[boven de kolom de woorden Deus assit] OM dat ic niet en wille
Dat minen sin yet legghen stille.
Ende / verderue met / ledicheden / [de eerste drie verzen vanwege ruimtegebrek naast de initiaal geschreven in zeven regels: OM dat ic / niet en wille / Dat minen sin / yet legghen / stille. Ende / verderue met / ledicheden]
Willic v al hier ter steden

[Brill nummering]

Segghen wie die grauen waren
Die hollant in haren Jaren
Hadden onder haer bedwanc
Ende hoe verre dat haer ganc
Met recht gaet in vrieslant

[Brill nummering]

Also als ic bescreuen want
Jnden cloester tegmonde
Jn latine in vraeyer orconde
Sonder fauele sonder [o verbeterd uit iets anders] lieghen
Sonder yement te bedrieghen

[Brill nummering]

Want het dunct mi wesen scande
Dat die lude van den lande
Anders iesten vele weten
Ende si des hebben vergheten
Wane si zeluer sijn gheboren

[Brill nummering]

Ende wie si waren hier te voren
Diet lant wonnen ende erue
Daer si of nutten die bederue
Dat wil ic hem hier doen weten
Wie die lande hadden bezeten

[Brill nummering]

Hier te voren in ouden tiden
Ende dit cortelike ouer liden
Dese pine ende dit ghepens
Gheue ic den graue florens
Dat ghi moghet sien ende horen

[Brill nummering]

Wanen dat ghi sijt gheboren
Ende bi wat redenen ghi in hant
Hebt zeelant ende hollant

[de initiaal ter hoogte van zeven regels en versierd met penwerk; J-lijsten lopen van de initiaal langs de bovenrand en de linkerrand van het tekstblok, welke zelf zijn versierd met penwerk en in de rechter- en ondermarge uitlopen in wijnrankachtige lijnen]

Ende bi wat reden ghi oec zoect
Vrieslant dat v zere vloect

[Brill nummering]

Hem biddic die noyt beghan
Ende die ouer ghemene man
Om berechten sette lantsheren
Dat hi mi dat moete leeren
Dat ic die waerheit so verclare

[Brill nummering]

Dat men weten moet dat ware
Oude boeken hoer ic ghewagen
Dat alt lant beneden nyemagen
Wilen neder zassen hiet
Also als die stroem versciet

[Brill nummering]

Vander masen ende vanden rijn
Die scelt was dat westende sijn
Also als si valt in die zee
Oest streckende min no mee
Dan toter lauwerse of ter elue

[Brill nummering]

Die keyseren van romen zelue
Ontsaghen menich warf dit lant
Want mer wreet volc ende starc in vant
Ende die quaet te zoeken waren
Dicke quamen si met scaren

[Brill nummering]

Om dat roemsche rijc te crancken
Ende verheerden den rijn vrancken
Wiltenburch hiet haer hoeft stat
Daert volc menich iaer in zat
Na ons heeren gheboernes

[Brill nummering]

Drie hondert iaer .lx. ende zes
Wort keyser valentijniaen
Goet kerstijn was hi sonder waen
Jn sinen tiden waren si getoghen
Die neder zassen ende wilden poghen

[Brill nummering]

Te nederen die roemsche ghewelt
Daer beghincse op een velt
Die keyser ende wan hem an
Hare scepe ende menich man

Jnt neder lant neuen den rijn

[Brill nummering]

Doe wan hi voert met siere pijn
Haer lant dat noch zeere is vast
Ende zetteder in zommighe gast
Diese ghiselden ende dwonghen
Te dienen der roemscher tongen

[Brill nummering]

Dus mosten si den zeghe verliesen
Die neder zassen heten nv vriesen
Die name wanic dat eerst vant
Rome want hets .i. cout lant
Heyden bleuen si noch hier naer

[Brill nummering]

Meer dan .ccc. Jaer
Ende dienden heiden lantsheren
NV worden zeder moghendelike
Die coninghen van vranckerike

[Brill nummering]

Heren ouer al duutslant
Also dat in hoer hant
Vrieslant quam als ghi sult horen
Want puppijn van harstele geboren
Diet zwaert van vranckeric droech

[Brill nummering]

Hi hadde orloghe ghenoech
Jeghen roboude gods viant
Die hertoghe was van vrieslant
So dat hine verwan met eeren
Jnt carnacioen ons heren

[Brill nummering]

VjC xc ende viere
Doe zende hi inden lande sciere
Willeboerde die eerst bekeerde
Die vriesen ende tgheloue leerde
Tot west cappelen dat hi quam

[Brill nummering]

Daer hi aenbedende vernam
Marcuriose ouer eenen god
Dat beelde dor ons heeren ghebot
Brac hi ende heuet volc ghescouden
Mar dat heuet hi zwaer ontgouden

[Brill nummering]

Want die marcuriuse wachten

Ende sloghen in sijn houet onsachte
Dat hi storte sijn bloet
Nochtan predicte hi metter spoet
Twoert ons heren als .i. stout seriant

[Brill nummering]

Vanden west ende van vrieslant
Oestwaert doer die lande recht
Onthier went hi quam tutrecht
Dat wiltenborch hiet te voren
Die afgoden dede hi te voren

[Brill nummering]

Ende maecter eene kerke mede
Misse te horen die kerstijnhede
Ende daer toe ons heeren woert
Ende vant te romen in die poert
Sergius die paeus benedide

[Brill nummering]

Ende hine aertbiscop wiede
Te predecken ons heeren woert
Sette tutrecht in die poert
Den bisscops stoel ende besat
Als aertbisscop eerst die stat

[Brill nummering]

Ende noyt zider ouer een
Ne wasser aertbisscop ne gheen
Jnghels was wiltenborch [r bovengeschreven] becant
Gheboren van noerthomber lant
Ende want dinghelsche sijn gewassen

[Brill nummering]

Als men leest van neder zassen
Conste hi te bet die vriesche tale
Dit mach elc man prouen wael
JNt [lombarde J ter hoogte van twee regels, buiten de kolom] carnacioen ons heeren
Als ons vraye ystorie leeren

[Brill nummering]

ViiC. x. ende viere
Starf puppijn die stoute fier
Die gheboren was van herstele
Ende liet eene sone die gheselle
Des vaders was van hogen doen

[Brill nummering]

Kaerl matheel [boven de a een afkortingsstreep door een latere hand] hiet die gone
Die menighe scone vromichede

Op die felle heiden dede
Tien tiden lesen wi ende in dien dagen
Waren vele bisscoppen die plagen

[Brill nummering]

Te varen after lande castien
Om van die onnutte manierenvoor ni is ook de lezing m mogelijk (er staat geen accent op de derde stok)
Tbekeren theiden diet
So dat in dien tiden sciet
Van sans die bisscop wolfram

[Brill nummering]

Ende in vrieslant dat hi quam
Predicken niet als die blode
So dat hi den hertoghe robode
Van vrieslant so heeft belopen
Dat hi hem wilde doen dopen

[Brill nummering]

Ende was te vonten comen
Ende heeft den eenen voet ghenomen
Ende die in die vonte ghesat
Doe vraghede hi eer hi voert ghinc bat
Weder dat sine worders waren

[Brill nummering]

Meer onder die zalighe scaken
So inder hellen gheuallen neder
Sinte worlfram antworde weder
Dat sine maghen waren verloren
Die heiden storuen daer te voren

[Brill nummering]

Robout sprac ic en mach niet
Mijn gheselscap wats ghesciet
Jnder hellen begheuen
Ende met luttel armen leuen
Jn hemelrike sonder waen

[Brill nummering]

Die mi twint niet en bestaen
Vter vonten hi den voet toech
Ende die duuel diene bedroech
Die hem vele goets behiet
Ne helt hem sijn vorwaerde niet

[Brill nummering]

Want hi starf opten derden dach
Ende voer daer hi sine maghe zach
Dit ghesciede als wi leeren

Jnt carnacioen ons heeren
VijC. xx. ende achte

[Brill nummering]

Menich vanden vriesen gheslachte
Wart kerstijn om dat dus verghinc
Robbouts des hertoghen dinc
Want willeboert ende wolfram
Ende ander gheselscap dat met hem quam

[Brill nummering]

Bekeerden dat vriessche diet
Sinte willeboert die versciet
Na ons heeren gheboernes
VijC. xxx. ende ses
Sinte bonefaes [f verbeterd uit c] die ontfinc

[Brill nummering]

Den stoel so dat hi preken ghinc
Jn vrieslant toter lauwers oest
Ende heeft vermaent ende getroest
Alt tfolc kerstijn dom tontfaen
Te dockinghe daer quamen hem aen

[Brill nummering]

Die onbekende wilde vriesen
Die ghelike verwoede riesen
Hem versloghen met sine ghesellen
Dus als ghi hier hoert tellen
Wies in vrieslant die kersten wet

[Brill nummering]

Ende worden ghtempt ende gheset
Bider fransoyser moghenthede
Ende bider predicacien mede
Dat si kerstendom ontfingen
Eer die hollantsche grauen op ghingen

[Brill nummering]

Na puppijn als ic voren seide
Die den hertoghe roboude onder leide
Wart heere sijn soen kaerl manteel
Ende dwanc alle die lande gheheel
Van vrieslant tot ouer gheronde

[Brill nummering]

Jn vranckeric ne mochte tier stonde
Altoes niement coninc wesen
Ten was altemale bi desen
Ende als men hem oec boet die croen

Seyde hi twaer noch also scoen

[Brill nummering]

Coninghen dwingen ende lagen
Als zelue crone te draghen
Dese starf in ons heeren Jaer
VijC. xli. dats waer
Ende liet sinen sone tlant [de begin-t verbeterd uit iets anders]

[Brill nummering]

Die clene puppijn was ghenant
Dese heuet die vrancsche crone genomengenoe met één afkortingsstreep boven oe
Hem die van troyen waren comen
Biden paeus sacharien
Ende was die eerste vander partien

[Brill nummering]

Daer hi wt was gheboren
Die ter crone was vercoren
Alle die duutsche ende walsche mede
Waren onder sine moghenthede
Ende vrieslant was hem onderdaen

[Brill nummering]

Hi starf als wi vor waer verstaen
Jnt carnacioen ihesus [ih's] dats waer
VijC. ende lxxij. Jaer
Kaer die grote nam moghenlike
Naden vader tconincrike

[Brill nummering]

Onder sine moghenthede
Waren alle duutsche ende walsche mede
Vrieslant ende spaengen
Lomberdien ende almaengen
Sassen heuet hi iij. warf stoert

[Brill nummering]

Ende predecte ons heren woert
Ende deedse kerstendom verkiesen
Van desen beromen hem die vriesen
Dat si waren ghesculden vri
Want in sinen tijt so seggen sij

[Brill nummering]

Waren si eygen als ende als
Ende dat si stroppen drogen anden hals
Ende om dat si hem romen wonnen
Dat wi ghevinden niet en connen
Jn ghene ystorie bescreuen

[Brill nummering]

Soude hise vri hebben ghegeuen
Wi vinden dat hi romen berechte
Ende hi ontlijfde heeren ende knechte
Die den paus lewen blende
Noyt ne lasen wi no en liende

[Brill nummering]

Dat kael die stat van romen bezach
Tote an sinen starf dach
Noch vanden vriesen sprect hi niet
Het waer bescreuen waers iet
Kaerl wart keyser oec met eeren

[Brill nummering]

Jnt carnacioen ons heren
ViijC. Jaer ende twee
.Xiij. iaer een luttel mee
Was hi keiser ende leuede vorwaer
Min dan .lxxij. iaer

[Brill nummering]

Na hem quam lodewijc sijn soen
Keyser ende coninc [.co. met afkortingsstreep boven de o; dit woord in het vervolg veelvuldig zo afgekort] was die goen
Omtrent .xxvj. iaer
Die vriese gauen hem openbaer
Beide dienst ende tribuut

[Brill nummering]

Aldes vaders rijc vt ende wt
Hilt hi al meere ende minder
Dese starf ende liet .iij. kin[.] [de n vervaagd, daarna een slijtageplek, waar blijkbaar één letter is verdwenen; mogelijk stond er kind']
Die niet en conden vriendelike
Ghedeelen des vaders rike

[Brill nummering]

Ende quamer om tenen wighe
Bi autsurre met groten prighe
De .ij. ionxste iegen den ouden
Dat si zwaerlic alle ontgouden
Want vranckeric verloes daer veel

[Brill nummering]

Jnden zeluen nijt speel
Ende niement wan daer zege mede
Naden wighe maecten si vrede
Ende lotarijs die doutste was
Bleef keyser so ict las

[Brill nummering]

So had hi romen ende lomberdien

Ende heere ouer die stede vrie
Mens ende oestrike ghemeen
Dat lotrike nv al rene

[Brill nummering]

Kaerl die outste daer na was

[Brill nummering]

Hadde dat lantscap als ict las
Dat nv bi westen der masen leget
Hollant vlaendren brabant men seget
Al west omme neuen die zee
Neustren daer toe oec mee

[Brill nummering]

Al toter gheronde voert
Lant velt renten ende poert

[Brill nummering]

Lodewijc die de ionxste was
Jonste die auenture das
Dat bi oester masen al was sijn

[Brill nummering]

Ende dat duutsche lant ouer rijn
Sassen dueringhen vrankenlant
Al vielt het in sijn hant
Hier latic vanden kaerlingen
Mijn scriuen bliuen ende mijn dingen

[Brill nummering]

Ende hebt v bien gheseit
Die reden die hier is vorleit
Om te toghen hoe vrieslant
Eerst quam inden roemschen bant
Ende om te paeyen [n verbeterd uit r] hem van desen

[Brill nummering]

Datse emmer vri willen wesen
Ende zonder here houden tlant
Dat ic noyt bescreuen vant
Dat des kersten volc oyt plach
Sint dat ane ghinc den dach

[Brill nummering]

Nv hoert daer ict om began
Hoe hollant eerst graue ghewan
Sijt des zeker [.]ndede eerste letter, wel een e, onleesbaar vanwege slijtage ghewes
Dat die graefscap van hollant [hollt met een streep door de schachten van de letters ll; dit woord in het vervolg meestal zo afgekort] es
Een stic van vrieslant ghenomen

[Brill nummering]

Want alst ons te voren is comen
Doe men screef .viijC. Jaer

Ende lxiij. ouer waer
Kaerl die kaluwe zekerlike
Die coninc was in vrancrike

[Brill nummering]

Ende van vrieslant had .i. deel
Begonste te stichten al gheheel
Hollant wt sinen conincrike
Want hi gaf eenen dederike
Dese lande die wi alte zamen

[Brill nummering]

Nomen zullen in ouden namen
Daer die hantueste dus of zeghet
Die tegmonde lach of leghet
JN [lombarde J buiten de kolom, ter hoogte van elf regels] der drieuoldicheden name
Kaerl want gode is bequame

[Brill nummering]

Die coninc es van vranckerike
Billic isset zekerlike
Der hoecheit vander coninc crone
Te eeren met milden lone
Die ons vrient sijn ende ghetrouwe

[Brill nummering]

Des willen wi dat men dit bescouwe
Ende het kenlic si ionc ende ouden
Die hem an die kerke houden
Die nv sijn ende zullen sijn mede
Die tonser teghewordichede

[Brill nummering]

Die eerlike graue hagen bat
Onse goedertierenheit dat
Dat wi gauen dederike
Onsen ghetrouwen zekerlike
Sommighe dingen al daer ter stonde

[Brill nummering]

Dats die kerc van egmonde
Met datter van rechte toe hoert
Dats van zuutharders hage voert
Lieflike ghehoerden wi hem
Tot voertrappen ende kinnem

[Brill nummering]

Ende ontfingen sine bede
Als recht was ende billic mede
Ende gheuen onsen ghetrouwen man

Wies name staet hier voren an
Metten dienst luden diere in sijn al

[Brill nummering]

Ende die men daer noch in hebben zal
Ghemeenlike dat men hier bouen zeide
Met busch merch water ende heide
Wi heten ende ghebieden dit
Gheliker wijs als hi besit

[Brill nummering]

Ander goet ende ander steden
Jn gherechter arfachticheden
Dat hi van onser houeshede
Dies ghelike bruke mede
Sekerlike te sinen liue

[Brill nummering]

Ende so wat dat na hem bliue
Ende om dat hem zullen bliuen
So ghebieden wi in dit scriuen
Dat hi vrilic houde dit
Ende nutte ende besit

[Brill nummering]

Ende hi doe ende ordineer
Na sinen wille na sinen gheer
Daer bi goeds ghenadichede
Dats hem niement en doe onvrede
Ende wi willen dat onse gheuen

[Brill nummering]

Ewelike na onse leuen
Worde ghehouden zonder breken
Hebben wiere die hant toe gesteken
Ende hieten [t vermoedelijk verbeterd uit r] dat ment zegelen [boven de n een overtollige afkortingsstreep] zoude
Met onsen vingerlijn van goude

[Brill nummering]

Ghegheuen in ons heeren iaer
.ViijC. ende daer naer
Drie warf twintich ende .iij. mede
Tote bladele teenre stede
Dats een dorp dat so heet

[Brill nummering]

Negen daghen als men weet
Voer midde zomer sinte ians dach
Als sine gheboernesse lach
Dus als wijt connen ghevinden

So begonst hem eerst onderwinden

[Brill nummering]

Hollant dattet graue ontfinc
Noch gheuel na desen dinc
Dat des kaerls kalewen broeder
Die coninc was ende behoeder
Ouer almaengen als men las

[Brill nummering]

Hier voren daer sijns ghewagen was
Desen zeluen dederike
Hi gaf hem ende maecten rike
Daer ic of die hantueste al
Jn duutsche wort ontbinden zal

[Brill nummering]

DEr drieuoldicheit te eeren
Lodewijc bider gracien ons heeren
Coninc wi willen dat cont si
Onsen ghetrouwen verre ende bi
Beide die nv sijn ende hier naer

[Brill nummering]

Sullen sijn ouer menich iaer
Dat onse wijf die coninghinne
Vrou emme daer wi an dregen [d'gen] minne
Onse hoghe ieghenwoerdichede
Ane ghinc met hare bede

[Brill nummering]

Dat wi den graue diederike
Gheuen zoude een foreest
Dat in dat graefscap es meest
Ende wasda bi namen heet

[Brill nummering]

Ende twater datter dore gheet
Wtwaert inwaert mersch ende weide
Lant ende onlant daer toe beide
Ende al dat tot dien foreest
Behoert in water ende in gheest

[Brill nummering]

Ende wiere ghebot toe daden echt
Dat daden wi gaerne ende hets recht
Ende gheue in desen brieue
Den zeluen graue onsen lieue
Dat forreest dat sijn si

[Brill nummering]

Ende besit als eygen vri

Ende hijt besitte van nv voert
Met al datter toe behoert
Hi zelue iof sine erfnamen
Of wien dat hijt oec wil te zamen

[Brill nummering]

Vercopen willen of ane legghen
Sonder eenich weder zegghen
Ende om dat dit vast zal staen
Ende onse ghebot daer toe ghedaen
Ende hebber die hant toe ghegeuen

[Brill nummering]

Ende hieter oec den zegel an legen
Van onsen vingerlijn te waren
Ghegheuen in ons heeren iaren
Ten dertiensten dage van april
ViijC. iaer ende also wel

[Brill nummering]

.Lxviii. dus began [achter dit vers een golflijntje, met rode inkt, ter opvulling van de regel]
Hollant graue te vangen an

[Brill nummering]

Weet oec wel dat ic niet en las
Wie anders dese dederic was
Dan dese letteren doen verstaen

[Brill nummering]

Dan hi gheboren was zonder waen
Jn manieren ende int ghelike
Vant gheslacht van vrancrike
Of lichte emme die coninghinne
Dor wes bede ende wes minne

[Brill nummering]

Hi den graue dit goet gaf
Lodewijc daer wi seiden af
Was hem na lichte belanc
Want dit es die omme ganc
Sulc lant ende zullie hantueste

[Brill nummering]

Ne hadde die moghenste ende die beste
Eenen ongheboren ionghelinc
Niet ghegheuen om gheen dinc
DJederijc nv sijt seker das
Die deerste graue van hollant was

[Brill nummering]

Hadde een broeder hiet walgheer
Die waert was ende gheheer

Jn sinen tiden ende ghetrouwe
Diederic had een vrouwe
Die gena bi namen hiet

[Brill nummering]

Jn sinen tiden ist ghesciet
Dat sinte aelbrecht wart vonden
Bi eenen nonne die tien stonden
Den graue wiisde [ii vermoedelijk verbeterd uit u, door op de stokken daarvan accenten te plaatsen] waer hi lach
Doe ghinc hi op eenen dach

[Brill nummering]

Ende dede sijn beente verdragen
Ter stede daer nv leit begrauen
Ende maecte op hem eene kerke
Houten ende van zulken werke
Als doe louelic ende zede

[Brill nummering]

Nonnen settede hi daer in mede
Die gode ende sinte aelbrecht
Louen zouden na kersten recht
Jn vroenlue [of vroenliie; de (accentloze) tweepoot na de l lijkt geen u, maar kan ook niet als n worden gelezen] gaf hi hem rentende dinge
Jn alcmaer ende in hallinge

[Brill nummering]

Daer si mede leuen mochten
Ende gode dienen op dat sijs rochten
Dit was recht tot egmonde
Dat houet ende tbeghin tier stonde
Vanden graefscap van hollant es

[Brill nummering]

Also als ict bescreuen [de lange s verbeterd uit iets anders] las

[Brill nummering]

Eens dinc ic mi beroem
Dat in rechter kerstendoem
Dese grafscap is begonnen
Want also wi ghemarken connen

[Brill nummering]

Dederic dat eerste fondement
Stichte kerken ende couent
Gode ende onser vrouwen teeren
Ende den heiligen ons heren
Want sine patroen sinte aelbrecht

[Brill nummering]

Eerde hi in allen recht
Des was recht dat god zelue woude
Dat voert in eeren vallen soude

Als het dede als ghi sult horen
Die dederic die god had vercoren

[Brill nummering]

Wan eenen sone an sijn wijf genen [er staat eerder genen dan geuen]
Die dirc is gheheten bleuen
Ende ende zalichlike sijn lijf
Hi ende vergena sijn wijf
Waren tegmonde begrauen

[Brill nummering]

Dat si stichten met hare hauen
Maer die ghene diet latijn screef
En weet waer bi het after bleef
Hine screef dat iaer niet mede
Daer hi sine ende in dede

[Brill nummering]

Bedi is mi oncont das
Hoe langhe dat hi graue was
Jn des dircx tiden als ict vant
Was een graue in vrieslant
Die gherolf bi namen hiet

[Brill nummering]

Ende wan [was met de s geëxpungeerd en een afkortingsstreep boven de a toegevoegd] als men bescreuen siet
An coninc arnoude van vranckenlant
Dat hi hem gaf bosch mersch zant
Dat sine graefscap lach gelage
Tusschen rijn ende zuutershage

[Brill nummering]

Visscherien ende ander renten
Ende quitent hem van perlementen
Doe screef men lxxxix iaer
Tcernacioen gods dats waer
Ende daer toe mede viii. hondert

[Brill nummering]

Bedi mi alte zeere wondert
Dat dit onscamel vriesdiet
Dat van ystorien en weet niet
Hem beroemt ende zeghet
Dat kaerl die taken leghet

[Brill nummering]

Gheurijt soude hebben hoer lant
Ende ment noyt in yesten en vant
Ende si naden kaerl nochtan
Als ander bedwongen man

Hadden naer .ijC. Jaer

[Brill nummering]

Lantsheeren ende dienden vorwaer
Eer si op hieuen die hant
Jeghen den graue van hollant
Dese graue die gherolf hiet
Men vint van hem anders niet

[Brill nummering]

Dan hem gaf te vrancken voerde
Coninc arnout dat mine woerde
Hier te voren hebben ontbonden
Lichte hi sta[.]f [de vierde letter, wel een r, onleesbaar vanwege slijtage] in sinen stonden
Sonder kint ende onse [o verbeterd uit iets anders, vermoedelijk uit een d] grauen

[Brill nummering]

Worden heren van sijnre hauen
Want icker anders niet of vernam
Wat hi was of wat van hem quam
Dan sine hantueste tegmonde
Wilen lach in ouder stonde

[Brill nummering]

Nv keer ic tonsen grauen weder
Daer ic die ieste of leide neder
Na dirc den eersten graue
Quam sijn sone daer ic aue
Seggen zal wel ende waer

[Brill nummering]

Want den vader volghede hi naer
Jn kerstenliken daden na rechte
Hi vercoes sinte aelbrechte
Want die kerke tegmonde
Die sijn vader [vader bovengeschreven] in siere stonde

[Brill nummering]

Van hout eerst maken dede
Brac hi ende settede daer ter stede
Ende gods huus van stenen al
Dat was van conste niet smal
Ene fiertre hi mede berechte

[Brill nummering]

Daer hi in leyde sinte aelbrechte
Die nonnen heeft hi danen gedaen
Om dat die vriesen zonder waen
Hem waren so fel ende so zwaer
Ende hi sette moniken daer

[Brill nummering]

Daer noch op den dach heden
Tcouent woent al daer ter steden
Ende meerre hem hoer goet nochtan
Jn scaghen ende in haregan
Tot egmonde ende in rinneghem

[Brill nummering]

Bi eemskerke ende te sucherem
Van winnen tote arem alsoe
Entie kerke van heilichloe
Tiende ende kerke van zassenen
Ende scone renten oec in waelhem

[Brill nummering]

Jn limmen ende in bachem
Jn smitten ende in arem
Jn ordebolle ende in thosen mede [boven dit vers hetzelfde, doorgestreept: Jn odebolle ende in thosen mede]
Jn obinghen ende in heemstede
Ende bi bemstre gaf hi hem goet

[Brill nummering]

Tusschen zulen den vloet
Jn husliede vier morgen vrie
Ende daer toe die visscherie
Jn velsen lande den outaer
Sinte aechten dage dor dats waer

[Brill nummering]

Jn voerhout tiende ende kerke mede
Die tiende van noerdike die stede
Jn alcmaer die tollen altemaele
Dus goede hi die heren wale
DEse dirc goet ende waert

[Brill nummering]

Hadde .i. wijf hiet hildegaert
Houes van zeden ende van leuen
Ende voldoghen achticheden
Die sinte aelbrecht te deele
Gaf vter maten scone iuwele

[Brill nummering]

Wonder scoenheit van maniger maniere
Si gaf hem een tafel diere
Beide van ziluer ende van goude
Ende van steente menichfoude
Men vint int roemsche [voor de eerste e is ook de lezing o mogelijk] rike clene

[Brill nummering]

Des ghelike dure stene
Dan in die tafel staen
Daer in vint men zonder waen
Den topaes metten robijn
Den sophier ende die orangeline

[Brill nummering]

Onikel ende calcedone
Ende miraude menige scone
Leguriuse ende elitrophe
Jaspre groen van duren cope
Den camelien ende den akaet

[Brill nummering]

Den oestelaen die niet en es quaet
Hem die onghesien wil gaen
Was oec daer mede mede in ghedaen
Dese tafel diere ende waert
Gaf sinte aelbrecht hildegaert

[Brill nummering]

Van hollant die ander grauine
Oec gaf si doer sine minne
Een ewangelij boec mede
Ghemaect met groter fierhede
Van edelen steen van finen goude

[Brill nummering]

En weet wie beteren togen soude
Al hadden wi anders ghene orconde
Wanen onse graefscap begonde
So van vrien edelen conne
So van dorpers inden begonne

[Brill nummering]

So makes ons dese tafle vroet
Die erue ende dat grote goet
Dat men gaf tot egmonde
Dat van hogen trouwen begonde
Want ten is te wanen niet

[Brill nummering]

Dat al dat ghemene diet
Dat woent tusschen der elue ende tseyne
Ende vanden berghe hier neder reyne
Toter noert zee al ghemene
Gheremerden die dire stene

[Brill nummering]

Die men in die tafel daer ziet

Hier bi en twifel ics niet
Al heft die scriuers dus vergheten
En was een edel tronc vermeten
Ende van der kestine zeden

[Brill nummering]

Die gode also veel eeren deden
Nv hoert die ystorie voert
Die [D verbeterd uit iets anders] graue dirc als ghi gehoert
Hier voren hebt die waerheit das
Dat hi die ander graue was

[Brill nummering]

Die van hollant graue hiet
God die alle dinghen vorsiet
Gaf hem kinder ende grote waerde
Bi sinen wiuen ver hillegaerde
Die hare vorders wonnen mede

[Brill nummering]

Jn doghedeliker waerdichede
Eenen sone die arnout hiet
Ende egbrecht eenen anderen daer naer
Ende daer na ouer menich iaer

[Brill nummering]

Also als ict bescreuen las
Aertspisschop van triere was
Daer ic een deel of zeggen sal
Ende niet dan die waerheit al
Dese doe hi aertbisscop was

[Brill nummering]

Ghedochtem hem wel int herte das
Wanen hii coman was van gronde
Ende eerde goeds huus tegmonde
Als sine vorders daden na recht
Ende offerde sinte aelbrecht

[Brill nummering]

Een gouden cruus van scoenre maniere
Ende oec een casuffel diere
Een almatike ende .i. missael
Capitulaer ende passionael
Ende ander goede boke daer met

[Brill nummering]

Ende doude ende die niewe wet
Bescreuen in letteren fijn
Ende vol heilichdoms .i. scrijn

ARnout sijn broeder nam met eeren
Een wijf int Jaer ons heren

[Brill nummering]

Negen hondert iaer ende tachtich
Van gheslachte groot [got; dit woord in het vervolg vaker zo afgekort] ende machtich
Van grieken des coninx dochter waert
Die gheheten was luutgaert
Thofanus was hoers vaders name

[Brill nummering]

Een suster hadse scone ende bequame [b verbeterd uit q]
Die theofana was ghenant
Die keiserinne was becant
Des derden keyser otten moeder
Dese minnede als horen broeder

[Brill nummering]

Den ionghen arnout van hollant
So dat si eenen wech uant
Entie aertbisscop [a verbeterd uit iets anders] egbrecht
Van triere die sijn broeder was echt
Entie beiagheden beidegader

[Brill nummering]

Den graue dirc arnouts vader
An coninc otten haren sone
Die sint keiser was na tghone
Dat men hem in aruen gaf
Altgoet daer te voren af

[Brill nummering]

Sijn vorders waren dienstman
Ende men bredet hem nochtan
Aldus sprac als ghi hier hoert
Die hantuest in dietsche woert
INden name der drieuoldichede

[Brill nummering]

Otte bi goeds ionstichede
Coninc wi willen dat cont si
Alle onse ghetrouwe verre ende bi
Die nv sijn en zullen sijn mede
Hoe wi om onser moeder bede

[Brill nummering]

Onser vrouwen om hare minne
Theofana die keiserinne
Ende daer toe emmer augusta
Ende oms ons ghetrowes [ghetowes] vrients daer na

Van triere bisscop egbrecht

[Brill nummering]

Ende om heinrix bede echt
Hartoghe van beieren onse neuen
Dirc van hollant willen geuen
Wat dat hi van ons helt in lene
Jn dienst dat wijt hem al rene

[Brill nummering]

Jn rechter aruen ghauen
Wat so hi hilt lant of hauen
Tusschen desen .ij. watren yslo ende lyhore
So gheuen wijt hem te vrier core
Mit alder nutscap die hi besat

[Brill nummering]

Aldaer te voren in die stat
Ende wi gheuen hem voort daer naer
Al dat hi in sinnemare
Dat dorp besat verre ende bi
Dat het oec sijn eygen sij

[Brill nummering]

Noch dat tusschen .ij. watren lecht
Dat men dus te nomen plecht
Medemelc ende chimeloes
Met datter toe behoert altoes
Gheuen wi hem al eygen echt

[Brill nummering]

Ende daer toe mede al dat recht
Van texsele ende datter toe behoert
Jn vrien eyghedom voert
Wt ghenomen trecht allene
Dat men heet huuslade int ghemene

[Brill nummering]

Dit recht willen wi dat hem coemt
Jn die graefscap die men dus noemt
Kinhem texele ende maeslant
Ende hi voert heb in sijn hant
Macht te doen met desen goede

[Brill nummering]

Tsinen wille ende tsine ghemoede
Wisselen gheuen of vercopen
Of so wat datter op mach lopen
Des gheuen wi hem dese letteren fijn
Bezeghelt met onsen vingerlijn

[Brill nummering]

Ghegheuen in ons heeren Jaer
.Ixc. ende lxxxv daer naer
Jnden oest opten zeluen dach
Die naest sinte bertolmeus lach
Tot nymagen al openbaer

[Brill nummering]

Jn otten des coninx [.cox. met afkortingsstreep boven de o] ander Jaer

[Brill nummering]

Dus moghedi merken die waerheit [w'ht] das
Dat otte noch toe gheen keiser en was
Want hi hem inden letteren niet
Augustus noch screef noch hiet

[Brill nummering]

Wes bewinden hem die vriesen
Wanen si verdullen ende verriesen
Die ghene die dat waer weten
Dat si hem vriheit vermeten
Die hem kaerl die grote gaf

[Brill nummering]

Daer men niet en vint af
Ende dit was .C. ende lxx Jaer
Naden groten kaerl vor waer
Dat dese hantuest was ghegeuen
Ende al nochtoe waren si bleuen

[Brill nummering]

Almaegen onderdaen
Als ment voer waer mach verstaen
Hier ent op die vriesen mijn scelden
Ende wil mijn belof vergelden
Vanden graue dederijc

[Brill nummering]

Die otte aldus maecte rijc

[Brill nummering]

Dese dirc van heiligen doene
Dede op heffen sinte ierone
Want die sint hiet openbaer
Gods ons heren maertelaer

[Brill nummering]

Van noerdike daer hi lach begrauen
Dede hi met conste ende met hauen
Dede hi met conste ende met hauen
Eerlike voeren tot egmonde
Daer hi leghet nv ter stonde
Dirc versciet van desen leuen

[Brill nummering]

Doe [hier men bovengeschreven door een latere hand] lxxx. ende seuen
Ende .ixc. screef die iaren
Na dat die maget was moeder mare
Hi ende sijn wijf worden begrauen
Tegmonde dat si met hauen

[Brill nummering]

Ende met eruen hadden gherijct
Ewelic haer weldaet blijct
Hi ende sijn vader als ict vant
Waren grauen van hollant
.C. Jaer .xx. ende viue

[Brill nummering]

Nv latic vanden grauen bliuen
Jc salt wel weder ane vaen
Binen haren tiden es te gaen
Kaerls gheslachte dat onscone
Verloes die vrancsche ende vranse crone

[Brill nummering]

Kaerl die grote liet .i. sone
Lodewijc so hiet die gone
Also hier voren staet bescreuen

[Brill nummering]

Van hem sijn .iij. kinder bleuen

[Brill nummering]

Tot orliens in dat prisoen
Ende nochtan dor al dat doen
Waren si twier suster kinder
Hughe ende kaerl starf ghinder

[Brill nummering]

Hughen gheslachte zekerlike
Regneert noch huden in vrancrike
Dit ghesciede te voren .i. iaer
Eer dander dirc starf vor waer
Nu keric daer ict leide neder

[Brill nummering]

Vanden graue te scriuen weder
ARnoud des ander dircx sone
Wart graue van hollant als die gone
Diet van gherechter boerten an quam
Als ic eerst zeide die .i. wijf nam

[Brill nummering]

Die luutgaert hiet ende moye was
Des derden otten sijt sezer das
Dese .ij. goeden oec mede

Tegmonde tcloester ende die stede
Jn thosen ende in castrichem

[Brill nummering]

Jn welsen ende in zassenem
Jn voerhout ende in noerdike mede
Jn lopsen ende in een ander stede
Tenen watre datmen die mare zeide
Ende oec in die poerte te leyne

[Brill nummering]

Ende ten berge bi westen rine
Vlaerdinghe die kerke sine
Gaf hi hem ende die tyende mede
Tusschen mattinghe ende durlede
Hier bi so proue ic ende kinne

[Brill nummering]

Dat hi an gode leide minne

[Brill nummering]

Arnout wan an sine wiue lugaert [lugae't]
Eenen dirc ende eenen siuaert
Die siuaert sicke gheheten was
Ende te castrighem luste hem das

[Brill nummering]

Dat hire .i. wijf nam dor haer scone
Of doer der touerien hone
Van hem quam groet gheslachte
Maer niet also starc van machte
Dat hi niet in die hant

[Brill nummering]

Ghewan alse graue hollant

[Brill nummering]

Jnt Jaer ons heeren ixC. iaer
Ende xciij vorwaer
So wart te keyser vercoren
Die derde otte als wijt horen

[Brill nummering]

Lutgaert grauine van hollant
Was sijn moeye dats becant
Jnt zelue Jaer begonste riesen
Ende striden die west vriesen
Jeghen den graue arnoude

[Brill nummering]

Die haer here wesen zoude
Op winkelmeet dat si doe quamen
Die grauen ende die vriesen te zamen
So dat hi op hem quam met here

Ende bleef versleghen in die were

[Brill nummering]

Met groter menie vanden sinen
Dat te scade ende zeere te pinen
Den lande wart .i. langhe stonde
Begrauen wart hi tegmonde
Ende daer na sijn wijf luutgaert

[Brill nummering]

Die hi lief had ende waert
Vijf iaer had hi in hollant
Graue ende had in hant
Sine kinder dirc ende ziuaert
Waren ionc ende onbeiaert

[Brill nummering]

Doutste had cume .xij. Jaer
Dus stont tlant in groten vaer
Graue dirc arnouds sone
Ende luutgaerde was die gone
Die met rechte tlant an quam

[Brill nummering]

So dat hi te wiue nam
Ene hiet othilt daer hi an
Bi goeds gracien ij. kinder wan
Eenen dirc ende florens
Dese quam in sijn ghepens

[Brill nummering]

Jn sinen wille in sinen ghere
Pilghrijm te sijn ouer meer
Ende was deerste vanden grauen
Die met ghebede ende met hauen
Eerde thelich graf ons heren

[Brill nummering]

Dese gaf sinte aelbrechtaelbr' teeren
Jn katenborch x pont ten iaer
Ende in katenborch broec daer naer
.Xvj. oncen renten mede
Ende in zweten teenre stede

[Brill nummering]

Dertyen onsen renten ende lant
Jn waldimen [gezien het haaltje boven de eerste stok na de d eerder te lezen als er waldimen dan als waldunen] hi verbant
.Xvj. onsen sinte aelbrecht
Jn sijn vrijtgers hi berecht
.Xvj. onsen penningen mede

