam
Dat men so menighen vangen sach
Sonder stoet ende sonder slach
Ende sonder weder cronen iet

[Brill nummering]

Men dede gaen dat vlaemsche diet
Rote an Rote binnen sirixe
Ghelike dat men driuet vie
Men drefse in cloestren ende in kerken
Wildi ghi moghet merken

[Brill nummering]

Hoe ment weet hoe vele der was
Men wort doe te rade das
Dat mense riep [p verbeterd uit t] alte samen
Ende dede bescriuen hare namen
Ende ghincse delen haren tare

[Brill nummering]

Aldus mochtment weten tware
Want dat wistic herde [d verbeterd uit t] wale
Men leuerder vut bi ghetale
Vter minder broeder porte
Tueendertichondert sonder dorte

[Brill nummering]

Datter gheseet was vten scrifte
Naecte knechte ende clene wichte
Vter kerken wie soes wondert
Worder gheleuert .xv. hondert
Be haluen wijf ende gharsoene

[Brill nummering]

Dus weet ict bi desen doene

Datter bleef be houden wale
Vijf dusent tenen male
Be haluen die daer ontgingende eerste g verbeterd uit een bovenschacht
Ende ontgaen waren sint sise vingen

[Brill nummering]

DIt was inde selue weke
Dat dit ghesciede daer ic of spreke
Dat de graue hadde den strijt
Ende recht op de selue tijt
Dat de strijt ghewonnen was

[Brill nummering]

Worden sgrauen viande des te rade
Te rade dat si openbare
Seiden dat ver [v verbeterd uit iets anders] wonnen ware
Entie van hollant waren doet
Jn middelborch seidemen al bloet

[Brill nummering]

Dat al doot waer gheslaghen
Ende enen man niet verdraghen
Wie so hadde hollansche herte
De ghedoghede grote smerte
Die therte droech van den libaert

[Brill nummering]

Hi drubbelde ende spranc op waert
Van bliscapen ende sanc
Na middaghe dat ne was niet lant [de laatste letter eerder een t dan een c]
So quam mare de bitter was
Jc der mi wel ver meten das

[Brill nummering]

Dat die te voren ghinghen screyen
Si [S in de vorm van de lange minuskel, niet van de kapitaal] ghinghen nv singhen ende pleyen
Entie te voren songhen hoghe
De liepen de tranen nv int oghe
Dus wast verkeert in korter vre

[Brill nummering]

Dits der werelt auonture
De deerste nimaren aldus brochte
Jc weet dat si anders dochten
Ende si dochten dat si wrochten
Ende ghinghen vlien wat si mochten

[Brill nummering]

Si hadden de vlaminghe brocht int stric
Ende selue bleuen si niet int pec
Wouden de vlaminghe dit verstaen
Si hebbent meer dan eens ghedaen

Ende emmer sijn si selue ontgaen

[Brill nummering]

Entie vlaminghe bleuen gheuaen
Hets wel te steden also help mi god
Si moghenre mede houden spot
Si hebbense brocht inden strecke
Alstie voghel biden becke

[Brill nummering]

Daer si mosten gheuanghen bliuen
Dandre mochten metten wiuen
Ende metten kindren ende metten nichten
Dat goed besitten sonder vichten
Jc wilde dat elken dus vergingen

[Brill nummering]

De meer ghelouede zulker dinghe
De men hem seghet dan hi siet
Al eest dan dat hem messciet
Dat soudic claghen herde spade
Want het el wel te stade

[Brill nummering]

Maer wouden si volghen goeden rade
Si souden pensen om oude dade
Ende souden vten lande doen
De hem so dorperlike ontfloen
Entiese brochten in der noet

[Brill nummering]

Of binnen lants slaen ter doet
Want men mach wel verstaen
Dat si hem meer hebben mesdaen
Dan de graue oit ghedede
Al wilsi hem houden ghenen vrede

[Brill nummering]

Dits der dwaser vlamingher sede
Want sine houden ghene stede
Men soudse met loghenen daer toe driuen
Dat mense alle soude ontliuen
Alst aldus was vergaen

[Brill nummering]