[Brill nummering]

Daer toe offerhede hi ter stede
Twe dure pellen die men daer
Te hoechtiden hanct openbaer

[Brill nummering]

Siuert sicke hebbe wi vereest
Gaf aldaer tlant op die gheest

[Brill nummering]

.Xij. pont te iaer in akersloet
Ende in baues gaf hi die groet
Van .ij. pont gelts daer ter stede
Leghet hi ende sijn wijf mede
Die scone clenode al daer ter stonde

[Brill nummering]

Sinte aelbrecht gaf tegmonde

[Brill nummering]

Jnt Jaer ons heren .M. ende drie
Starf keiser otte ende sider nie
Sone wart daer op keiser geboren
Hine wart daer toe vercoren

[Brill nummering]

Want dese .iij. otten erfden trike
So dat het ghinc eruelike
Vanden vader toten sone
Sonder allene dat die ghone
Te romen voer enten dan wiede

[Brill nummering]

Die paus zelue [z verbeterd uit iets anders] ende benediede
Maer na dien dat otte was doet
Die roemsche keiser weder boet
Entie heren vanden rike
Ende coren ghemeenlike

[Brill nummering]

.Vij. prinsen die kyesen souden
Die waerdich waren wie so si wouden
Die soude roemsche keiser wesen
Nv sijn vij. heren te desen
.Iij. aertsche biscopen .iiij. leke heeren

[Brill nummering]

Die men hier bi namen mach leren

[Brill nummering]

Van almaengen die canselier
Die van maletichem is .i. al hier
Ende die van trier is .i. van allen
Die is canselier van gallen

[Brill nummering]

Ende die van coellen alle wale

Die canselier heet van ytale
Dit sijn drie gheleerde heren
Die .iiij. leke wil ic v leren
Daer pleecht [c bovengeschreven] die .i. of te sijn

[Brill nummering]

Die palentsgraue vanden rijn
Die is drussate des riken genant
Die ander is van zassen genant
Die hertoghe die des ghelike
Dat zwaert draecht vanden rike

[Brill nummering]

Die derde staets niet aue
Van brandenborch die marc graue
Dat is des riken camerlinc
Die vierde dat is ware dinc
Dat is die coninc behem

[Brill nummering]

Scincker des riken nomen hem
Dese .vij. was die eere groet
Ghegheuen na tsderden otten doet
Dat hi keiser zoude wesen
Die ghecoren waren na desen

[Brill nummering]

Nv keric tonsen grauen weder
Daer ic die geest of leide neder
JN [lombarde J ter hoogte van twaalf regels, buiten de kolom] des grauen dircx tiden
Daer wi die ieesten of lieten liden
Die graue arnoud sone was

[Brill nummering]

Doe men screef als ic daer las
Ons heeren iaer .M. ende tien
Gheuelt die van vtrecht onsien
Die noerman verbranden die stede
Ende slogen vele lieden mede

[Brill nummering]

Als men screef .xviij. iaer
Ende .M. was torloghe zwaer
Vanden graue didderike
Op die vriesen ghemeenlike
Want om sijns vaders doot hi quam

[Brill nummering]

Op hem zwaerlic ende gram
Ende hem wart helpe des gelike

Ghesent vanden keyser heinrike
Een hertoghe die gouaert hiet
Maer dat ne diede algader niet

[Brill nummering]

Want .i. luut quam men .i. weet
Wanen het quam [a verbeterd uit een letter met korte stok] ghereet
Die stemme riep heeren vliet
Wonder groet is daer gesciet
Want der vriesen menige clene

[Brill nummering]

Sloech daer menigen ghemene
Ende alt here wart ondaen [de eind-n verbeterd uit iets anders]
Ende die hertoghe wart ghevaen
Dus gheuel het scadelike
Desen grauen dederike

[Brill nummering]

Met orlogen ende met pinen
Hilt hi kenemaer metten sinen
Onghewroken sinen vader
Most hi laten alte gader

[Brill nummering]

Ende starf in ons heeren iaer

[Brill nummering]

Dusent .xxx. ende daer naer
Neghen mede ende metter waerde
Was hi ghebrocht tegmonde ter aerde
Xlvj. iaer mach men lesen
Dat hi graue had ghewesen

[Brill nummering]

HOllant ontfinc den .v. graue
Die dirc hiet die lant ende haue
Vanden vader ane quam
Onlanghe hi die nutscep nam
Tot dordrecht [dordr'] in die poert

[Brill nummering]

Wart hi belaghet ende vermoort
Van sine vianden onuersien
Tgraefscap regierde na dien
Die was sijn broeder na sijn lijf
Want hine hadde kint no wijf

[Brill nummering]

Een die florens bi namen hiet
Hi starf als men bescreuen siet
Dirc in ons heeren iaer

.M. xl. ende viij. daer naer
Neghen iaer had hi bidesen

[Brill nummering]

Graue van hollant gewesen
FLorens es die zeste graue
Hem quam an lant ende haue
De nam ghertruden te wiue
Edel ende scoen van liue

[Brill nummering]

Was si ende van magen hoge
Harman van zassen hertoge
Was haer vader .i. hoech man
An dese vrouwe florens wan
Eenen sone dederijc

[Brill nummering]

Ende eene dochter des ghelijc
Die in huwelike te loue [er staat eerder loue dan lone]
Sint hadde die vrancsche crone
Als die ystorie zal zeggen wt
Dese florens ende sijn wijf ghertruut

[Brill nummering]

Gauen oec goet tot egmonde
Jn escmoerdelf renten .v. ponde
Ende een onse daer toe mede
Jn buschuse ende teenre ander stede
Hebben sise mede gherent

[Brill nummering]

Twe ende xx onsen omtrent
Bi delf an beiden ziden
Xix morgen tiende ten zeluen tiden

[Brill nummering]

Tien tide was in vlaenderende tweede e mogelijk verbeterd uit iets anders, misschien uit de aanzet van een ronde r mede
Ene graue van groter moghenthede

[Brill nummering]

Die bouden van risele hiet
Want als men bescreuen siet
Hi maecte risel die stede
Ende die canesie oec mede
Daer hi in begrauen lecht

[Brill nummering]

Dese bouden als men ons secht
Die wart keiser heinrix man
Om dat hi an hem ghewan
Walcheren ende die iiij. ambochten

Ende ouer scelt lant dat hi zochte

[Brill nummering]

Dit ghesciede in ons heren iaer
.M. lvij. daer naer

[Brill nummering]

Dese boudijn hadde ij. sonen
Eenen bouden ende den gonen
Quam an dat grafscap [gafscap] sijns vader

[Brill nummering]

Ende henegouwen alte gader
Ende want hi teser yesten niet en hoert
So zal hier na van hem voert
Ghetelt worden dat ghesciede
Jn sinen tiden onse liede

[Brill nummering]

Hier ker ic tonsen grauen weder
Florens dwanc op ende neder
Sine viande haer ende taer
So dat hi brocht in vaer
Ende maketse oec also mat

[Brill nummering]

Dat niement waende in sine stat
Seker wesen daer hi lach
So dat hi op eenen dach
Ter masen waert ten wale
Verwonnen hadde alte male

[Brill nummering]

Een groet deel sijnre viande
Ende als hi keren soude te lande
Nam hi sijns selfs quaden goem
Ende soude onder eenen boem
Te hamert onder die scade rusten

[Brill nummering]

Want hitte ende vaec deets hem lusten
Daer hi zeker waende wesen
Quamen sine viande in desen
Op hem ridende onuersien
Eer hi ende die sine conden vlien

[Brill nummering]

Wart hi verslegen daer ter stede
Ende vele van sine luden mede
Ende wart tegmonde gedragen
Ende ghegrauen bi sine maghen
Tegmonde daer sijn broeder lach

[Brill nummering]

Dideric groet hantgheslach
Was daer als gheen wonder was ende sceen
Men screef .Mo. doe ende een
Ende .lx. ons heeren iaer
Doe ghesciede plage zwaer

[Brill nummering]

Dertien iaer dus ist getelt
Had hi hollant in sijn gewelt
Sijn wijf offerde te dier tijt
Twe casuffele ende .i. tabijt
Vor horen man ende helt in hant

[Brill nummering]

Met haren kindren voert hollant
INt Jaer goeds .lx. ende drie
Ende .Mo. dus lesen wie
Robbrecht graue boudijns sone
Die ionxste was hi die gone

[Brill nummering]

Vanden twe van vlaender lant
Hi nam in huwelic bant
Ghertruut weduwe grauen florens
Dies van hollant was die chens
Ende dat maecte bouden sijn vader

[Brill nummering]

Want hi hem ontsach alte gader
Dat hine kende scarp ende vroet
Ende hi noch zoude oem goet
Boudijn sinen broeder an spreken
Die zochte was ende zonder treken

[Brill nummering]

Dies so stac hine vten lande
Ende dede hem opheffen die hande
Toudenare ende zweren dan
Openbaer vor die man
Dat hi om ghene zake

[Brill nummering]

Den broeder om lant an sprake
Ende brochten tesen huwelike
Ghertruut zach wel datse breke
Helpen hadde. ende nam den man
Dus quam hollant robbrecht an

[Brill nummering]

Ende want sijn vorsate florens

Ghegoet was op der vriesen chens
Ende hem hollant ane quam
Hietmen doe als ic vernam
Graue van vrieslant bi toe namen

[Brill nummering]

Ende vort wart rubbrechtboven de u een diacritische o toegevoegd door de vroeg-moderne hand die meer commentaar in het handschrift schreef alte zamen
Robbrecht die vriese mede
Na sinen vorzate dus wilde die zede
.Viij. iaer veruoghede hi hollant
Ende hat metten wiue in hant

[Brill nummering]

Maer in sinen vierden iare
Quam in hollant die mare
Dat sijn vader waer doot bluen
Die hem twijf had ghegeuen
Boudiin sijn broeder met sijnre vrouwen

[Brill nummering]

Hilt vlaendren ende henegouwen
Niet meer dan .iij. naden vader
Hi starf ende tquam algader
Op arnout ende boudijn sijn kinder
Maer sijn wijf richilt behilt ginder

[Brill nummering]

Bouen den kinder die ouerhant
So datse die van vlaender lant
Haten om hare moelichede
Haer ende haer kinder mede
Dat haer zwaerlic verghinc

[Brill nummering]

Al v hier na tellet die dinc

[Brill nummering]

Als men .M. ende lxx. screef
Mach men lesen dat doot bleef
Gouaert vander muesele hertoge
Een rijc man i. hoghe

[Brill nummering]

Dies brabant lotrike ende ardennenlezing van de sterk vervaagde letters rde niet geheel zeker
Algader was als ict bekenne
Ende liet godeuaerde den bocheus
Die zeere vrome was ende preus
Ende een dochter hiet yde

[Brill nummering]

Hare kinder sijn bekant wide
Van si droech godeuaert van belioen [rechts onder in de marge de custode Desen edelen stouten vromen baroen]

Den edelen stouten vromen baroen
Ende boudijn sijn broeder mede
Die coninc in die hele stede

[Brill nummering]

Wort tot iherusalem
Als men lesen mach van hem
Die botheuse [er staat eerder botheuse dan bocheuse] godeuaert
Dies hier voren ghewagen waert
Quam met coenliken here

[Brill nummering]

Op hollant met sterker were
Ende van vtrecht quam met hem
Jn hulpen die bisscop willem
Ende al op robbrecht den vriese
Die van zorghen ende van verliese

[Brill nummering]

Wt hollant wert uerdreuen
Sijn stief sone is met hem bleuen
Die noch toe ionc was ende clene
Te gent quam hi ontgoet al rene
Men screef dusent als dit gheuel

[Brill nummering]

Ende .lxxi. also wel
Vier iaer stont in gouaerts hant
Aldus die grafscap [gafscap] van hollant

[Brill nummering]

Jnt Jaer te voren eer die vriese
Comen was te desen verliese

[Brill nummering]

Was boudijn sijn broeder doot bleuen
Ende als hi int lant quam verdreuen
Quamen an hem die baroene
Poerters ridders van hogen doene
Ende baden hem om hulpe ghinder

[Brill nummering]

Van dat richilt ende hoer kinder
Vlaendren remeerde also zeere
Wilde hi vechten ieghen here
Si willen alle met hem steruen
Of hem daer an vlaendren eruen

[Brill nummering]

So dat hi des hadde gheere
Ende quam met sinen here
Bi cassel tsinte oemers waert

Daer quam richilt an die vaert
Arnout ende boudijn haer kinder

[Brill nummering]

Ende met haer groet heer ghinder
Coninc philips van vrancrike
Daer wart gheuochten bitterlike
Arnout doutste bleef daer doet
Boudijn die ioncste die ontscoet

[Brill nummering]

Men hoerder nemmeer na tale
Die coninc philips also wale
Ghescofiert ende al ondaen
Richilt zelue wart gheuaen
Ende die vriese die wart mede

[Brill nummering]

Tot sinte omers in die stede
Gheuaen so dat men sprac daer af
Dat men den eenen om den aderen gaf
Ende robbrecht quam dus te lande
Ende hadde vlaendren in hande

[Brill nummering]

Seder. xxiij. Jaer
Tot cassel maecti daer naer
Een canesie daer hi in leghet
Tot sinte pieters alsmen zeghet
An gheertruden weduwe tsgrauen florens

[Brill nummering]

Wan hi eenen sone die sijn ghepens
Sint sette ten dienst ons heeren
Ende hi beiaghede veel eeren
Met gouaerde van belioen
Plach hi te doen siin sermoen

[Brill nummering]

Den heiden to verliese
Ende hiet oec robbrecht die vriese

[Brill nummering]

Sire stiefdochter die graue florens wan
Gaf robbrecht eenen hogen man
Coninc philips sone van vranckerike

[Brill nummering]

Een ander dochter des gelike [ge verbeterd uit de]
Droech vrouwe gheertruut
Die wart in denemarken bruut
Ende nam den coninc canuc aldaer

Van hem kaerl die daer naer

[Brill nummering]

Vlaendren heuet an hem gedregen
Ende te brugghe was versleghen
Adele heet die vrouwe hoghe
Sident hadse die hertoghe
Van poelgen tenen rechten man

[Brill nummering]

Daer si oec eenen sone an wan

[Brill nummering]

Noch een dochter droech hem ghertruut
Die naden vader hiet al wt
Die droech dirc van elsaten
Van hem quam vlaendren te baten

[Brill nummering]

Graue philips die deech to niet
Maer van henegouwen margriet
Sijn suster was graue boudijns moeder
Ende wan margrieten. men vant vroeder
Vrou ne gheen in haren tiden

[Brill nummering]

Hier latic die yeste bliuen
Vanden graue robbrecht die vriese
Die na sinen zwaren verliese
Dat hi verloes in hollant
Vlaendren al ghewan in hant

[Brill nummering]

Nv meer sal ic besceden voert
Vanden hollansche here voert
GOdeuaert die ghebuulde hertoge
Die van sinne stout was ende hoge
Hadde gheworpen onder hem

[Brill nummering]

Biden bisscop van vtrecht willem
Hollant ende was .iiij. Jaer heer
Hi scade den vriesen wel zeere
Jnt Jaer .M. lxx. ende twee
So dede hi den oesturiesen wee

[Brill nummering]

Ende sloech hem of menigen man
Groten roef hi hem of wan
Ende verbornde dorp ende steden
Met herde groter moghenthede
Doch sciet hi van desen liue

[Brill nummering]

Als men screef .lxx. ende viue
Ende .M. screef ons heeren iaer
Met eenre auture zwaer
Want daer hi ghinc ter hemelichede
Belagheden al daer ter stede

[Brill nummering]

Een ghisebrecht die cnape was
Dircx van hollant ende dor das
Wonde hine herde onscamelijc
Godeuaert gheuoelde vreselijc
Sine smerte ende hiet doe recht

[Brill nummering]

Dat men voerde tutrecht
Ende daer dede hi sijn ende
Vor maerte op die vijfte kalende
Willem die bisscop starf also wel
Daer na in wtgaende aprel

[Brill nummering]

Ende coenraet was biscop vercoren
Nochtoe was hollant verloren

[Brill nummering]

Men screef .M. lxx. ende zesse
Als dirc hadde grote langenesse
Dat lant te hebben weder algader
Dat graue florens was sijns vader

[Brill nummering]

Met bede ende met siere claghe
Versamende hi vriende ende maghe
Ende sijn stiefuader halp hem echt
Van vlaendren die vriese robrecht
Ende is comen te yselmonde

[Brill nummering]

Daer ghemaect hadde tier stonde
Eene vaste borch al wast onrecht
Die bisscop willem van vtrecht
Want hi verneemt [de correctie tot verneemet, door bovenschrijving van een e, is door een latere hand] ende verstaet
Dat daer is die bisscop coenraet

[Brill nummering]

Daer was gheuochten vast ende zeere
Maer ionghe dirc wan die eere
Want hi die borch van yselmonde
Brande ende slechte inden gronde
[vanaf hier hand B] Ende wan mit scepen [verbeterd uit scepenen door middel van doorhaling van de eind-en] den wijch mede

[Brill nummering]

Al daer in die meer wede
Die proeft van deuenter bleeft daer
Van oudemonster die paep wallaer
Ende een graue hiet gheerlach
Ende menich ander optien dach

[Brill nummering]

Men sprect noch an tot yselmonde
Leghet noch menich halsberch inden gronde [gronde achter de volgende regel]
Die bisscop coenraet wart geuaen
Ende sident was hi laten gaen
Al dus van diederic metter hant

[Brill nummering]

Den zeghe ende quam in sijn hant
Ende leede vijftien iaer
Jn vreden sinen tijt daer naer

[Brill nummering]

Diederic dien dit is ghesciet
Nam een wijf die othilt hiet

[Brill nummering]

Daer an wan hi eenen sone
Florens was hi gheheten die gone
Dese diederic gaf in sinen stonde
Den abt steuen van egmonde
Hantuesten ende vestede aldie hauen

[Brill nummering]

Die sijn oude vorders gauen
Ende meersede hem haer recht
Jnlande in heerscapien echt
Ende daer toe soe maecte hi
Des gods huysman al tolne vri

[Brill nummering]

Oec gaf hi hem al openbaer
Tscoutaetdom van altenaer
Dese diederic starf daer naer
Alsmen screef ons heren iaer
Dusent tneghentich ende een

[Brill nummering]

Van hem dreef hollant ween
Sijn vader was doot .xxx. iaer
Eer dat hi starf harde naer
Maer .ij. iaer was sijn moeder voecht
Des lants als die ieste toecht

[Brill nummering]

Ende .viij. iaer had sijn stiefuader

Hollant in die hant algader
Ende .iiij. iaer daer na godeuaert
Die buulrigde gheheten waert
Die hertoge die ieghen echt

[Brill nummering]

Een iaer die bisscop van vtrecht
Dus stont hem vtermaten onsiene
Graue te sine der iaren vijftiene
Ende .xv. iaer hielt hi in vreden
Sijn lant ende sijn steden

[Brill nummering]

Tot egmonde wort hi ter arden
Brocht mit harde groter warden
Florens die wart na den vader
Graue ende here des lants algader
Dese hiet florens die vette

[Brill nummering]

Met groter eren ende sonder lette
Soe leede hi altemale sijn leuen
Jn eeren in feesten in gheuen
Jn rijcheiden ghinc hi te voren
Hem allen daer hi of was gheboren

[Brill nummering]

Te wiue nam hi pieternelle
Te bliuen sijns bedden gheselle
Des hertoghen diederix dochter van zassen
Van edelen conne wt ghewassen
Enen broeder hadsi hiet lotharis

[Brill nummering]

Daer men vele af weet dat waer is
Dat hi seder roemsche keyser was
Hier na salmen ghewagen das
An hare wan hi diederike
Ende eenen florens des ghelike

[Brill nummering]

Die die swerte florens hiet
Daer vele quaets of is ghesciet
Die vette florens daer ic of telle
Ende sijn wise vrouwe pieternelle
Begaerde tgoet tot egmonde

[Brill nummering]

Beide in renten ende in ponde
Ende offerden daer mesghewaden

Ende gout daerment mede soude begaden
Sinte aelbrechts scrijn daer hi in legt
Jn sinen tiden alsmen segt

[Brill nummering]

Dusent waest ons heren iaer
Ende .xcix. daer naer
Was bisscop coenraet van wtrecht
Vermoert van enen vriesschen knecht
Op enen dach na mestijt

[Brill nummering]

Ende ontran wech sonder strijt
Men groeffen in onser vrouwen kerke
Die hi van sconen ghewerke
Selue maken dede te waren
Ende setter in prouendenaren

[Brill nummering]

Alsmen screef .xic. iaer
Ende .xij. meer daer naer
Starf in die blomen sire ioecht
Florens die vette vol meniger doecht
Ende was tegmonde begrauen

[Brill nummering]

Pieternelle gaf uele gauen
Daer vor die ziele van haren man
Ende si bleef houdende vort an
Dat graefscap van hollant gemene
Mit haren kinderen die waren clene

[Brill nummering]

Doemen screef. xic. iaer
Ende .xxv. quam euel swaer
Den keyser heinric an tutrecht
Daer galt hi der natueren recht
Als ghelden moet een yghelijc

[Brill nummering]

Dit was die vierde heinrijc
Na hem wert keyser ghecoren
Lotharis als ic sprac te voren
Graefinnen pieternellen broeder
Ende was des riken behoeder

[Brill nummering]

Ende droech .xi. iaer die crone
Met eren ende harde scone
Jnt iaer ons heren min no mee

Elf hondert .xxx. ende twee
Waest winter harde groot

[Brill nummering]

Die vriesen die menigen noot
Den grauen daden van hollant
Ende onder wilen ginghen in hant
Somwile ontbraken sagen si stede
Waren tien tiden buten vrede

[Brill nummering]

Diederic des vetten grauen sone
Gaderde sijn here als die gone
Die duchte sulker scaden
Als si hem dicke hadden beraden
Ende pijnden hem dit te wreken sware

[Brill nummering]

Soe dat hi quam tot alcmaer [c mogelijk verbeterd uit iets anders]
Die west vriesen vloen tien stonden
Als diet ghehouden niet en conden
Jnt vaste vanden lande ghemene
Want ghelike enen maerbestene

[Brill nummering]

Was vrieslant al hart veruroren
Des ghincmen terghen ende scoren [lezing van de c is zeker]
Ende barnen ende rouen
Meer dan men soude ghelouen
Clederen coyen ende paert

[Brill nummering]

Brochten hier een punt, wel eerder een onwillekeurige haal dan een bewust gezet leesteken donse talcmaer waert
Ende lude gheuanghen tien stonden
Al daer si den graue doe vonden
Maer dese seghe was tonseghe
Byna al hollant ghedeghe

[Brill nummering]

Graue diederic hadde enen broeder
Sijns vaders kint ende sijnre moeder
Die graue florens hiet die swarte
Ende was van fieren harte
Wel sprekende ende hoesch sere

[Brill nummering]

Ende staende na der werelt ere
Soe datter hem vele waren hout
Monike ridders ionc ende out
Dontsienlijcste waest sinen vianden

Diemen vant in menighen landen

[Brill nummering]

Met dullen rade bi sire sculde
Verloos hi der moeder hulde
Die noch toe al hollant
Gheweldich had in hant
Den broeder had hi verwrocht mede

[Brill nummering]

Met siere ouermoedichede
Maer soene meer hate die sine
Soe hi dede te meerre pine
Om te hebben der vremder hulde
Daer hi rieselijc ane dulde

[Brill nummering]

Der elindegher som een deel
Warens hem hout al gheheel
Entie meente was hem mede
Die emmer wil niewe pijnlijchede
Op auentuere oft quame in desen

[Brill nummering]

Dat si te vrier mochten wesen

[Brill nummering]

Nv sijn die vriesen verblijt
Alsi vernamen der broeders strijt
Ende sonden tot florens boden
Ende deden hem hare hulpe noden

[Brill nummering]

Wilde hi hem wesen beneuen
Si wilden hem westurieslant gheuen
Entie ionghelinc alte hant
Voer in west vrieslant
Ende vantse onder sijn beheet

[Brill nummering]

Beyde ghewillich ende bereet
Dus was hi met hem een iaer
Sinen broeder fel ende swaer
Ende hi dede daer toe sinen lande
Waer hi mochte scade ende scande

[Brill nummering]

Hare scade wraken die vriesen sware
Want si die kerken van alcmare
Entie maerct bornde dat si stoef
Ende namenre wel swaren roef
Hier binnen vele lude waren

[Brill nummering]

Ende tmeeste deel van kenemaren
Die stonden te swaren tribute
Ende traken tenen rade vte
Ende begheerden alle dat si
Hem seluen mochten wechten vri

[Brill nummering]

Ende droeghen ouer een ghemeenlike
Dat si best lieten diederike
Ende lieten hem florens verriesen
Dat si met hem ende met den vriesen
Souden sijn in allen noden

[Brill nummering]

Hier op senden si hem boden
Ende hebben ouer here ontfaen
Ende hem hulde ende eede ghedaen
Dus quamen si met ghewapender hant
Beyde bi water ende op tlant

[Brill nummering]

Soe machtich dat den graue dochte
Dat hise verweren niet en mochte
Ende brochten florens wien lief of leet
Al tot harlam toe gheleet
Ende hebben tsheren huse verbrant

[Brill nummering]

Waer si stonden in kenemerlant
Die waren der ouden grauen
Maer ieghen nacht ghinghen si scauen
Die vriesen weder tot haren wiuen
Want haer sede nes niet dat bliuen

[Brill nummering]

Bi nachte selden of nemmermee
Van haren huse wien lief of wee
Ende voeren hare graue mede
Ende lieten in groter pijnlijchede
Ende in vresen die kenemaren

[Brill nummering]

Die hare ghesellen doe waren
Die waren alle ghemeenlijc
Vanden graue diederijc
Verbornt ende al of ghenomen
Wat soe hem mochte te baten comen

[Brill nummering]

Want die graue [e verbeterd uit een andere letter, mogelijk een o] mit hem dede

Al sinen wille daer ter stede

[Brill nummering]

Doe dit ghesciede quam die mare
Den oem den keyser lothare
Vanden neuen dat orloghe

[Brill nummering]

Hi sender saen eenen hertoghe
Ende gheboet hem daer ter stede
Dat hi soude maken vrede
Alsoe lief als elc daer woude
Behouden des keysers houde

[Brill nummering]

Doch al was het swaer te doene
Was al daer ghenaect een soene
Ende van elker side oec mede
Die mit elken inde onvrede
Opden anderen hadden gheuochten

[Brill nummering]

Dus lieten si hem beeden sochten
Florens die swerte na desen vrede
Begonste een ander pijnlijchede
Daer hem sine doot an lach
Want daer na leet niet menich dach

[Brill nummering]

Van aerndsberghe her herman
Entie here van kuuc nochtan
Her godeuaert hadde onder hem tween
Ene nichte want [w verbeterd uit een v en de aanzet van een a] hare suster een
Hadse ghewonnen als god woude

[Brill nummering]

Anden here van rochem arnoude
Na tsuader doot ende na moeder
Worter voghet of ende behoeder
Die van aerndsberghe harman
Tot dat si huwelijc ghewan

[Brill nummering]

Want haer behoerde te comen in hant
Vaste borghe ende scoen lant
Maer die manne vander ioncfrouwen
Nemen waer ende si scouwen
Des swerte florens edelhede

[Brill nummering]

Ende sine grote manlijchede
Ende visieren onder hem saen

Dat sine willen te here ontfaen
Dus hebben sine ontboden dan
Ende worden daer sine man

[Brill nummering]

Ende gauen hem in sijn hant
Der ioncfrouwen boerch ende lant
Jn wat steden dat sijt vermochten
Met hem sijt naerstelijc versochten
Die manne an haren oem

[Brill nummering]

Maer die ghene hielt ouer droem
Noch met beden noch mit mieden
Ne mochter gheen dinc an dieden
Dat hi te deser dinc yet quame
Dat florens sijnre nichten name

[Brill nummering]

Florens die uerharde hem al
Huys ende dorp boerch ende dal
Ende dede hem pinen ende grote hoede
An sinen liue an sinen goede
Ende dor den keyser die sijn oem was

[Brill nummering]

Wart hi te vele machtigher das
Florens die wart al vererghen
Des heren goet van aerndsberghen
Waer hi mochte buten vesten
Ende hi weerde hem ten besten

[Brill nummering]

Daer hi mochte mit sinen neuen
Ende stont nauwe om florens leuen
Die van vtrecht vander stede
Warens alle florens mede
Soe dat hem in sijn op lopen

[Brill nummering]

Vtrecht talre stont was open
Maer die bisscop hiet andries
Ende was den anderen al hout dies
Soe dat hem florens tier stonde
Of bornde sine veste lexmonde

[Brill nummering]

Dat doe was een vaste stede
Ende verboet hem vtrecht mede
Om dat hi mitten anderen street

Op enen tijt waest dat florens reet
Met hem tienden wter stat

[Brill nummering]

Ende hem was belaecht sijn pat
Al en wiste hire of niet
Ende eer hi hem wel besiet
Die van aerndsberge ende van kuuc
Gauen op hem enen yuuc

[Brill nummering]

Daer hijs was al onuersien
Als hi keren waent van mettien
Ende wel oec waren ontreden al
Soe quam een ongheual
Dat sijn paert storte tsire scade

[Brill nummering]

Teenre stede hiet abstade
Daer wart hi van hem verslagen
Ende te rensboerch ghedraghen
Jnt cloester dat sijn moeder stichte
Ende begrauen seghet tghedichte

[Brill nummering]

Thant soe quam dese mare
Sijn oem den keyser al openbare
Die swaerlijc uerdroech die maer
Ende quaemt wreken harde swaer
Met diederijc van hollant

[Brill nummering]

Si uerdreuen des lants thant
Die van kuuc ende aerntsbergen
Haer lant voren si verergen
Soe dat hem al of is te broken
Ende noch wart meer gewroken

[Brill nummering]

Maer dat die doot die niement spaert
Den keyser trac ter langer vaert
Hi sciet henen van desen leuen
Alsmen screef .xic. xxx. ende seuen
Te groten ghelucke ende te geualle

[Brill nummering]

Van aerntsberge ende die van kuuc alle
Want si keerden te hant te lande
Ende boden graue diederic te hande
Ende worden alle daer sijn man

Dus quamen si des zoendinx an

[Brill nummering]

Alsmen screef ons heren iaer
M.c. ende .xl. daer naer
Voer graue diederijc mit groten geer
Jnt heilighe lant van ouer meer
Toten heilighe graue ons heren

[Brill nummering]

Ende daer hi thuus wilde keren
Beiaechde hi vri ten seluen stonde
Beide reynsberch ende tegmonde
Ende brochten dies des paus brieue
Den abt woutre dor sine lieue

[Brill nummering]

Dese diederijc hadde een vrouwe
Te wiue edel ende ghetrouwe
Die sophie hiet van hogen magen
Soe was dochter horic gewagen
Tspalensgraue vanden rinegge

[Brill nummering]

Jn diederix tiden als ic segge
Soe was warringe ende geuecht
Tusschen den bisscop van vtrecht
Ende hem dat coste groot goet
Maer bisscop herbrecht die was vroet

[Brill nummering]

Ende dwanc sente martijns viande
Metten banne van swaren bande
Ende oec metten swaerde mede
Soe dat hi voer hem comen dede
Graue diederijc al baruoet

[Brill nummering]

Ende daer soeken sinen oetmoet
Ende bidden hem oec ghenaden
Ende aflaet van sinen mesdaden

[Brill nummering]

Den palensgraue dwanc hi mede
Die hem vele ouerlast dede

[Brill nummering]

Ende vincken hughes batren daet
Dat alsoe bescreuen staet
Entie beste van siere hant
Ridder van al duutsche lant

[Brill nummering]

.Xijc. xl. ende viere

[Brill nummering]

Bescreefmen doe die goedertiere
Des vetten graue florens wijf
Pieternelle ende haer lijf
Ende was te reinsboerch begrauen
Dat si stichte met haren hauen

[Brill nummering]

Jn die ere der moeder ons heren
Al daer leghetse noch met eren

[Brill nummering]

Jnt iaer ons heren. xl. ende viue
Ende. xic. worden keytiue
Onse kerstine van ouer meer

[Brill nummering]

Si worden met torken heer
Beseten in der stat van edisse
Daer noyt seder ghebrac misse
Seder dat die apostelen ons heren
An ihesus christus [ih's xps met een afkortingsstreep boven p] daden bekeren

[Brill nummering]

Daer lach thadeus ende thomas
Die torken wonnent dat iammer was

[Brill nummering]

Na lotharis die keyser was
Jn die derix tiden gheuiel das
Dat een man coninc wart

[Brill nummering]

Van almangen die sine vaert
Sette int lant van ouer meer
Met hem voer met groten heer
Lodewijc van vranckerike
Die philippe den coninc rike

[Brill nummering]

Wan. die zident normandie
Trac an die vrancse partie
Dese brochte daer an die vaert
Metter crucinghe sinte bernaert
Die abt van clereuaus tien tiden

[Brill nummering]

Maer luttel baten dede haer riden
Want si damasche hadden belegen
Ende danen voren al diere ieghen
Niet en hadden al sulc ghewelt
Dat sine mochten hebben gheuelt

[Brill nummering]

Soe dat coenraet .xv. iaer

Coninc wart ende starf voer waer
Jnt iaer ons heren min no mee
.Xic l. ende twee
Ende vrederijc quam in sine stede

[Brill nummering]

Coninc ende keyser mede
Ende wart ouer .ij. iaer daer ane
Vanden paus adriane
Tot romen ghebenediet
Ende keyser oec ghewiet

[Brill nummering]

Ende was .xxxvii. iaer
Romeesche keyser ouer waer

[Brill nummering]

Dese dinc die wi ouer liden
Ghesciede int sgrauen diederix tiden
Die vette florens sone was

[Brill nummering]

Alsmen .xic. las
Ende .lv. ons heren iaer
Quamen mit orlogen swaer
Die vriesen van drechter lant
Ende hebben gheroeft ende gebrant

[Brill nummering]

Die van kenemare harde sture
Dit versaghen die ghebure
Van okesdorp ende porters mede
Wt harlam vander stede
Ende streden an hem ende deedse keren

[Brill nummering]

Swarelike te haren onneren
Ende sloeghen hem of vliende nochtan
Omtrent .ixc. man
Maer die graue diederic bleef
Alsmen ons heren iaer screef

[Brill nummering]

.Xic. iaer .l. ende seuen
Ende voer te langen leuene
Begrauen was hi tegmonde
Daer hi nv leghet ter stonde
.Xlv. iaer na den edelen vader

[Brill nummering]

Was hi here des lants algader
SOphie [omdat deze lombarde op de laatste regel van de kolom staat, springt de regel erboven ermee in, in plaats van de regel eronder; vóór de lombarde in de marge een representant s] die edele grauinne

Die heilich was ende wijs van sinne
Hadde van enen man .iiij. sonen
Entie outste florens die gonen

[Brill nummering]

Quam dat graefscap aen
Hier na doe ic v te verstaen
Wie die andere broedere waren
Ende hoe si hebben gheuaren
Alsmen die iaren ons heren las

[Brill nummering]

.Xic. lxi. doe was
Maecten die van drechter lant
Jnsoendinghen vasten bant
Jeghen graue florens die .xxx. iaer
Ghehouden hadde dorloghe swaer

[Brill nummering]

Ende alle die west vriesen mede
Quamen onder sine mogenthede
Alsmen .xic. ende .lxij. screef
Gheuiel dat men thilijc bedreef
Vanden graue florens mit staden

[Brill nummering]

Ende van tsconinx dochter aden
Die coninc van scotlant was
Met vele scepen sijt seker das
Heuet hise in die mase ghebrocht
Ende der hauene ghesocht

[Brill nummering]

Alsmen screef .xic. iaer
Ende .lxiiij. oec daer naer
Brochte van colen bisscop reinout
Een edel pape ende een stout
Die .iij. coninghe van melane

[Brill nummering]

Die den gods sone sagen ane
Daer sine van verren versochten
Ende hem haer offerhande brochten
Te betleem opten .xiij. [xiij. verbeterd uit .iij. door een x over de eerste punt te schrijven, waarna vóór de x nog een punt is ingevoegd] dach
Al daer hi in die crebbe lach

[Brill nummering]

Te colen leide hise inden doem
Noch huden hebben sijs ere ende roem
Alsmen. lx. screef ende sesse

Quamen mit groter swarnesse
Die vriesen van ouer ottenfoert

[Brill nummering]

Ghewapent talcmaer in die poert
Met groten menyen vermeten
Ende hebben dat poertkijn beseten
Die daer quamen ende waren beraden
Om dier poert te staen in staden
Alsi saghen theer soe wide
Trocken si hem ouer een side
Ende lieten alle die ghebuere
Jnsorghen ende in die auentuere
Die vriesen namen dat si vonden

[Brill nummering]

Ende brudent al op tien stonden
Sine lieter staen groot no cleen
Sonder recht die kerke alleen
Die lieten si alle onghescadet
Dus wilde hare gemene radet

[Brill nummering]

Die van alcmaer hebben versien
Dat hem hare vrienden ontflien
Ende recht omtrent .lxxx. man
Worpen hem ter weren voert an
Heet van moede ghelike riesen

[Brill nummering]

Ende streken mids onder die vriesen
Ende bleuen werender hande
Alle doot onder die viande

[Brill nummering]

Dat die vriesen dus dit daden
Een deel waren siere toe verladen

[Brill nummering]

Want hare ghebure die van scagen
Die waren mit eenre lagen
Van dien van hollant int selue iaer
Verbornt ende berouent swaer
Gheuaen ende ghedoot

[Brill nummering]

Meer dan houescheit gheboot

[Brill nummering]

Jnt naeste iaer tesen stonden
Ghesciede wonder tot egmonde
Want een scaep een lam brochte

Daermen wonder aensien mochte

[Brill nummering]

Het hadde een hoeft ende achter waert
Hadt .ij. enden ende elc sijn staert
Twee voeten vore ende after viere
Menich quam sien dese maniere
Ende bede dat dus daen wonder

[Brill nummering]

Sonder reden niet nes besonder
Some van wisen luden
Wilde die .ij. een beduden
Hollant ende vrieslant
Dat met rechte tot eenre hant

[Brill nummering]

Hoefden soude al ouer een
Ende met striden hem sceiden in tween
Ende want dat egmonde steen
Byna int rechte besceet
Soe wilden si wanen dat reden ware

[Brill nummering]

Dat hem wonder daer openbare

[Brill nummering]

Alsmen screef alsic besachte
.Xic. lx. ende achte
Versamende die graue florens
Groot heer om sijn ghepens

[Brill nummering]

Te toghen den fellen vriesen
Die hem sijn volc daden verliesen
Ende quam op enen winter tijt
Met sinen volke om strijt
Tot scorel doe gheleghen

[Brill nummering]

Recht der vriesen lande ieghen
Daer had hi raet ende dochte
Hoe hi die vriesen soeken mochte
Alse hi van desen dingen riet
Ne wilden al doe ghedogenghedochten met de tweede ch verbeterd tot g en de t geëxpungeerd niet

[Brill nummering]

Some coene ionghelinghen
Soe lanc gheuerst soe lanc ghedingen
Want die moet heuetse verwonnen
Met haren orsen sijn si geronnen
Licht ghewapent ten vriesen waert

[Brill nummering]

Nochtan dat die graue misbaert
Ende hi wilde dat si beden
Tote scagen sijn si [si boven de regel toegevoegd] ghereden
Ende hebben verbornt scagen
Die vriesen waren in die lagen

[Brill nummering]

Ende rekenden ghene scade buten
Mochten si hare viande besluten
Dat si keren niet en mochten
Donse die des niet en rochten
Pensden al om haren roef

[Brill nummering]

Ende om die brant die verre stoef
Ende traken voert bi wege bi diken
Sulke seiden die vriesen wiken
Nv sijn die vriesen op ghesprongen
Die hem hadden ondrongen

[Brill nummering]

Dien wech die si souden keren
Ende alsi henen willen die heren
Sijn die vriesen hem te moete
Met fellen voerhoefde ende onsoete
Sulke vanden ridderen waren

[Brill nummering]

Die hem traken teenre scaren
Ende setten dlijf in dauontuere
Ende reden die viande dure
Ende quamen aldus toten haren
Daer die graue ende dandre waren

[Brill nummering]

Alle andre bleuen doot
Sonder menige bure groot
Diere waren gheuaen behilden tleuen
Dit waren dedelinge diere bleuen
Van antwerpen her symoen

[Brill nummering]

Scoenre no vromer in sijn doen
Ne was geen ende buer out
Mijn herh verbeterd uit de aanzet van een andere letter willem van voerhout
Ende van harlam her braendaen
Her florens roest ne conde ontgaen

[Brill nummering]

Ende die drussate her gheraert

Ende van egmonde allaert
Her brune van castrichem ionge gheraet
Van monstre. van nortich her eueraert
Die dode als mense ghewinnen conde

[Brill nummering]

Waren ghebrocht tegmonde
Daer si waren beweent wel sware
Ende dit was binnen den seluen iare
Dat dit wonderlike lam
Tegmonde te bescouwen quam

[Brill nummering]

Opten dach alsmen bekent
Datmen viert sente vincent
TEn naesten zomer dire lach
Quamen op sinte ypolitus dach
Die west vriesen teenre scaren

[Brill nummering]

Ouer rekene tot alcmare
Ende hebben ontsteken die poert
Dan ginc hem niet ten besten voert
Want luttel ridderen entie ghebure
Hebbense wederstaen sture

[Brill nummering]

Ende veriaechdense van daen
Daer lieten si liggen. xxx. man
Die beste van harer ziden
Hadtmen ghebeit mitten striden
Om die scutten alte samen

[Brill nummering]

Die daer van vlaendren vele quamen
Men hadde metten groten ghestote
Onteert al te male die rote
Soe dat die kindere haer magen
Daer na hadden moeten clagen

[Brill nummering]

Dit gheuiel in graue florens tiden
Sophien sone. dien do liden
Die vriesen daden vele pinen
Sophien sijn moeder liet an haer scinen
Dat si weldaden was ghewone

[Brill nummering]

Want si mit otten haren sone
Die benthem behuwede tlant

Ende van harlam met ysebrant
Jnt lant voer van ouer zee
Noch sullen wi tellen mee

[Brill nummering]

Van haren kinderen ende van hare
Ende anders niet dant rechte ware
Si starf na ons heren ghebornes
.Xic. lxx. ende ses
Ende dat lant van ouer mere

[Brill nummering]

Dat si met volmaecten begere
Hadde .iij. waerf besocht
Ende si was ter arden brocht
Al daer int duutsche hospitael
Hare herte was een grondeloes wael

[Brill nummering]

Van miltheiden ende van ontferme
Van soetheit op die gods arme
Van waken van pinen in die ghebede
Dat monster van reinsboerch mede
Dede si maken al op van gronde

[Brill nummering]

Die noch scone staet ter stonde
Oec soe voer si ene vaert
Dor gode eens te compostelle [9postelle] waert
Daer hare scone mirakel vel
Jnden weghe dat weet men wel

[Brill nummering]

Want morders haddense geuaen
Mitten haren ende wilden saen
Al tfolc stiuelen maer sine conden
Mit haren kniuen niement wonden
Al sijt volbringen niet en mochten

[Brill nummering]

Vielen si neder ende sochten
Ghenade ende lietense varen
Dit was scone dinc te waren

[Brill nummering]

Xic. iaer lxx. ende achte
Wart bisscop tutrecht met machte

[Brill nummering]

Boudijn ghecoren sone sophien
Die proeft eerst was tsintets', de ronde s in de vorm van een g marien
Graue florens was sijn broeder

Sophie was harer beider moeder
Ende graue diederic haer vader

[Brill nummering]

Jnt selue iaer verheerde algader
Philips bisscop van colen dat lant
Op der weseren dat doe in hant
Die hertoghe hielt van bruneswijc
Hem volgede keyser heinrijc

[Brill nummering]

Met groten heer sere uermeten
Ende heuet bruneswijc beseten
Ende dat ghewonnen borge vele
Ende oec in den seluen nijt spele
Den hertoghe mede gheuaen

[Brill nummering]

Ende wten hertoechdoem ghedaen
Ende heuet ghegheuen dat gone
Enen bernaert. des mercgrauen sone
Alsmen screef .xic. ende tachtich
Quam graue florens int here machtich

[Brill nummering]

Ende heuet verheert ende verbrant
Wincken ende niedorp ende vrieslant
Als tachtich ende .ij. was ghescreuen
Nam diederic die graue van cleuen
Graue florens dochter vrou auen

[Brill nummering]

Met groter feesten mit groter hauen
Als hem beeden was betame
Margriete soe was haer name
Jnt selue iaer moeste die vriesen
Scade nemen ende verliesen

[Brill nummering]

Daer si quamen op akersloet
Want vele der hare bleef daer doet
.Xic. lxxx. ende viere
Screefmen doe die goedertiere
Florens van hollant tcruce ontfinc

[Brill nummering]

Om te wesen daer areminc
Jnt lant dat god met sinen bloede
Benedide dor sine oetmoede
Meer eer hi dit nam in hant

Haddi texele ende wierinc lant

[Brill nummering]

Bedwonghen met orloghe staerc
Ende nam hem of .iiijM. maerc
Nv gaet hier an rou ende vaer
Want alsmen screef ons heren iaer
.Xic. vij. ende tachtich

[Brill nummering]

Quam saladijn die soudaen machtich
Met groten heer in galilee
Ende besat op die versten [er staat eerder versten dan verscen] zee
Taberien met groten here
Onse coninc wijt sette hem ter were

[Brill nummering]

Die duutsche [t bovengeschreven] heren ende die templiere
Die ridders ende die hospiteliere
Ende die kerstine baroene met hem
Wten lande van iherusalem
Alsi hem setten ter were

[Brill nummering]

Saladijn ende sijn grote here
Sijn ghesceden vander stat
Die onse quamen saen na dat
Met haren here te bethleem
Ende streden sere iegen hem

[Brill nummering]

Jn immis [er lijkt eerder immis te staan dan iunius] op den seuenden dach
Dien dach dure was menich slach
Gheslegen daer aen elke side
Donse hadden deere vanden stride
Maer die heidene dwater wonnen

[Brill nummering]

Dat si met liste onder ronnen
Des donse sekerlike
Hadden alte grote breke
Smorgens quamen die heidene scaren
Eer dan donse bereet waren

[Brill nummering]

Soe dat si hem cume wapenen mogen
Alse die viande op hem toghen
Die grote princen die daer waren
Quamen ten coninc daer geuaren
Ende vraechden in menigen rade

[Brill nummering]

Watmen te sulker noot best rade
Als dit horde die coninc wijt
Halen hiet hi al daer ter tijt
Eenen ridder hiet heer ian
Die was een besceiden man

[Brill nummering]

Ende hadde met torken voer desen
Dicke in stride ghewesen
Ende hi kennetse bi haren namen
Die si waren ende wanen si quamen
Bi haren ridderlike vanen

[Brill nummering]

Hem dedi vragen ende vermanen
Watmen teser stont best dade
Hi sprac in ghetrouwen rade
Datmen best begonste die scare
Daer saladijns baniere ware

[Brill nummering]

Want waert datmen die vellen mochte
Dandere verwonnen sochte
Hem allen dochte wel an desen
Nutte raet ende wijs oec wesen

[Brill nummering]

Jn desen quam sijnre scaren

[Brill nummering]

Van triple graue hughe geuaren
Een kersten quaet al onuersien
Menich mochte wel merken an dien
Dat hi den heidenen was hout
Want hi vloecte met ghewout

[Brill nummering]

Hem die gaf al sulken raet
Ende seide hets [h mogelijk verbeterd uit de aanzet van een andere letter] een uernoyaert quaet
Hi heeft mit heidine ghesproken
Sijn raet is nuttelijc te broken
Laet ons in dit gheberchte riden

[Brill nummering]

Soe mogen wi coenlijc op hem striden
Daer is tfoerdeel ons altemale
Aldus by des grauen tale
Wart die nutte raet ontseit
Om dat onse dorperheit

[Brill nummering]

Die wi in dat heilige lant dreuen

Wreken wilde op onse leuen

[Brill nummering]

There reyde hem alte gader
Den raet te doen dien die verrader
Kerstenheit riet te verliesen

[Brill nummering]

Dus was dat heer brocht te riesen
Want soe si op die heidene quamen
Vanden berghe was alte samen
Die sonne recht in haer oghen
Die hitte conden si niet ghedogen

[Brill nummering]

Ende dat stof vloech als reghen
Dus was hem dauonture ieghen
Den onsen ende hem moeste messcien
Die graue van triple ghinc vlien
Die dit ghedaen hadde al

[Brill nummering]

Ende liet sine baniere int tal
Dat die heidenen merken souden
Ende hem oec te meer verbouden
Kerstenheit ginc onder daer
Het ne nam noyt scade soe swaer

[Brill nummering]

Daer te voren in menighen daghen
Sider dat mit sine maghen
Godeuaert van bulioen tlant wan
Die bisscop van akers een goet man
Voerde ons heren cruce ter stont

[Brill nummering]

Die wert swaerlike ghewont
Ende gaeft enen anderen tier tijt
Diet voert gaf den coninc wijt
Maer die wijch wert staende ende swaer
Die coninc wert gheuaen daer

[Brill nummering]

Ende tcruce ons heren mede
Ende gheuoert in vremder stede
Selden wert in enen nijt spele
Ghestort bloots alsoe vele
Want al die macht van ouermeer

[Brill nummering]

Bleef versleghen in die weer
Of gheuaen harde sciere

Templiers ende hospiteliere
Ende al die bloeme vanden lande
Ghinc onder der heidene hande

[Brill nummering]

Ende dede an donse grote sonden
Want noyt ne wilden van eerster stonden
God dat lant der kerstine laten
Die met houaerden ende met ommaten
Daer leueden ende onsuuerlike

[Brill nummering]

Ende dies was daer sekerlike
Soe vele onder die clergie
Ende onder die werelt partie
Dat god of wiesch die oeuermoede
Aldus metten kerstenen bloede

[Brill nummering]

Saladijn ende sine partie
Deelden neuen tabarie
Den roef die groot was ende rike
Die beste dede hi ghemeenlike
Voeren te damasch tien stonden

[Brill nummering]

Alle die daer waren vonden
Tempelaren ende hospitalieren
Dede hi voer hem comen scieren
Ende dede hem allen thoeft of slaen
Maer wijt die coninc wert geuaen

[Brill nummering]

Doe was voer saladijn te hant
Ghebrocht die prince famant
Een edel ridder ende waert
Gheen beter en droech doe swaert
Wijs van rade reyn van seden

[Brill nummering]

Ende van groter vromicheden
Onser kerstine rechter hant
Ende den turken swaer viant
Die vele hadde der werelt eren
Nochtan haette hi die werelt [wl't] seren

[Brill nummering]

Een dinc allene sonder mere
Mesprijsde men an hem sere
Al gafmen den turken vrede

Hine hieltse altoos te gheenre stede
Om dit hadden saladijn leet

[Brill nummering]

Ende was hem wtermaten wreet
Ende alsmen hem dien brochte toghen
Warp hi hem daer al vor ogen
Om loesheit ende sine misdade
Ende hi hem menighe scade

[Brill nummering]

Dicwile hadde ghedaen
Ende hine nv hadde geuaen
Mine here famant ne keerde nie
Om sine dreigen sine blie
Want hine der doot clene achte

[Brill nummering]

Ende wiste wel in sijn ghedachte
Dat hem nakede te lone
Van gode die hemelsche crone
Ende hi was onthoeft mede
Voer saladijn aldaer ter stede

[Brill nummering]

Doe gaf haer op iherusalem
Ascaloen ende mede bethtleem
Ende al meest dat [t bovengeschreven] conincrike
Steden ende hoghe borgen rike
Saladijn hadde dien lof

[Brill nummering]

Ende alre meest oec daer of

[Brill nummering]

Dat hi niement liet uerswaren

[Brill nummering]

Die kersten was hine liet hem varen
Op dat hi niet ne wilde bliuen
Ende hem in chense daer bescriuen
Ende die hem oec so taelien liet

[Brill nummering]

Diene wilde hi onteruen niet
Lxxxviij. iaer hadde theilighe lant
Ghestaen in der kerstine hant
Sident dat goede heilighe man
Godeuaert ende sijn gheselscap wan

[Brill nummering]

Die graue van triple diet verriet
Ontghinc die wrake ons heren niet
Men vanten doot ter morgen stont

Alse hi was slapen gaen ghesont
Ende doemen naect besach ter stede

[Brill nummering]

Soe vant men tusschen die bene besnedenden achter de voorgaande regel
Al vorsch na die heidensche wet
Des mochten men weten te bet
Dat hi hadde vernoyert
Die dese moert hadde gheuisiert

[Brill nummering]

INt [in de marge vóór de lombarde een representant j] iaer ons heren .xic. ende achte
Ende .lxxx. quam mare onsachte
Vanden lande van ouer meer
Doe cruuste hem met groten geer
Keyser vrederic ende van swauen

[Brill nummering]

Sijn sone die hertoghe ende vele grauen
Florens die graue van hollant
Otte graue van ghelre lant
Ende menich hoghe man sonder waen
Tghemeente hebben tcruce ontfaen

[Brill nummering]

Ende reden hem ten naesten iare
Te porren mit williger scare

[Brill nummering]

Oec soe cruuste hem dies gelike
Philips die coninc van vrankerike
Die coninc mede van inghelant

[Brill nummering]

Philips die graue van vlaenderlant
Ende menich prince van beden landen
Die fel waren den gods vianden

[Brill nummering]

Jnt iaer alsmen screef lxxxix.
Soe porrede dit heer machtich

[Brill nummering]

Keyser vrederijc sette sijn vaert
Ten arme sinte iorijs waert
Om dat die zee daer was inghe
Ende hem gheseit was sonderlinge
Van eenen clusenaer daer te voren

[Brill nummering]

Dat hi in watre soude versmoren
Ende voer met crafte grieken dure
Dat menighen griec wart te sure
Ende dwanc den keyser soe met stride

Was hi erre ofte blide

[Brill nummering]

Dat hi hem ghisel ende helpe gaf
Dus quam hi des orloghes af
Ende hi verwinterde in grieken daer
Den naesten lentijn daer naer
Voer hi ouer sente iorijs arm

[Brill nummering]

Daer donse groten ontfaerm
Dogheden van braken spisen
Ende om dat in alre wisen
Die heidene bi nachte ende bi dage
Op donse laghen in die lage

[Brill nummering]

Doch quam hi dore ende die sine
Ende den soudaen van yconine
Verwan hi in vele striden
Ende verheerde in dien tiden
Vele sijns lants ende vacht sege

[Brill nummering]

Op die heidene alle wege
Al waest dat hi sonder verlies
Niet en quam te bouen dies
Jn desen swaren arbeit
Was hem bi ende ghereit

[Brill nummering]

Die graue florens van hollant
Die in orloghe metter hant
Beiaechde dicke eren vele
Alsi wel naer al te spele
Tellen waenden hare pine

[Brill nummering]

Ende die keyser ende die sine
Tyden tantiochen waert
Te varen haren rechten vaert
Gheuiel hem dat si quamen sciere
Gheuaren op ene clene riuiere

[Brill nummering]

Die salef bi namen hiet
Ende als die keyser dwater siet
Lopende claer ende wit
Ende was besweet ende zee uerhit
Ende wilde dwaen sine lede

[Brill nummering]

Hi ontcleede hem tier stede
Alse die swemmen conde wel
Maer tierst dat hi in den stroem vel
Droechen die stroem wech met gewout
Ende verdranc in dwater cout

[Brill nummering]

Die roemsche keiser.k'. recht in sijn here

[Brill nummering]

Bleef aldus doot sonder were

[Brill nummering]

Daer rou groot ende serichede
Om dreef al kerstenhede
Sijn gheweyde was wt ghedaen
Ende sijn lichaem ghesouten saen
Want het was in der heidene bedwanc

[Brill nummering]

Ende die wech was starc ende lanc
Ouer busch ende ouer menighe toche
Eer men quam tot antyoche
Daer was hi mit groter hauen
Jn sinte pieters kerke begrauen

[Brill nummering]

Die graue florens van hollant
Diere mede menigen swaren pant
Ghedoecht hadde in dese vaert
Dor god die ghecruust waert
Ne leefde niet lange hier naer

[Brill nummering]

Hi starf tantyochen ende daer
Wart hi begrauen op eenen dach
Niet verre van danen die keiser lach
Daer theer an nam grote scade
Want hi was stout ende wijs van rade

[Brill nummering]

Ende van kerstenen manieren
Meer dan ic can visieren
Storuen daer die lude gemene
Grote heren ende daer toe clene
Want si hadden honger gehat

[Brill nummering]

Ende aten hem daer alte sat
Dus wart there sere ontaen
Graue florens hebben wi uerstaen
Starf mitten keyser vrederike

Jnt iaer ons heren sekerlike

[Brill nummering]

Xic. ende .xc. iaer
Ende was graue van hollant vor waer
Xxxiij. iaer met eren
Sijn wijf was als ons die ieste leren
Van scotlant ada die grauinne

[Brill nummering]

Die wan an hare als ict kinne
Diederic die hier voren staet
Hi dede menighe vrome daet

[Brill nummering]

Ende enen anderen die willem hiet
Die node van sinen vader sciet
Want hi den vader volgede naer
Jn al die vrese in al die vaer
Die hadde in dommen vaert

[Brill nummering]

Ten armen sente iorijs waert
Ende hi was tantyochen mede
Al daer hi starf in die stede
Ende doe hi hadde den vader verloren
Heuetten met hem vercoren

[Brill nummering]

Des keisers sone bouen vele grauen
Hi die hertoghe was van swauen
Om sine grote vromichede
Ende voerden met hem takers mede
Maer die hertoge starf al daer

[Brill nummering]

Alsmen screef .xci. iaer
Ende .xic. int incarnatioen
Jnt selue orloghe int selue doen
Starf oec takers vor die stede
Philips die graue van vlaenderen mede

[Brill nummering]

Van iunius opten eersten dach
Opten tienden diere na lach
Opten dach sente barnabas
Leestmen dat akers gewonnen was
Dat bi naer als wijt weten

[Brill nummering]

Twee iaer hadde sijn beseten
Eer rijchaert ende philips tsamenonder de kolom in de marge de custode Die .ij. coninghen daer quamen

Die ij. coninghen daer quamen
NV [in de marge vóór de lombarde een representant n] florens sophien sone
Tantyochen starf als die gone

[Brill nummering]

Die porrede van sinen lande
Om te wreken ons heren scande
Bleef diederic sijn sone graue
Willem daer ic eerst sprac aue
Als sijn vader doot was bleuen

[Brill nummering]

Ende sijn meester die hem gegeuen
Garne hadde vele hauen
Dat was die hertoghe van zwauen
Soe tide hi te lande waert
Als die daer comen begaert

[Brill nummering]

Daer hi garne wesen soude
Onder sijns selfs broeder houde
Ende is aldus te lande comen
Wel ontfangen vanden somen
Vanden graue diederike

[Brill nummering]

Was hi ontfanghen broederlike
Maer niet langhe stont die minne
Diederic ne keerde van sinne
Soe dats willemde e verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een o wart gheware
Ende hi nam thant al dare

[Brill nummering]

Some dies hem waren hout
Ende hi vloe in sijn behout
Toten vriesen van drechter lant
Diene ontfenghen alte hant
By hare hulpe bi haren rade

[Brill nummering]

Dede hi den broeder dicke scade

[Brill nummering]

Om dit te wreken quam tier stonde
Grauinne alijt tot egmonde
Den cloester ter groter scade
Oec waentmen dat bi haren rade

[Brill nummering]

Dorloghe began entie plage
Si lach daer van sente laurens dage
Tot .viij. dage na sente martijns dach

Dat den cloester sere verwach
Altoos was si den cloester swaer

[Brill nummering]

Ende dreechde sente aelbrecht daer
Dat sine soude visitieren
Jc wane seder god wrac dat sweren

[Brill nummering]

Graue diederic lach in zeelant
Ende hielt orloge metter hant

[Brill nummering]

Jegen van vlaendren graue bouden
Alijt die pijnde hare te houden
Jegen den swager dorloge mede
Met wel groter behendichede
Ende maecten vrientscap alte hant

[Brill nummering]

Mit die van nyedorp in vrieslant
Die haer te voren waren onhout
Na dien rouwe menichfout
Quam willem al openbare
Met sinen volke tot alcmare

[Brill nummering]

Alijt quam mitten kenemaren
Ende mit ridderen vanden haren
Daer began thant een strijt
Winckel ende nyedorp ter seluer tijt
Die willem waren ondermiet

[Brill nummering]

Weken ende ne vochten niet
Doe dat dandere vriesen saghen
Lieten si hem die ridders iaghen
Ende willem die weerde hem lange
Met cleenre menye in bedwange

[Brill nummering]

Maer doe hi sach dat dandere gingen
Diene al om wilden beringen
Es hi metten sinen ontweeken
Ende den vianden daer ontstreeken
Die vriesen waren hem voert hout

[Brill nummering]

Om dat sine saghen soe stout
Graue diederic quam die mare
Vanden zeghe van alcmare
Des was hi in groter vroheden

Ende oec had hi doe verstreden

[Brill nummering]

Den graue van vlaenderen tier stonde
Dus voer hi henen tot egmonde
Daer bisscop boudijn van vtrecht
Otte van benthem sijn broeder echt
Diederic domproeft mede

[Brill nummering]

Harer drier omen quamen om vrede
Ende ade haerre [har'e] tweer moeder
Mede quam als elken broeder
Te bidden met swaren sinne
Om pays ende om minne

[Brill nummering]

Soe langhe sprac men ende dede
Dat willem in eenre vrede
Te harlam toten broeder quam
Te sinen bedde ende hi nam
Van hem antworde ende gaf

[Brill nummering]

Ende men stont orlogens af
Soe dat willem soude ontfaen
Te gheeruliet in die tolne gaen
Van hem. iijc. pont ten iare
Ende hi voert man des broeders ware

[Brill nummering]

Om tgraefscap van oest vrieslant
Ende liete den broeder in sijn hant
Behouden dat hi daer besate
Tsijnre wille ende tsijnre bate

[Brill nummering]

Dus was die dinc daer gheent

[Brill nummering]

Willem is toesvrieslant gesent

[Brill nummering]

Daer hi goetlijc was ontfaen
Ende die vriesen huldenne saen

[Brill nummering]

Willem wart gheweldich graue
Van oesturieslant ende stont strijts aue [aue achter de voorafgaande regel]
Jeghen den broeder ende had in hant

[Brill nummering]

Tot lauece al dat lant
Een here sat den vriesen ane
Die gheheiten was heinric die crane
Die hadde gheweest den vriesen swaer

Willem quam mitten vriesen daer

[Brill nummering]

Ende slechte hem in den gront
Sine veste in corter stont
Ende drefen vten lande
Alle die scade ende die scande
Die hi den vriesen hadde ghedaen

[Brill nummering]

Wrac hi op hem sonder of staen
Ende alle die vriesen nam willem
Die hi ghedwongen hadde an

[Brill nummering]

Jnt iaer van gods gebornes
Xic. theghentich ende ses

[Brill nummering]

Starf bisscop boudijn van vtrecht
Willems oem ende diederix echt
Die graue van hollant was
Si twee waren ghecoren na das
Deen was die domproeft diederic

[Brill nummering]

Dien gaeft den keyser heinric
Vrederix sone die verdranc
Want het an hem was belanc
Dat weerlijc [w'lijc] recht in die hant
Florens die graue van hollant

[Brill nummering]

Die tot antyochen leghet
Was sijn broeder alsmen seget

[Brill nummering]

Dander was die proeft arnout
Van deuenter ende dien was hout
Otte die graue van ghelrelant

[Brill nummering]

Maer keyser heinric sette in hant
Van hollant graue diederike
Dat bisscopdom wie sore wike
Datten gonen ghegheuen sy
Dient die paus gheeft al vri

[Brill nummering]

Dus voer diederic ende arnout mede
Toten paus daer elc dede
Sine macht om tbisscopdom
Menich orloghe ende menich roem
Hadde onderlinge mitter hant

[Brill nummering]

Die van ghelre ende van hollant
Al tlant van ouer ysel dede
Onder sine moghenthede
Die graue van ghelre mogendelike
Maer van hollant diederike

[Brill nummering]

Was tutrecht ontaen die stede
Ende twestlant entie borge mede
Elc die dede op anders lant
Scade roef ende groten brant
Alsoe dat si bede te samen

[Brill nummering]

Te heymenberge te wige quamen
Daer van hollant die stonde nam
Met cleenre menye verwan
Den graue van gelre ende sijn volc mede
Worden ontaen daer ter stede

[Brill nummering]

Ende gheslegen ende geuaen
Dus eest ons ten besten vergaen
Int [in de marge vóór de lombarde een representant j] naeste iaer dat si twee waren
Te romen om dbisscopdom geuaren
Arnout ende diederic soe geuel

[Brill nummering]

Eer tpleit was ghe endet wel
Voer den paeus dat arnout starf
Ende diederic die verwarf
Dat dbisscopdoem ende dede hem wien
Maer als hi quam tot pauien

[Brill nummering]

Soe bleef hi al ghinder doot
Oec starf heinric die keyser groot
Die keyser van rome vrederix sone
Diere uerdranc ende oec die gone
Liet doe vrederic sijn kint

[Brill nummering]

Van .v. iaren alsmen vint

[Brill nummering]

Die van vtrecht papen cleerken
Ende die manne der heiliger kerken
Die coren enen bisscop echt
Diederic proeft van maestrecht

[Brill nummering]

Maer hoert nv cortelike

Hoet ghinc mitten roemschen rike

[Brill nummering]

Vrederic die in die vaert
Verdranc te antyochen waert
Hadde .iij. sonen ende deen bleef doot

[Brill nummering]

Vor akers in den aflaet groot
Dander sone hadde algader
Dat roemsche rike naden vader
Die hiet heinric ende was bij naer
Keyser alsmen vint .viij. iaer

[Brill nummering]

Ende starf int iaer als ic bedachte
Xic. xc. ende achte
Ende liet van .v. iaren enen sone
Vrederic soe hiet die gone
Die sident was keyser ende here

[Brill nummering]

Ende daer na ontset van sijnre ere
Ende om dat kint was clene
Soe coren die heren gemene
Filips den swaef keyser.k'.; deze abbreviatuur in het vervolg niet meer geannoteerd heinrix broeder
Dat hi ware des riken behoeder

[Brill nummering]

Onthier ende tkint op quame
Datmen ter keyser cronen name
Tesen rade daerment riet
Ne was die bisscop van colen niet
Des brochte hi dat rike in stride

[Brill nummering]

Ende hi trac an deen side
Die hi mochte ende die hi vant
Coninc rijchaert van ingelant
Ende van hollantholl'. den graue diederike
Den graue van vlaenderen des gelike

[Brill nummering]

Met craft ende met groter haue
Brochte hi van potyers den graue
Otten in den stoel tot aken
Ende lieten aldus coninc maken
Fylips hadde scoenre in sijn rike

[Brill nummering]

Maer hi wart daer na cortelike
Ghesleghen doot in sine zale

Van enen graue gheboren wale

[Brill nummering]

Drie dochtren sijn van hem bleuen
Dene was in behem gegeuen

[Brill nummering]

Die sident den coninc droech
Die den coninc roedolf [na de f een geëxpungeerde s] sloech

[Brill nummering]

Dander was in spangen gesent
Daer dit oer a quam alsment kent
Dat nv die spaensche crone draecht

[Brill nummering]

Jn brabant quam die derde maecht
Die den ardschen heinric wan
Sijn sone hiet hertoghe ian
Nv willic te mijnre natueren keren
Ende voert van onsen graue leren

[Brill nummering]

Graue willem van oest vrieslant
Als hi sijn goet hadde in hant
Soet hem hier voer gaf sijn broeder
Keerde hi hier ouer tsiere moeder
Ter grauinnen diene wel ontfinc

[Brill nummering]

Maer si riet hem een dinc
Alsoe lief alse hi heuet sijn eere
Dat hi ten broeder niet en kere
Hi ware geuaen al sonder vorst
Nv lach sijn broeder doe ter horst

[Brill nummering]

Als die noch hielt ouer recht
Die voechdie van vtrecht
Ende was int selue iaer dat doot bleef
Keyser heinric alsic screef
Maer soe wat dat men hem riet

[Brill nummering]

Dat ne mochte dieden niet
Hine woude sinen broeder sien
Ter horst soe quam hi mettien
Daer ne die broeder optien dach
Niet liefelike ane en sach

[Brill nummering]

Want sijn viant heinric die graue
Vincken daert die broeder sach ane
Diere niet iegen en seghet

Hi heeften int prisoen gheleget
Doch soe is hi ontlopen dane

[Brill nummering]

Ende quam den graue van ghelre ane
Daer hi seker onthout vant
Al was hi des broeders viant
Ende van danen quam hi gheslopen
Jn oest vrieslant ende ontcropen

[Brill nummering]

Die bliscap dreef menichfout
Van sijnre comst van sijnre behout
Hier na nam hi te wiue thant
Tsgrauen dochter van ghelre lant
Ende hi dede sijn feeste mede

[Brill nummering]

Tot staueren in die stede
Jnden seluen iaer soe quamen
Jn soendingen ende in vriescepen tsamen
Die graue diederic van hollant
Ende otte graue van gelre lant

[Brill nummering]

Ende wart alsoe groot ende vast mede
Datmen huwelijc gelouen dede
Tusschen aleyden graue diederix dochter
Om dat die vrede ware te sochter
Ende heinric graue otten sone

[Brill nummering]

Maer niet lange daer na die gone
Starf in hollant ende was geraert
Te reinsboerch des men droeue wart

[Brill nummering]

Alsmen screef .xic. ende achte
Ende .xc. doe voer met achte

[Brill nummering]

Jn winter tijt in drechter lant
Graue diederic daer hi verbrant
Huus ende dorp clene ende groot
Ende sloech vele vriesen doot
Jnt selue iaer daer ic of scriue

[Brill nummering]

Quam een ridder van dode te liue
In vormendoys die openbare
Sprac vele dat te ghesciene ware

[Brill nummering]

Alsmen screef .xcix. iaer

Ende .xic. doe belach zwaer

[Brill nummering]

Coninc rijchaert van ingelant
By linogien als een stout viant
Een boerch vast ende groot
Ende wort ghescoten doot
Tote romen was hi begrauen

[Brill nummering]

Van sinen rike van sijnre hauen
Soe bleef oer sijn broeder ian
Een sochte goedetieren man
Die verloos des lants soe vele
Dat noch gaet al vten spele

[Brill nummering]

Alse normandie ende des gelike
Dese ian wan coninc heinrike
Ende heinric wan eduwaerde
Die al nv met sinen swaerde
Tlant van waels heuet onderdaen

[Brill nummering]

Ende noch crone draecht sonder waen

[Brill nummering]

Jnt iaer gods .xijc. ende twee
Worden onderlinge ghevee [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren]
Die bisscop diederic van vtrecht
Ende die graue van hollant echt

[Brill nummering]

Soe dat die graue quam in sijn lant
Ende stichter in roef ende brant
Ten lesten wasser vrede genomen
Oec was hem gheuangen comen
Des hertoghen broeder willem

[Brill nummering]

Ende die here van kuuc met hem
Ende ridderen ende andere liede
Als den hertoghe dus messciede
Ghewan hi doe an sine side
Groot ridderscap tsinen stride

[Brill nummering]

Van colen vter groter stede
Den bisscop ludic mede
Van limboerch den hertoghe
Van vlaenderen den graue hoghe
Ende andre die ic niet can nomen

[Brill nummering]

Ende diederic lach met ouermode
Ende es aldus te huesden comen
Met luttel volx met cleenre hode
Ende hi uerloos ter seluer tijt
Bi sijnre ouermoede den strijt

[Brill nummering]

Ende wort al daer gheuaen
Ende gaf eer hi mochte ontgaen
Twee .M. pont met desen doene
Was al daer ghemaect die soene [de eerste e verbeterd uit een rechte stok]
Jnt iaer gods .xijc. ende drie

[Brill nummering]

Starf graue diederic wat soe wats gescie
Alse hi hadde herde naer
Graue ghesijn .xiij. iaer
Te dordrecht lach hi beuelt swaer
Ende hi wort des wel gewaer

[Brill nummering]

Dat hi niet en mochte ontbreken
Den broeder wilde hi gaerne spreken
Om den moet te maken sochter
Ende om sijn enighe dochter
Beuelen die gheheten was ade

[Brill nummering]

Ende hi met gemenen rade
Metten baroenen tlant besette
Dat het bliue al sonder lette
Maer die scalcheit van sinen wiue
Wil dat dit al after bliue

[Brill nummering]

Want sijt altemale ontsloech
Haer sin alte gader droech
Tlant te houden te haer waert
Ende si wille ende begaert
Van loen den graue lodewike

[Brill nummering]

Haer dochter te geuen des gelike
Hier toe nam si sulken goem
Dat si selue tsgrauen oem
Otte den graue van benthem was
Ghewillike hadde gemaect das

[Brill nummering]

Ende van voerne altoe den here

Van arem die here rutghere
Ende anders vele [de eind-e bovengeschreven] der groter heren
Maer dit wilden emmer keren
Philips van wassenaer metter hant

[Brill nummering]

Ende menich ander oec in hollant
Die niet en wilden onder hem
Ghedoghen dat si den graue willem
Aldus al sagen onturien
Des lants ende der voechdien

[Brill nummering]

Heymelijc men boden sende
Dattie graue lach opten eynde
Om graue lodewijc dat hi quame
Ende hi die ioncfrou daer name
Tot outena soe es hi comen

[Brill nummering]

Ende beyde tot hi heeft vernomen
Des grauen doot ende daer na recht
Es hi comen tot dordrecht
Den doden namen si in den twiste
Ende leeden in een kiste

[Brill nummering]

Ende gauen in dien rouwe
Jn huwelijc die ioncfrouwe
Den graue van loen den iongen man
Droeue was te scouwen an
Datmen alsoe saen vergat

[Brill nummering]

Den lants here op die doot stat
Daer men hande soude hebben gewrongen
Die lude dansten ende songen
Dit was te mesprisen sere
Al hadt gesijn volc sonder ere

[Brill nummering]

Die dode is in een scip gedragen
Tegmonde gaetmen henen iagen
Daer groefmen bi sinen magen
Aldaer sine vorders lagen
Maer dat was met groten onwaerde

[Brill nummering]

Men brochte den dode ter arde
Mit alte groten armoede

Nochtan met des gods huus goede
Hijs dom die der werelt dient
Die dode en heuet genen vrient

[Brill nummering]

Willem die in oest urieslant was
Heuet mare vernomen das
Dat sijn broder es [lezing van de e onzeker; verbeterd uit iets anders] bleuen doot
Met sericheden harde groot

[Brill nummering]

Es hi ter zipen comen gereden
Ende hi bat om ghelede
Te comen totes broeders graue
Maer sonder orlof sciet hijs aue
Want hine mochts winnen niet

[Brill nummering]

Alse hi was in dit verdriet
Quamen hem an in stilre ware
Aldaer filips van wassenare
Her ian van rijswijc tier stonde
Ende her wouter van egmonde

[Brill nummering]

Ende van teylinghe her willem
Her symoen van harlam met hem
Her iacob boerchgraue van leyden
Her allaert boemaert die hem seyden
Si wilden hem in staden staen

[Brill nummering]

Wilde hi lant ane vaen
Vrouwe aleyden noch die nywen here
Ne swoeren si trouwe nummermere

[Brill nummering]

Dus was die graue willem comen
Te wassenaer soe dat vernomen

[Brill nummering]

Niement heuet wie hi ware
Sonder die here ende die nare
Twee knapen van trouwen sinne
Al om die vrese vander grauinne
Van danen is hi te vlaerdingen comen

[Brill nummering]

Daer sijs ware hebben genomen
Die scoudemaren die sijs uerbeiden
Ende niemen die dingen seiden
Onbekent waest den lieden

Sonder allene hem die rieden

[Brill nummering]

Die dingen. soe si hem best dochte gedaen
Thant sijn si tscepe ghegaen
Ende namen met hem diene kenden
Ende teerst dat si der masen gheenden
Songen si lude ende sere

[Brill nummering]

Ende waren vroe dat si den here
Trechte oer hadden entie gone
Die was tsgrauen florens sone
Ende versweren ende vertien
Hem van lodewijcs voechdien