Ende ment in middelborch heuet uerstaen
Ghinghen si vanghen ende iaghen
Hier omme en doruedi niet vragen
Hadden sijt gheweten te primetide
Daer maecte hem sulc herde blide

[Brill nummering]

Hi soude anders hebben ghesongen
Eer hi van danen waer ontsprongen

Doe wert daer een groet gheluut
Tghemene volc liep al vuut
Manne wiue ende kinder

[Brill nummering]

Bede meer ende minder
Ende ghingen toe met groter drachte
Ende droegen de stene vter grachte
Ghewillichlike ende blide
Die ionghe graue sende dien tiden

[Brill nummering]

Sine vreende inde port
De doer hem als men dat hort
Hadden tlant gherumet mede
Doe si quamen binder stede
Wort dat volc blide sere

[Brill nummering]

Ende dankedens god onsen here
De deden dat hem was gheheten
Ende ghiselden suldi weten
Binder port dars was te doene
Die men kende ende niet so coene

[Brill nummering]

Waren dat si dorsten beiden
Si ginghen staphans henen weiden
Dus sijn de stucken hier vergaen
Entie graue de quam zaen
Jnde porte als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Ende den goeden luden dochte
Dat si hadden gode biden voeten
Daer si hem quamen te ghemoete
Ende elc hem te striden diende
Oec waren si blide om haer vriende

[Brill nummering]

De met hem weder innne quamen
Ende met hem gheuaren waren te samen
Of gheuolghet waren doer minne
Jn zeelant waren si herde dunne
De hem goet ende ere togheden

[Brill nummering]

Sonder de ghene de ghedogheden
Dat men haer huse brac
Ofte bernde ende al ont stac
De meente en was baergoet
Die den swaren weder stoet

[Brill nummering]

Weder stonden in sirixe
Of metten graue wat wildijs me
Op goude vochten alle de nacht
Ende in middelborch [o verbeterd uit ronde r] binder gracht
Waren vriende hadden sijs de macht

[Brill nummering]

Ghehadt doe willem bat met cracht [r bovengeschreven]
Dat si de porte souden op gheuen
Al wast dat siere binnen bleuen
Dvs verstandict in desen
Alste graue hadde ghewesen

[Brill nummering]

Jn middelborch viertiennachte
Dochte hem dat de grachte
Of de veste iet was so goet
Datter goet merren doet
Ende voer weder tote sirixe

[Brill nummering]

De van middelborch deden niet me
Dan setten toe [t verbeterd uit d] aldat si mochten
Ende droeghen ende vochten
Ende deder toe al sulke pine
Datte vesten wort an scine

[Brill nummering]

Ende verbeterden de also
Dat sijs en achten niet een stro
Al quame van volke een weder stoet
Jc wane noyt man also groet
Werc so sciere sach toe brenghen

[Brill nummering]

Dan van also clenen dinghen
Was voer sien doe sijt bestonden
Want si gheweten nie en conden
Waer si nemen souden stene
Sonder dattie graue allene

[Brill nummering]

Hem de steen huse beual te uellen
Die stonden int lant hordic tellen
Bede zuutwaert ende nort
Ende voerdense al inde port
Ende gingen doe maecten met crachte

[Brill nummering]

Ende so deluen haer grachte
Dat mense qualijc meer mach dwingen
Waren si voer sien van andren dinghen

Dat hem behoeft ende oec mede
Dat volc algoet waer binder stede

[Brill nummering]

Sone dorsten si hem niet ontsien
Maer hebben si binnen desen of dien
Diet woude verweren inde noet
Alwaer de grachte noch also groet
Ende oec die werf also diepe

[Brill nummering]

Ende een muer daer omme liepe
Twee roeden dicke dre roeden hoech
So eest al dat niet en doech
De trouwe liede ende oec de goede
Dat is van der stat de hoede

[Brill nummering]

Vp dat si hebben wat te verteren
Ende waer mede si moghen weren
Anders eist al pine verloren
Ende vele argher dan te voren
UOert was mi ghemaket cont

[Brill nummering]