[Brill nummering]

Ende alsi te zierixzee quamen
Ende tfolc vernamen alte samen
Waest al vroe ionc ende out
Ende baden alle menichfout
Dat hem onse here moeste geuen

[Brill nummering]

Ere vrede ende [vredeende met twee verticale streepjes tussen e en e om de woorden te scheiden] lange leuen

[Brill nummering]

Jn desen tiden soe ghelach
Tsgrauen diederix dorstichste dach
Ende graue lodewijc ende sijn wijf mede
Ende grauinne alijt waren in die stede

[Brill nummering]

Te harlam comen om tegmonde
Dat .xxx. dach te doen tier stonde
Ende vernamen al openbare
Dattie meente van kenemare
Metten ridderen ouer een droegen

[Brill nummering]

Om dat si hem wilden voegen
Ane graue willem te hebben here
Dus maecten si hem vlien sere
Ende ne hadde die macht gedaen
Si waren sekerlijc geuaen

[Brill nummering]

Van aemstel her ghisebrecht
Halp hem dat si quamen tutrecht
Die dochter ne wiste [de eind-e deels afgesleten] wat doen
Maer te leyden is si geuloen
Daer haddense met hem

[Brill nummering]

Mijn her rogier van mathem
Ende van borne mijn here oest
Ende andere ridders ongetroest
Als die vremde waren int lant
Want leyden stont in lodewijx hant

[Brill nummering]

Daer voeren si metten armen bastieren
Hem volghede na hare manieren
Die kenemaren dat al ghemene
Ende al die meente groot ende clene
Biden rinen bi oesten bi westen

[Brill nummering]

Vielen alle voer die vesten
Hoeftmans waren tier stonden
Her wouter van egmonden
Her allaert boemaert ridder mare
Ende her philips van wassenare

[Brill nummering]

Daer wert die ioncfrou geuaen
Met al haren lieden saen
Die ridderen metten anderen mannennen achter de voorafgaande regel
Worden alle vaste gespannen
Maer die ioncfrou was vanden heren

[Brill nummering]

Houeschelike gehouden met eren
Ten [in de marge vóór de lombarde een representant t] naesten iare ten niewen grase
Neuen den rijn ende der mase
Gaderde lodewijc groot heer
Om te steruen in den weer

[Brill nummering]

Of hem doch tontheffene das
Dat hi tslants verdreuen was
Hi gaf ende beloefde miede
Dit waren sine hoge liede
Die bisscop van ludike die stede

[Brill nummering]

Die hertoghe van limboerch mede
Die graue van vlaenderen die graue hake
Die graue alef van deser sake
Bewant hem die van gelre niet
Doer daer willem sijn swager hiet

[Brill nummering]

Die bisscop van vtrecht quam daer starc

Hem was beloeft .ijM. marc
Ende tenen ghisel dat hi helt
Lodewijx broeder ouer tghelt
Vele van hollant waren met hem

[Brill nummering]

Ende alle iegen den graue willem

[Brill nummering]

Wat sal willem ane vaen
Hine can niet wederstaen
Alsoe groot heer als quam met desen [sen achter de voorafgaande regel]
Ende hine weet waer seker wesen

[Brill nummering]

Maer hem dunct best sekerlike
Dat hi henen in zeelant wike
Alsoe dat hi daer henen vaert
Ende beueelt den here alaert
Ende oec dien van egmonde

[Brill nummering]

Kenemerlant ter seluer stonde
Teylinghe ende wassenare
Dien beueelt hi datmen beware
Dat lant dat biden rine leget
Dat den bisscopdom gheweget

[Brill nummering]

Si maecten .ij. weren gereet
Ende diemen ten bussche heet
Ende een ander biden rine
Heet zwadenburchdam aldaer men pinen
Ende groten arbeit ane leyde

[Brill nummering]

Want men maecter grote fosseyde
Om te houden des lants in vaert
Graue willem hadde te hem waert
Eenen sinen broeder hiet florens
Die naerstelike al sijn gepens

[Brill nummering]

Sette al was hi proeft ende cleerc
Om te uerwaren dat weerc
Want hi niet daer iegen spaert
Die heren van kenemaren waert
Droegen te scepe als die wise

[Brill nummering]

Wapen harnaschs ende spise
Her wouter ende her aelbrecht

Hieten hem oec daer echt
Dat si den dijc taemstel wt staken
Om dattie hoge watre in braken

[Brill nummering]

Dit soe dede des kenemaers here
Ende noit so ne mocht met haer were
Die vanden bisdoem verbieden
Met alder macht van haren lieden
Die kenemaren voren henen

[Brill nummering]

Dor tlant ouer al die venen
Ende verbornden te hant
Van aemstel al dat lant
Ende roefden al dat si vonden
Aemstel sine veste tien stonden

[Brill nummering]

Dat bornden si al in den gronden
Menich appelboem diere stonden
Wort verbornt van dien luden
Doe voren si van danen te muden
Ende verbornden die stede

[Brill nummering]

Ende wesep al tote broclede
Hebben si uerheert ende van hem somen
Hebben si vaste ghisel genomen
Dus sijn si te scepe gekeert
Alsijt hadden al onteert

[Brill nummering]

Die biscop van vtrecht uerhoert
Des lants scade entie moert
Ende versaemde groot heere
Alse die wille hadde ende ghere
Te wreken sine grote scade

[Brill nummering]

Ter were quam hi met rade
Daer die proeft florens lach
Ende wachte nacht ende dach
Die vaert van noort hollant
Sine ridders begauen thant

[Brill nummering]

Die met hem in die veste lagen
Als die ouer een des dragen
Dat sijs hem waren onhout

Daert wart ghewonnen met ghewout
Die veste ende te broken saen

[Brill nummering]

Ende die proeft florens geuaen
Dus wart noort hollant ghescent
Mit desen groten perlement
Men ghinc bornen ende rouen doe
Al om ende om te leyden toe

[Brill nummering]

Al daer quam die bisscop geuaren
Met heere craft dat noyt ne waren
Sine vorders ne gheuel
Maer hi mocht licht doen wel
Want alse een lant in tween hem sceet

[Brill nummering]

Soe ist te verwinnen ghereet

[Brill nummering]

Lodewijc quam een ander vaert
Som te voete ende som te paert
Met groten heer in hollant
Een deel gheuoegen sonder brant

[Brill nummering]

Ende is tot dordrecht comen
Daer hi ghisel heeft genomen
Doe moeste graue willem wiken
Ende in zeelant henen striken
Maer dat hi .ij. scepe doe nam

[Brill nummering]

Daer graue lodewijx spise in quam
Die trac hi al daer an sine line
Suut hollant met cleenre pine
Ghinc saen altemale in hant
Want men niement ne vant

[Brill nummering]

Diene dorste weder staen [staent met de eind-t geëxpungeerd]
Lodewijc voer wech saen
Te leyden daer hi den bisscop vant
Daer ghinc hem ter stat in hant
Van harlam her symoen

[Brill nummering]

Sy daden dat si wilden doen
Die bisscop ende die graue mede
Voeren te harlam in die stede
Daer quamen die van kenemare

Met scepen om hem te doen zware

[Brill nummering]

Maer sine condent niet volbringhen
Soe dat si oec in hant ghinghen
Ende verdinghen tier stont
Al daer om .vc. pont
Ende keerde tot huus by rade

[Brill nummering]

Willems moeder [moeder bovengeschreven, met een verwijsteken tussen Willems en grauinne] grauinne ade
Sijn wijf ende sijn ghesinde mede
Ende vele die ontsaghen onvrede
Waren toudorp in moede sware
Ende after vrieslant har entare

[Brill nummering]

Lodewijc quam ter seluer stonde
Met heer craft tot egmonde
Daer hi uerbrande ten eersten worpe
Daer hi woende in sente aechten dorpe
Tsheren allaerts huus ende oec mede

[Brill nummering]

Heren woutre hi tselue dede
Den cloester ende sente aelbrechte
Was hi houesch inden gheuechte

[Brill nummering]

Die bisscop die te harlam lach
Ontsach hem nacht ende dach

[Brill nummering]

Datmen hem van after soude
Den wech beleggen alsoe houde
Ende oec ghebrac hem spise mede
Doen keerdi tutrecht in die stede
Ende liet lodewijc al dare

[Brill nummering]

Bliuen int lant van kenemare
Noch [in de marge vóór de lombarde een representant n] ne was in ongeualle
Dese onwille al met alle
Graue willem niet swaer genoech
Hem ne quam merer ongheuoech

[Brill nummering]

Want bedi die graue van namen
Die doe in voechdien te samen
Vlaenderen hadde ende henegouwen

[Brill nummering]

Met .ij. ionghen ionfrouwen [f mogelijk verbeterd uit c]

[Brill nummering]

Joncfrou ianen ende mergrieten

[Brill nummering]

Die des oec niet en lieten
Hine ghiselde oec an sine hant
Te seluen tiden walchren lant
Ende her hughe van vorne mede
Ghiselde met sijnre mogenthede

[Brill nummering]

Scouden an graue lodewijx side
Graue willem was onblide [o verbeterd uit iets anders]
Als die hem waer ne wiste wegen
Ende in een vischscepekijn is hi gelegen
Van onlande te lande ghetrect

[Brill nummering]

Ende met natten netten ghedect
Als een vlo wisti waer vlien
Ghesocht was hi daer mettien
Ende diene sochten worden bedrogen
Want sine vinden niet en mogen

[Brill nummering]

Nochtan hebben si dat scep geset
Daer hi lach onder die net
Dus ontfoer hi sulken te toerne
Maer mijn heer hughe van vorne
Die wort om sinen ouermoet

[Brill nummering]

Wt scouten metter spoet
Ende wt zeelant oec uerdreuen
Niewe sekerheit hebben si gegeuen
Ende soeken den graue willem
Ende alsi gheuonden hebben hem

[Brill nummering]

Hebben sine ouer here ghehult
Ende hem oec mede al ontscult
Dat hem die noot ende bedwanc
Gheleet hadde enen anderen ganc

[Brill nummering]

Alse graue willem heeft vernomen

[Brill nummering]

Dattie zeelanders an hem sijn comen
Scrijft hi heren wouter van egmonde
Dat hi daer come in corter stonde
Te leyden metten kenemaren
Ende hi screef hem oec te waren

[Brill nummering]

Op wat daghe dat hi woude

Ende dat hi striden niet en soude
Hine ware selue ende els geen bode
Want hi des betrouwede gode
Dat hi daer soude die viande

[Brill nummering]

Jaghen wt sijns vaders lande
Her wouter reyde die dinghe
Ende her willem van teylinghe
Ende her philips van wassenaer
Holpen alle hier toe openbaer

[Brill nummering]

Nv is wte kenemaer lant comen
Graue lodewijc ende heeft genomen
Jn voerscoten sijn heer velt
Ende gheslegen sijn ghetelt
Daer was van volke groten loep

[Brill nummering]

Grote marc ende groten coep
Van al des men behoefde doe
Tfolc was blide ende vroe
Om graue lodewijc haren graue
Maer een dinc droech hem den sanc aue

[Brill nummering]

Want onderlopen waren hem
Die here ysebrant van harlam
Ende die here alem sijn oem daer toe
Ende waren toutdorp geuangen doe

[Brill nummering]

Hier na quam een ander mare

[Brill nummering]

Dat dat volc van zelant ware
Ane graue willem ghesworen dare
Ende al dat volc van kenemare
Te rine ende grauen souden
Graften daer si mede wouden

[Brill nummering]

There sluten dat van dien
Een man niet en soude vlien
Dus soe soudemense herde saen
An beiden siden daer bestaen

[Brill nummering]

Graue lodewijc die nam raet

[Brill nummering]

Watmen best doet na dat staet
Soe dat hem dochte sonderlinghe

Best datmen te ghemoete ghinghe
Den vianden toten gaten
Daer men weren wilde die straten

[Brill nummering]

Met desen rade sijn si geuaren
Lude die wijs van stride waren
Te leyden ieghen die kenemaren
Ende met corne ende met ruwaren
Volleden si die niewe graften

[Brill nummering]

Die kenemaren met groten craften
Die bouen in die veste waren
Weerden [W'den] hem met haren scaren
Maer onberecht [be bovengeschreven] ende sonder sin
Vochten si alsoe vele te min

[Brill nummering]

Diede hare ouermoede
Dander vochten inder hoede
Wiselike als dander beste
Ende wonnen hem of die veste
Oec waren si alsoe begrepen

[Brill nummering]

Dat si weder tot die scepen
Ne conden comen mitter vaert
Doe liepen si ter bruggen waert
Die te inghe was ende te cranc
Onder alsoe swaer bedranc

[Brill nummering]

Want die viande streden hem an
Die brugge brac daer menich man
Vallen moeste ende versmoren
Philips van wassenaer siet uerloren
Ende ontfloe mitten sinen saen

[Brill nummering]

Els wort gheslegen ende geuaen
Her wouter ende her aelbrecht
Die sijn oec ontweken echt
Met haren ende met groter craft
Her willem van teylinghen vacht

[Brill nummering]

Ende die sine manne ende neuen
Doch soe moeten si hem op geuen
Ende waren daer gheuaen

Die kenemaren ende sijn ondaen
Ende lieten daer goet ende liede

[Brill nummering]

Haer haest dede dat haer messciede
Ende oec dat si ne daden niet
Dat hem die graue willem hiet
Die wilde datmen ne genen wijch ne naemnaem achter de voorafgaande regel
Eerhi selue ende sijn volc quaem

[Brill nummering]

Lodewijc keert te voerscoten vroe
Als dient gheuallen is soe
Met rouen ende met sinen gheuane
Nv waent hi wel voert ane
Seker bliuen int lant

[Brill nummering]

Datten nemmermeer soeke viant
Maer dauontuere heeft menige hoge
Om dat si wille dat hi ghedoghe
Den swaren val als sijt ghebiet
Ende dit selue is hem ghesciet

[Brill nummering]

Willem die in zeelant was
Als hi die mare uerhorde das
Hem was harde swaer te moede
Doch soe dede hi alse die vroede
Ende hielt hem in die ghebare

[Brill nummering]

Als offer hem niet om en ware
Maer sijn here wt zeelant
Dede hi uersamen te hant
Ende mit sinen hollanders mede
Die waren van siere ionstichede

[Brill nummering]

Ende is ouer mase ghetrect
Als die ghene die emmer mect
Te soeken den graue lodewike
Gheuaren quam hi vromichlike
Tote rijswijc ander geest

[Brill nummering]

Daer dede hi loedsieren meest
Ter tolne sijn here groot
Soe dat hem niement verboot

[Brill nummering]

Lodewijc soe quam die mare

Ten hertoghe sende hi dare

[Brill nummering]

Van limboerch dat hi besaghe
Met wat volke willem laghe
Die hertoghe die wijs was van stride
Quam besien daer willems side
Ende wonderde dat hi ter were

[Brill nummering]

Brochte soe wel berecht een here
Soe wel ghewapent ende gescart
Om pays sprac hi te hem wart
Willem sprac dits al bleuen
Jc ben hier des lants uerdreuen

[Brill nummering]

Ende sie mine vriende verderuen
Verwinnen wil ic ofte steruen
Daer nes geen geuoech noch midde waerde
Lodewijc ne vlie sijnre waerde

[Brill nummering]

Sonder pays ende sonder bestant

[Brill nummering]

Sciede die hertoge danen thant
Ende bringt lodewijc die mare
Vol sorgen ende van groten vare [ware met de eerste haal van de w geëxpungeerd]
Ende riet anders niet dan wiken
Selue ghinc hi henen striken

[Brill nummering]

Met sinen volke van sijnre side
Ende liet lodewijc inden stride
Die saen vernam sine vlucht
Hi liet staen van groter vrucht
Die pauwelioene ende tgetelt

[Brill nummering]

Tot voerscoten op dat velt
Vol van menighertieren ware
Coepmanne goet van harentare
Wapen spise ende camer gewant
Want men seide daer te hant

[Brill nummering]

Willem quame ende die zeeusche wolue
Waert soe datmen hem ontolue
Den wech dat al waer doot
Of gheuaen cleen ende groot
Ridders toghen op haer paert

[Brill nummering]

Ende worpen wech metter vaert
Helme harnasch halsberge ende scilde
Dat hijt name wie soe wilde

[Brill nummering]

Oec es hem willem an comen
Als dies mare heeft vernomen

[Brill nummering]

Dat hem dus sine viande
Ontulien willen wten lande
Ende brochse in sulken vare
Datter menich harentare
Jnden sloten worden versmoert

[Brill nummering]

Ende oec als men die waerheit verhoert
Worden vele ter seluer wile
Versmoert int water heit die zile
Dats int waterboven de e een afkortingsstreep voor m of n biden rine
Al gader daden si pine

[Brill nummering]

Om te comen int bisdoem
Maer des heuet men noch den roem
Datse iaghede die wiue
Soe uerscubt waren si van liue
Want thoeft siec al die lede

[Brill nummering]

Moeten sijn ontset daer mede
Het vloe al tutrecht in die stat
Graue willem was te bat
Die met scepen roeyde naer
Want lodewijc ontreet al daer

[Brill nummering]

Met vele hollanders geuaen
Die dede hi den bisscop ontfaen
Voer sijn belof vander scout
Die hielt die bisscop met gewout
Nochtan ontvloe hi niet al heel

[Brill nummering]

Van sinen ridders een deel
Worden belopen in den staert
Ende seriante goet ende waert
Altemale dat karine
Scepe wagen tenten scrinen

[Brill nummering]

Spise dranc ende ander ghescal

Wonnen die zeelanders al
Dus wan graue willem dlant
Ende wie soe hem was viant
Dien brac hi huys ende veste

[Brill nummering]

Hier na soe quamen int leste
Die van wtrecht vter stede
Met vele hollanders oec mede
Te dordrecht op tlant met scepen
Ende hebben die port ondergrepen

[Brill nummering]

Ende gheroeft ende verbrant
Wat soe men daer in vant
Soe datmen dach hielt daer aue
Tusschen den bisscop ende den graue
Dat si ten vrietscepen quamen

[Brill nummering]

Maer die graue moeste alte samen
Den her heinric den craen keren
Dat hi hem dede torneren [tonneren met de eerste n geëxpungeerd en een r boven de o geschreven]
Doe hi graue van vrieslant wart
Want hi swaer hadde beswaert

[Brill nummering]

Ende van hollant al die man
Die int bisdom woenden dan
Souden horen ints bisscops recht
Ende die mede van vtrecht
Die int graefscap hadden wone

[Brill nummering]

Souden oec plegen dat gone
Nochtan gaf willem tier stont
Vander zoenen dusent pont
Doe bleuen den bisscop te pande
Sine gheuaen in sine hande

[Brill nummering]

Den proeft florens liet hi gaen
Die tot oudoerp lagen geuaen
Die here ysebrant ende here alein
Her arnout ende die broeder sijn
Her heinric die van rijswijc waren

[Brill nummering]

Liet die graue willem varen
Ende comen tharen goede

Als si hadden sijn ghemoede
Dander hadden targer loen
Die volchden den graue van loen

[Brill nummering]

Dien nam hi renten goet ende chens
Ende gaeft sinen broeder florens
Som den genen die in desen
Hem trou hadde ghewesen
Her huge van vorne met sinen neuen

[Brill nummering]

Die wort wten lande verdreuen
Die proeft florens dede hem uerdriet
Want hi brac hem in poortuliet
Sine veste die seer was vast
Ende dede hem menighe ouerlast

[Brill nummering]

Alsmen screef ons heren iaer
Xijc. ende .v. daer naer
Quam ende brochten menich scip
Van vlaenderen der kinder voget philip
Joncfrou ianen ende mergrieten

[Brill nummering]

Des mochte graue willem verdrieten
Want hi wilde met omminnen
Hem tlant van zeelant of winnen
Ende lodewike gheuen weder
Willem gaderde op ende neder

[Brill nummering]

Sine vrienden ende wilde eer [de eerste e verbeterd uit o] bliuen
Eer hi hem oer laet tslants uerdriuen
Ende alsi waren alsoe na comen
Datmen wijch soude hebben genomen
Die ghene diere tusschen spraken

[Brill nummering]

Brochtent alte goeden saken
Dat was die coninginne machtilt
Van portegael die doe hilt
Jn vlaendren duwarie groot
Graue philips haer man bleef doot

[Brill nummering]

Voer akers in die grote vaert
Daer haer die duwarie of waert
Ende die proeft van brugge mede

Dese .ij. spraken om den vrede
Alsoe lange dat si volbrochten

[Brill nummering]

Den pays die sere sochten
Die graue philips ende willem
Die versoenden onder hem
Onder voerwaerde ende ghelt
Soe datmen die dinc vaste hilt

[Brill nummering]

Nv was lodewijc tutrecht comen
Als die waende hebben genomen
Van hollant die mogenthede
Ende veralijt sijn zweger mede
Ende hadden daer versament here

[Brill nummering]

Als die waende winnenw verbeterd uit iets anders, mogelijk uit h sonder were
Hollant dat hem was ghenomen
Mettien sijn daer lettren comen
Ende boden die brochten mare
Dat willem versoent ware

[Brill nummering]

Jegen vlaenderen altemale
Ende hem sonder weder tale
Alsoe coes van geenre side
Dus moesten si keren onblide
Sonder troest van danen si quamen

[Brill nummering]

Als die nemmer ne namen
Penninc waert vromen in hollant
Vrouwen raet die heeft gescant
Den graue van loen ende sijn wijf
Daer si sonder enich blijf

[Brill nummering]

Onteerft bleuen of ende ontset
Orloghe scort alle wet
Die tlant mach winnen sijn is tlant
Mach hijt behouden mitter hant
Dus staet herscapie ten swaerde

[Brill nummering]

Ade die voer harer vaerde
Ende es sonder oer verstoruen
Willem haer oem heeft verworuen
Tlant van bi oesten heyden zee

Toter lauece voert mee

[Brill nummering]

Sette hi sine dingen te vreden
Ende berechte tlant ende steden

[Brill nummering]

Dit was alsic vinden conde
Vanden graue tot egmonde

[Brill nummering]

Ende niet meer ne vandix daer

[Brill nummering]

Dese willem starf in ons heren iaer
Xijc. xx. ende drie
Enen sone soe liet hie
Die men florens noemen hoort
An hem stont hollant [hollant geschreven over een ander, uitgeveegd woord, eindigend op ronde s, mogelijk florens] voert

[Brill nummering]

Florens [de lombarde bedekt grotendeels een representant f] graue willems sone
Nam een vrouwe ende die gone
Hiet machtelt van brabant
Hertoghen heinrix dochter als ict vant

[Brill nummering]

Des eersts heinrix vanden drien
Diemen elc na anderen mach sien
Daer an wan hi enen sone
Was was gheheten die gone
Graue florens bleef in enen tornoy

[Brill nummering]

Te corbi dat was vernoy

[Brill nummering]

Daer was geuelt sine baniere

[Brill nummering]

Xijc. xxx. ende viere
Screefmen doe die iare ons heren
Als ons die croniken leren

[Brill nummering]

Elf iaer lesen wi van desen
Dat hi graue hadde ghewesen

[Brill nummering]

Nv leggen wi vanden graue neder

[Brill nummering]

Ende keren ter materien weder

[Brill nummering]

Vanden iongen vrederike
Die de crone vanden rike
Van romen biden coer ane nam [anenam met an verbeterd uit iets anders, en de letters en gescheiden door twee verticale streepjes]

[Brill nummering]

Des die bisscop van colen was gram
Alsic v hier te voren las
Om dat hiere niet ouer en was

[Brill nummering]

KEyser [deze en (vanwege het einde van de kolom) de voorafgaande regel inspringend voor de lombarde; in de marge vóór de lombarde een representant k] vrederic sette hem ieghen

Der heiligher kerken als nv plegen
Vele luden alsic versta
Naemt hem die paus alsoe na

[Brill nummering]

Dat hine con dampneren dede
Ende roueden al daer ter stede

[Brill nummering]

Vander crone ende vander ere

[Brill nummering]

Ende scieden van onsen here
Alse hi dit heuet verstaen
Pensde hi doe alsoe saen

[Brill nummering]

Dat hi met crafte woude houden trike [trike achter de voorafgaande regel]
Die paus dochte des gelike
Ende sette hem metten banne toe
Doe moeste keyser heynric doe
Die crone verliesen met groter scende

[Brill nummering]

Want die paus wt sende
Bullen brieuen ouer al
Wie hi is die sterken sal
Den valschen keyser ende sijn ghebode
Doet hi te banne ende sceyt van gode

[Brill nummering]

Dus moest die keyser vrederic missen
Die paus ghinc hem bewissen
Wien hi die crone gheuen mochte
Ten lesten rade hi bedochte
Dat hi den keysers vanden rike

[Brill nummering]

Ontboet dat si vroedelike
Coren die hem nutte dochte
Ende hem die beste wesen mochte
Dat dat rike houde in eren
Si namens raet an menigen heren

[Brill nummering]

Ende coren den lantgraue van duringhen
Ende weet dat ic van sinen dingen
Niet vele scriuen ne wil no spreken
Daer om latict hier ghebreken

[Brill nummering]

Jc weet dat hi onlange was
Doe beried si hem echter das

[Brill nummering]

Wies hem werdich wesen dochte

[Brill nummering]

Des men an menigen raet sochte

[Brill nummering]

Ende an den hertoghe heynrike
Die moghende was ende rike
Die hem pepeynsde ende rieter toe
Datmen kiesen soude doe
Den iongen graue van hollant

[Brill nummering]

Willem grauen florens sone genant
Hi was tsartogen suster sone
Verstaet hoe het quam dat gone
Die graue was ionc stout ende wreet
Ende alle valscheyt had hi leet

[Brill nummering]

Ende woude sijn lant houden te rechten
Jeghens heren ende knechten
Ende iegens alle sine ommesaten
Dit ontsach sere vtermaten
Die hertoghe ende riet dat sijn neue

[Brill nummering]

Emmer coninc gecoren bleuen
Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] was hi coninc gecoren daer
Alsmen screef ons heren iaer
M. cc. xl. ende seuene
Op sente machiels dach alleuene

[Brill nummering]

Daer na ouer een iaer
Alsmen recht seget twaer
Doemen screef .xijc. xl. ende achte
Wart die here van groter machte
Op alre heiliger dach ghecroent

[Brill nummering]

Des hi bleef [f verbeterd uit een t] al onghehoent
Jnden seluen iare mede
Dor ghinc die vloet menige stede
Vlaenderen zeelant altemale
Ende oec hollant alsoe wale

[Brill nummering]

Jn weet wat bedieden mochte
Mi dunct dat in mijn gedochte
Dat een here in sinen lande
Mach beiagen ere ende scande
Berecht hi die ghemeente wel

[Brill nummering]

Die onnosel es ende niet fel
Ende den wreeden weder staet
Ende altoos begaert ouerdaet
Ende sinen gheburen si ghelike
Sijn si aerm ofte rike

[Brill nummering]

Ende ouerdaet met crafte were
Ende hebbe altoes sulken ghere
Dat hi de sine te rechte houde
Rechte ouer hem. wies es die scoude
Sy hi clene ofte groot

[Brill nummering]

Verbort hi dlijf men slaen doot
Verbort hi anders men neme sijn goet
Jc seg soe dat nv sulc misdoet
Die lude roept doet mi vonnes
Waende hi hebben sulc een les

[Brill nummering]

Als recht vonnesse dragen soude
Dat hijt luttel hebben woude
Maer is een here goedertieren
Ende verdraecht in allen manieren
Soe wil elc een here wesen

[Brill nummering]

Maer eest dat gheualt desen
Dat hi scaerp es ende fel
Den quaden soe peinstmen wel
Mochten wi desen setten daer
Daer wi sijns ghenen vaer

[Brill nummering]

Dorsten hebben ende pinen dan
Soe te heffen ghenen man
Dat hise vanhem moet wisen verre
Daer hise niet mach maken erre
Als die hertoge heynric dochte

[Brill nummering]

Hi riet daer toe al dat hi mochte
Dat sijn neue waer ghecoren
Hi waende te min hebben toren
Als hi ware in vremden rike
Ende andere pensden des gelike

[Brill nummering]

Ende waren blide om dese core

Dus versta ict ende hore
Dat een here mint soete seden
Maer verliest ten daghe heden
Binnen lants. ende iegen omme saten

[Brill nummering]

Dan die wreet is wtermaten
Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] keer ic weder daer ict liet
Die ionge graue ne woude niet
Laten te doene dat hi soude
Hi voer voert die boude

[Brill nummering]

Want hi was ionc stout van liue
Ende hadde een ioecht te wiue
Jonc scone ende wel gheboren
Van bruneswijc als wi horen
Was si des hertogen kint

[Brill nummering]

Daer die graue ane wan sint
Eenen sone die florens hiet
Daer ons af menich verdriet
Comen is van sine doot
Ende ooc iammer alte groot

[Brill nummering]

Als ghi hier na sult verstaen
Doe graue willem hadde ontfaen

[Brill nummering]

Die gaue die hem was gesent
Peinsde hi al omtrent
Wat hem bedorfte ende trac vor aken
Ende ontboet volc tesen saken

[Brill nummering]

Met enen craftighen here
Die stat sette hare te were
Alsoe lange dat sijt bedochten
Dat sijt geweren niet en mochten
Of hadde gedaen dat daer toe

[Brill nummering]

Scout te doene. ende gauen doe
Den graue willem op die stat
By voerwaerden ende op dat
Dat hi hem vorwaert laten soude
Al hoer recht ende also houde

[Brill nummering]

Dede hi dat by goeden rade [onder de kolom in de marge de custode Ende wart gecroent bi lieuer stade]

[vanaf hier hand A] Ende wart ghecroent bi lieuer stade
Op des stoel sijts ghewes
Als te voren bescreuen es
Te heilichmisse te aken binnen

[Brill nummering]

Doe pensede hi in sinen sinne
Hoe hi dat rike dwingen soude
Ende hi ghinc doe als die boude
Haren entaer opten rine
Voer keysers waerde doghedi pine

[Brill nummering]

Eer men hem die borch op gaf
Doe keerde hi weder af

[Brill nummering]

Ende voer te lande als hi woude

[Brill nummering]

Doe quam boetscap hem also houde
Dat van vlaendren die grauinne
Margriete met eenen hoghen sinne
Dede gaderen maghe ende manne

[Brill nummering]

Ende woude zeelant soeken ane
Haer [in de marge vóór de lombarde een representant h] quam te helpe menich graue
Menich man van groter haue
Menich ridder ende menich seriant
Quam al doe in vlaender lant

[Brill nummering]

Die hare alle waren hout
Want si gaf mildelic dat sout
Borghenioen ende fransoyse
Beyde rike ende hauelose
Poeyteuine ende henewiere

[Brill nummering]

Quamen alle met haren hiere
Om zeelant te torqueeren
Si ghinc te rade metten heeren
Wat si haer rieden te bestaen
Als si hem dus sprac ane

[Brill nummering]

Rieden si haer dese dinc
Dat si zenden an den coninc
Ende dede hem vraghen of hi woude
Doen dat hi met rechte soude
Ende hi zeelant van haer ontfinge

[Brill nummering]

Als dit quam vor den coninge
Sprac hi dit ne sceen gheen recht
Dat ic soude wesen knecht
Miins knechts. want si van mi
Soude houden tgoet. hoe dat si

[Brill nummering]

Van haer en sallic niet ontfaen
Si sal met rechte onderdaen
Mi wesen van sconen lande
Wordic haer man het waer scande
Van gode datten rike toe behoert

[Brill nummering]

Jc hete coninc. nv doe voert
Dat haer wisen sal haer raet
Alse die grauinne dat verstaet
Wart si gram ende dede ghebieden
Met haesten groet al haer lieden

[Brill nummering]

Dat si trecken te scepe waert
Ende si dedent onghespaert
Ende quam met eenen groten heer
Te water dunen op dat meer
DJe coninc was ten seluen stonden

[Brill nummering]

Also also ict hebbe onder vonden
Te rechter waerheit in brabant
Tot eenen perlemente. want
Hi waers harde geerne of comen
Met eeren te sinen vromen

[Brill nummering]

Die voer die vrouwen hilden tpleit
Maectent so lanc ende so breit
Ende vertrectent willens also langhe
Messelic hoet in zeelant ganghe
Ende scriuen dit der vrouwen in rade

[Brill nummering]

Dat si haren wille dade
Si souden den coninc houden daer
Met perlemente want si voer waer
Waenden waer hire zelue niet
Dat die vrouwe zonder verdriet

[Brill nummering]

Zeelant soude winnen wel

Dit was een verstandenisse wel
Des coninx broeder die ionghe florens
Lach inden dunen haer ende ghens
Met sinen vrienden met sinen heer

[Brill nummering]

Ende was altoes op die weer
Dat hollansche ende dat zeeusche diet
Ne wilden begheuen niet
Oec waren daer coene man
Van buten lants die hem an

[Brill nummering]

Jn staden stonden van alre dinc
Dit was gheseit den coninc
Tot andworpen daer hi lach
Die hem wel zere dies ontsach
Dat die grauine lach op dat meer

[Brill nummering]

Met eenen onghetelden heer
Als te scepene alte hant
Ende ouer te varen in zeelant
Daer si omme dede pijne
Die coninc voer al stilkine

[Brill nummering]

Thuus wart al dat hi mochte
Nv hoert wat die vrouwe dochte
Si haeste seer als ic hoer lyen
Haren sone heeren ghien
Hiet si theer leiden ende seide

[Brill nummering]

Vaert sone in goeds gheleide
Ende wint ons zeelant ne laets niet
Hi seide vrouwe wats ghesciet
Jc wint iof ic bliue doot
Nv blijft ghesont ende in dien boet

[Brill nummering]

Stiep hi mettien ende ghinc te sceep
Met eenen sconen gheselsceep
Voer hi bi west cappel an
Daer ontscepte menich man
Die wel waenden zonder weere

[Brill nummering]

Dat lant winnen. ende dat here
Van hollant ende van zeelant mede

Stont ghescaert tot eenre stede
Jnden dunen ghereet ten spronge
Tsconinx broeder florens die ionghe

[Brill nummering]

Wort ridder op den seluen dach
Doe hi die viande vor hem sach
Dien ghinc hi iegen met stouten moede
Die vlaminghe die des sonder hoede
Waren sijn opt lant ghetrect

[Brill nummering]

Als diere niet op hadden ghemect
Dat daer eenighe lude waren
Als si saghen ghene scaren
Worden si ondaen ende veruaert
Ende weken weder tscepe waert

[Brill nummering]

Ende begonsten zeere te vliene
Nv staet den hollanders een deel ziene
Als die voert trecken met ghenende
Dandre vloen met groten scende
DJe [in de marge vóór de lombarde een representant d] graue van ghisen hilt nochtan

[Brill nummering]

Ende met hem oec menich man
Wel op gheseten met scoenre scaer
Ende hem quam oec eene maer
Dat die coninc quame van achter
Met groter eren het dochte hem lachter

[Brill nummering]

Souder hem eenich ontgaen
Die graue van ghisen gaf hem geuaen
Onghesleghen en onghewont
Ende inden wapen al ghesont
Oec bleef her ghie geuaen

[Brill nummering]

Maer ic hebt aldus verstaen
Dat hi ontfinc eene wonde
Jnden voet daer hi ghesonde
Noit daer na an ghewan [wa verbeterd uit iets anders]
Wat waendi hoe menich man

[Brill nummering]

Aldaer bleef ten zeluen mael
Daer bleefer doot bi ghetael
Onder versleghen ende verdroncken

Ende in souter zee verdroncken
Meer dan .l.M. man

[Brill nummering]

Hoe mach men gheweten dan
Hoe menich daer gheuangen bleef
Jc hoerde segghen dat mense dreef
Gheuangen met hopen oft scapen waren
Daer mocht men menich moeder baren

[Brill nummering]

Naect zien lopen achter uelde
Hine leeft niet diese telde

[Brill nummering]

Die coninc zelue quam met desen
Die in brabant hadde gewesen
Tot arremuden met haesten groet

[Brill nummering]

Ende sloech sijn paert vten boet
Ende als hi op den lande quamen
Daer verhoerdi ende vernamen
Dat die vlaminghe verwonnen waren
Hi sachse lopen bi groten scaren

[Brill nummering]

Naect ende barenteert zeere
Des dancti gode onsen heere
Ende als si sijns worden ghewaer
Die daer lopen haer en taer
Naec dat die coninc was

[Brill nummering]

Worden si te rade das
Dat si te hant baden om ghenade
Die coninc wort des te rade
Doer god ende ontfermichede
Dat hi hem ghenade dede

[Brill nummering]

Ende deetse comen met groten roten
Ende ouer doen met boten
Also naect als si waren
Dus worden die vlaminge scaren
Ghesconfiert in zelant

[Brill nummering]

Die coninc dede alte hant
Die gheuangen in sijn behout
Des menich was ionc ende out
Des die coninc was wel vro

Dit gheuel recht also

[Brill nummering]

Als men screef ons heeren iaer
M cc. ouer waer
.L. ende vier oec mede
By west cappel teenre stede
Recht op sinte martijns daghe

[Brill nummering]

Gheuiel de vlamine desen plaghe
Jnden somer als hi ghelach
Ende was op eenen vridach
Wat holpe [l bovengeschreven] dat icker vele of seide
Dit ghesciede bi gheleide

[Brill nummering]

Van luden die men hiet
Verraderen des ne twifelt niet
Dat noyt vlaminc was so coen
Diet dorren hadde bestaen te doen
Sonder hulpe vanden lande

[Brill nummering]

Al ghedoechde vlaendren die scande
Dan was zonder reden niet
Want also alst is ghesciet
Dat een man des verdient
Dat sijn here niet en is sijn vrient

[Brill nummering]

Ende hi moet varen vten lande
Hem ne roect hoe grote scande
Dat ander lude der of ontfingen
Op dat si met sinen dinghen
Sinen wille mach bedriuen

[Brill nummering]

Si moghen slachten den keitiuen
Die hem dus verdullen laten
Den ghenen diere bi hare ommaten
Hem zetten ieghen haren heer
Des gheloue ic nemmermeer

[Brill nummering]

Mochten si haren wille beiaghen
Hem ne rochte in wat plaghen
Si die ghene mochten bringen
By wien si daden hare dingen
Dat waer hem algader goet

[Brill nummering]

Daer om sette si haren moet [m verbeterd uit t]
Hoe si die heren verweren mogen
Anders en soude haer dinc niet dogen
Dit seit men alle daghe
Dat die menighe hier om leit lage