Dat daer te voren vp ene stont
De graue willem gaderen soude
Sijn volc daer hi mede vp goude
Si vervacht alst was an scine
Dat her ian ente sine

[Brill nummering]

Van renesse pijnden metter stede
Of hi mochte benemen dat
Jc ver stont al ouer waer
Datter met hem waren daer
Tseren sone van aemstelle

[Brill nummering]

Ende aernt van benscop sijn gheselle
Herman van woerden hadde daer ghesijn
Oec seghet mi de segger mijn
Dat van der lede mijn her ian
Ende daer toe menich man

[Brill nummering]

De ic ghenoemen niet en can
Al noem icker niet wat leghetter an
De met hem waren in de stat
Entie hem allen pijnden dat
Te benemene had sijt ghemogen

[Brill nummering]

Dattie graue niet waer ghetoghen

Om tontsettene tote sirixe
Dat was ghesciet wat wilgijs me
Ende her ian oec dat vernam
Dat hem doe niet wel bequam

[Brill nummering]

Nam hi oerlof binder stede
Hi ende sine ghesellen mede
Ende rumeden de stat met haesten groet
Si ontsaghen mere noet
Ende quamen ter lecke daer si souden

[Brill nummering]

Ouer varen met ere scouden
Ende hadden de peerde voren ghesent
Twe ionghelinge woender om trent
Houesche coene van groten maghen
Alse si dat horden ende saghen

[Brill nummering]

Dat sire emmer souden liden
Ginghen si vaste an hem siden
Dit was recht anden avont
Ende dreuense ter seluer stont
Jnde scoude alte hant

[Brill nummering]

Dat sittende bleef vpt lant
Doe souden si lopen in tander ende
Des hem gheuiel grote scende
So dat de scoude bleef versonken
Ende si bi naer alle verdronken

[Brill nummering]

Daer bleef her ian ende arnout
De here vander lede alwas hi stout
Spranc al willens vter boert [e verbeterd uit een rechte stok]
Eist waer als ic hebbe ghehoert
Dus verdrenkeder meer dan hondert

[Brill nummering]

Der meester viande wie soes wondert
De de graue hadde ouer een [ee verbeterd uit a]
Mi dochte dat miracle sceen
Dat dede god doer sine ghenade
Dats grauen viande dus groten scade

[Brill nummering]

Ontfinghen in so corten tiden
Sine lande an beiden siden
Dene op goude dander op lecke
Hier om eist dat ict ver trecke

Dic wile heeft men ghesien

[Brill nummering]

Dat god een dinc laet ghescien
Dat een lant heuet plaghe groet
Ende men vele lude slaet doet
Maer als een man wil te verre
Mach hijs lichte werden erre

[Brill nummering]

Want ommate stont noyt langhe
De graue most bi bedwange
Zelant rumen dor de noet
Sine plaghe was niet so groet
De hi in zelant doe behilt

[Brill nummering]

Hine moste de selue mit ghewelt
Houden doen wast lief of leet
Heren ghyen was so heet
Dat hem hollant ende zelant beide
Te nauwe waren tsinre weide

[Brill nummering]

Dat bisscopdoem van vtrecht
Wilde hiere oec toe hebben echt
Daer sijn neue bisscop was
Oec hordic ghewaghen das
Dat hi den bisscop dien hi gheuaen

[Brill nummering]

Hadde soude doet doen slaen
Sijns oem sone van vtrecht
Ende men dan ouer recht
Sinen neue hadde vercoren
Willem van gulike als wi horen

[Brill nummering]

De wort versleghen op enen dach
Dat seide mi een de dat sach
Dat men sijn hoeft op enen scachte
Vorden vrancscen coninc brachte
Dit was waer sekerlike

[Brill nummering]

Ende dit was al in eenre weke
Jn den oeste telker tijt
Smaendaghes so began de strijt
Vp goude als ghescreuen es
Sondaechs nauonts des sijt ghewes

[Brill nummering]

Verdranc her ian alst es voer screuen
Ente ghene de bi hem bleuen

Des naestes manendaechs daer nar
Vacht de coninc wit vorwaer
Jeghen de vlaminghe horic gewagen

[Brill nummering]

Daer willem van gulic wort [t boven de r geschreven] verslagen
GOd de doet doer sine ghenade
Dat bliuet mette minster scade
Dat moghedi merken wel indesen
Hadt op goude also ghewesen

[Brill nummering]

Dat her gye daer hadde ghehadt
Den seghe dar en wars dan plat
Ontgaen cleen noch groet
Si haddent alle ghesleghen doet
Want het wasser onsiene

[Brill nummering]

Enen van honderden tontfliene
Daer ne was emmer gheen toetidenti verbeterd uit iets anders
Want het was in allen siden
Al viant sonder sirixe
Ende namelike hollant ende niet me

[Brill nummering]

Ende datter toe behoert
Dus wast buter poert
Gheen verlaet om ontgaen
Men hadder niement gheuaen
Maer doe si verwonnen waren

[Brill nummering]

Spaerdemen de men mochte sparen
Hadt op goude verloren bleuen
So en hadder behouden tleuen
Jn sirixe groet noch tlene [de eerste letter eerder een t dan een c]
Men hadt versleghen al ghemene

[Brill nummering]

Entie her ghyen hadden verdreuen
Vte hollant hadde verloren tleuen
Dordrecht delf ende leiden mede
Vlaerdinghen sciedamme ende elke stede
Dieden vlaminghen deden scande

[Brill nummering]

Dat sise iagheden vten lande
Souden des selfs hebben ghedronken
Waren de ghene de versonken
Jn delecke bleuen te liue
Si hadden tlant ingroten kiue

[Brill nummering]

Ghehouden al haer leue daghe
Som haer goet hebben de maghe
De den graue minen here
Ende doen weerdicheit ende ere
Hadde willem van guleke verslaghen

[Brill nummering]

Den coninc dat mochtemen claghen
Alde werelt duerenture
Dat hadde gheweest zwaer auonture
Ende hadde gheweest te mere scade
Daer omme heeft doer sine ghenade

[Brill nummering]

God ghedaen op dese tijt
Des moet hi sijn ghebenedijt
Wat holpe dat ic segghe me
Her willam was in sirixe
Doe hem quam daer niemare

[Brill nummering]

Dat sijn vader bleuen ware
Jn henegouwen ende waer doet
Des had hi rouwe groet
Dar hi rechte scout had an
Want hi verloes der enen man

[Brill nummering]

De langhe goet man hadde ghewesen
Ende ghetrouwe ic hoerde van desen
Dat hi godelike waer in de kerke
Ende minde gode ende ontsach wel sere
Bi hem waer nemmeermere

[Brill nummering]

Dinc ghesciet dan al goet
Hi hadde gheset sinen moet
Gode te dienen alst was tijt
Jc seg v dat hi was verblijt
Alsmen soude eten gaen

[Brill nummering]

Ende hi de tafele sach gherecht staen
Ende hi ghereet wiste ghenoech
Dat hem dan sijn herte loech
Als hi goede liede bi hem sach
Dit gheuiel hem alden dach

[Brill nummering]

Jn allen doen danct hi gode
Perlement so hoerde hi node
Daer hijs hebben mochte verdrach

Lieuer had hi alden dach
Metten valken omme ghegaen

[Brill nummering]

Dan hi te pleite hadde ghestaen
Hadde hijs moghen wesen quite
Nochtan est int verwite
Vp gheleghet te menigher steden
Te scampe ente ledicheden

[Brill nummering]

Ende sulc heuet gheroepen sere
De duuel sonde [lezing van de n is zeker] desen here
Dienen of moghen minnen
Wine connen van hem niet ghewinnen
Vonnesse recht noch ghene wrake

[Brill nummering]

Jc seg v in waren saken
Dat zulc hier omme maect ghescal
Hadde hi moghen hebben al
Na siere verdiente rechte vonnesse
Het had hem gheweest een sware lesse

[Brill nummering]

De nochtan riep alre meest
Ende dreef hier omme groet horeest
De nochtan te rechte mochte
Den here prisen de was sochte
Want daer sijn vordeel ane lach

[Brill nummering]