[Brill nummering]

Ende met allen doene daer na staet
Hoe hi te houe mach worden waert
Ende hi sine zaken moghe bedriuen
Dus moet toerloghe tsheren bliuen
Dat hi te voren niet vermochte

[Brill nummering]

Dus volbringhet hi sijn gedochte
Ende dit gheuiel den valschen heren
Nv willic anden coninc keeren
Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] sijn die sticken aldus comen
Jn zeelant dit heeft vernomen

[Brill nummering]

Van vlaendren die grauinne
Die des droue was van sinne
Hadde ende dreef iammer groet
Haer dochte dat si lieuer waer doot
Dan si langher hadde tlijf

[Brill nummering]

Nv hoert wat pensede dat wijf
Haer outste sone ende die eerste
Die met rechte was die geheheerte
Van auen es mijn here ian
Die hadde hem ghenomen an

[Brill nummering]

Vrouwe aliden van hollant
Daer hi altoes trouwe an vant
Te wiue met bliscappen ende met eeren
Tot aken voer den groten heeren
Daer die coninc crone ontfinc

[Brill nummering]

Veraliden broeder om die dinc
Wouden die moeder onteruen
Ende goedeloes laten steruen
Want sine conde ghepensen treken
Hoe si haer best mochte wreken

[Brill nummering]

Ouer tgheslachte van hollant

Men ontboet alte hant
Van anian [er staat eerder anian dan aniau] den edelen graue
Of hi goet woude ende haue
Hebben ouer sijn verlies

[Brill nummering]

Dat hi hem bedochte dies
Si woude hem henegouwen op gheuen
Dat dien van hollant niet en bleuen
Jn haren hande [h verbeterd uit l] gheerft yet
Die graue kaerle die dat versiet

[Brill nummering]

Quam in henegouwen te hant
Ende ontfinc al dat lant
Dat hem die vrouwe van vlaendren gaf
Ende onderwant hem daer af
Recht of hi here waer

[Brill nummering]

Ende seide oec al openbaer
Dat die gheboerte van hollant
Nemmermeer soude in hant
Hebben tgoet van henegouwen
Nv hoert van deser goeder vrouwen

[Brill nummering]

Die om niet verderuen woude
Haren sone die wesen soude
Met recht her outste erfnamen
Sine hadde des ghenen scamen
Dat si den ghenen tlant op gaf

[Brill nummering]

Diere niet met rechte hielt af
Ende diet niet mochte comen an
Doe claghede dit mijn [mij'n, met overtollig afkortingsteken voor er] here ian
Vrou aliden sinen wiue
Die hi gheliken sijns selfs liue

[Brill nummering]

Minde ende toghede haer mede
Dat hi gheduchte den onvrede
Doer horen wille ende hoers broeder
Haer vaders kint ende haer moeder
Ende dat hi onteruet bleue

[Brill nummering]

Alle die daghe die hi leue
Het ne waer dat wesen soude

Ende hem die coninc willem woude
Te helpe comen met sijnre craft
Ende hi te valentijn [er staat eerder valentijn dan valencijn] op die graft

[Brill nummering]

Logieren woude met sinen heer
Hi hoepte dat met cleynre weer
Wel te comen tot sinen erue
Hi sende doe om die bederue
Sijn vrouwe sijn wijf om dese dinc

[Brill nummering]

Die dit claghede den coninc
Die coninc wart doe te rade
Dat hi screef met lieuer lade
An heeren kaerl den riken graue
Dat hi der dinc wilde staen aue

[Brill nummering]

Ende oec niet onderwinden das
Dat met rechte sijn niet en was
Hi wouts hem dancken al sijn leuen
Her kaerl diet niet begheuen
Woude. screef hem weder doe

[Brill nummering]

Hie dede dor hem niet .i. stro [r verbeterd uit de aanzet van een e]
Hine begheerde els ghene saken
Dan hi dat mochte gheraken
Dat hine op een velt berede
Op sulke plaetsche op sulke stede

[Brill nummering]

Hi soude op hem also striden
Ende hem worden doen an scine
Oec vermat hi hem eene dinc

[Brill nummering]

Mocht hi wel den [hier water geradeerd] coninc
Vten water opt tlant ghecrighen
Hi soude hem saden so met wighen
Ende sinen toren an hem wreken
Men souder ewelic of spreken

[Brill nummering]

Dit screef hi weder anden coninc
Ende onderwant hem sulke dinc
Dat hem die steden ghingen in hant
Ende trecte vor adinghe te hant
Die coninc quam hier of die mare

[Brill nummering]

Die weder screef al openbaer

[Brill nummering]

Met eenen stouten ouermoede

[Brill nummering]

Het verghinc hem te quade of te goede
An kaerl den graue in desen doene
Waer hi goet man ende coene
Dat hi quame tassche op die heide
Ende hi daer sijns onbeide

[Brill nummering]

Est dat hire comen mach
Die coninc besciet hem eenen dach
Dat hire wesen soude dan
Ende met hem menich hoge man
Ende souder sijns onbeiden

[Brill nummering]

Want tot assche op die heiden
Es een harde scoen pleyn
Her graue en ben niet also vilein
En dar wel vten water comen
Tga te scaden of te vromen [r bovengeschreven]

[Brill nummering]

Hoech man sidi van hogen gheslachte
Ende daer toe van groter machte
Sidi coen coemt dan daer

[Brill nummering]

Jc comer zeker weet vor waer

[Brill nummering]

Op dat ghi beidet eenen dach

[Brill nummering]

Wine daer die winnen mach

[Brill nummering]

Daer est vten water wael
Daer ne sijn berghe no dael
Dat yement den anderen mach becrupen

[Brill nummering]

Noch beringhen no besluten

[Brill nummering]

So wie behout dat velt daer
Hi mach wel zeggen ouer waer
Dat hijt met striden ghewonnen heeft

[Brill nummering]

Hets recht dat men hem dan gheeft
Den prijs alle die werelt doer
Welc onser die can coemt voer
Beide des anders eenen dach
Als die graue des hoert ghewach

[Brill nummering]

Dat hem die coninc heeft ghescreuen

Onboet hi mannen ende neuen
Ende den coninc lodewike
Sinen broeder van vranckerike
Ende bat hem zeere opghenaden

[Brill nummering]

Dat hi staen woude in staden
Met wolke ende met goede mede
Die heilighe lodewijc screef ter stede
Sinen broeder dese woort
Niet sone heb ic ghehoert

[Brill nummering]

Dat willem die ionghe man
Coninc van romen ye ghewan
Wilde te doen ieghens mi
Ende en wille oec niet hoet si
Jeghens hem doen eenige zaken

[Brill nummering]

Des hi wesen mach tonghemake
Also langhe als hi bliuet
Jn sinen lande ende niet verdriuet
Mine luden wt minen lande
Het waer lachter ende scande

[Brill nummering]

Soudic sijn lant berechten
Jeghens hem willic niet vechten
Doer eens wiues ouer moet
Doet anders dat v dunct goet
Kaerl die graue heuet dit uerhoert

[Brill nummering]

Ende tellet der grauinen [e verbeterd uit een rechte stok] voert
Die andworde dus teser saken
Here ne weest niet tonghemake
Ende ne hebt ghenen vaer
Ghi sout hier legghen .vij. iaer

[Brill nummering]

Eer hi vten lande quame
Die coninc om enighe vrame
Mids onder sine viande
Hi soude noch bringen bloedighe hande
Die onsen maghen hebben versleghen

[Brill nummering]

Dies ne darf niement vreghen
So coene wart hi nemmermeer

[Brill nummering]

Weset te ghemake heer

[Brill nummering]

Daer toe en macht nemmermeer comen
Gaet te scaden iof te vromen
Dat eenighe kindre van sinen gheslachte
Al ware .xx. waruen achte

[Brill nummering]

Worden in minen lande ghegoet
Met rechte haddix weder moet
Soude sijn suster hebben dat mijne
Want si zelue ende die sine
Hebben mi so leide ghedaen

[Brill nummering]

Lieue here laet dit staen

[Brill nummering]

Ghi sult trecken op dat velt
Ende daer slaen uwe ghetelt

[Brill nummering]

Ende ligghen .ij. daghe iof drie
Jc seg v waer gheloues mie
Dat hi nemmermeer wart so coen

[Brill nummering]

Sullic dulheit te doen

[Brill nummering]

Dat hi yet soude comen hare

[Brill nummering]

Jc sal v voert segghen tware

[Brill nummering]

Ghi blijft van henegouwen graue

[Brill nummering]

Ende mijn sone sals bliuen aue

[Brill nummering]

Aldor sijn wijf ende doer sijn broeder

[Brill nummering]

Hoer vaders kint ende sijnre moeder

[Brill nummering]

Hine derf daer toe hopen nemmermeer
Laet v ghenogen ende blijft heer
Ende scrijft hem weder uwen wille
Ende blijft hier liggen al stille

[Brill nummering]

Ghi suls hebben v gheuoech
Die graue kaerl op haer loech
Hi dede voert dat si hem hiet
Oec ne wildi laten niet
Hine onboet den coninc dan

[Brill nummering]

Dat hi selue ende sine man
Recht tot asch op die heide
Sijns .iij. daghen wilde onbeiden
Quame iof hi coene waer

Als die coninc quam die mare

[Brill nummering]

Wort hi vtermaten blide
Ende seide wt an elke zide
Beide an manne ende an magen
Ende deet hem allen claghen
Hoe zere dat hi was versproken

[Brill nummering]

Hine woude niet ten waer ghewroken
Ende bat hem allen dat hi mochte
Dat elc om sijn eere dochte
Ende hem nv in staden stonde
Ende wien daer hi trouwe in vonde

[Brill nummering]

Hi souts hem lonen mildelike
Ende die arme maken rike
Ende den rike edel heeren
Soude hijs dancken met groter eeren
Wat [in de marge vóór de lombarde een representant w] holpe hier of uele gheseghet

[Brill nummering]

Hi dede als men noch pleghet
Ende gaderde sijn luden te samen
Die wt menighen lande quamen
Ende trac wt met sconen heere
Dor brabant al zonder were

[Brill nummering]

Ende quam met sijns selfs geleide
Al tot asch op die heide
Opden vorghenoemden dach
Alse kaerl [r bovengeschreven] dat versach
Ende vernam dat die coninc

[Brill nummering]

Wilde voldoen alle dinc
Die hi hem hadde vermeten
Hi die adinghe hadde bezeten
Brac op ende vor sijnre vaerde
Beide te waghen ende te paerde

[Brill nummering]

Ende voer recht also voert
Te valentijn in die poert
Ende dede hem daer besluten vaste
Jeghen die hollansche gaste
Die hi versproken hadde te voren

[Brill nummering]

Dit quam ten coninc ten oren
Doe brac hi op ende volghede mede
Ende voer dor adingen die stede
Diene zere wel ontfinghen
Ende ieghens hem blidelike ghingen

[Brill nummering]

Hi woude voert hi deet in scine
Ende trac voer valentine
Ende dede daer slaen anden velde
Sine pauwelioene ende sine ghetelde
Kaerl die daer binnen was

[Brill nummering]

Hine vermat hem doe niet das
Dat hine soude te uelde zoeken
Als ict versta hine wils niet roken
Maer hi trac wt an dander side
Dat hi ontquam des was hi blide

[Brill nummering]

Ende voer weder dane hi quam
Als die grauine dat dat vernam
Wart si droue ende zeer ondaen
Ende sende boden zaen
Anden coninc van hollant

[Brill nummering]

Si woude hem gaen in hant
Ende doen dat hi haer beuale
Die coninc die bedocht was wale
Oontfinc die vrouwe aldaer
Doe moste si al openbaer

[Brill nummering]

Haren sone gheuen te hant
Van henegouwen alt lant
Ende tlant van aelst ende die iiij ambochten
Want die coninc dat goet dochte
Dede hijt bezeghen ende bescriuen

[Brill nummering]

Alne mocht hem namels niet bliuen
Dus ghesciede daer die dinc
Ende mijn here die coninc
Brac op ende voer te lande zaen
Dit was in iaer goeds gedaen

[Brill nummering]

XijC. l. ende vier mede

Dat vor valentijn die stede
Coninc willem dus was comen
Sine zwagher te groten vromen
Ende siere suster kinder na

[Brill nummering]

Dus gheuielt als ic versta
Onghegoet so waren si bleuen
Hadt die coninc niet bedreuen
Nochtan sijn sommige henewiere
Als si in hollant comen hier

[Brill nummering]

Seggen si dit lant moet versinken
Die willen qualike dat bedinken
Dat die van hollant horen heer
Brochten in so groter eer
Hier [in de marge vóór de lombarde een representant h] binnen als die coninc lach

[Brill nummering]

Vor valentijn op eenen dach
Quam hem boetscap openbaer
Dat hem eene sone gheboren waer
Van siere vrouwen van sinen wiue
Die oec soude bliuen na sinen liue

[Brill nummering]

Die coninc verblide zeer
Ende danckes gode onsen heere
Die sticken worden so beweuen
Alst te voren is bescreuen
Ende quam thuus op eenen dach

[Brill nummering]

Aldaer sijn vrouwe van kinde lach
Doe dedi dopen sinen sone
Florens so hiet die ghone
Daer of mach men horen tellen
Ende vertrecten ende verspellen

[Brill nummering]

Wonder ende iammer groet
Dat ghesciede na sine doot
Als ghi hier na sult verstaen

[Brill nummering]

Die coninc willem heuet ghedaen
Feste als hem seluen dochte

[Brill nummering]

Dat hi met eeren doen mochte
Ende bleef in wilen in rusten daer

En weet hoe langhe niet vorwaer
Ende alne can ict niet gheraken
Te vertrecken sine zaken

[Brill nummering]

Tenen tiden ghinc hi te rade
Wat hi best voert an dade
Men riet hem al zonder sparen
Dat hi opwaert soude varen
Ende dwinghen an hem al dat rike

[Brill nummering]

Ende hijt besitte moghendelike
So mocht hi dan ontfaen te lone
Van romen die keiserlike crone
Dat waer hem eerlic harde zeere
Doe pensede zeluer die grote heere

[Brill nummering]

Dat hi soude varen in vreemde lande
Ende dwinghen te sinen hande
Die lude ende sijns selfs lant
Soude bliuen buten sijn hant
Die dat doet [d verbeterd uit m] die moet riesen

[Brill nummering]

Sprac hi want hier sijn die vriesen
Die wonen in dit wester ende
Die mijn souden sijn het waer scende
Liet ic dit al openbaer
Voer ic hier ende voer ic daer

[Brill nummering]

Ander lude te doen onder
Ende laten die mine al bi sonder
Onbedwonghen sonder danc
Hi wort te rade eer yet lanc
Dat hi die vriesen in alre wise

[Brill nummering]

Soeken wilde op den yse
HEt [in de marge vóór de lombarde een representant h] gheuiel als hi ghedochte
Ten eersten dat men riden mochte
Ouer ijs ende ouer hal
Gheboet hi ende beual

[Brill nummering]

Dat men ghebode hereuaert
Ende hi trecte derwaert
Jnden winter op eenen dach

Na kersauonde als hi ghelach
Jn eenre vorst alst god woude

[Brill nummering]

Ende oec emmer gheuallen soude
Die coninc voer al tot alcmare
Ende te vronen al daer nare
Ende al op den groten yse
Die coninc stont [er staat eerder stont dan stout] van hogen prise

[Brill nummering]

Vor voren stont al onge vervaert
Daer hi der vriesen ghewaer waert
Daer hise dicste sach met hopen
Liet hi tors tot hem lopen
Of hi hadde ghesijn opt velt

[Brill nummering]

Daer die vriesen onghetelt
Stonden ghescaert na hare wise
Die coninc waende op den yse
Seker hebben ghereden
Als hi sinen luden was leden

[Brill nummering]

Volghede hem niement alst wel sceen
Daer si sident om dreuen ween

[Brill nummering]

Aldus reet die here van prise
So brac dat ors doer den yse
Dat iammer was te siene an

[Brill nummering]

Dat aldus die edel man
Tonghemake was anden liue
Doe quamen die vriesche keytiue
Die den coninc waren gheue
Twee of drie of luttel mee

[Brill nummering]

Ende sloghen doot al onbekent
Dandre quamen omtrent
Ende saghen sine wapen an
Doe seiden si dit is die man
Die wel voorboe mach wesen

[Brill nummering]

Doe quam daer een toe met desen
Diene kende ende seide saen
Wapen wat hebdi ghedaen
Ghi hebt den coninc zelue doot

Doe dreuen si alle rouwe groet

[Brill nummering]

Het most bliuen het was gedaen
Doe namen si den coninc zaen
Ende groeuen daer hem goet dochte
So men alre heimelicste mochte
En can gheweten no gheraden

[Brill nummering]

Bi wat zaken dat sijt daden

[Brill nummering]

Sijn heere wort al ontaen
Ende trecken thuus weder saen

[Brill nummering]

Ende hoe mach dit sijn ghesciet
Dat so menich goetman liet

[Brill nummering]

Sinen heer riden voren
Hine hadde na ghereden met sporen
Ende tlijf gheset in auentueren
Eer hi dat hadde durren kueren
Sine heer te laten int ongheuoech

[Brill nummering]

Daer men sunder [d verbeterd uit een bovenschacht] hulpe sloech
Waest anders yet dan wel
Daer of en wetic niewert el
Nochtan so sprect men misselike
Van sinen luden des ghelike

[Brill nummering]

Die coninc bleef doot sonder zaghe
Op sinte agnieten .viij. daghe
Als men screef ons heeren iaer
XijC. ende daer naer
L. ende viue mede

[Brill nummering]

Bi hoethout op eene stede

[Brill nummering]

Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] latic staen van hem die woert
Ende zegghe van sinen sone voert
Ende van florens sinen oem
Die ionghe ridder die sijns nam goem

[Brill nummering]

Die onderstont als men bekande
Die voechdie vanden lande
Want hi met rechte momber was
Jc dar mi wel vermeten das
Dat hi maecte die zeusche core

[Brill nummering]

Daer men [of Daermen] mede al doer en tore
Berecht heuet al zeelant
An al die goeden sloech hi die hant
Ende dede ende liet dat hi woude
Als een lantsheere doen soude

[Brill nummering]

Hi maecte pays als ict versta
Op eenen tijt daer na
Met heren ghien van vlaenderlant
Ende sekerde metter hant
Siere dochter om dat hi woude

[Brill nummering]

Dat hise te wiue hebben soude
Maer ic ne weet hoe dat quam
Datse die hertoghe sider nam
Dese florens liet gaen die graue
Van vlaendren die liet aue

[Brill nummering]

Dat recht van zeelant voert
Als men dicke heeft ghehoert
Al hebbent sijt weder an ghesproken
Dat is som wile an hem ghewroken
Dese florens die goedertieren

[Brill nummering]

Vor alle sasoeyne tornieren
Jn eenen tornoy so viel hem soe
Dat hi ende die sine worden onvro
Daer hi die porse hadde also groet
Dat hi ghequets was ter doot

[Brill nummering]

Tantworpen most hi bliuen doe
So grote ziecheit quam hem toe
Dat hi op die seuende calende
Van aprille dede sijn ende
Al tot andworpen in die poert

[Brill nummering]

Als men dicke heeft ghehoert
Dat hi gheleeft hadde met eeren
Hie versciet int carnacioen ons heren
XijC. l. ende achte
Dese florens van hoghen gheslachte

[Brill nummering]

Leghet in middelborch begrauen

Die sijn suster met groter hauen
Ende met eeren ter aerden dede
Van henegouwen was si grauinne [gainne] mede
Sijns vaders kint ende sijnre moeder

[Brill nummering]

Doe si haren lieuen broeder
Hadde begrauen na si in hant
Haren neue ende al sijn lant
Want si die naeste was geboren
Ende berechte als wijt horen

[Brill nummering]

Tgraefscap ende dat ionge kint
Daer wonder af ghesciede sint
Cvme [in de marge vóór de lombarde een representant c] hadsi der iaren viere
Doe florens die goedertieren
Sijn oem die gheest op gaf

[Brill nummering]

Daer men doechde vele seit af
Die moeye namt tkint in handen
Ende onderwant haer vanden lande
Ende prouede daer om ende dochte
Hoe sij tlant rechten mochte

[Brill nummering]

Ende dede dat kint wel verwaren
Tot dat quam ten sulken [l tussengeschreven, de k verbeterd uit iets anders] iaren
Dat het verstandenisse mochte ontfaen
Ende dedent doe ter scolen gaen
Walsch ende dietsch leeren wel

[Brill nummering]

Daer na in corter tijt gheuel
Dat dien heren vanden lande
Onder hem dochte wesen scande
Datse een wijf soude dwingen
Ende verhouaerden doe die dinghen

[Brill nummering]

Dat si te houe als niet en waren
Ende toghen te hoep met groter scaren
Ende streden daer om onderlinghe
Ende maecten menich groet gedinge
Als ghi wel merken moghet

[Brill nummering]

Hare lijc wilde wesen voghet
Vanden kinde ende tlant berechten

Dat siere dicke om mosten vechten
Wie ten anderen doe droech veede
Ende hi te hem had eenighe lede

[Brill nummering]

Die metten graue ende metter vrouwen
Best was van henegouwen
Die clagheden dan om dander zaken
Des hi hebben wilde wraken
Van sinen vianden biden heere

[Brill nummering]

Dats te lachteren alte zeere
Dat die ghene die is te houe
Machtich [de eerste c dichtgelopen; mogelijk verbeterd uit iets anders] ende van groten loue
Ende sine vete dan wil wreken
Metten heere bi eenigen treken

[Brill nummering]

Die vrouwe was goedertieren
Ende en wiste niet bi wat manieren
Dat die zaken waren comen
Si waende dat waer om vrome
Dat si die sticken brochten voert

[Brill nummering]

Als nv hier heeft ghehoert
Ende hiet hem doe dat [a verbeterd uit o] beste waer
Dander worden dies ghewaer
Ende sochten daer ieghen raet
Ende togheden hier of haren staet

[Brill nummering]

Den graue der moeyen vrouwen sone
Ende van ghelre als si verstont tgone
Nam hi raet wat hi doen mochte
Ende sinen raet best dochte
Die vrouwe wert doe des te rade

[Brill nummering]

Dat hi daer an tbest dade
Dat hi hem des onderwonde
Hi voer op die zelue stonde
Jn zuuthollant te dordrecht binnen
Ende liet al daer bekinnen

[Brill nummering]

Dat hijt lant berechten woude
Tfolc sloech an hem also houde
Die vrouwe was in zeelant bleuen

Ende nam daer grote hoede des neuen
Die graue van gelre sloech die hant

[Brill nummering]

An al den goeden dat hi vant
Des was hi meester ende voghet
Florens die graue die ionge ioghet
Most ghedoghen wats ghesciede
Want hine mochte sine liede

[Brill nummering]

Niet zelue bedwingen no berechten
Sine mosten onderlinge vechten
Dicwile tot meniger stont
Alse den lande wel was cont
Sider [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een lange s] gheuiel tenen male

[Brill nummering]

Dat die graue te remmerswale
Gaderde tfolc te sinen besten
Der vrouwen partie quam van westen
Die den graue waren gheuee
Ende vergaderden op vernouts ee

[Brill nummering]

Ende vochten daer eenen wijch
Dat dede al der heren prijch
Die si onderlinghe droghen
So dat si al daer versloghen
Vele luden an beden siden

[Brill nummering]

Mer het gheuiel also tenen tiden
Dat die graue van ghelre doe
Verwan dus ist comen toe
Dat hi des lants doe bleef voghet
Ende florens die ionghe ioghet

[Brill nummering]

Nam van vlaendren tsgraue dochter
Ende maecte pays al zonder lachter
Jeghen den graue van vlaenderlant
Die graue van vlaendren sloech die hant
Ander vrouwen mede ghaue

[Brill nummering]

Daer hi noyt rekeninghe dede aue
Florens wan an sinen wiue
Kinder die luttel te wiue
Bleuen tot haren daghen

Jc sals hier na wel ghewaghen

[Brill nummering]

Als men wel zal verstaen
Nv ist voert also vergaen
Dat florens quam te sinen iaren
Doe moste her otte thuus waert varen
Die graue tot sijns selfs lande

[Brill nummering]

Want florens sine hande
Sloech selue an sijn eygen goet
Doe quam hem in sinen moet
Dat hi bi siere moeyen rade
Altoes gaerne tbest dade

[Brill nummering]

Florens [in de marge vóór de lombarde een representant f] sijnre moeyen sone
Beual hi zeelant om dat die gone
Herde wel berechten soude
Hi vinct an als die boude
Ende onderwant hem doe

[Brill nummering]

Des rechts ende rieper toe
Haren aelbrecht here van vornen
Ende liet hem sine wille hornen
Want hi borchgraue van zeelant
Was. ende oec nam hi in sijn hant

[Brill nummering]

Andere heren vanden lande
Des ne haddi ghene scande
Bi wien hijt liet ende oec dede
Ende hi voer in elke stede
Om in payse tlant te houden

[Brill nummering]

Beide in walcheren ende in scouden
Suutbeuelant voer hi doere
Ende brachte tlant metter core
Also als bescreuen staen ende was
Doe wart hi te rade das

[Brill nummering]

Dat hi hem pijnde metten graue
Die grote vete te leggen aue
Die te vernouts ee ghesciede
Ende ghiselder om vele liede
Ende brochte die sticken al te goede

[Brill nummering]

Doe quam florens in sinen moede

[Brill nummering]

Van hollant den edelen graue

[Brill nummering]

Dat hi niet woude laten aue

[Brill nummering]

Hine woude wreken sinen vader
Om te auenturen tenegader
Dat hi van gode hielt te lene
Ende gaderde een heer niet clene

[Brill nummering]

Beide torse ende te voet
Alst sinen rade dochte goet
Ende quamer mede sonder sparen
Tot alcmaer gheuaren
Ende dede dammen en diken

[Brill nummering]

Ende wilde ouer toudorp striken
Ende dan ieghens die vriese vechten
Ende hiet man ende knechten
Dat si droghen hoy ende stro
Men dede des dikes wachten doe

[Brill nummering]

Met scutte ende met speren
Die vriesen die dat wilden weren
Quamen ghelopen in die vaert
Met haesten groet ten damme waert
Ende quamen ghelopen also voert

[Brill nummering]

Dat gheruchte quam in die poert
Doe ghinc men wapenen al dat heer
Die woren [w verbeterd uit m] mochte trac eerst ter weer
Beide tors ende te voet
Die vriesen quamen hem te moet

[Brill nummering]

Ende scoffierden dat heer groet
Si sloghen menigen man doot
Dat heer leyde hem ter vlucht
Die vriesen volgheden sonder ducht
Van haren liue tot alcmaer toe

[Brill nummering]

Ende tot bi heilich loe
Die hollanders die te voren vlogen
Keerden weder in haer oghen
Doe si hadden die herde gheest

Daer sloech men die vriesen meest

[Brill nummering]

Wel viijC. ofte meer
Daer wrac elkerlike sijn seer
Der hollanders bleef .v. hondert
Dus gheuielt wient soet wondert
Der vriesen bleef die meere hoep

[Brill nummering]

Die graue hadts den quaesten coep
Dus gheuielt als ict bediede
Want hi verloes sijn goede liede
Herde vele van sinen lande
Hi moste keeren al wast scande

[Brill nummering]

Weder thuys danen hi was comen
Ghehaelt haddi luttel vromen
Men dede die doden begrauen doe
Alsmenre mochte comen toe
Dit gheuel al ouer waer

[Brill nummering]

Als men screef ons heeren iaer
XijC. lxx. ende twee
Sinte philibaerts dach min no mee
MEnighe dinc ghesciede daer naer
Die mi te tellen waer te swaer

[Brill nummering]

Maer somighe dinc mach ic tellen
De den graue florens gheuellen
Als vanden meesten ende tbest bekent
Hier voer dicken omtrent
Ende anereysede die vriesen

[Brill nummering]

Onder tiden most hi verliesen
Op eenre stont wort die heer
Te rade doe in eenen keere
Dat hi ridders name ontfinc
Ten bussche ghesciede dese dinc

[Brill nummering]

Met bliscappen ende met eeren
Alsmen screef die iaer ons heeren
XijC .lxx. en seuene
Ontfinc die heer in iongen leuene
Tsertobussche ridders name

[Brill nummering]

Na xiij daghe als hem betame
Tenen ternoy daer die hertoghe
Jn was die prince hoghe
Ja hoechman was hi weetmen wale
Beide inder daet ende inder tale

[Brill nummering]

Daer toe vromich ende milde
Ende velee dede hi metten scilde
Ende metten wapen datter toe hoert
Verstaet wes hi plach voert
Oerstekers ende verraders

[Brill nummering]

Dreef van hem der eeren vaders
Dese hertoghe dien ic mene
Jc wilde dus dede al ghemene
Die heren die nv hebben macht
Dat si met haere cracht

[Brill nummering]

Verraders smekers oerstekers
Runers ende plume [boven de u een accent; blijkbaar was de eerste stok ervan in eerste instantie bedoeld als i] stekers
Altoes zaghen inden mont
Ende mercten dan op welke stont
Dat si meer om haer vrome spraken

[Brill nummering]

Of smecten om ander saken
Dan si doen om tseren eer
Ende hi hem daer na nemmermeere
Ghelouen wilde eenigher dinghe
Hets menich die hem sonderlinghe

[Brill nummering]

Saken bewint die wel zweghe
Plaghens die heeren alle weghe
Mer neen si niet het staet also
Die te houe wil wesen vro
Hi moet den heeren connen togen

[Brill nummering]

Ende oec dat bringen voer oghen
Dat die heren gaerne horen

[Brill nummering]

Alsouder hem of comen toren

[Brill nummering]

HEts sulc te houe wel gheacht
Ende metten heren in groter macht
Die meer begheert dat clene

Dan sijn here in sijn eere bleue

[Brill nummering]

Ende staet daer na alle daghe
Trecte die here sijns selfs maghe
An hem te rade ende bi hem wrochte
Meer dan bi andre misscien hi dochte
Dat hi te min waer gheacht

[Brill nummering]

Hier om piint hi dach ende nacht
Hoe hi die heren verwerren moghe
Onderlinghe ende hi hoghe
Daer bi moghe verheuen sijn
Het nemet gaerne quaden fijn

[Brill nummering]

Ende en mach niet langhe dueren
Als die here bi auenturen
Hem bepenst ende dat verstaet
Dat die ghene quaden raet
Heuet gheiaghet ende toe ghebrocht

[Brill nummering]

So wandelt gerne dat heren ghedocht
Ende moet den ghenen dan verdriuen
Sone mach die dan niet bliuen
Onbescouden achter sijn ogen
Ende seggen wie soude dit ghedogen

[Brill nummering]

Wie dienen ende hebben ghedient
Ende souden wesen tscheren vrient
Beide met liue ende met goede
Die nochtan met allen moede
Meer sijns selfs vordeel iaghet

[Brill nummering]

Dan sijns heeren wies soes claghet
Het menich hi soude lachteren zeer
Waert also dat sijn heer
Woude doen rechte scoude
Ende met hem nemen die hi soude

[Brill nummering]

Met allen rechte tsinen houe
Dat mocht hi doen met groten loue
Want hi ontsiet die selue zede
Dat men die sine ende hem oec mede
Mochte achter rugghe steken

[Brill nummering]

Die bi el ne ghenen treken
Te houe sijn verheuen soe
Dies nes te prisen niet .i. stro
Dat eenich man op eenich stont
Eenen anderen siet inden mont

[Brill nummering]

Ende niet siet in sijns selfs scoet
Hi lachtert dat een ander broet
Et te houe tenen male
Woudi hi mochte merken wale
Dat die sine alle daghe

[Brill nummering]

Comen eten wie soet claghe
Hets zulc mochte hi verdriuen
Alle dandre hem soude niet bliuen
Mocht hi die sine bringen int hof
Hier mede so sta ics of

[Brill nummering]

Dits waer ic bins ghewes
Hi trecs an hem dies sculdich es
Ende pine hem om andre daet
Ende come des of dats miin raet
Men weet een deel wie si sijn

[Brill nummering]

Nv keer ic weder ter redene mijn
Daer ic die tale of hadde begonnen
God moet mi sijnre hulpen onnen
Dat men niet an mi moet wreken
Mijn dichten ende mijn na spreken
Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] keer ict weder daer ict liet

[Brill nummering]

Aldus verre wast ghesciet

[Brill nummering]

Dat die graue hadde ontfaen
Ridders name doe keerdi saen

[Brill nummering]

Tinen lande als hi eerst mochte
Ende leyder [r bovengeschreven] an al sijn ghedochte
Hoe hi tlant mochte bedwinghen
Ende sijn liede in payse bringhen
Dit gheduerde eene stonde

[Brill nummering]

Als so als ict ghemerken conde
So verdreef hi vten lande

Sijnre moeyen ende dede haer scande
Ende haer kindre altemale
Die dat riet en dede niet wale

[Brill nummering]

Doe gheuelt dat hi tornierde
Ende tornoy ende spel hanteerde
Ene wile als hem dochte
Dat hi seker wanderen mochte
Daer na ist also ghesciet

[Brill nummering]

Dat bisscop en conde niet
Van assouwen sijn lant bedwingen
Hine hadde tot sinen dinghen
Die graue florens tenen gheselle
Want her ghisebrecht van aemstelle

[Brill nummering]

Hadde bezeten vredelant
Herman van woerden hat in hant
Dat goede huus te montfoerde
Hare ne gheen ne quam te woerde
Dat si den bisscop yet ontsaghen

[Brill nummering]

Die dat mannen ende maghen
Claghede ende bat oec mede
Ouer al in elke stede
So dat hi bat den edelen graue
Dat hiere toe hulpe ghaue

[Brill nummering]

Diet oec dede ende trac te hant
Met heer cracht voer vredelant
Als hiere een wile hadde ghelegen [de tweede g verbeterd uit d]
Dede hi als heeren pleghen
Hi voer wech ende liet aldaer

[Brill nummering]

Een deel lieden die daer naer
Vredelant belaghen doe
Die heer van aemstel sette hem toe
Ende gaderde dat hi gaderen mochte
Thuus tontsetten want sijn ghedochte

[Brill nummering]

Ende quam te louen [er staat eerder louen dan lonen] op eenen dach
Alst tsgrauen volc dat versach
Bespraken si hem ende berieden

Dat si een deel van haren lieden
Lieten legghen vorden casteel

[Brill nummering]

Ende voeren ouer met volx een deel
Dandre hadden volcx so vele
Dat onghelike sceen tsulken spele
Doe si haer luden hadden ghescaert
Ghinghen si voert onueruaert

[Brill nummering]

Die selue lude die daer waren
Ende doervochten ghene scaren
Daer wart her ghisebrecht gheuaen
Die ander waren so ontdaen
Ende ghescofiert alte male

[Brill nummering]

Wat hulpe hier of langhe tale
Men brochte heren ghisebrecht voert
Als her arnout dit verhoert
Sprac hi metten broeder te hant
Ende boet op te gheuen vredelant

[Brill nummering]

Behoude lijf ende lede
Men ontfincken daer ter stede
Ende men voerdse in zeelant doe
Die graue florens settede toe
Ende belach te hant montfoerde

[Brill nummering]

Ende bleef liggende rechte voerde
Den somer ende den winter doer
Ende warp hem in te meniger vre
Menighen zwaren bliden steen
Als den ghenen wel sceen

[Brill nummering]

Die binnen der borch waren beseten
Ten lesten most wesen als ghi sult weten
Dat si in hant mosten gaen
Die graue ne woudse niet ontfaen
Hine moster mede doen sine wille

[Brill nummering]

Openbaer lude ende stille
HEt verghinc alst wesen soude
Hi deder mede al dat hi woude
Dat huus dedi doe bezetten

Te sinen wille al zonder letten

[Brill nummering]

Harman bleef vten lande
Dandre gheuaen al hadden sijs scande
Menighen dach ende menigen wile
Daer na gheuielt al zonder ghile
Dat si versoenden ieghen den graue

[Brill nummering]

Ende sette borghe van groter haue
Dat si nemmermee so coen
Waren ieghen den graue te doen
Ende wie daer ieghen yet mesdede
Verboerde lijf ende oec lede

[Brill nummering]

Ende al sijn goet ende oec leen
Ende der borghe ne waer ne gheen
Hine soude verboren al sijn goet
Est dat hore eenich misdoet
Ende niet daer ieghens zeggen soude

[Brill nummering]

Dat seder qualic was ghehouden
Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] sette die grauen sijn ghedochte
Die vriesen te dwingen of hi mochte
Ende vergaderde al sijn heer
Hollant zeelant met groter gheer

[Brill nummering]

Ende voer in vrieslant sonder missen
Ende logierde te widenissen
Met menighen man coen ende stout
Ende vacht eenen wich te scellinhout
Ende wart te rade alst wesen soude

[Brill nummering]

Dat hi doe tot hoechout woude
Ende vacht daer op die zelue tijt
Eenen bitter liken strijt
So dat die heeren van zeelant
Selue vochten metter hant

[Brill nummering]

Dat mens hem grote eere sprac
Oec weet ic wel dats niet ne brac
Dat die van hollant vochten so
Dats die graue wart wel vro
So dat die vriesen begonsten wiken

[Brill nummering]

Daer mocht men sien banieren striken
Deen te prighe teghen dander
Jc weet wel dat noyt alexander
Noch priamus vochten soe
Die vriesen mostent verliesen doe

[Brill nummering]

Ende ghingen vlien die mochten lopen

[Brill nummering]

Dandre mostent daer becopen

[Brill nummering]

Men sloecher vele op die stede
Oec wart daer gheuangen mede
Een out vriese ende wart ghegeuen
Op die sake dar sijn leuen

[Brill nummering]

Dat hi wijsde des coninx graf
Die graue ne wouder neet sceiden af
Eer hi den vader dede ontgrauen
Dat hi prisede vor vele hauen
Tghebeente dedi nemen saen

[Brill nummering]

Scone wasschen ende dwaen
Ende deet voeren haestelike
Jn eene scrinene suuerlike
Te scepe als hi eerst mochte
Ende dede maken als hi dochte

[Brill nummering]

Te widenisse eenen casteel
Daer hi dat lant al gheheel
Van vrieslant mede dwingen soude
Hi deet maken also houde

[Brill nummering]

Ende also scier als men mochte

[Brill nummering]