Nochtan sachment alden dach
Die baliuwe vanden lande
Deden den graue dese scande
Elc woude onbescouden bliuen
Hadden si willen bedriuen

[Brill nummering]

Alsi scoudich waren te doene
Sine hadden niet ghesijn so coene
Dat men den graue hadde bescouden
Hadden si trecht willen houden
Also alst hem beuolen was

[Brill nummering]

De here hads wel gheuolghet das
Maer daer wasser emmer gheen
De so ghewillich in dienste sceen
De enighe saken wilde enden
De graue most hem senden

[Brill nummering]

Opene brieue ende hem dat heten

Nv en can ic niet gheweten
Waer omme de here seghet dan
Te baliuwe enen man
De met wille rechten int ghemene

[Brill nummering]

Ouer grote als ouer clene
Ende ouerden riken als ouerden armen
Hine laet de liede lopen carmen
Na den here waer hi es
Mochte die here des sijt ghewes

[Brill nummering]

Selue de lude berechten wale
Sone dorste hi te ghenen male
Baliuwe setten te gheenre stede
Of den luden beuelen mede
De here behoeft oec enigher raste

[Brill nummering]

De men scrijft en es niet so vaste
Dat si ghedurich moghen wesen
Dus heb ict verstaen in desen
Dat dese graue was bescouden
Van den ionghen ende van den ouden

[Brill nummering]

Dat hi der sticken niet en dede
Hi begerde altoes den vrede
Ende pays hadde hi gherne ghesien [s verbeterd uit r]
Hadde hem dat moghen ghescien
Entie baliuwen hadden gherecht

[Brill nummering]

Ende benomen alle gheuecht
Als men pleget inden lande
Achter lande dus ghesproken
Hi liet nochtan al onghewroken
Want hi verdroecht al in oetmedend verbeterd uit t

[Brill nummering]

Ende beualt gode den goeden
Want hi hopede dat elc soude
Selue bekennen sine scoude
Ende dat in dogheden keren
Echt [hier een ruime spatie vanwege een gat in het perkament] so was de sede des heren

[Brill nummering]

Dat men niet mochte geuen scoude
Enen man des hi woude
Ghelouen het en ware gheproeft
Bi minre weet dies behoeft

Nv te houe in elker stat

[Brill nummering]

So [o verbeterd uit iets anders] menich quaet spreker seget dat
Ende brenghet voert ter menigher stonde
Ende lachtert sulken metten monde
Ende spreket archeit ende quaet
Dien hi met al siere daet

[Brill nummering]

Niet ghebeteren en can van enen iare
Al quaemt also inden iare
Dat hine ver heffen woude weder
Dien ghenen dien hi so neder
Met enen worde hadde ghedaen

[Brill nummering]

Hine wiste hoet bestaen
Ende hoe ghebeteren sinen noet
De hi hem dede also groet
DEse here en leuede niet lange
Na dien dat sijn sone stranghe

[Brill nummering]

Den wijch vp goude vacht met eren
Jeghen de wrede vlaemsche heren
Ende hise verwan al sonder lette
Ende sirixe daer mede onsette
Dat wiste hi al voer sine doet

[Brill nummering]

Dies was sine bliscap groet
Dat hem god der eren gonde
Dat hi doch vp ene stonde
Voer sine doet was ghetroest
Ende sine vreende waren verloest

[Brill nummering]

Want hadhi ghestoruen ere
Men soude seggen dat hi van sere
Ende van rouwen waer bleuen
Ende so den gheest op ghegeuen
Der quaet sprekers is so vele

[Brill nummering]

De altoes vut haer kele
Laten gaen quaet eer goet
De des pleget hi mesdoet
Dat hijt alle in quade kert
God sat heb hi deet hem leert

[Brill nummering]

Hi versciet als ic versta

Harde kortelike daer na [na de a een onduidelijk teken, vermoedelijk de eerste twee halen van nog een a]
Na den stride alst is bescreuen
Ende heuet den geest op ghegeuen
Saterdaghes alst wesen moeste

[Brill nummering]

Na onser vrouwen daghe in den oeste
Ende wort begrauen met groten eren
Jnden seluen iare ons heren
Alst bescreuen es vanden stride
Des sine vreende waren blide

[Brill nummering]

Al was de graue willam droeue
Hi most sien om sine behoeue
Vp hem was nv comen tlant
Ende voer doe alte hant
Ende dede hem hulden ende sweren

[Brill nummering]

Des ne wilde hi niet onberen
Ende der manne bleef en gheen
Sine ontfinghen alhaer leen
Als van haren rechten here
Si mochten doen met grote ere

[Brill nummering]

Als hi in zeelant hadde ghedaen
Manscap ende hulde ontfaen
Pijnde hi hem hoe hijt besette
Ende voer in hollant sonder lette
Alte dordrecht in de porte

[Brill nummering]

Ende onboet rechte voert
Omme allede liede dat si quamen
Ende sijt voert tghoede namen
Ende sine ontfinghen ouer here
Si dadent gherne wat wilgijs mere

[Brill nummering]

Ende swoeren hem daer houde
De porters alle ionghe ende oude
Entie lant liede al ghemene
Beide groet ende clene
Tote sciedamme voer hi van daer

[Brill nummering]

Ende omboet dat es waer
De lude vander ieghenhede
De voer hem niet quamen node

Ende swoeren hem hulde mede
Alde lude daer ter stede

[Brill nummering]

Oec ne wasser ne gheen
Sine ontfinghen al haer leen
Diere woenden in den lande
Ende setten hem in sgreuen bande
Want hi met rechte haer here was

[Brill nummering]

Doe wort hi te rade das
Dat hi te delf voer in de port
Te leyden te haerlem also voert
Ende voert tot alcmaer in vrieslant
Ende onboet alte hant

[Brill nummering]

De vriesen dat si tot hem quamen
Of dat si senden tot hem bi namen
Dien si betrouweden sonderlinghe
Van wien dat si hulde ontfinghen
Voer hem allen daer ter stede

[Brill nummering]

Ende voer hem mochten zweren mede
Die vresen stonden tsinen ghebode
Ende dankens onsen here gode
Dus dede hi an dese vaert
Ende voer weder te zeelant waert

[Brill nummering]

Ende besette daer sijn lant
Doe quam hem boetscap te hant
Dat hi doer brabant mochte varen
Ende hi quame sonder sparen
Jn henegouwen sonder respijt

[Brill nummering]

Want men mochte vp de tijt
Dat segghen vten vanden dinghe
Tusschen van vrancrike den coninghe
Ende syere [y verbeterd uit een rechte stok] pertie andeen side
Ende van vlaendren ten seluen tide

[Brill nummering]

Ende her gye ente sine
So mochte hi metter seluer pine
Haren tsarels dochter van vrancrike
Te wiue trouwen eerlike
De hem ghesekert was te voren

[Brill nummering]

Bi sfaders tiden als wi horen

Teersten dat de boetscap quam
Ende hijt waerlike vernam
Besette hijt tlant van zeelant wale
Ende reedde hem ten seluen male

[Brill nummering]

Doe hi in hollant comen mochte
Des had hi pine eer hijt volbrochte
Van den yse dat was so starc
Hadt moghen baten dusent marc
Men had niet moghen comen ouer

[Brill nummering]

Van den enen ant ander ouer
Dit gheuiel te menegher stonde
Dat hi gheuaren niet en conde
Van den yse dat was so groet
Dat hi meerrede dedem noet

[Brill nummering]

So wat hi ter zewaert sochte
Dat was dat hem niet en dochte
Hine waert niet leden sonder scade
Jnt ende wort hi te rade
Dat hi boden sende zaen

[Brill nummering]

Ende dede godevaerden verstaen
Van berghen den drussate
Dat hi emmer niet en late
Hine ombiede hem metter vaert
Of hi quame darwaert

[Brill nummering]

Dat hine dan mochte gheleiden
Tote breda ouer der heyden
De hertoghe hadde hem ghegeuen
Theleide ende oec dat bescreuen
Ende dat hi ombode wat hi doen woude

[Brill nummering]

Want hi daer na werken soude
GOdevaert omboet hem weder saen
Wat hi wilde dat waer ghedaen
Der baliuwe waer gheen so coene
Dat hi iet dorste bestaen te doene