Ende spiisdet ende mannet als hem dochte
Dat men thuus wel houden mochte
Jegens [ege verbeterd uit iets anders] alle dat hem dochte
Waers te doen met groter eeren
Dit gheuiel int iaer ons heeren

[Brill nummering]

Lxxxij. ende .xij. hondert
Jnden winter wies soes wondert
Dat hi sinen vader wan
Ende versloech oec menigen man
AL [vanwege het einde van de kolom niet de regel onder de lombarde ermee inspringend, maar die erboven] was der vriesen vele verslegen [hieronder in de marge de half afgesneden custode Nochtan pijnden si alle weghen]

[Brill nummering]

[vanaf hier hand C] Nochtan pijnden si alle weghen
Ende pogheden met hare cracht
Dicke tot vp die ghracht
Dat huys te vellen had si mogen
Men stoet met armborsten ende mit bogen

[Brill nummering]

Menighen man voeret huys doet
Nochtan deden si menighen stoot
Vor thuys mar et [t verbeterd uit n] ne halp twint
Doe gheuiel also sint
Dat op die sestiende calende

[Brill nummering]

Van loumaent god doe sende
Ene vloet also ghrot
Dar menich mensche om blef dot
Thant dar na sinte aechten dage
Sende god tot ener plage

[Brill nummering]

Echter ene grote vloet
Dese waren beide als ict verstoet
Als ons die schriftuere leren
Jn enen winter int Jar ons hern
Xijc ende vij ende tatich

[Brill nummering]

Si waren soe ghrot ende so machtich
Dat si ouer ginghen al et lant
Dat leghet an des seewes cant
Beide oester ende wester vriesen
Ende hollaent moste oc voerliesen

[Brill nummering]

Suuthollaent vordranc also mede
Ende ic en wet ghene stede
Bi der zee en ghinc al onder
Tvolc voerdranc dats mer dan wonder
Ten segghen is dat blef so vele

[Brill nummering]

Dat het ginc al vt den spele
Al zeelant vordranc sekerlike
Soender walkren ende wolfaerts dike

[Brill nummering]

Anders hordic noyt lant nomen

[Brill nummering]

Jn wat lande ic bin comen
Dat stande blef bi der zee

Sonder vlaendre wat sels mee

[Brill nummering]

Ende die landen die ghi hoert nomen

[Brill nummering]

Nu sin die vriesen so verre comen

[Brill nummering]

Dat si mosten an haren danc
Singhen enen nyeuen sanc
Dat si mit herten niet begheren
Si moesten hulden ende sweren
Den graue ende onderanich wesen

[Brill nummering]

Hoe dat si swoeren doe in desen
Si braken tot haren lachter groet
Dar blef menich man om doot
Als ghi hir nae sult horen
Mer hir ghat en ander tale voren

[Brill nummering]

Van anderen dinghen wat gesciede
Jn den lande onder die liede
DEn [in de marge vóór de lombarde de representant d] graue dochte goet oc wesen
Dat hi maken dede na desen
Te medemelijc nenen casteel

[Brill nummering]

Dar hi mede al ghe [g verbeterd uit st] heel
Al west vrieslant seder dwanc
Hi gaderde heer er yet lanc
Ende voer leggen op melorde
Dat was als ic seggen horde

[Brill nummering]

Dat hi die loese vriesen ontsach
Ende dar so menigen dach
Dat die borch waes voelmact
Ende vast ende wel gheract
Ende seer schon ende starc

[Brill nummering]

Oc dede hi maken schone warc
Bi vrone vp die herde ghest
Die nyewedorp hiet die was mest
Der vriesen macht vp dat ende
Hi dede oc maken dar ghehende

[Brill nummering]

Enen dic mit hasten groet
Dar men mochte in aller noet
Van den borch ghan harentare

Van vronen al tot alcmare
Oc dede hi maken alte hant

[Brill nummering]

Een huys an des dijcs kant
Dat den dijc bescermen soude
Wart dat men in steken woude
Middelboerch soe hiet men dat
Tornenboerch dat stoet der stat

[Brill nummering]

Dart nu staet langhe te voeren
Dat was als wijt hoeren
Om dat men ghen van desen borgen
Be ligghen mochte sonder sorgen
Om te wijnnen tenigher tijt

[Brill nummering]

Want si ne staen niet soe wijt
Men scote wel te twen delen
Groete scichte grote quarelen
IC ne wet hoe ict ver stae
Weder voren ofte na

[Brill nummering]

Thuys temedemelic was gemact
Bin ic dar in yet vntract
Dat ne is niet sere mysdan
Ende ic weet dat si noch dar stan
Mine roeke welc after of voern

[Brill nummering]

Hi hadde beghonnen den niewen toern
Sider dar na ene veste
Die nu weel nar is die beste
Die in al den lande staet
Sint droech soe der vriesen raet

[Brill nummering]

Dat si die veste al te braeken
Jc salt hir na wel gheraken
V te segghen hoet ghesciede
Nv ver staet wat ic v bedide
Dese huyse besette hi wale

[Brill nummering]

Ende pijnde hem voert telken male
Hoe hi sijn volc mochte berechten
Hine woude heren no knechten
Bouen hem niet laten here

[boven de u een o-vormig teken, klaarblijkelijk gezet om de letter te onderscheiden van een n; vanaf hier tot f. 40 (d.w.z. het door hand C geschreven gedeelte) wordt dit teken veelvuldig gebruikt, daarna nog sporadisch op f. 42 en 45 (hand A, drie maal) en f. 81 (hand B, twee maal)]

Binnen sinen lande hadde hi ere

[Brill nummering]

Doe die vriesen hadden ver loeren
Als ic v seide hir te voren
Den seghe ende hi se hadde ontfaen
Ende ten besten was vor gan
Alsoe als ic te voren seide

[Brill nummering]

Dat hi sinnen dar an leide
Hoe hi berechte sinne liede
Dat rike ende arme ghediede
Ende hoe hi dat volbringhen moechte
Den heren van zeelant doe dat dochte

[Brill nummering]

Beide den ouden ende Jonghen
Dat si toe sere waren bedwonghen
Ende peinsder Jeghens enen rat
Haer ghepeins also voert gaet
Dat si therschap wel na ghemene

[Brill nummering]

Van hollant ghroot ende clene
Hadden ghebrocht an hare stricke
Ende voren toe behendichlicke
Ende soenden onder hem die veten
Dat men se vrienden mochte heten

[Brill nummering]

Die van borsele ende van rinisse
Dit was den graue en swarnisse
Mar die ghemente ende die steden
Hilden doe in moghent heden
Alsi dit hadden ghedan

[Brill nummering]

Sochten si hulpe herde saen
An den graue heren ghyen
Van vlanderen hordic lyen
Hine hadde niet sin soe coene [de eerste e bovengeschreven]
Sulc dijnc bestan te done

[Brill nummering]

Hadde hem zeelant ghewest Jegen
Mi wondert dat des die heren plegen
Dat si alsoe sere douen
Dat si den ghenen dorren ghelouen
Die sinen here aue ghat

[Brill nummering]

Ja en mach hi der seluer daet
Hem vermoeden doet hi yet

[Brill nummering]

Jeghen hem ende hi niet

[Brill nummering]

Al haren wille can gheraken
Hi moet bi den seluen saken
Sijn bedwonghen of vordreuen
Want sine manne ende sine neuen

[Brill nummering]

Ne sin si niet want si begheren
Selue te sin de meste heren
War om souden si anders suken
Andere hulpe ende des roeken
Jeghens haren rechten heren

[Brill nummering]

Si sijn ghewarren in elken kere
Als die wederhan vp der kerken
Dijt wilic dat elc merke
Dat hi bedwinghen sal
Alle luden groot ende smal

[Brill nummering]

Edele onedele alte gader
Jn den lande ende hem sijn vader
An eeruede dan hi sal connen
Jn den lande dat hi ghewonnen
Mit crafte ende mit onrechte heft

[Brill nummering]

Want het ne is man die leeft
Die minnen mach al sulken here
Mit trower herten als hi dede eer
Sinen here dar te voren
Wat hi swert et is al ver loren

[Brill nummering]

Siet hijs wech ende heft hijs scade [lezing van de c is zeker]
Hi sel scier worden te rade
Ende keren weder danen [boven de a een onduidelijk haaltje, mogelijk een geradeerde afkortingsstreep] hi quam
Al souts dander worden gram
Mocht hi versoenen in enigen saken

[Brill nummering]

Mijt sijnre vrienscepen genaken
Ende dienen hem bat dan te voren
Onder wien hi is gheboren
Dit dunct mi dat nature leert

Al sijn die heeren aldus ver keert

[Brill nummering]

Dat si wanen sijn ghemijnt
Van luden die sijn ombekint
Die dient dor danc ende niet dor mynne

[Brill nummering]

Die vrienscep is herde dijnne

[Brill nummering]

Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] keric weder ten beginne
Graue florens die grote minne

[Brill nummering]

Hadde gheleit an sine liede
Dat hi dor haue no dor miede
Noe dor bedwanc wolde laten
Dat hi den armen ende den maten
Al dus woude laten vor duwen

[Brill nummering]

Pensde men mach mi bespuwen
Latic die heren aldus risen
Die mi begheren in alre wisen
Te ver driuen vt minen lande
En can ghe doghen niet die scande

[Brill nummering]

Dus peinsde hi ende wrochter na
Ende sende recht als ic ver sta
Jn middelborch sine vrowe [v'we]
Die hem ghoet was ende getrowe
Ende diene minde bouen alle manne

[Brill nummering]

Ende sinen sone den Jongen Janne
Die poert te houden als wijt weten
Die dar binnen waren beseten
Van die van vlanderen rechte doe
Ende van zeelant mede toe

[Brill nummering]

Niemen darf hem des beromen
Dat hi toe helpen woude comen
Den graue florens optier tijt
Dat meste deel droech hem nijt
Van den heren van den lande

[Brill nummering]

Sien ont saghen niet der scande
Alsi somer sider daden
Doe si bet worden beraden
Als ghi noch hir na sult horen

Maer hier moet eer ghan voren

[Brill nummering]

En deel van dat ghesciede
Het laghen doe soe vel lieden
Voer middelborch vp sulke stont
Als mi sint is worden kont
Dat hem die poerters som vntsagen

[Brill nummering]

Ende doechten merre plaghen
Doch soe setten si hem ter were
Al hadden die vlaminghen ghere
Die porte te winnen sine conden
Die mortier was tien stonden

[Brill nummering]

Ghe spiset ende ghemannet wel
Al waren die vlaminghen fel
Bi den zeelanders quaemt altoe
Die graue florens pijnde hem doe
Hoe hi die poerte mochte vntsetten

[Brill nummering]

Ende ontboet sonder letten
Ende bat al dat hi mochte
Soe dat hi ten lesten brochte
Te zierixzee en groot here
Wel ghescept ende hadde gere

[Brill nummering]

Te varen te walchren wart
Recht als hi quam vp die vart
Quam die hertoge van brabant
Jeghen hem alte hant
Ende brochte hem sulke mare

[Brill nummering]

Dat also ghesproken ware
Dat hi soude varen tsinen swere
Oc belouede hem die here
Van brabant hertoghe Jan
Bi al dat mochte belouen .i. man

[Brill nummering]

Dat hine gheleiden soude aldar
Ende weder thuys al sonder vaer
Hir bi soude rumen tlant
Die van vlanderen walchren lant
Want men den pays maken soude

[Brill nummering]

Die graue gheloues ende also houde
Gaf hi orlof sinen lieden
Die drouelijc van hem scieden
Alsoe recht mit der vart
Voer hi wech te bier vliet wart

[Brill nummering]

Ende ghinghen doe rechte voert
Tot si quamen in die port
Als mijn her ghye dat vernam
Dat sijn swagher dar quam
Dede hine sonder merren yet

[Brill nummering]

Vanghen des hadde hi ver dijnt
Ende seide ay mi bin verraden
Her hertoghe icne hadde deser daden
Nniet vormoet [e bovengeschreven] tuwart
Jc wildic ware op die vart

[Brill nummering]

Dar ghi mi vont mit minen luden [u verbeterd uit ie]
Ende ic vp den dach van huden
Nemen moste dauonture

[Brill nummering]

Al sout mi werden te sure

[Brill nummering]

Al ware der vlaminghen noch so vele
Sine ver teldent nimmer toe spele
Dat si quamen in minen lande

[Brill nummering]

Her hertoghe dijt is groote scande

[Brill nummering]

Ende dijt gheleide dat gi mi doet

[Brill nummering]

God gheue dat ics vntgangen moet
Js sals mi wachten bin ic wijs
Dat ic iu soude hebben ghelogen
Jc bin also wel bedroghen

[Brill nummering]

Hir in her graue als ghi sijt
Jcne wande niet teser tijt
Noch op die tijt doe ict iu seide
Ende ict iu te voren leide
Dat men mit vns dus soude varen

[Brill nummering]

Her gye die sprac sonder sparen
Hets nv also ver ghan
Dat ghi hir bliuen moet ge vaen

[Brill nummering]

Dat ghi hier bliuen moet ghevaen
Wien dat lief si of leet
Jc segghe iv dat ic wel weet

[Brill nummering]

Dat den hertoghe was wee te moede
Want hi dedet al sonder hoede
Ende sonder valsch dat wetic wale
Wat hoelpe hier of langhe tale
Hi moest ghedoeghen ende swech stille

[Brill nummering]

Maer hi peinsde sinen wille
Dan mocht men hem verbieden niet
Alse die hertoge dat ver siet
Was hem harde wee te moede
Te maken pijnde hijt te goede

[Brill nummering]

Ende makede voer warde alhier of
Soe dat die ghraue borghen gaf
Die vor warden [v' warden] wel te houden
Soe dattet bleue onbescouden
Die hertoghe warp hem in die sorghe

[Brill nummering]

Ende wart selue es grauen borghe
Dat men soude varen laten
Die graue peinsde om sine baten
Hoe hi te lande was comen
Ende seide al mocht mi vromen

[Brill nummering]

Her hertoge gi mot iv seluen quiten
Al soude ment mi ewelic ver wijten
Want ghi mi seluen brocht int stric
Dar om gheloue ic dat ic
Luttel dar om sorgen sal

[Brill nummering]

Anders gheue mi god gut ghe val
Wat [in de marge vóór de lombarde een representant w] holpe ghemact lange worde [w'rde]
En cant iv van ende torde
Al ghader ver tellen niet
Maer hets also ghe sciet

[Brill nummering]

Dat her wolfart blef ver dreuen
Ende sijn broeder hem beneuen
Maer her Jan van rinisse

Macte sinen pais des sijt ghewisse
Her florens van barsele kerdeir hem niet an

[Brill nummering]

Den neue dar hi doe ane wan
Ende was mit den grauen wale
Wat soude hier af langhe tale
Alle die heren van den lande
Ontsagen hem doe der schande

[Brill nummering]

Ende macten pays Jegen den graue
Diet alte ghaeder doe liet aue
Die graue hadde gherne ghesien
Hadde hem dat moghen gheschijn
Dat hi niet [de lezing niet is zeker, vanwege het accent op de stok] rusten hadde ghewesen

[Brill nummering]

Hi maket binnen desen
Een couent ende vor waerde
Mit den coninc eduwaerde
Van inghelant van huwelike
Dat hare gheen dat ne breke

[Brill nummering]

Van tsgrauen dochter van coninx houe
Scier dar na starf die gone
Eer hi die Joncfrouu [Joncf9] hadde genomen
Echt wast soe verre comen
Dat hi voerwarden maecte sijnt

[Brill nummering]

Ende Jan van hollaent tsgrauen kint
Soude nemen tsconinx oudste dochter
Dus was thuwelic toe sochter
Oc hadde die graue van hollant
Te voren ghewest in inghelant

[Brill nummering]

Want scotlant was hem [hem boven de regel toegevoegd met andere inkt, door een contemporaine hand, mogelijk door de kopiist zelf] an ghe storuen
Dit heft die coninc sint verworuen
Eduwart dat hi dat gaf
Enen anderen die dar af
Gaf den grauen penningen vele

[Brill nummering]

Jc wilde men hinge bi der kele
Den genen die hem ghaf den raet
Hoe dorste hi pensen selke daet [e bovengeschreven]
Dat hi hem dat raden woude

Dat hi een conincric soude

[Brill nummering]

Vercopen dat hem was comen an
Maer men vint wel sulken man
Die penninghen prijst vorv' alle saken
Want men mach niet maken
Groter dinc dan hi beghert

[Brill nummering]

Ende wesen lief ende weert
Met sinen schatte ouer al
Om niet soe is sijn gheval
Wanen si met scatte dwingen
Ander lude hine moet bringen

[Brill nummering]

Sinen schat vnder die liede
Ende gheuen groete [de eerste e bovengeschreven] miede
Soe is hijs quite alte voren
Soe rouwet hem dat hi is gheborn
Hadde hi liede ende lant

[Brill nummering]

Wel bedwonghen te sinre hant
Hi soude wel hebben sijn behoefte
Al schenen die liede en ghe boefte
Si moesten hem dinen ende ondan
Wesen ende te gauele stan

[Brill nummering]

Dus hadde hi scat ende liede

[Brill nummering]

Ende mochte orloghen ende geuen miede

[Brill nummering]

Des hi met schatte niet allene
Conste volbringen groot noe clene
Als die scat is wech gegheuen
Soe waren magen ende neuen

[Brill nummering]

Al vremde maer ondersaten

[Brill nummering]

Mochten haren heren niet laten

[Brill nummering]

Dus prisic bet dat conincrike
Dan den scat bi der ghelike
Die graue maecte enen acoert

[Brill nummering]

Dar hi den coninc an sijn boert
Wande hebben sekerlike
Soe dat hi hem niet en beswike
Ende hi hem soude stan in staden

Waert [e bovengeschreven] dat hi worde ver laden

[Brill nummering]

Dit maecten si vaste onder hem twen
Soe dat al ene vrientschap scen
Hir binnen waest soe ver gan
Dat beide die coningen hebben ver stan
Van vrancrik ende van ingelant

[Brill nummering]

Dat si orloge namen int hant
Ende gaderde an beide siden
Als die ghene die wilden striden
Die coninc leide soudeniere
Van vrancric die hem diere

[Brill nummering]

Costen eer dat nam ende
Die coninc van inghelant ouer sende
Ane adulfe den dutschen coninc
Of hi hem toe deser dinc
Hulpen woude hi soude hem geuen

[Brill nummering]

Soe vel scats hi mochte leuen
Dar op langhe met vele lieden
Ten lesten si hem soe berieden
Dat si beide haren rat
Senden tot deser daet

[Brill nummering]

Te dordrecht in die poert
Als men wel heft gehoert
Die coninc dede hem dar toe seggen
Dat hi den stapel wilde leggen
Van der wollen dordrecht binnen

[Brill nummering]

Dar mochte die graue an winnen
Vele gods ende sine liede
Dit ontboet hi ende dit gesciede
Alst vele lieden was cont
Dit gedurde ene stont

[Brill nummering]

Maer niet lange als ict verhoerde
Want het was inghelsce woerde
Dorloge was gevredet doe
Tusschen die coningen en wet hoe
Soe dat dingelsche mit haren saken

[Brill nummering]

Al tot mechelen traken
Ende voerden hare wolle daer
Alst die graue wart ghewaer
Liet hi don al haren wille
Beide luide ende stille

[Brill nummering]

Binnen desen ontboet sonder loys
Mijn heere robbrecht van artoys
Sijn neue dat hi in henegouwen
Quame went hi wildene schouwen
Die graue florens dede dat

[Brill nummering]

Ende quam ter seluer stat
Temons ten seluen dage echt
Dat [D'at (in eerste instantie was Daer geschreven)] daer quam her robbrecht
Van artoys ende si spraken
Onderlinge van haren saken

[Brill nummering]

Alst har beider wille was
Jc ver met mi niet das
Dat ic yet weet wat si daer deden
Maer si sceiden met guden vreden
Ende elkerlic voer te lande

[Brill nummering]

Als hi wel mochte sonder scande
Jc seggu dat ic wel weet
Het was in enen zomer heet
Dat dese heeren te samen spraken
Alst is geseit van haren saken

[Brill nummering]

Daer te voren is bleuen doot
Tsgrauen dochter des rouwe groot
Hadde die graue van hollant
Sin sone was in inghelant
Die wonde met den coninc dar

[Brill nummering]

Ende cortelic hier naer
Gaderde die graue van vlander lant
Om te zoeken echt zeelant
Die graue van hollant sette daer ieghen
Ende onboet in allen wegen

[Brill nummering]

Ouer al om vriende ende om man

Ende onboet al dat hi can
Ende trect vpt vterste van zeelant
Tot vlissingen te hant
Ende som wile te souten lande

[Brill nummering]

Die vlamingen lagen iegen tarsande
Jn den polre bi der scure
Daer lagen si dus na gebure
Dat hare lijc den anderen nieten sochte
Van rinisse her ian bedochte

[Brill nummering]

Dat hi recht voer ter cluse
Ende boernde daer vele huse
Ende quam weder sonder strit
Doe gheuel en ander tijt
Dattie vriesen voeren [de eerste e bovengeschreven] oeuer [de eerste e bovengeschreven]

[Brill nummering]

Ende stichten daer roef ende braent
Die vlaminghen stonden opt ander lant
Ende sagen toe sine condent weren
Als die vriesen wouden keren

[Brill nummering]

Voeren si weder an haren danc
Daer na wast niet lanc
Die vlamingen halden scepe groot
Mennigen hulc mennighen boot
Ende beleiden dwater ghemene

[Brill nummering]

Soe dat daer schip ne ghene
Moechte liden ten was bi hem

[Brill nummering]

Jc segge iv wes ic seker bin

[Brill nummering]

Dat die vlamingen hem ver maten
Daer si te samen stonden of aten
Dat si in zeelant wouden varen
Emmer met ener schoner scharen

[Brill nummering]

Daer die were niet ware groot

[Brill nummering]

Ende reiden toe menigen boot

[Brill nummering]

Ende menighe cogge die soudeniere
Ende voren doe in brabant sciere

[Brill nummering]

Daer si luttel weder vonden
Ende ginghen op dat si conden

[Brill nummering]

Daer [e bovengeschreven] sijt scone vonden
Si bornden huse ende kerke mede
Ende liepen tot somige stede
Jn den lande harentare

[Brill nummering]

Als die graue wart des gheware
Wart al zeelant doe in roere
Het riep al toe hunre voere
Ende al zeelant traect ter were
Het ne hadde noyt volc zulken geere

[Brill nummering]

Te striden Jegen die vlaminge
Daer quam doedijn van eueringhe
An deen zide wel ghescart
An dander side quam ter vart
Die van borsselen al ghemene

[Brill nummering]

Daer ne blef man groot ne clene
Sine trecten alle ter were
Alse die vlamingen sagen there
Van allen siden tot hem comen
Pensden si dat ware har vrome

[Brill nummering]

Dat si gingen te scepe weder
Doe gingen si van den dinge neder
Die op den dijke waren comen
Als dandere dat hebben ver nomen
Binnen den lande gingen si lopen

[Brill nummering]

Tscep waert [e bovengeschreven] mit groten hopen
Die zeelanders ver sagen dat
Ende volchden vast vp die stat
Ende gingen heffen ende slaen
Doe gingen loepen die wanden ontgan

[Brill nummering]

Daer ontfloe sulc toe den dike
Hi spranc neder in den slijke
Ende voer int water ouer thoeft
Jc wil dat ghijs my geloft
Dat al dar ter stat ver dronken

[Brill nummering]

Die int soute water sonken
Mer dan .x.c. man

Nv moge ghi vraghen dan
Was daer enich volc ver slaghen
Der warheit hordic [c verbeterd uit iets anders] ghewaghen

[Brill nummering]

Datter bleuen ijc dot
Die op den velde lagen bloot
Be haluen die ghene die men vijnc
Hem ghesciede dese dinc
Datter vlaminghen so vele bleef [e bovengeschreven]

[Brill nummering]

Sinte simons auende als men schreef
Ons heeren Jaer .xij.c.
Ende .xcv. wien soes wondert
Jnt lant al daer [e bovengeschreven] si waren
Op getrect met enre scaren

[Brill nummering]

Wel met iiiM mannen
Die alle te scepe liepen dannen
Daer si iijc cume quamen
Daer si voren vloen met scamen
Alse [deze en de volgende regel inspringend naast de lombarde Q, die met een streepje is gekoppeld aan het beginwoord Quam van het volgende vers] die graue quam int lant

[Brill nummering]

QQuam hem boetscap thant
Dat die vlaminghen waren ver wonnen
Ende si niet geweten en connen
Wat hi met den vangenen wille
Hoert seit hi ende swighet stille

[Brill nummering]

Die gheuen mach die sel gegheuen
Ende den armen die lat leuen
Ende sende si ouer moeder nact
Dat si in zeelant waren gheract
Sullen si thuys bringhen die mare

[Brill nummering]

Dat si nimmermer daer [e bovengeschreven] nare
Segghen moghen mit eren
Dat si behouden in zeelant keren
Dus wast ghedan als hi woude
Daer nae gheuielt alst wesen soude

[Brill nummering]

Dat een storm quam also groot
Dat si ontsagen al die doot
Die in scepe dor zeelant voeren

Die zee begonste also roeren
Dat die ankeren alle gingen

[Brill nummering]

Den recht in desen dingen
Quam een scep an enen sande
Daert [e bovengeschreven] sitten blef op den lande
Mit vele lieden die daer [e bovengeschreven] waren inne
Alsmen des wort in inne

[Brill nummering]

Voer men daer met menigen man
Ende stercte se doe met crachte an
Soe dat si hem gauen ghevan
Alst aldus [u verbeterd uit een enkele stok] was verghan
Voeren die vlaminghen thuus alle

[Brill nummering]

Ende dancten gode van haren gevalle
Die dat lijf hadden ontregen
Die graue voer sinre wegen
Ende sine lieden also wel
Nv hoert [e bovengeschreven] wat hier nae gevel

[Brill nummering]

REcht cortelic hier nae
Voer die graue als ic ver stae
Toten coninc te parijs
Daer wart hijs ghemaket wijs
Dat hi met den coninc swoer

[Brill nummering]

Jc bin seker dat hi voer
Toten coninc het dede hem noet
Nochtan blef hijre nae om doot
Als ghi hiernae sult verstan
Doe thuwelijc was ghedan

[Brill nummering]

Met sinen soen in inghelant
Loefde hem die coninc te hant
Te helpen Jeghen al die leuen
Ende ne souden niet begheuen
Welc tijt hijt hem te weten dade

[Brill nummering]

Ende die coninc wart te rade
Een anders do hijt hem ontboet
Ende ghincs hem aue dats wonder groot
Die graue dochte int herte sijn

Ende pensde is dit nu dijn

[Brill nummering]

Morghen sals eins anders wesen
Vonden heb ic niet in desen
Enighe trowe dus salt ghescien
Enen anderen ende mettien
Peinsde hi moet hebben troest

[Brill nummering]

Hadde ics noot daer ic verlost [o deels verdwenen onder een inktvlek]
Worde ende ghehulpen mede

[Brill nummering]

Dus quamt toe dat hi dat dede

[Brill nummering]

Hadde hem die coninc sin beloef [e bovengeschreven]

[Brill nummering]

Gedan hine wars nemmer of

[Brill nummering]

Hem geghan dat wet men wale
Hi hadde ghedan dat wet male [ma verbeterd uit men (me met bovengeschreven afkortingsstreep)]

[Brill nummering]

Gemaket sinen ouersten raet
Ende voer gheuen alle mis dat
Den heeren van aemstel [de eerste e bovengeschreven] ende van woerden [w'den]
Daer wi te voren van hoerden
Si daden int hof wat si wouden

[Brill nummering]

Wat si deden was onbeschouden

[Brill nummering]

Soe wel hadden sijt beide ghader
Al hadde hi ghesiin haer vader
Hine hadde si niet mer mogen eren

[Brill nummering]

Dat si al in quade keren

[Brill nummering]

Als ghi noch hier na sult hoeren [e bovengeschreven]
Dese graue wel gheboern
Hadde met philips den coninc
Soe ghesproken sine dinc

[Brill nummering]

Beide met schrift ende met der tale
Des gi mi sult volghen wale
Ende kerde weder dannen hi was comen
Ende peinsde om sinen vromen
Daer te voren was comen an

[Brill nummering]

Van syric den bisschop Jan
Dat bisscopdom van vtrecht
Biden paeuse [de eerste e bovengeschreven] diene daer na recht
Vten stoel met haesten dede

Ende gaeft enen anderen daer mede

[Brill nummering]

Die vt brabant [b'bant; deze afkorting, hierna vaker toegepast door deze kopiist, in het vervolg niet meer geannoteerd] was gheborn
Van dien van mechelen alst wijt hoern [e bovengeschreven]
Die was tsgrauen naste neue
Jc salre af seggen eer ics begheue
Sulc Jamer was noyt ghehort

[Brill nummering]

Noch op tlant noe in die poert
Als doe daer na gesciede
Onder dese genomder liede
Van haren werken van haren daden
Ende hoe die graue wart verraden

[Brill nummering]

Ende wie die saken erst toe brochte
Deus here god wat hi dochte
Die des erst ghewagen dorste
Datmen soe groot enen vorsten
Soude vanghen of ver slaen

[Brill nummering]

Dat moghen wi merken ende verstaen
Dattet sonderlinge boutheit was
Dat yment dorste genenden das
Maer ic want is als men seghet
Dat deen dief den anderen pleget

[Brill nummering]

Wel te kennen als hine siet
Al hadde hi te vorn niet
Gesien binnen siner tijt
Dus ist dat ghi seker sijt
Dattie verrader kennet wale

[Brill nummering]

Sine ghelike tot elken male
An sinen worden an sinen gedane
Dus ist dat ic mi ver wane
Dat hi se wel kende dies begonste
Ende hi den graue quaet Jonste

[Brill nummering]

Droech int herte dus moch sin
Nu kerijc ter redenen mijn
Daer icse liet ende dar ic aue
Beghan te spreken doe die graue
Comen was van den coninc

[Brill nummering]

Pijnde hi em om een dijnc [ij verbeterd uit n]
Hoe hi dat beste conde geraken
Dat hi soendinc soude maken
Tusschen den hern van den gestichte
Datte doene was niet lichte

[Brill nummering]

Want hi die van worden mijnde
Ende van aemstel [de eerste e bovengeschreven] hi oc kinde
Ende die van sulen machtich sere
Hier om pijnde hem dese here
Dit te bringhen ouer een

[Brill nummering]

Alst kenlijc daer na schen
BJnnen deser tijt gheuiel em soe
Dat hi met rechte was onvroe
Dat sin vrou sin wijf versciet
Vander werelt alst god ghebiet

[Brill nummering]

Soe moeten wi alle gader doen
Als men schref int carnacioen
Ons heeren M cc mede
Ende xcvi tenre stede
Die men noch heet in die hage

[Brill nummering]

Recht op den guden vridage
Alsmen pleget ons hern doot
Te ghedenken met otmode groot
Versciet [hier een bovenschacht] die vrou van den liue
Die prijs hadde bouen alle viue

[Brill nummering]

Jn doechden ende in oetmodicheden
Noch prijst mense op den dach van heden
Die horen gewach van haren leuen
Hoe lijflijc si die begeuen
Ende alle die liede plach ontfaen [e bovengeschreven]

[Brill nummering]

Alst aldus was vergan
Moest bliuen alst was gedaen
Die graue ne wilde laten niet
Hine dede die vrou doen ter arden
Met eren ende met groter waerden

[Brill nummering]

Te reynsborch leghet si begrauen

Jn enen cloester van groter hauen
Daer inne wonen swarte nonnen
Die lesen ende singhen connen
Dus was die vrou ter arden bracht

[Brill nummering]

Des was die graue wel bedacht
Dat hi se beghinc alsoe wel
Nv horet van den verraders fel
Wat si dochten ende wat si rieden
Alsmen selue horde bedieden

[Brill nummering]

Gheraert van velsen den mordenar
Daer hijs liede openbaer
Hoe hi die mort erst bedochte
Ende hoe hijt an den anderen brochte
Ende hoe hi begonde sire daet

[Brill nummering]

Ten ersten male socht hi raet
Ende leget hem te voren danne
Den heeren van worden harmanne
Die was des [d9] grauen nauste raet
Ende hi gedochte al ouder daet

[Brill nummering]

Hoene die graue hadde verdreuen
Ende gaerne hadde genomen tleuen
Alsic te voren heb ghesproken
Ende peinsde dijt wart nu ghewroken [ghew'ken]

[Brill nummering]

Dat gi mi dicke hebt ghedaen
Ghi mots nv in boeten staen
Te minen willen moeti leuen
Nv siet hoe hi hadde begeuen

[Brill nummering]

Die doghet ende alt goet ghedocht
My dunct dat hi wel slachten mocht
Den quaden menscen als catoen seget
Die emmer niement gueders pleget
Na der soene misdat deinken

[Brill nummering]

Hine moet die vete laten sinken
Ende doen si alle vt sinen gedochte
Hoe qualiken hijt doen mochte
Ende int herte ghene stede

Want het is der quader sede

[Brill nummering]

Dat si gedenken der quader dade
Dat si bi vrientscepen ende bi rade

[Brill nummering]

Hebben te goede laten maken

[Brill nummering]

O harman bi wat saken
Woudestu der quader nam ontfaen [e bovengeschreven]
Was di niet ghenoech ghedaen

[Brill nummering]

Van al dat di te rechte misquam
Waer bi warstu den grauen soe gram
Moesti niet bliuen onbeschouwen
Hadde hi di qualijc ver gouwen

[Brill nummering]

Hi hadde di ghemakit rike
Ende dinen ghebueren [e bovengeschreven] al gelike
Hi stercte di met allen ghere
Hadstu te doen ghehadt en heere
Vt sinen lande du hadts macht

[Brill nummering]

Wt te leden al sine cracht

[Brill nummering]

Hi betrowede alles di
Oc soe wetic weldat hi
Tsinen ouersten di hadde gheset
Ende betrouwede di vele bet

[Brill nummering]

Dan du hem naer dedest aenscine
Du drucht oc die cleder sine
Ende du gheraet felle man
Druchs oc sijn cleder an
Du hads van kinde met hem gewesen

[Brill nummering]

Dus [s bovengeschreven] danne wonder hordic noit lesen
Van beghinne toe den ende
Nv is tijt dat ic wende
Weder an die verraderscep groot
Die si dreuen tot sire doot

[Brill nummering]

Doe si des onder hem twen
Wel droghen ouer een
Leiden si dijt te voren doe
Den here van kuuc die nam dar toe
Den heren van huisden heren Janne

[Brill nummering]

Dese worden te rade danne
Wie men dijt ondecken mochte
Die heere van kuuc hem bedochte
Jn sijnre herten ende nam des gom
Dat hi te berghen anden soem [e bovengeschreven]

[Brill nummering]

Macte enen dach van doot veten
Dus te soenen suldi weten
Wat die dach bediede daere
Als gheraed liede openbare
Der soenen was al en gheswich

[Brill nummering]

Maer si leiden haren crijch
An die verradenisse van den graue
Des si niet wilden scheiden aue
Ende droghen ouer een
Als hem daer na wel scen

[Brill nummering]

Die here van kuuc geloefdem daer
Te doen hebben ouer war
Hulpe des hertogen van brabant
Ende des grauen van vlander lant
Ende des coninx van inghelant mede

[Brill nummering]

Oc gheloefdi hem oc ter stede
Dat hi dat soude versien
Dat sine dorste niet ont sien
Dat si Jan yet veten soude
Dat ghelofde hi ende also houde

[Brill nummering]

Wart al daer seker [boven dit woord, rechts naast de schacht van de k, een overtollig afkortingsteken voor er] gedaen [e bovengeschreven]
Daer na ist alsoe verghan
Dat die camerlinc was gheleget
En dach van dien dat men seghet
Dat dese sticken worden geuest

[Brill nummering]

Also als hem dochte best
Biden rade myns heren gyen
Ende robbrecht hordic lien
Ende bi den hertogen van brabant
Ende bi den rade van inghelant

[Brill nummering]

Desen raet soe wiste wale

Als ic verstont an gheraets tale
Vele lieden van sinen lande
Dien dat dochte wesen schande
Doe men hem dat leide te voren

[Brill nummering]

Ende ne wouder niet van horen
Ende ghedogedent ende swegen stille
Ende lieten hem doen al har en wille
Dit was en swaere lesse
Oc soe wiste van rinisse

[Brill nummering]

Mijn heere Jan die dese woert
Ses sijnre knapen seide voert
Des hadden si wel groeten vaer
Dat vt soude comen ende ginghen naer
Ende gingen als men hoeren sal

[Brill nummering]

Gheuet my god ghoet gheual
Coertelic alst geuel
Ende ghi sult verstanden wel
Nv verstat alhir ter stede
Tsheeren van kuuc behendichede

[Brill nummering]

Hi ontseide den graue allene
Dat ne dede anders gene
Van hem allen sonder hi
Ende onboet hem of dat si
Dat ic gha ter heeren raede

[Brill nummering]

Daer iu of mach comen scade
An iu lijf of an iu ere
Jc wil mi in allen kere
Jegen iu daer in ver waren
Die graue wart lachende twaren

[Brill nummering]

Van wonder int herte suldi weten
Ende seide nu wat sal ic eten
Die heere van kuuc vntseit mi
By desen papen wat ment hi
Sel hi mi vt den lande driuen

[Brill nummering]

Soe selre kume ymant in bliuen
Et was een pape die dijt seide

Ende den graue te voren leide
Van tsheeren weghen in enen brieue
Van kuuc doer sine lieue

[Brill nummering]

Alse graue die letteren hoerde
Stont daer in geloeft der worde
Die iu dese pape seghet
Die pape wart doe ontweghet
Ende zere onthaen ende ver vaert

[Brill nummering]

Die graue sprac hoert harwart
Ende doet v boetschap stoutelike [k verbeterd uit l]
V en mischiet niet sekerlike
Doe seide die pape ast voren stat
Mittien hi sire vaerde ghaet

[Brill nummering]

Hine dorste daer niet langer bliuen
Hi dochte dat men soude vnt liuen
Die graue hietene doe gheleiden
Dat men niet van hem soude sceiden
Eer hi ware in sin behout

[Brill nummering]

Dus sciet die pape van hem bout
Die pape voer daer hi begherde
Datten man ne ghen en derde
Te nimens vrient blef die grauen
Ende scen of hire niet om en gaue

[Brill nummering]

Dat hi aldus was ontseghet
Ende peinsde als elc ghoet man pleget
Jn minen lande mach hi mi niet
Yet misdoen [e bovengeschreven] soe wat es gesciet
Hi wande dat al sine liede

[Brill nummering]

Ghetrouwe waren soe wats gesciede
Maer hine conde niet geweten
Dat hi van binnen was beseten
Noch vervare ic mi der scande
Dat dijt gheschiede in sinen lande

[Brill nummering]

Dat dese verraderen hebben gelaten
Den magen verwijt si mogen se haten
Nochtan sone is niment vroeder

Die dat verwijt yment goeder
Dat sin maech [e bovengeschreven] heuet misdaen

[Brill nummering]

Die selue eer soude ane gaen
Die doot eer hem dat gesciede

[Brill nummering]

Er hi daer yet toe dede of riede

[Brill nummering]

Die goede ne sijns targher niet
Al is den quaden dijt ghesciet
Maer si sijns te beter vele
Dat si hem in haren spele

[Brill nummering]

Niet en keren mar altos pogen
Hoe dat si se nederen moghen
Nv hort al hier een ghelike
Doe vnse heere in hemelrike
Alle die engelen had ghemact

[Brill nummering]

Jn hare naturen wel geract
Ende hi hem haren vrien wille
Gaf te done luide ende stille
Deen coes te sinen gode
Ende alte don sijn gheboede

[Brill nummering]

Dander die verhief hem daer
Om dat hi scone was ende clar
Soe woude hi wesen gods ghelike
Doene mochte hi in hemelrike
Niet lange bliuen hine moste vallen

[Brill nummering]

Ende wart die lelicste van hem allen
Ende die quatste verre te voren
Van dien die tsinre scharen horen
Ende wie hem volgede met herten ane
Die ontfinc sine gedane

[Brill nummering]

Nochtan sien si niet euen quaet [e bovengeschreven]
Elc is ghelont na sine daet [e bovengeschreven]
Somige min somige bet
Es hem har torment geset
Nochtan en heuet daer niment goet

[Brill nummering]

Trowe die gene die misduet
Salmen lonen mit swaren lone

Want hi hem seluen doet die hone
Dandre ingle sekerlike
Die doe bleuen in hemelrike

[Brill nummering]

Waren hier of niet veruaert
Dat hare gheselscap also vaert
Maer si waren te seker vele
Dat si niet en keerden te haerren [h'ren] spele
Onse here heeftse te leder niet

[Brill nummering]

Datten andren so is ghesciet

[Brill nummering]

Want si doen al sijn ghebot
Hier bi dunct hi mi wesen sot

[Brill nummering]

Die goede lude wil blameren
Die hem houden met allen eren
An die trou ende an die doget
Dus ist dat ghi merken moget
Dattie ghetrouwe sekerlike

[Brill nummering]

Niet en dade om aertrike
Dan trouwe ende anders niet
Nu keric weder daer ict liet
DJe graue florens had begonnen
Alsoe als wi merken connen

[Brill nummering]

Soene te maken an die heren
Vanden ghestichte doe woudi keren
Hem daer ane dat hijt voldade
Doe so wart hi oec te rade
Dat hi doe versonen liet

[Brill nummering]

Heren wolfaerde dat hi hem niet
Met sinen liue soude begheuen
Want si waren na gheneuen
Des ghetrouwede hi hem te bet
Die graue florens hem daer toe set

[Brill nummering]

Hoe hi die dinghen te soenen brocht
Nu hoort ho hi hem bedocht
Hi voer tutrecht in die stat
Ende ontboot daer ende bat
Die heren dat si tot hem quamen

[Brill nummering]

Ende deedse ontbieden oec bi namen
Soe dat si quamen al ghemeen
Van beiden siden groot ende cleen
Ende bleuens op sijn segghen daer
Doe beriet hi hem daer naer

[Brill nummering]

Dat hi daer so lange lach
Dat hi recht op enen dach
Sijn segghen seide vander soene
Nu hoert wat hi achte te doene
Om dat hem docht op die stont

[Brill nummering]

Dat ghelt te groot vc pont
Gaf hi daer toe van sinen goede
Dats hem te bet soude sijn te moede
Ende te min soude bescelden
Die die penninge soude ghelden

[Brill nummering]

Doet was gheseit ende gedaen
Hiet hi staphans eten gaen
HJ deedse alle met hem eten
By sijnre siden waren geseten
Harman van woerden ende ghijsbrecht

[Brill nummering]

Here van aemstel die ouer recht
Altoes tsire tafel saten
Ende met hem droncken ende aten
Dander waren gheseten daer
Deen voer ende dander naer

[Brill nummering]

Als daer betaemde een ygheliken
Men at ende dranc blidelike
Ouer al inden houe
Die hertoghe was van goeden loue
Want een hoghe auont was

[Brill nummering]

Soe wasmen veel te blider das
Maer dat hof moeste sceden
Noch eer auont met droefheden
Dat peinsde van woerden die verrader
Ende sijn ghesellen alle gader

[Brill nummering]

Mocht na haren wille gaen

Alst gheten was ende op ghedaen
Ghinc die graue in sine ruste
Hem begonste slapens te lusten
Ende elc ghinc daer hi woude

[Brill nummering]

Doe gheuielt alst wesen soude
Dat die verraders trecten tsamen
So dat si buten der stat quamen
Ende reden voer ouer die weide
Ende hadden lude in haer gheleide

[Brill nummering]

Die alle te harnasch met hem reden
Die si met behendicheden
Hadden brocht met hem daer
Die sint wilden daer naer
Dat si te romen hadden ghesijn

[Brill nummering]

Dat seit mi tgheloue mijn
Si soudent hem node hebben geseecht
Jc wane dats elc verrader pleecht
Dat hi sijns selues daet heelt
Den ghenen die sinen raet steelt

[Brill nummering]

Niet en weet al wil hi dat si
Bi hem wesen dats daer bi
So hi meer volcs brenghet in stric
So hi meer helpen heeft int pic
Die mede besmit sijn in die daet

[Brill nummering]

Al en gauen si niet den raet
HOert hier grote iammerhede
Die de here van aemstel dede
Opten nameliken dach
Hi ghinc daer die graue lach

[Brill nummering]

Ende wecten wt sine slape
Dat en dorste doen gheen knape
Ende seide ghi slaept alte lanc
Also dat die graue ontspranc
Ende sprac wie is daer ic bint sprac hi

[Brill nummering]

Ghijsbrecht also scone weder alst si
Soe slaepti te lange vele

Ghi sout vt varen met vederspele
Want dat weder is soe schone
Als die graue horde dat gone

[Brill nummering]

Sprac hi ic heb toe lange geslapen
Roept mi enich van minen knapen
Jc salt don sprac hi doe
Ende seide den camerlinc toe
Gat tuwen here ende seget hem dat

[Brill nummering]

Jc ride voer vt der stat
Latten comen als hi wille
Die graue ne swechniet stille
Hi seide her gisebrecht hier inne
Sel ic iv sente gerden minne

[Brill nummering]

Geuen er wi henen riden
Men brochte den wijn ten seluen tiden
Die graue hiet schenken den wijn
Ende seide drinct van der hant mijn
Sente gherden minne ende vaert wel

[Brill nummering]

Doe nam die verrader fel
Den wijn van es grauen hant
Ende kerde hem om te hant
Ende seide blijft gesont ic gae varen
Die graue hiet sonder sparen

[Brill nummering]

Dat men zadelde mitter vaert [e bovengeschreven]
Sonder merren alle die paert
Sin neue Jan tsgrauen sone
Van henegouwen vernam dat gone
Ende hiet sine paerden zadelen alle

[Brill nummering]

Hi wiste luttel van den geualle
Dat hem an die vart ghesciede
Gheraet van vorne ende luttel liede
Reden mit den grauen doe
Hi sprac sinen knapen toe

[Brill nummering]

Volcht mi als ghi s[...] [na de s drie stokken, zonder accenten erboven, waarvan de laatste met staart; het is niet duidelijk wat de kopiist hier bedoelde te schrijven] ghereet
Jc vaere voren ende hi leet
Die strate met den twen kinden

Diene beide gader minden
Hi reet voert ter poorten wt

[Brill nummering]

Blidelic sonder gheluut
Doe hi op die weide quam
Sach hi voer hem ende vernam
Den here van woerden houden daer
Als hi sijns wart ghewaer

[Brill nummering]

Reet hi tot hem om dat hi woude
Vraghen waer hi riden soude
Doe hi dus quam gheuaren
Voeren teghen hem teenre scaren
Die van woerden ende van aemstel

[Brill nummering]

Gheraet van velsen die mordenaer fel
Daer quam aert van benscoop
Gheraet van crayen horst inden hoop
Willem van teilinghen quam daer mede
Ende willem van saenden ter seluer stede

[Brill nummering]

Daer quam menich man
Die ic ghenoemen niet en can
ALsi dus quamen te ghemoet
Heuet hise alre eerst gegroet
Ende harman van woerden reet hem ane

[Brill nummering]

Als diene wille had te vane
Ende grepen biden breidel saen
V hoghe spronghen sijn gedaen
Ghine sult niet meer der voeren driuen
Sprac hi her meester ghi moet hier bliuen

[Brill nummering]

Onse geuangen ist v lief of leet
Jc seg v dattic wel weet
Dattie graue hilt ouer spel
Want hi loech dat wetic wel
Ende antwoerde den fellen man

[Brill nummering]

Help seit hi in bin nochtan
Aernout seide bi gode ghi sijt
Jc moet nu op dese tijt
Vwen sconen sparwer draghen

V te lachter ende vwen maghen

[Brill nummering]

Den sparwer dat hi prant
Ende nammen hem vander hant
Die graue sloech sijn hant ten swaerde
Als die ghene die begaerde
Hem te weren mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Gheraet van velsen trac mettien
Si swaert ende swoer bi gode
Ghi mocht dat ghemaken ode
Jc sla v tswaert in al toten tanden
Dat mocht den graue sere anden

[Brill nummering]

Datten gheraet woude ontliuen
Daer moeste hi gheuanghen bliuen
Wast hem lief ofte leet
Een knape daer tusschen reet
Die met ianne daer was comen

[Brill nummering]

Ende hadt hem gherne benomen
Die knape wart daer ghewont sere
Ende sijn paert ten seluen kere
Wart ghesleghen inden hals
Die knape als ende als

[Brill nummering]

Pijnde hem ter were ende niement el
Jn can gheweten hoet gheuel
Dat si die kindere lieten riden
Hadden sise gheuangen ten seluen tiden
Si warens alle te bouen bleuen

[Brill nummering]

Jc wane wel dat si beneuen
Deen den andren ter stat waert reden
Si hadden goeden paerden bescreden
Ende reden seer ter poorten waert
Wat ghelopen mochten die paert

[Brill nummering]

Als si quamen in die stat
Ende men daer vereysscede dat
Waren die vriende tongemake
Alst billijc was om dese sake
Die viande waren an dander side [in de marge onder de kolom de custode Van deser vanghenissen blide]

[Brill nummering]

[vanaf hier hand D] Van deser vanghenisse blide
Si voeren te muden mitten graue
Ten huse dat hi met siere hauen
Hadde ghecost ende doen maken
Hem dochte doe in allen saken

[Brill nummering]

Dat hi hadden voer wel gheuaren
Dit ghesciede inden iaren
Oons heeren goeds dat hi bleef
Gheuaen als men screef
Recht doe ons heeren iaer

[Brill nummering]

XijC. ende daer naer
Effen xc. ende sesse
Alst was sinte ians messe
Op die vighelie daer te voren
Hier na suldi wonder horen

[Brill nummering]

Vanden luden vanden lande
Hoe doe rees een niewe scande
Ende sal eerst zeggen vanden lieden
Die droeffelic van vtrecht scieden
Die here van erkel nam beide

[Brill nummering]

Die .ij. kinder in sijn gheleide
Ende voerdse tsinnen huse mede
Om te hebben bete eren vrede
Daer na voerdemense in die poert
Te dordrecht als men heeft ghehoert

[Brill nummering]

Her wolfaert quam te dordrecht mede
Ghi moghet horen wat hi dede
Hi vant die poerters sere bedroeft
Ende seide wel dat hem behoeft
Dat alt lant beset ware

[Brill nummering]

Ende dat hi vrucht al openbare
Dat die van vlaendren sullen comen
Daer ieghens es goet raet ghenomen
Dat mens hem doe weder stoet
Want ic hebs zorghe groet

[Brill nummering]

Jnt herte ende oec grote vaer

Jc sout keeren waer ic daer
Sprac hi daer al int ghemeen
Woudi mi helpen groet ende clene
Dat ic in zeelant mochte comen

[Brill nummering]

Jc hope het sal ons allen vromen
Die poerters die alle rouwich waren
Syden here wi sullen varen
Met v daert v wille si
Hi seide so sent met mi

[Brill nummering]

Twe cogghen die mi gheleiden
Hier en doech gheen langer beiden
Jc vruchte si sullen comen sijn
Eer ic come ten huse mijn
Die meeste haest waer ons goet

[Brill nummering]

Die poerters setten metter spoet
Twe coggen diene voerden daer
Hi wesen woude ghi sult hier naer
Horen wat hi doe bedreef
Doe die graue gheuangen bleef

[Brill nummering]

Ende mens int lant wart ghewaer
Doe nam philips van wassenaer
Tsgrauen zeghel ende sloechen ontween
Voerden raet dat men niet mee
Daer mede zeghelen en mochte

[Brill nummering]

Hi peinsde wel hoe hi dat dochte
Elc voer thuus tsinen maghen
Tfolc ghemeen wart doe claghen
Dat haer heer gheuangen was
Elc vermaende hem seluen das
Dat hinen here bescudden soude
Of dat hire om steruen woude

[Brill nummering]

Dat volc wort al in roere
Ende verwoet om dese voere
Die kenemaren die vriesen mede
Ende waterlanders voeren ter stede

[Brill nummering]

Dat men hem dede verstaen

Dat hare heer waer gheuaen
Dat was te muden doe si daer quamen
Mochten si doen ghene vramen
Want dat wolc es sonder houet

[Brill nummering]

Doch luttel of niet des ghelouet
Si voeren lolende op die zee
Daer vier viue hier drie daer twee
Recht alst volc dat wilde ontsinnen
Doe dit vernamen die van binnen

[Brill nummering]

Seiden si ten graue doet v lieden
Keeren waert dat ons mesciede
Ghi souter selue om steruen mede
Die graue sende staphans ter stede
Eenen brief ende ontboet

[Brill nummering]

Sine luden cleen ende groet
Dat si thuus al stille saten
Hi hoepte cortelic der baten
Dat hi met minnen soude comen wt
Dat volc wart doe soe luut

[Brill nummering]

Dat [D'at (in eerste instantie was Daer geschreven)] wel naer al was verdoeft
Gods hat hebbe hi die des gheloeft
Spraken die oude metten ionghen
Sine hebben hier toe bedwonghen
Dus ne suldi niet ontgaen

[Brill nummering]

Alse die verraders dit verstaen
Waren si niet te bliuen bout
Ende wilden voeren in haer behout
Verre in een ander lant
Die van naerden vreystent te hant

[Brill nummering]

Ende leyden hem eene laghe
Recht op den vijften daghe
Souden sine voeren hare vaerde
Ende setten doe op eenen paerde
Ende bonden sine voete

[Brill nummering]

Ondert tpaert harde onsoete
Ende eenen hanscoe inden mont

Dit seide mi diet was cont
Ende diene dus ghebonden vant
Doe voerden sine alte hant

[Brill nummering]

Tot dat si bi naerden quamen
Doe si versaghen ende vernamen
Die lude liggen in dat coren
Gheraet van velsen die ret voren
Ende vraghede hem wat si sochten

[Brill nummering]

Dandre seiden si brochten
Dat wouden si hebben dat waer die graue
Dien wouden si laten om ghene haue
Dan sal niet wesen sprac gheraet
Ende werp omme metter vaert

[Brill nummering]

Ende trecte tzwaert ende woude slaen
Den graue die hem pijnde tontgaen
Hi waende dat tpaerdekijn springen soude
Ouer den vliet ende also houde
Viel dat paert al metten graue

[Brill nummering]

Jnden sloet gheraet sat aue
Ghetoghens zwaerts ende ghincken slaen
Die graue ne conste niet ontgaen
Want hi ant peert was ghebonden
Daer stac hine ten seluen stonden

[Brill nummering]

Metten zwaerde dor den liue
Ende gaf hem wonden meer dan viue
Oec stac hine in herte al daer
Dat men vant al openbaer
Si gauen hem ten seluen stonden

[Brill nummering]

So diep ende so menighe wonden
Dat hi daer den gheest op gaf
Eer die van naerden yet wisten af
Doe sijt vernamen liepen si toe
Ende gheraet van velsen was doe

[Brill nummering]

Sijn paert so verre van hem gegaen
Dat hijs niet ne mochte vaen
Een sijn knape gaf hem sijn paert

Hi sat op ende ontreet ter vaert
So deden si die op paerden waren

[Brill nummering]

Ende die knape wart gheuaren
Van dien van naerden die niet verbeiden
Dan sine op eene rade leiden
Ende hebben sine lede te broken
Dus wart die graue eerst ghewroken

[Brill nummering]

Alse si den graue dus vonden doot
Hadden sijs alle rouwe groet
Ende namen den doden met zericheden
Si droghen daer vander steden
Ter ander stat daer sine ontcleden [c bovengeschreven]

[Brill nummering]

Ende balsemden ende bereden
Ende leiden in eene scrine
Des si int herte dogheden pine
Ende sceepten cortelic daer naer
Ende voerden tot alcmaer

[Brill nummering]

Daer settemen in eenen coere
Die wonder horen wille die hoere
Twe winden waren hem ghegeuen
Van eenre sijnre nichte die bi hem bleuen
Waer hi ghinc of waer hi stont

[Brill nummering]

Oec was mi ghemaket cont
Dat si liepen mede an die vaert
Daer die graue gheuangen waert
Ende liepen mede tote muden
Dit mercten ende saghen vele luden

[Brill nummering]

Ende bleuen tot op dien dach
Datmen hem gaf die dootslach
Doe sine voerden liepen si mede
Recht al daer ter seluer stede
Doe men moerde si sagen toe

[Brill nummering]

Als hi was doot si ghingen doe
Bey hem ligghen beide gader
Alst tkint doet bi sinen vader
Die van naerden vondense daer

Alsmen mi seide ouer waer

[Brill nummering]

Doe men die graue voeren soude
Si quamen te scepe also houde
Si sprongen in ende voeren mede
Al tot alcmaer in die stede
Doe si quamen tot alcmare

[Brill nummering]

Ghingen si liggen bider bare

[Brill nummering]

Oec seide mi een gersoen
Diese verwaerde in dit doen

[Brill nummering]

Dat si gheuast hadden so langhe
Dat hi hem bi bedwanghe
Mosten gheuen zoete melc
Oec seide hi mi dat elc
Gheen vanden tween eten en woude

[Brill nummering]

En weet hoet quam of bi wat scoude
Binnen langhe tijt daer naer
Dus bleuen si aldaer
Toter wilen enten daghe
Dat men groef met groter claghe

[Brill nummering]

Doen dedemense wech leden
Die node van danen willen sceden
Hadden si moeten si waren bleuen
Ligghende wanic al hoer leuen
Kersten [in de marge vóór de lombarde een representant k] mensche hoert dit wonder

[Brill nummering]

Dat die hondekine bi sonder
Minden haren heere soe
Dat si bleuen bi hem doe
Daer menne vinc ende sloech
Daer togheden si hem ghenoech

[Brill nummering]

Dat sine minden van rechter scout
Daer die moerdenaers waren so bout
Dat si vermoerden haren heer
Die hem ghedaen hadden sulc eer
Te minniger vren ende stonde

[Brill nummering]

Hier waren si argher dan honde
Al hadde hi te voren mesdaen

Ja si hadden si die soene ontfaen
Ende was ver gheuen altemale
Ende scenen vrienden also wale

[Brill nummering]

Als eenighe luden mochten wesen
Dus so duncket mi in desen
Dat honden niet sijn so quaet
Es hem ghedaen eenighe mesdaet
Van sinen heer hoe groet dat si

[Brill nummering]

Hi come tot hem op dat hi
Hem ane spreke lieflike
Ende vergheuet ewelike
Al haddi hem of gheslegen den voet
Of meer dese moerders verwoet

[Brill nummering]

Hebben haren here verbeten
Hem niet allene suldi weten
Maer hem seluen ende menigen man
Als ic een deels seggen can
Daert stede heuet al openbaer

[Brill nummering]

Ende ontbinden sal hier naer
Kinder maghen hebben si onteert
Die an haer doen hebben ghekeert
Die noch in hare doene houden
Sullen verraders sijn ghescouden

[Brill nummering]

Alle die daghe die si leuen
Ende met hem sijn verdreuen
Wt haren lande wt haren goede
Des mach hem wesen wee te moede
Die der moert onsculdich sijn

[Brill nummering]

Nu keer ic weder ter redene mijn
Daer ict hier te voren liet
Doe gheraet vanden graue sciet
Ende sijn knape bleef gheuaen
Hoet met hem is vergaen

[Brill nummering]

Hebben verstaen ende ghehoert
Gheraet van velsen die reet voert
Op den huse van cronenbrugghe

Daer waendi bliuen sonder sorghe
Ghisebrecht die here van aemstel

[Brill nummering]

Ende harman die verrader fel
Waren hem ontfaren beide
Si hadden lieuer op die heide
Te wesen tot horen deele
Dan te bliuen opten castele

[Brill nummering]

Al waenden si hebben goet ontset
Dus quam gheraet in dat net
Die ghene die dit al bedreef
Dat hi op den huse bleef
Biden verrader sine gheselle

[Brill nummering]

Daer ic v te voren of telle
Dus heeft deen verrader den ander
Verraden ende sijn met mallic ander
Deen ontliuet ende tander onteert
Ende worden nemmermeer ghe eert

[Brill nummering]

Alse gheraet opden huse quam
Ende dat volc dat vernam
Dat die graue was bleuen doot
Was tgheruchte [c verbeterd uit een bovenschacht] herde groet
Tfolc liep al te stride

[Brill nummering]

Ende quamen ten seluen tide
Voer thuus al gheronnen
So dat si niet ontgaen en connen
Die opten huse waren gheseten
Tfolc heeft hem vermeten

[Brill nummering]

Dat sire nemmermeer of en sceiden
Sine zullen hebben vanden leiden
Diere op waren haren wille
Gheraet zwech harde stille
Ende soude hem node hebben verbaert

[Brill nummering]

Tfolc quam toe al onghespaert
Beide kenemaren ende oec vriesen
Ende segghen dat si verliesen
Willen beide lijf ende haue

Of si wreken den graue

[Brill nummering]

Waterlanders quamer mede
Ende wouden hebben ghene vrede
Tghemene diet van northollant
Quamen daer op den vechten cant
Suuthollanders quamen daer

[Brill nummering]

Ende die poerters oec dats waer
Oec waren vor den huse gheseten
Die hem groter dinc vermeten
Die here van sulen ende die sine
Dat hi wel dede an scine

[Brill nummering]

Ende dat gheslachte al ghemeen
Ende ghisebrecht van yselsteen
Die zeere pijnden als men wel sach
Daer na quam op eenen dach
Haer loef van cleue wart houet

[Brill nummering]

Diet daer wel dede dies ghelouet
Enen [in de marge vóór de lombarde een representant e] anderen wech moeti gaen
Doe die graue was gheuaen
Ende her wolfaert wart gheuoert
Die heren worden doe beroert

[Brill nummering]

Van zuuthollant alst wel was recht
Ende quamen alle te dordrecht
Ende spraken daer met goeder stade
Ende worden onder hem te rade
Dat sijt ontboden ouer al

[Brill nummering]

Tsgrauen vrienden groet ende smal
Den coninc odolfe ontboden sijt mede
Ende clagheden die iammerhede
Ziuert die bisscop most oec weten
Van colen het ne docht niet vergheten

[Brill nummering]

Si onbodent in henegouwen
Den graue ian enten ghetrouwen
Ende clagheden hem sijns neuen zeer
Oec ontboden sier meer
Dat sijn sone ian tordrecht waer

[Brill nummering]

Ende si ontboden hem daer naer
Dat hi metter meester haest
Quame want hi waer die naest
Si hoepten wel te sine rade
Noch te liden sonder scade

[Brill nummering]

Waert also dat hem dochte
Dat hi behouden comen mochte
Of dat hi hem liete horen
Sinen raet ende senden voren
Dit was op den derden dach

[Brill nummering]

Dat die graue gheuangen lach
Dat si dese brieue screuen
Tswoendages daer na lieti sijn leuen
Die graue als ic seide hier voren
Als dit den heeren quam ten oren

[Brill nummering]

Van henegouwen was hi droue
Ende ghinc ten rade wes hem behoue
Nvttelic [in de marge vóór de lombarde een representant n] docht hem doe wesen
Dat hi ouer sende in desen
Sinen broeder te dordrecht

[Brill nummering]

Ende hi daer verneme recht
Wat der zaken wesen moghen
Die luden souder bi verhoghen
Ende soudens hem dan weten danc
Hi soude volghen eer yet lanc

[Brill nummering]

Die broeder dede dat hi woude
Als hi met rechte soude
Ende quam tordrecht op eenen dach
Als hi alre heimelicste mach
Jn sijn herberghe in die poert

[Brill nummering]

Als dat volc dat verhoert
Dat her ghie daer comen was
Worden si alle blide das
Ende trecten an hem allegader
Alst tkint doet ane den vader

[Brill nummering]

Thant sijn die lude ghecoren

Die met hem voer den huse voeren
Daer haer loef dat vernam
Dat haer ghye tot hem quam
Ontfinc hine vtermaten wale

[Brill nummering]

Met scone ghelaet met soeter tale
Ende wrochte bi hem met alre dade
Beide met doen ende met rade
Men maecte bliden ende euen hoghe
Daer men thuus mede dwingen moghe

[Brill nummering]

Dat volc voer ende quam
Als die here van kuuc vernam
Dat tfolc so vaste vor thuus lach
Besprac hijs hem op eenen dach
Also metten graue van cleue

[Brill nummering]

Dat het volc verloren bleue
Hine holper toe met sinen rade
Hi seide dat hijt gaerne dade [in gaerne de letters rn verbeterd uit iets anders, en de e en het volgende woord dade erachter geschreven; de correctie is uitgevoerd door hand C]
Hi voer thuus ende gaderde liede
Ende loefde hem goede miede

[Brill nummering]

Dat si met hem souden varen
Vor cronenborch al sonder sparen
Dies alle worden willich dan
Daer brocht hi wel .vjC. man
Vor den huse en lach daer mede

[Brill nummering]

Ende beghonste staphans ter stede
Hem seluen doe daer hoeft te maken
Ende onderwant hem al der zaken
Als of hi selue heer waer
Onder tfolc so spranc die mare

[Brill nummering]

Dat hi die luden op nemen woude
Ende sinen wille daer mede doen soude
Tfolc wort wel na al ontsinnet
Als her loef dat bekinnet
Wart hi erre ende zeer ondaen

[Brill nummering]

Ende ghinc voerden broeder staen
Wapen broeder wat doe di

Sprac hi ghi onteert v ende mi
Men sal [na de s een geëxpungeerde l] ons thoeft te sticken slaen
Wapen wat hebdi ghedaen

[Brill nummering]

Jc woudi toerloghens hat begeuen
Ende ghi selue thuus wart bleuen
So waren wi bleuen in onsen eeren
Nv en verwinne wijt nemmermere
Wine helpen die moerders winnen

[Brill nummering]

Die beleuen sijn hier binnen
Of vaert weder danen ghi quaemt
Want ons emmer niet betaemt
Dat wi moerders sullen sterken
Dat mach elc wijs man wel merken

[Brill nummering]

Die dese bescudde dat hi es
Haer helper des sijt ghewes
Die vermoerden haren heere
Nu en sprecter vort of meere
Die graue van cleue liet so bestaen

[Brill nummering]

Nv most voert also vergaen
Dat men dat huus op hem wan
Ende men vinc daer alle die man
Daer waren ghevanghen inden hoep
Gheraet ende arnout van benscoep

[Brill nummering]

Ende coesijn van boternisse
Ende aelwijn met sijnre smisse
Willem van teylinghen ende willem van sanen
Dat die hollanders niet en waenden
Dat siere op hadden ghewesen

[Brill nummering]

Daer worden gheuangen oec met desen
Een deel dien ic niet en cande
Die graue van cleue sloech sijn hande
An die gheuangen ende seide
Hi woudse hebben in sijn gheleide

[Brill nummering]

Ende daer mede doen sijn gheuoech
Dan dochte den vriesen niet ghenoech
Noch den kenemaren oec mede

Ende ghinghen hem wapenen ter stede
Ende seiden [vóór de s een uitgeveegde a, deels bedekt door de verlengde slothaal van de eind-e van het voorafgaande woord] al openbaer

[Brill nummering]

Waer yement die so coene waer
Diese wech leuende voeren woude
Hi waer deerste die steruen soude
Waer hi ridder ofte paep
Waer hi monic ofte knaep

[Brill nummering]

Dus wartet heer al in roer
Als die graue vernam die voer
Vraghedi wat bediede dat
Men seide hem al daer ter stat
Ghi moet ons die moeders gheuen

[Brill nummering]

Of ghi later om v leuen
Ende alle die uwe eer ghi gaet
Die graue hads corten raet
Ende sprac houdes uwen vrede
Neemt gheraet ende willem mede

[Brill nummering]

Van zaenden ende noch hem tween
En canre v ghenomen gheen
Her loef die hadder twe ghehouden
Hine waender niet om sijn ghescouden
Hi woudse leueren den graue ianne

[Brill nummering]

Alse hi quame ende laten hem danne
Na sinen wille hem seluen wreken
Dus hielt hise bi desen treken
Ende deetse voeren te keruenhem
Ende arnout van benscoep met hem

[Brill nummering]

Willem van teylinghen dien hi niet
Meer sal leueren wats ghesciet
Gheraet [in de marge vóór de lombarde een representant g] van velsen ende willem van zaendenzaenden achter de volgende regel
Trecten die knechten ende taendenof misschien taneden: de afkortingsstreep staat meer boven de a dan boven de volgende e
Al of sise al wilden eten

[Brill nummering]

Ende doden daer toe suldi weten
Ende dandre twe als hem betaemde
Si mochtens hebben grote scaemde
Die gheraet in sijn leste bedroech

By gode dit is ongheuoech

[Brill nummering]

Dat die heeren niet en merken
Dat si die verraders sterken
Si en hebbenre of eere no vroem
Want het mach hem seluen toe comen
Want elc heer daer doghet an lach

[Brill nummering]

Wilen als hi den ghenen sach
Die vermoert hadde sinen heer
Al hadhiere hem mede ghedaen eer
Ende vordeel harde groet
Hi sloechen selue daer om doot

[Brill nummering]

Alse die coninc dauid dede
Doe die ghene quam ter stede
Daer hi was ende hadde versleghen
Den coninc saul hine conde verdreghen
Hine versloechen metter hant

[Brill nummering]

Ende sprac mede alte hant
Mordenaer het was dijn heer
Dune vermomes di nemmermeer
Dattu dinen here vermoert heues
Het waer scade dattu leues

[Brill nummering]

Alexander en woude niet ghedogen
Dat si hem quamen vor ogen
Die doden darius horen heer
Ende dede hem so grote onneer
Dat hise slepen dede met scanden

[Brill nummering]

Voeten binden ende handen
Ende deedse hangen bider keel
Of pijnetse anders also veel
Alsmen ghescreuen mach sien
Ende seide dit mochte mi ghescien

[Brill nummering]

Dien ic alre best betrouwede
Mach mi best binnen in rouwe
Jn distorie van martine
Vinden wi ghelike in scine
Hoe vertigier gaf den raet

[Brill nummering]

Ende toe brochte al die raet
Dat hi den coninc morden soude
Op dat hi dat rike behoude
Nochtan dede hise rade braken
Ende verbernen al an staken

[Brill nummering]

Die ghene die dede die daet
Dus stac hi van hem den raet
Ende en woude niet dat op hem quame
Dus mocht hijs bliuen sonder blame
Voer die lude al wast beweuen

[Brill nummering]

Bi hem zeluen dat hi liet tleuen
Dustaen exempel hebben wi van desen
Noyt en hoerde eer man lesen
Verraders also trecken voert
Alsmen van desen heeft ghehoert

[Brill nummering]

God die alle dinc versiet
Die wrect al ne sprecti niet
Hets eer ghewroken als men mach sien
Noch worts meer machs ghescien
God moet bringen al ten besten

[Brill nummering]

Nv keer ic weder ten lesten
Daer ic die tale staende liet
Als god dat versiet
Dattet huus was ghewonnen
Ende te breken begonnen

[Brill nummering]

Ende die moerders som verdaen
Ghinghen si thuus trecken saen

[Brill nummering]

Dien van dordrecht wart ghegheuen
Hughe van barlanc die sijn leuen
Tordrecht liet op eenen rade

[Brill nummering]

Dat doe sceen clene scade
Vier lagher op rade doe
Die gheraet van vorne brochte toe
Gheuaen had hise in sinen lande
Die leuerde hi tot haren scande

[Brill nummering]

Van alle die daer waren gheuaen

Ne liet hire gheen ontgaen
Van crayenhorst gheraet
Wart gheuangen an die vaert
Die doe die ioncheer van vorne

[Brill nummering]

Breken dede ende met toerne
Ende deden binden op een rat
Want hi selue toe sach dat
Dat gheraet den graue halp vaen
Dies ne conste hijs niet ontgaen

[Brill nummering]

Hi coelder ouer sinen moet
Doet inden lande dus stoet
Die graue van cleue quam tordrecht
Ende begonste hem onderwinden echt
Des lants of hijs waer een heer

[Brill nummering]

Dat meshaghede den volke zeer
Des was tale ende weder tale
Doch gheuielt ten lesten male
Dat her ghye moste laten bliuen
Ende die graue van cleue tlant bedriuen

[Brill nummering]

Jn hare beider stat
Ende bescreuen beide dat
Hier bi soude hebben gheleide
Her ghye ende sijn neve beide
Vanden hertoghe van brabant

[Brill nummering]

Vrilic te varen dor sijn lant
Her ghye rede hem daer toe
Ende trecte ten berghe doe
Die graue van cleue trac inden haghe
Tot hem quamen alle daghe

[Brill nummering]

Haer vriende ende maghe
Die ons deden die grote plaghe
Ende aten ende droncken tsgrauen spise
Hoe dochte doe in alre wise
Dat si vonden hadden tgoet

[Brill nummering]

Elc peinsde in sinen moet
Dat hi plucte dat hi mochte

Als dies niet langhe herden en mochte
Hier binnen gheuielt op eenen dach
Als her ghye ten berghe lach

[Brill nummering]

Als hem sijn neve zende brieue
Ende het bat dor sine lieue
Dat hi inden lande bleue
Beide hi ende sine neve
Of later hem eer in verslaen

[Brill nummering]

Hi sal cortelic sonder waen
Selue comen tot hem int lant
Ende berechtent metter hant
Dit ontboet hi ende volghede naer
Dat seg ic v al ouerwaer

[Brill nummering]

Dat noyt tfolc so blide en sach
Als al zuuthollant op dien dach
Was doe men vernam
Dat hi binden berghe quam
Die van dordrecht waren blide

[Brill nummering]

Het liep al ende reet te stride
Jeghen daer hi quam ghereden
Jc wane op den dach van heden
Soe bliden volc cume heeft ghesien
Yement als si worden van dien

[Brill nummering]

Om dat die graue van henegouwen
Comen was te haren rouwen
Ende hoepten te wreken haren toren
Van haren heer die si hadden verloren
Ende dochtens te hebben wrake

[Brill nummering]

Ende warens blide dit was die zake
Want hi siere moeyen sone was
Daer om hoepten si alle das
Ende wouden sterken te desen doene
Des derden daghes eer leet die noene

[Brill nummering]

Hadde hi wel .iiiM. man
Die hem alle vielen an
Hi wort te rade dattet volc hem zwoer

Van danen hi te delf voer
Entie lude van zuuthollant mede

[Brill nummering]

Doe hi quam al daer ter stede
Wort al daer een perlement
Eer dat pleyt wort gheent
Leden .vij. daghe daer
Eert was gheeffent ende daer naer

[Brill nummering]

Dat die graue voer siere straten
Van cleue ende mosten daer laten
Jan van auennes den wisen graue
Diene woude laten om ghene haue
Hine woude sijns neuen orbar doen

[Brill nummering]

Want hulpe of lanc sermoen
Bisscop [in de marge vóór de lombarde een representant b] willem was bedroeft
Dat hi hem so hadde gheproest
Dat hi dat huus niet en hadde ontset
Ende hi so langhe hadde ghelet

[Brill nummering]

Dat hi ghene scade en dede
Dat graefscap ende sette toe ter stede

[Brill nummering]

Te muden hadde die graue staende
Een huus des ic eer vermaende
Daer sine op hilden gheuaen

[Brill nummering]

Dat dede hi beliggen saen
Daer diederic op was van heerlem
Ende een deel knapen met hem
Dienen ane street met crachte
Beide bi daghe ende bi nachte

[Brill nummering]

Die bliden die waren tsgrauen
Ende hadse doen maken met sijnre hauen
Dede hi bringen voer der borghe
Ende deder [r bovengeschreven] hem mede grote sorghe
Eer si thuus op wilden gheuen

[Brill nummering]

Hadden si twe daghe langer bleuen
Op den huse dan si daden
Die graue hadde hem ghestaen in staden
Ende verlost vter noet

Of hi waer bleuen doot

[Brill nummering]

Want hi taemsterdam was comen
Om tontsettene tot haren vromen
Die met dirc op huus waren
Allegader tot eenre scaren
Boden hem op tot hoer viuen

[Brill nummering]

Die wouden met dirc bliuen
Ende ghenieten der aueturen
Die hem ende dirc mochte gheburen

[Brill nummering]

Doene mochte dirc vorder niet
Hi moste hem op gheuen wats ghesciet

[Brill nummering]

Ende mosten bliuen daer gheuaen
Dus heuet bisscop willem bestaen
Tgraefscap te groeten van beghinne
Nv muchtmen sien hoe grote minne
Dat hi droech tot sinen neuen

[Brill nummering]

Den eenen die daer doot was bleuen
Enten sone in inghelant
Hi voer voert alte hant
Ende troeste die vriesen doe
Dat si rechten setteden toe