[Brill nummering]

Of den minsten van den sinen
Hi soude ghetrouwelike pinen
Ende sekerlike gheleiden
Ende met hem riden ouer der heyden

Ende doen dat hem es betame

[Brill nummering]

Ende hi der stoutelike quame
Hine dorste niet ontsien
Godeuaert gheboet mettien
Waer der ballinghe een so coene
De hem pijnde te mesdoene

[Brill nummering]

Den graue of iement vanden sinen
Hi [i verbeterd uit een onafgemaakte e, door er een accent boven te zetten] sout hem doen in scine
Hi soude hem nemen lijf ende goet
Mettien de graue reden doet
Sine vart wat wilgi me

[Brill nummering]

Ende porrede van sirixe
Ende voer ten lederdamme ouer
An nort beuelant anden oeuer
Ende ginc de caetse vort
Ende scepede hebbic ghehort

[Brill nummering]

Jn zuutvliet [v verbeterd uit iets anders] hi ende sine man
Ende ghinghen te wich vliet an
Ende voer vort te remerswale
Ende quam daer ten auondmale
Den nacht doer ende den dach

[Brill nummering]

Dat grote vastelauont wesen mach
Bleef hi daer entie nacht dar na
Sanders daghes als ic versta
So reedde hi toe [t verbeterd uit d, of mogelijk d uit t] ende voer bi tide
Ouer an de ander side

[Brill nummering]

Sine paerde waren ghereet
Doer de porte dat hi leet
Toten berghe sonder houden
De ghene de met hem varen souden
Waren ghereet ende voeren mede

[Brill nummering]

Twe milen buter stede
Doe reet hi voert ouer de heide
Een deel met sijns selfs gheleide
De here van breda hilt der bi
Ende dedem al dat hi

[Brill nummering]

Doen mochte te weerdicheden
Ende wilden doer sijn lant gheleden

Ende sine helpe wies hem an
Hem quamen toe sijns selfs man
Vp der heyden hem der yeghen

[Brill nummering]

Ende dogheden als goede liede plegen
Dus reet hi voert tsente gerden berghe
Ende namn verbeterd uit m door de eerste haal daarvan te expungeren daer ruste ende herberghe
Daer bleef hi ene corte stonde
Ende besette als hi best conde

[Brill nummering]

Sinen lieden ende sijn lant
Ende voer voert alte hant
Jn henegouwen doer brabant
Daer hi blide liede vant
Diene wel ontfinghen als wi horen

[Brill nummering]

Nv was hem aldaer te voren
Een kint ghesekert van hogen gheslachte
Haer vader was van hogher machte
Daer toe weldich ende rike
Sconinx broeder van vrancrike

[Brill nummering]

Her tsarels was hi ghenant
Als ic te uoren seide te hant
De graue hadde hem vermeten
Dat hi voude [v verbeterd uit lange s] suldi weten
De ionghe bruut hebben te wiue

[Brill nummering]

Ende trouwense tsinen liue
Ende leider toe sijn ghedochte
Ende reder toe dat hi mochte
Doet buter vasten comen was
Voer hi ende pijnde hem das

[Brill nummering]

Dat hi quam op ene stont
Jn de abdie te lonogpond
Daer hi vant de ionghe maghet
De hem harde wel behaghet
Daer was de bisscop van sissoen

[Brill nummering]

De harde wael conde doen
Diese trouwede bede te samen
Ende besliepse in goeds namen
God moetse sterken als hi wel mach
Dit was op enen sonnendach

[Brill nummering]

Voerde opvaert ons heren
Dat hi nam met groter eren
Sijn wijf ende besliepse daer
Als men sceef ons heren iaer
.M. drehondert ende viue

[Brill nummering]

Graue willam in ionghen liue
Ende keerde weder ende boet te hande
Te hollant waert sinen lande
Daer mens was blide sere
Ende danckes gode onsen here

[Brill nummering]

Nv stont hem herde siene
Eer hi der iaren neghentiene
Hadde hadhi leden al
Alst eist bescreuen groet ende smal
Ende dorwaden met ghenende [de eerste n verbeterd uit een bovenschacht]

[Brill nummering]

Hier makic mijns dichtens ende
Here van hollant edele graue
De heuet ghemaect teenre gaue
Dit boec ende dit werc
Melijs stoke v arme clerc

[Brill nummering]

Gode teren ende vwen liue
Wacht dat niet verloren bliue
De name de ghi hebt nv
En dorvijs [lezing van de v niet geheel zeker (beginnend met een korte stok)] niet dat seg ic v
Dat quader wort dan te voren

[Brill nummering]

Ente pine es al uerloren
Altoes penset om de doghet
Ende gheuet als ghi gheuen moghet
Ende wat ghi gheuet ende wien
Ende den smekers suldi sien

[Brill nummering]

Jn den mont ende merke wale
Waer omme si segghen hare tale
Oft om ghewijn is haer flateren
Weest ghelike anderen heren
Hout v liede ende v lant te rechte

[Brill nummering]

Jeghens heren ende knechte
Elken man so doet vonnesse
Dies verdient leert hem de lesse

Dat recht is ende vonnesse draghet
So eist om niet eist dat hi claghet

[Brill nummering]

Doedijs niet ghi mes doet
Hi sal v werpen onder de voet
Mach hi ende segghen dan
De duvel soude desen man
Moghen dienen of te minnen

[Brill nummering]

Trouwen wildi dat bekinnen
Ghi hebbets groten scade ontfaen
Dat te voren niet was ghedaen
Loent den ghenen de v dient
So blijft hi v ghestade vrient

[Brill nummering]

Recht ouer den riken als ouerden armen
Ne laetse niet lopen carmen
Doe di dit so doe di wale
Weest hoefsch in daden ende in talen
Ende seer ghestade in ghelate

[Brill nummering]

Van allen dinghen houdet mate
Ende sult minnen de heilighe kerke
Eren papen ende clerke
Be gheuen luden so doet ere
So sal v sterken onse here

[Brill nummering]

De arme lude suldi niet versmaen
Doet hem goet dats wel ghedaen
God gheue dat behouden bliue
V werelt ere in desen liue
Ende na desen liue comt daer bouen

[Brill nummering]

Daer dinghele gode louen
Des onne v marien kint
Seghet amen de den graue mint

[Brill nummering]

Ende wouter den clerc de dit screef
Ende lettel ghelts te bouen bleef
Dien bidic gode dat hi versette
Sine armoede ende sine lette

[Brill nummering]

De hem vanden pape quam
Heren florens diene maecte gram
Ende diene sloech onuerdient
Nochtan dat wouter was sijn vrient

[Brill nummering]

Ende dorden pape lach hi in bande

[Brill nummering]

Nochtan moet hi in vreemden lande
Verre bedeuaerden gaen
Ende tghelt dat hi heuet ontfaen
Van desen boeke moet sijn verteert
Jn dese verre bedevaert

[Brill nummering]

God doene met ghesonde keren
Ende behoude ianne inderen
Van palanen ende sine ioncfrouwen
Sin kindren ende diene minnen met trouwen
Ende alle dene hebben leet

[Brill nummering]

Eist dat hijt weet oft niet en weet
God onse here sende hem an
Dat ic den pape her florens an
Amen. Amen

[Brill nummering]

Aldede gherrijt van velsen quaet
Dat quam alleen bi sulker daet
Dat sijn wijf was iamerlike vercraft
Daer toe dede de graue sijn macht

[Brill nummering]

Ende onsuuerde sijn goede wijf
Hi hadse lieuer dan sijn lijf
Daer na mi ghelouet
Smeet hijn met ene roede opt houet
Dat hem de huve bouen spleet

[Brill nummering]

Doe dochte gheraert om dat leet
Dat hem de graue hadde ghedaen
Ende hem niet ten besten mochte vergaen
Daer mem de waerheit wil verstaen
Ende redene te redene mach gaen

[Brill nummering]

So wast misdaen herde sere
Van enen groten lants here
Wat soude hier meer of ghesproken
Dat sijnt so seer wert ghewroken

>