[Brill nummering]

Ende keerden om want si wouden
Voert zwaert vri sijn ghescouden
Ende den graue begeuen al
Doe wart daer een groet ghescal
Dat was eene zware lesse

[Brill nummering]

Si voeren thant vor widenesse
So starc ende met soe groten moede
Dat boudijn diet in sijnre hoede
Doe hadde dat hi dat huus op gaf
Op dat hire moste gangen af

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
Ende alle sijn gheselscap mede
Ende wech voeren dat hire had bouen
Als die vriesen hem dat louen
So voer hi wech sire vaerde

[Brill nummering]

Ende si brakent thuus al toter aerde

[Brill nummering]

Dat niet al was volmaect
Si baerden als die niet en vaect

[Brill nummering]

Te medemelic in die poert
Ende hebbense alte malen te stoert
Van eenen ende te anderen
So dat si vrilic mochten wanderen
Om die borch haer ende taer

[Brill nummering]

Te siene waer si crancste waer
Florens heren wouters sone
Wt kenemaer lant was die gone
Die dat huus in hoeden nam
Al waren die vriesen gram

[Brill nummering]

Hine gauer niet om .i. stroe
Hi was doe ghemannet soe
So wat si stormden twas verloren
Doe bleuen si daer liggen voren
Om te verhongheren diere bouen waren

[Brill nummering]

Dat si niet ne mochten ontfaren
Dit vreyschede die graue ian
Van auennes die edel man
Dattet thuus belegen waer
Oec so quam niemaer

[Brill nummering]

Dat die bisscop daer hadde ghesent
Twe bliden in dat perlement
Die borch te worpen ontween
Dat waren die bliden min no mee
Die den grauen costen sijn gelt

[Brill nummering]

Binnen dien men echt die graue telt
Hoe her wolfaert heeft belegen
Middelborch ende ouer gheslegen
Die arne biden mortyere
Die graue ne conste verlossen sciere

[Brill nummering]

Sine soudent niet connen ghehouden
Dat quam al biden scouden
Daer was van vlaendren her ghyoet

Die wt leide penninghe groet
Ende graf wt groet dat sout

[Brill nummering]

Mildelike al [na de l een geëxpungeerde s] was hi out

[Brill nummering]

Wildi [in de marge vóór de lombarde een representant w] horen alte hant
Hoe dat quam dat bewant
Die graue van vlaenderen dese dinc
Doe die zake also verginc

[Brill nummering]

Dat graue florens wart geuaen
Als ghi wel hebt verstaen
Voerden die van dordrecht in haer geleide
Heren wolfaert als ic v seide
Tot dat si quamen ter weer

[Brill nummering]

Doe dede hi des hi hadde gheer
Hi voer in vlaendren ende brochte
Heeren ghyoet als hi eerst mochte
Ende omt uolc so prouede hi
Ende sine vriende waren hem bi

[Brill nummering]

Ende men tsout mildelike
So dat hi in eene weke
Vergaderde en groet ghetal
Van luden die hem wouden al
Helpen want hi peninghe gaf

[Brill nummering]

Dat en coste hem niet en caf
Die graue van vlaenderen betaeldet al
Groet ende cleen breet ende smal
Want hi sende penninghe daer
Doe dochte hem dat verloren waer

[Brill nummering]

Dat si pijnden sine mochte bringen
Middelborch tot haren dinghen
Si ghinghen hier om te rade doe
Ende gaderden tfolc ende setten hem toe
Ende belaghen doe die poert

[Brill nummering]

Jc seg v dat men heeft ghehoert
Ne hadde middelborch ghedaen
Dat si souden hebben bestaen
Te verlossen al openbare

Op cronenborch die moerdenare

[Brill nummering]

Want si riepen binder tijt
Al her wolfaert waer ghi sijt
Ghi merret ons alte langhe
Mochti ons helpen vten bedwange
Het waer tijt dat ghi waert comen

[Brill nummering]

Of het sal ons luttel vromen
Hier bi hebbens hem vermeten
Luden dat sijs die waerheit weten
Ende ment oec bi deser tale
Mocht prouen harde wale

[Brill nummering]

Dat hi van haren doen wel wiste
Al wast dat gheraet miste
Jn sine biechte eer hi bleef
Op dat die clerc niet en screef
Doe men dat lyen brochte voert

[Brill nummering]

Al tot dordrecht in die poert
Die clerc verzwech oec in die lesse
Van heren ian van rinisse
Dat sint her ghye van henegouwen
Oerconde met goeder trouwen

[Brill nummering]

Ende van oerscot her daenkijn
Dit waren die zegghers mijn
Want ict van hem hebbe ghehoert

[Brill nummering]

Daer om heb ict ghebrocht voert

[Brill nummering]

Anders haddic stille ghezwegen
Want ic in gheenre weghen

[Brill nummering]

Yement belieghe teniger stonde
Wat ics scriue dats bi orconde
Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] dede her wolfaert in die noet
Doe graue florens was doot
Ende ment tlant besetten soude

[Brill nummering]

Dat hi ontfinc also houde
Die vlaminghe ende middelborch belach
Men hadden op den seluen dach
Doot gheslagen had mens vermoet

Tfolc was also uerwoet

[Brill nummering]

Dat althant [l bovengeschreven] was beroert
Dat hi van dordrecht was gheuoert
Dat so wetic herde wale
Hi lach daer voren ten seluen maele
Den somer ende den herft mede

[Brill nummering]

Dat die dam behielt die stede
Bi arremuden daer hi lach
Jc ne hoerde noyt maken gheclach
Die vander poerten op den graue
Dat hi hem dode ende haue

[Brill nummering]

Ghelden soude ende hare scade
Al es mens nv worden te rade
Dat elc sine scade eescht
Jc waent noyt eer wort gheeest
Die poerters daden hare scout

[Brill nummering]

Waren si ionc ofte out
Doe si nochtan hadden verloren
Haren heer des si thoren
Hadden ende groten rouwe
Peinsede hi nochtan om die trouwe

[Brill nummering]

Die si sculdich waren te houden
Hier laticse om bescouden
Al boet men hem ziluer ende gout
Ende voer hem lach mit groter ghewout
Si wouden nieten der auenturen

[Brill nummering]

Ende nemen des hem mocht gheboren
Ende hielden vast die poerte op gode
Anderen troest no anderen bode
Hadden die poerters onder der sonnen
Also als wijt ghemerken connen

[Brill nummering]

Sonder dat si hadden verstaen
Dat in hollant dus is vergaen
Ende dat die graue van henegouwen
Hem pijnde met wel goeder trouwen
Tlant te berechten als hi dede

[Brill nummering]

Ende doe hi dit verhoerde mede
Was hi in wel groten twiste
Want hi in gheenre manieren wiste
Welken eerst staen in staden
Ende ontsetten ende beraden

[Brill nummering]

So middelborch so medemelic
Doe riet men hem zekerlijc
Voer hi in zeelant hi vonder vriende
Die hem elc gaerne diende
Hi soude die porte ontsetten wale

[Brill nummering]

Sonder eenighe weder tale
So dat hijs wort te rade
Ende maecte dach ende stade
Ende voer met luden tot zerixzee
Ende quam daer min no mee

[Brill nummering]

Jnden auont herde side
Des ander daghes vroe bi tide
Waren die poerters wt ghestreken
Van middelborch hoerdic spreken
Eer si yet wisten hier af

[Brill nummering]

En weet wie hem den raet gaf
Stillekine sonder gheluut

[Brill nummering]

Toten damme ende staken wt

[Brill nummering]

Alse [in de marge vóór de lombarde een representant a] dit die graue Jan vernam
Haeste hi hem ende quam
Te middelborch als hi eerst mochte
Jc wane hi harde clene dochte

[Brill nummering]

Op ghi otte sinen neve
Dat hi langher daer om bleue
Hi quam al zonder sparen
Ende ghyot die was gheuaren
Wech te lande siere vaerde

[Brill nummering]

[de laatste vier regels van de kolom werden leeg gelaten door de kopiist, waarna een andere hand, vermoedelijk van een latere schrijver die middeleeuws schrift imiteerde, hier schreef: Ende had ghedaen bi heren wolfaerde / Groten cost ende al om niet / Als die poerte dit versiet / Dat ghyot thuys is ghevaren]

Ende hem hulpe comt te waren

[Brill nummering]

Alse hem brochte van henegouwen
Graue ian die hem met trouwen
Pijnde daer om in alle zaken
Alse si ter poerten begonsten naken
Trecken alle die poerters wt

[Brill nummering]

Ende maecten spel ende groet gheluut
Ende begonsten blide te wesen
Hi bleef in middelborch mit desen
Een stic ende sprac vanden saken
Hoe hi best soude ghenaken

[Brill nummering]

Dat men medemelic ontsette
Hi spracker om sonder lette
Her wolfaert ende andre heren
Diere hem herde node an keeren
Hoe datsi seiden toten graue

[Brill nummering]

Doch si stonden sijns metten scoenten aue
Dat si hem te hulpe gheuen
Twe manne vander heuen
Na iaersdaghe ghereet te wesen
Die graue liet hem ghenogen met desen

[Brill nummering]

Op dat sijt hem hilden waer
Ende hiet hem dat si volgheden naer
Hi soude in hollant varen voren
Heeruaert ghebieden nv suldi horen
Wat die heeren doe bedochten

[Brill nummering]

Hoe si den graue verdriuen mochten
Alre best uten lande
Datmens hem sprake gheen scande
Want die ghemeente van hollant
Die halp hem al metter hant

[Brill nummering]

Ende die poerters met alre crachten
Nu hoert wat die heeren dachten
Si droghen des wel ouer een
Haere was so coene ne gheen
Hoe moghende dat hi oec waer

[Brill nummering]

Die dorren soude al openbaer
Seggen hier of sine wille
Daer om mosten si swigen stille
Ende vonden eenen anderen raet
Dat hem best docht dat men vaert

[Brill nummering]

Om den graue in inghelant
Ende bringhen selue in sijn lant
So mach hi selue sinen wille
Spreken ende doen lude ende stille
Toflc sals hem bet laten ghenoghen

[Brill nummering]

Doe ghinghen si hem onderuoeghen
Wiere best varen mochten
Si peinsder om ende dochten
Dat si wt elker poerten namen
Twe manne die hem bequamen

[Brill nummering]

Die scepen selue daer toe koren
Doe namen si wt hem te voren
Van edelen luden een ghetal
Die in inghelant voeren al
Om haren graue den iongen ianne

[Brill nummering]

Die si met hem brochten danne
Sijn wijf moste hi trouwen daer
Ende beslapen al daer naer
Doe haddi orlof thuus te varen
Als hi woude sonder sparen

[Brill nummering]

Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] graue ian van henegouwen
Die pijnde hem met goeder trouwen
Om thuus te medemelike
Tontsettene zekerlike
Hi dede dat men mochte prisen

[Brill nummering]

Want hi recht in alre wisen
Daer om pensede in sijn herte
Want hine ontsach ghene smerte
Die hem daer of comen mochte
Want rechte voert hoe doe dochte

[Brill nummering]

Thuys tontsetten als hi dede

Hem quam te hulpen mede
Die heer van arkel claes van putte
Ende die van dordrecht die hem nutte
Mede waren andie vaert

[Brill nummering]

Oec quam daer onghespaert
Van zeelant sijn vrienden .i. deel
Ende niet die heeruaert gheheel
Die hem toe was ghezeghet
Also als men noch huden pleghet

[Brill nummering]

Hi nam dat hi nemen mochte
Met hem volx ende volbrochte
Des hi te voren hadde gheacht
Ende quam met sulker crachte
Tot enchusen an dat lant

[Brill nummering]

Daer hi die vriesen ter were vant
Daer ghinc hi op met sinen lieden
Die vriesen cortelic berieden
Ende ghingen op al dat si mochten
Nu hoert wat tsgrauen luden wrochten

[Brill nummering]

Si ghinghen toe met groter gheer
Ende wonnen hem of die were
Met crachte ende sloecher of .i. deel
Ende bornden dorpe al gheheel
Doe si op thuus sagen den brant

[Brill nummering]

Riepen si lude alte hant
God danc god danc ons coempt [verbeterd uit coep, door bovenschrijven van een t, waarboven weer de afkortingsstreep] troest
Wi willen tauont sijn verlost
Onsen noet en sal niet duren lanc
Wi sullen drincken verschen sanc

[Brill nummering]

Ende eten niewe spise
Florens seide ic wil dat wise
Harde lieflic onthalen
Vaert trect wt ghene palen
Die de vriesen lest daer sloghen

[Brill nummering]

Al souts hem qualic ghenoghen
Want wi seident hem te voren

Al haer pine waer verloren
Dit riep florens ouer luut
Doe trecten si die staken wt

[Brill nummering]

Dat siere doer souden varen
Die daer quamen met hare scaren
TEerst [in de marge vóór de lombarde een representant t] dat die maerscalc quam ant lant [lant achter de voorafgaande regel]
Liepen die knapen alte hant
Vande huse onder die vriesen

[Brill nummering]

Die dat spel mosten verliesen
Want si henen ghingen scuuen
Ende die knapen ghingen cluuen
Onder die vriesen dits niet gelogen
So dat xxx. knapen versloghen

[Brill nummering]

Xxxv. vriesen doot
Bisscop willem dese noet
Hebdi den vriesen nv beraden
Noch dede hi hem mere scaden
Dat mach wonderen elken man

[Brill nummering]

Dat hiere waende winnen an
Dat hi dus die verradre
Strecte die met rechte vadre
Des sgrauen soude hebben ghesijn
Dat wondert zeere der herten mijn

[Brill nummering]

Die graue ian die was comen
Jn die borch te haren vromen
Die hi beleghen daer binnen vant
Men spijsde thuus alte hant
Met coerne met wine ende met biere

[Brill nummering]

Men dede inde huse sciere
Runt vleis baken ende spec
Beide sulfer ende pec
Dat hem nutte was ter weer
Des nachts bleef dat heer

[Brill nummering]

Alte male ionc ende out
Het was vtermaten cout

[Brill nummering]

Des ander daghes men ontsach

Dat die zee belegghen mach
Want het vroes so ouer zeer

[Brill nummering]

Doe riet men den groten heer
Dat hi voer sire straten
Ende die van binnen halen laten
Dat voer hauene lach in scepen
Want het es also ghescepen

[Brill nummering]

Dat hijt doen moste dor die vriesen
Vanden yse daer die reysen
Eerst of rees god worde hem gram
Wantet theer no nauwelic ontquam
Weder te lande behouden liue

[Brill nummering]

Hier ij hier iij. hier iiij hier viue
Dus wortet theer ghesceiden al
Had hi ghehat sulc gheual
Dat hi die lude alte zamen
Hadde behouden als si quamen

[Brill nummering]

Hi hadde verghiselt al die vriesen
Daer sint om moste risen
Ende verloren hare lieden
Die ghene die hem dat rieden
Mochten si haten waren si vroet

[Brill nummering]

Die graue hadder crancken spoet
Te doen daer al dat hi woude
Doen gheuielt alst wesen soude
Dat die graue behouden quam
Tot haerlem ende hi vernam

[Brill nummering]

Dat hi der lude vele miste
Dus was sijn herte in groten twiste
Dat wetic wel ende versta
Deen quam voren ende dander na
Ende ouer vele som bi lande

[Brill nummering]

En was gheen wonder al had hijs scande
Alse hi te haerlem comen was
Brocht men hem niemare das
Dat sijn neue ian waer comen

Gode teeren ende ons te vromen

[Brill nummering]

Moete ian nv comen wesen
Minen lieuen neve ende met desen
Voer hi voert in die haghe
Die luden quamen alle daghe
Die after bleuen op die zee

[Brill nummering]

Wat hulpe hier of talen mee
Als hi dit heuet ghehoert
Voer hi tordrecht in die poert
Ende nam raet wat hi doen mochte
Den neue te spreken was sijn ghedochte

[Brill nummering]

Hi dede vraghen of hi yet sciere
Comen soude hi woude [een horizontaal streepje boven de d zal eerder een onwillekeurig haaltje zijn dan een afkortingsstreep] hem hier
Beiden ende sijn lant op gheuen
Hadde hijs te doen hem beneuen
Hem te bliuen eene stont

[Brill nummering]

Als die graue ian wort cont
Moste hi doen dat men hem hiet
Alne wast sijn wille niet
Hi ontboet hem bi aloude
Wart dat hine spreken woude

[Brill nummering]

Dat hi te bridorp quame dan
Met min dan mit .C. man

[Brill nummering]

Hi sel hem goet gheleide gheuen
Die graue sprac mijns neuen
Gheleide en behoue ic niet
Hiers ghene vete wats ghesciet

[Brill nummering]

Tusschen hem ende mi
Aloude sprac hoe dat si
Dus moghedine spreken ende sien
Ende hi sprac macht niet ghescien
So moetet nv bliuen achter

[Brill nummering]

Diet benemen si doen mi lachter

[Brill nummering]

Moetic leuen ic salne scouwen
Al souts hem een deel berouwen
Diet benemen het waer wel recht

Doe spraken die van dordrecht
Heer wildi varen daer ter stede

[Brill nummering]

Wi varen alle met v mede
So moghedine nemen bider hant
Hi gaet met v alte hant
Dat weten wi wel ten eersten worde
Als die graue dat hoerde

[Brill nummering]

Andworde hi ende seide
Hets beter dat ic ontbeide
Dan icken bi sijns selfs hande
Met crachte name het waer scande
Jc sals verbeiden toten tide

[Brill nummering]

Dat hijs selue sal wesen bliue
Dat hi mi spreket ende mach sien
Die graue versach hem binnen dien
Ende voer heimelic siere straten
Hine wout niement te weten laten

[Brill nummering]

Die van erckle die hem ghetrouwe
Waren diene sonder rouwe
Deden leiden tsinen lande
Des haddi eer ende gheen scande
Hi moste varen heimelike

[Brill nummering]

Hi costede te wachten zekerlike
Meer dan .vM. pont
Toter wilen ende toter stont
Dat men ter waerheit hadde verstaen
Dat hi hem allen was ontgaen

[Brill nummering]

Men wachten bi water ende bi lande
Beide bi oerde ende bi sande
Jn menighe lande in menige steden
Dat hi niet en mochte sijn leden
Hine moste emmer sijn gheuaen

[Brill nummering]

Al quamt dat hi es ontgaen [dit vers geschreven na regel 7293, maar de juiste volgorde aangegeven door middel van een kleine b in de marge vóór dit vers en een kleine a in de marge voor regel 7291]
Jc wane dat god zelue dede
Hier bi hebben onhoueschede
Die vlaminghe van hem ghezeghet

Jc waens die vlaminghe van rechte pleget

[Brill nummering]

Dat hi gaerne lachter spreket
Dien hi haet ende hem so wreket
Wie hi es ende wt wat lande
Hi heues herde grote scande
Die sine viant verspreken wille

[Brill nummering]

Want peinsedi ende zwech stille
Also goet man viant als vrient
Al heuet hi hem te dancke niet gedient
Daer bi ne heuet hi niet verloren
Sine doecht van te voren

[Brill nummering]

Diene wort ontlesen no ontsonghen
Al moetse draghen quade tongen
Des plegen sotte ende niet die vroede
Dat es dat ics best vermoede
Dit was inden seluen iaer

[Brill nummering]

Dat graue florens die pine swaer
Hadde gheleden vander doot
Doe dreuen die ghene bliscap groet
Die hem seluen wisten besmit
Ende peinsden wel gheloue ic dit

[Brill nummering]

Dits een kint ende sels vergheten
Ende wort ons nemmermeer verweten
Wi sullen hem dienen scone vor ogen
Ende grote vrienscap toghen
Hine sal ghedincken nemmermeer

[Brill nummering]

Dus pinde hem elc euen seere
Te dienen die quade ende als die gode
Ende diet deden met ghetrouwen moede
Al was onghelike die daet
Doe maecte men des grauen raet

[Brill nummering]

Die moghenste ende die rijcste heeren
Die alle die dinc souden keren
Ten besten ende die ionghe graue
Bat hem allen dat elc gaue
Den besten raet die hi vonde [onder de kolom in de marge, aan de onderzijde deels gesnoeid, de custode Ende dien hi ghemerken conde, met het woord hi klein bovengeschreven]

[Brill nummering]

[vanaf hier hand B] Ende dien hi ghemerken conden
Dat hem nuttelicx waer ghedaen
Doe wartmen te rade zaen
Dattie graue dede ghebieden
Heeruaert alle zinen liden

[Brill nummering]

Alsi sculdich waren te doen
Ende hi hadde oec die baroen
Ende die edel lude oec mede
Alsmen plach in elke stede
Want hi woude al sonder sparen

[Brill nummering]

Vechten op die vriesen varen
Dus ghewan hi een groot here
Die vriesen setten hem ter weere
Daer si valscheit ane daden
Die ghene die dat hadden beraden

[Brill nummering]

Halp hem cleene in deser noet
Die graue brochte een heer groot
In deser vesten tot alcmare
Ende cortelike daer nare
Alse die vriesen hadden vereest

[Brill nummering]

Quamen si te vronen op die gheest
Met eenre harder groter scaren
Ende die graue trat [lezing van de eind-t is zeker] betnare
Met zinen luden sonder sorghe
Al tot bider niewer borghe

[Brill nummering]

Dat deen den anderen mochte zien
Daer sceidemen dat heer in drien
Een deel cogghen men doe seinde
Vander gheest al toten eynde
Soe datter gheen daer ontweke

[Brill nummering]

Doe street men voert stoutelike
Ende ghinc striden op die vriesen
Die dat spel mosten verliesen
Nochtan vochten si ouer zeer
Daer worden versleghen meer

[Brill nummering]

Dan .iiiM. op die stat

Oec dar ic mi vermeten dat
Datter vele in diere mare
Verdroncken haer en tare
Worden versleghen harde vele

[Brill nummering]

Die van oudoerp mochtent te spele
Vertellen dat si stille saten
Ende gheens orloghens hem vermaten
Als die van vronen haer ghebure
Hadden ghedaen ter seluer vre

[Brill nummering]

Die daer verloren lijf ende goet
Mi dunct wel dat hi is vroet
Die hem te tide bedencken can
Eer men die scade comet an
ALse die vriesen hadden verloren

[Brill nummering]

Des si langhe groten toren
Hebben moghen diere leuen
Ende die daer inden lande bleuen
Ghinc men doe an steken brant
Ende verbornden al thant

[Brill nummering]

Dat dorp te vronen alte [hier het doorgestreepte woord hant; de correctie is door de kopiist later uitgevoerd, in lichtere inkt] male
Wat holpe hier of langhe tale
Daer na bi ghebode des grauen
Worden die vriesen alle begrauen
Ende voert an met groten spele

[Brill nummering]

Want der scade en was niet vele
Die den graue was ghedaen
Sonder den ghene diene ontfaen
Hadden. die haddens rouwe
Daer bleef doot die ghetrouwe

[Brill nummering]

Van erkel die goede her Jan
Hoe mochten si bliscap driuen dan
Die zulken vrient [e klein bovengeschreven] hadden verloren
Mochtens te rechte hebben toren
Des ghelike waren si alle

[Brill nummering]

Die doe waren inden misualle
Van haren vrienden van haren maghen

Mochten met rechte claghen
Die graue gaf oerlof zinen lieden
Ende die heren hem berieden

[Brill nummering]

Dat si den graue florens souden
An die reyse brenghen ter moude
Men wonne niet aenden stane
Si hieuen op ende droeghen dane
Sulc met bliscapen sulc met rouwen

[Brill nummering]

Ende voerden onder die vrouwen
Te reynsberch int cloester rike
Daer laghen in des ghelike
Sijn wijf ende sijn dochter beide
Daer soe brochtmen wel ghereyde

[Brill nummering]

Om datmen daer wilde grauen
Ter aerden brenghen met groter hauen
Alsmen cortelijc daer na dede
Hi wort begrauen ter zeluer stede
Jnden choer met groter eeren

[Brill nummering]

Doe moeste die graue danen keeren
Ende varen ouer al in tlant
Al had hijt wel in hant
Hi most berechten ende wesen
Nv met dien dan met desen

[Brill nummering]

Ende doen als heren pleghen
Beyde in steghen ende in weghen
Vrieslant was comen te bande
Ende hadt weder in sijn hande
Ende setter beliuwen ende rechteren

[Brill nummering]

Die dwinghen zouden die wechteren
Jn zuuthollant wart beliu
Her Jan ghemaect dat seg ic v
Van rinesse diet ontfinc
En can gheweten om welke dinc

[Brill nummering]

Men hem zulke dinc beual
Jc weet wel datmen mi dat hal
Men sette baliuwen in allen steden

Die tlant souden beureden
Alst betaemt tot zulken zaken

[Brill nummering]

Jc salt v segghen can ict gheraken
Alse ict best hebbe verstaen
Hoet voert int lant is vergaen
DAer na droechmen ouer een
Dat den rade moghelijc sceen

[Brill nummering]

Dat sijn wijf bi hem ware
Dus gheuielt men voer om hare
Ende brochse int lant met eeren
Doe peinsde dese grote here
Jn hollant ende in zeelant mede

[Brill nummering]

Hi mach hebben moghenthede
Die den graue heuet in handen
Wat hi wil mach niement anden
Dus peinsden si aen beden ziden
Maer die ghene die tien tiden

[Brill nummering]

Den graue brochte wt inghelant
Dochten dat sine in die hant
Doe hadden zeker ghenoech
Wantmen altoes ouer een droech
Datmen ghene dinc en dade

[Brill nummering]

En ware bi ghemenen rade
Dus mochte niement vermoeden
Dat mer yet voer soude hoeden
Dus gheuielt tot enen male
Datmen voer tot remmerswale

[Brill nummering]

Om enen dach daer te houden
Daer die van brabant comen soude
Daer teghen den berghen aenden soem
Men sprac daer om ende nam goem
Wie ouerdraghen soude die tale

[Brill nummering]

Doen dochte hem allen ghedaen wale
Dat her Jan soude varen
Ouer ende den dach verwaren
Die luttel peinsde al hier aue

Dandre bleuen biden graue

[Brill nummering]

Her Jan voer ende voerde mede
Van zinen vrienden daer ter stede
Dien hi betrouwede alre best
Dus bleef hi besert [lezing van de r onzeker; mogelijk i of verbeterd uit die letter] int lest
Hi voer ende keerde ende droech die tale [tale achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Doe gheuielt tot enen male
Dat die graue ende her wolfaert voeren
Jn riuieren nv sel roeren
Van ouder vete nuwe spel
Nv hoert wat al daer gheuel

[Brill nummering]

Als si quamen bi lodike
Dedemen verstaen sekerlike
Den graue datmen soude vaendwaen met de d en de eerste haal van de w geëxpungeerd
Ende dat her Jan hadde ghedaen
Ende men in brabant senden soude

[Brill nummering]

Men vraghede hem of hi woude
Varen op thuys te lodike
Daer mochte hi wesen sekerlike
Datmen yet daer soude vanghen
Die graue sprac ic wille ganghen

[Brill nummering]

Opten huse ende onbieden
Den hollandre met zinen lieden
Ende boudijn sinen broeder
Doen sprac daer een ghi sijt vroeder
Vele dan ic hadde ghewaent

[Brill nummering]

Trouwen binnen deser maent
Crighen v die van brabant niet
Noch vaendren wats ghesciet
Al hadt her Jan oec ghesworen
Dese pine heuet hi verloren

[Brill nummering]

Ende sijn wille en sal niet ghescien
Her Jan quam ouer doe mettien
Die sijn dinc te doene achte
Ende wiste niet van deser drachte
ALse [lombarde ter hoogte van één regel, wel vanwege het einde van de kolom] hem dit quam te voren

[Brill nummering]

Peinsde hi wel ic heb verloren
Den graue wat sals ghescien
Hi voer wech staphans mettien
Beyde droeue ende erre
Tsinen huse zonder merren

[Brill nummering]

Moermont ende spijsde dat
Ende mandet staphans ter stat
Op dauenture wats worden soude
Her wolfaert voer alsoe houde
Metten graue siere straten

[Brill nummering]

Hi soude node achter laten
Soe dat hi ter vre quam
Hi achtes cleen al was gram
Hier om her Jan van rinesse
Jc sal hem lesen sulc een lesse

[Brill nummering]

Peinsde hi behoudic tleuen
Jc doe hem discipline gheuen
Dat hijs hem beroemt nemmermeer
Dat hi mijns ghelike es heer
Ende hi brocht zider toe

[Brill nummering]

Datmen her Jan daghede doe
Voerden graue toter vere
Her Jan hadde ghene ghere
Daer sonder gheleide te comen
Ten hadde niet moghen vromen

[Brill nummering]

Dus wart hi ghebanden daer
Ende cortelijc daer naer
Dedemen daghen sine vrienden
Daer hi ieghens goets verdiende

[Brill nummering]

Die voert quamen moesten legghen
Te ghisele sonder weder segghen

[Brill nummering]

Die niet en quamen bereetmen al

[Brill nummering]

Ende woetse groot ende smal
Naden cure vanden lande
Here wolfaert dochte wesen scande
Soude dat huys behouden bliuen

Hi peinsde men sal eer ontliuen

[Brill nummering]

Hem honderden ofmen salt winnen
Ende die ghene die nv sijn daer binnen
DVs belachmen moermont
Men lacher vore ene stont
Eerment ghewan ende sijt op gauen

[Brill nummering]

Al hadt ghecost vele hauen
Men moest breken al te male
Van bouen neder toten dale
Dus wart verdreuen here Jan
Want hem her wolfaert niet en gan

[Brill nummering]

Dat hi inden lande bliue
Ende hi ieghen hem yet kiue
Dus berechte hi dat lant
Dat hire gheen soe stout en vant
Noch soe moghende hine dede hem tachterde eerste t verbeterd uit een bovenschacht, mogelijk l

[Brill nummering]

Dit vernoy ende menich lachter
Moeste menich man verdraghen
Daer wolfaert met sinen maghen
Haddent al opten dume
Metten graue soe dat si cume

[Brill nummering]

Kenden yewert haers ghelike
Doe soe dede hi huwelike
Met siere dochter als wi horen
Ende gafse gheraet here van voerne
Daer na dat soe verre quam

[Brill nummering]

Dat hi gheraeds moeder nam
Te wiue ende hadse een stic daer na
Doe gheuielt als ic versta
Dat die van vlaendren hem verhieuen
Jeghen den coninc ende hem in brieuen

[Brill nummering]

Hem ontseide vrienscap al
God die gheue hem ongheual
Die hem eerst gaf den raet
Daer is of comen soe menich quaet
Doe sochte hi hulpe in inghelant

[Brill nummering]

Die coninc quam hem te hant
Alsoe als hi hadde ghelouet
Noch dunct mi dat elc man douet
Ende oec is buten kere
Dat hi zinen gherechten here

[Brill nummering]

Niet wil wesen onderdaen
Hine soude lieuer ane gaen
Dat hem een ander toghe bi tore
Dan hi van zinen here hore
Een woert teghen zinen wille

[Brill nummering]

Hem waer beter waer hi stille
Dan hi hem verheft soe zere
Jeghens sinen rechten here
HJer binnen heeftmen vernomen
Dat des coninx bode is comen

[Brill nummering]

Van vranckerike andes hollants graue
Ende boet hem van zire haue
Dat hi in zine hulpe ware
Hi woude hem stille ende openbare
Sinen vader helpen wreken

[Brill nummering]

Doe begonstmen hier of te spreken
Die graue van vlaendren boet al ghelike
Hi woude den neue maken rike
Woude hi hem in staden staen
Wat helpt het mochte hem soe gaen

[Brill nummering]

Daer alsoe alst ganghen soude
Men dede dat her wolfaert woude
Watmen sprac of watmen riet
Dat ne diede al gader niet
Hadde die coninc ghewilt gheuen

[Brill nummering]

Half dat conincrike sijn leuen
Het ne hadde een twint niet besloten
Men hadt wel int vat ghegoten
Emmer dat hi sculdich ware
Sinen maghen openbare

[Brill nummering]

Te [T gevlekt, mogelijk verbeterd uit iets anders] dienen dan eenen vremdenonder de kolom in de marge de (zeer klein geschreven) custode die nochtan

Die nochtan dat ghetemde
Dat si daer toe gauen raet
Ende helpen met alre daet
Dat sijn vader wart gheuaen

[Brill nummering]

Ay bi gode dat was misdaen
Dat hi metten ghenen soude
Gaen vechten ofmen woude
Die sinen vader metter hant
Vinc ghi moghet weten tehant

[Brill nummering]

Dat die van aemstel ende van woerden
Mochten vertellen in groeter boerden
Dat si metten graue soude
Vechten op dat si wouden
Ende methem toe gaen in siere scaren

[Brill nummering]

Die sinen vader openbare
Vinghen eer hi bleef doot
Bi gode dat was iammer groot
Datmen des moeste ghehenghen
Datmen daer toe zoude brenghen

[Brill nummering]

Dat een kint al dus dade

[Brill nummering]

Jc ne was daer niet te rade
Hadde mens daer op mi ghegaen
Jc hadt helpen weder staen
Ende eens ander had ic gheacht
Had ics wel ghehadt die macht

[Brill nummering]

HEt moeste wesen het was be
Dit was te vere al bedreuen
Daer her wolfaert machtich was
Al had hi ghedoecht yement das
Dat anders beter hadde ghewesen

[Brill nummering]

Men moste hem volghen dus in desen
Die stucken waren ghemaect vaste
Doe quamen den graue droeue gaste
Dat waren van vlaendren zijn omen
Si baden datse god verdoemen

[Brill nummering]

Moeten [hier een bovenschacht, mogelijk de aanzet van een lange s] of si gauen raet

Tot soe iammerliker daet
Ende of sy noyt tot enigher stede
Peinsde sulke onnoyaelhede
Ende of si die morders hadden ghesien

[Brill nummering]

Sonder enich malengien
Ende of die verrader van aemstella

[Brill nummering]

Ende die van woerden sijn gheselle
Oyt van hem hadden confoert
Alsoe vele als een woert
Of oyt van hem gheuordert waren

[Brill nummering]

Soe moeste die duuel in hem varen
Dat baden si al openbare
Ende her robbrecht al openbare
Swoer hi wel god weet wael
Wat hulpe hier of groot ghescal

[Brill nummering]

Dat kint moeste al ghedoghen
Nochtan sach hine noyt in doghen
Hine sloech zijn oghen ter aerden neder
Ende cume woude hi opsien weder
Tmoeste wesen twas om niet

[Brill nummering]

Doe voer hi weder te bieruliet
Ende voer te ghent alsic wane
Daer saghen doude vaderen ane
Die zere blide was van desen
Ende hieten wellecome wesen

[Brill nummering]

Een stic bleef hi met hem daer
Ende cortelijc daer naer
Keerdi weder in zijn lant
Doe gheuiel daer die hant
Die coninc keerde die was comen

[Brill nummering]

Wt inghelant tsinen vromen
Ende maecten vrede onderlinghen
Van inghelant van vranckerike die coningen [coge met afkortingsstrepen boven o en e]
Die coninc voer vechten te hande
Ende liet vlaendren in die scande

[Brill nummering]

Hoe si voert voeren weetmen wale

Van hem latic staen dietale [de eerste e bovengeschreven]
Want ics van hem niet began
Soe wil ic weder keren dan
Daer ic die tale of begonde

[Brill nummering]

Alsoe als ict ghemerken conde
Soe was her wolfaert allene
Hoeft vanden rade al ghemeene

[Brill nummering]

BJnnen dit ist soe vergaen
Dattie vriesen hebben ghedaen
Van hare misdaet ieghen den graue
Ende gauen hem van hare haue

[Brill nummering]

Diere leueden alsoe vele
Dat hem ghinc al vten spele
Die weduen waren bleuen
Vanden doden moesten gheuen
Half haer haue ende haer goet

[Brill nummering]

Mi dunct dat in minen moet
Datter vele wt was ghemaect
Jc wane daer sulc heeft gheraept
Groot goet tot sinen dele
Die scade van dien castele

[Brill nummering]

Te widenisse wart vergouden
Si hadden vele bet ghehouden
Aenden graue [g verbeterd uit een bovenschacht] haren here
Dan si den bisscop daden die ere
Dat si hem gheloefden bet

[Brill nummering]

Daer hise mede leede int net
Als hi sint dandre dede
Nv hoert hier een vreemthede
Wat hi dreef ende begheerde
Mi wondert hoe dat hi gheheerde

[Brill nummering]

Ende hi voer oest vrieslant dure
Ende dede prediken te menigher vre
Tcruce opten graue van hollant
Dien hi soe ontwittich vant
Als hi seide dat hem dochte

[Brill nummering]

Dat hijt ghedoghen niet en mochte
Hine moest berechten metten zwaerde
Hier om wast dat hi begaerde
Helpe aen minen here den paues
Mi wondert dat hi was dus aues

[Brill nummering]

Alsoe groot clerc als hi was
Dat hi dorste ghewaghen das
Dattie lude onghelouich waren
Ende dat dorste openbaren
Jn sermoene onder die lieden

[Brill nummering]

Mi wondert hoe hem oec missciede
Dat hi tcruce prediken dorste
Hi gaderde lude sonder vorsten
Ende deedse al met loghenen roeren
Dat si met hem ouer uoeren

[Brill nummering]

Met menighen scepe ende groten
Quamen si ouer met eenre roten
Bi monikendam onder dat lant
Tfolc vreyschet al te hant
Ende setten hem dapperlike ter were

[Brill nummering]

Als si vernamen tvremde here
Kenemaers ende waterlandre
Quamen daer ende menich andre
Die hem ter were sciepen wale
Wat hulpe daer of langhe tale

[Brill nummering]

Si voeren toe al sonder vaer
Een groot scip wonnen si daer
Met crafte doe den vriesen af
Soe dat hem dat volc op gaf
Die daer mede quamen gheuaren

[Brill nummering]

Behaluen diere voersleghen waren
Men ghinc daer houwen ende slaen
Si vloen die mochten ontgaen
Dat volc wart al ontaen
Men sacher niement ter were staen

[Brill nummering]

Die bisscop voer sire veerde [onder de kolom in de marge de (klein geschreven) custode want]

Want hem emmer niet en vaerde
Ende liet sijn scip het was te groot
Hi spranc in enen minderen boet
Daer hi mede ontuoer al gader

[Brill nummering]

Nv hoert wat desen heylighen vader
Wat wonder dat hi heeft bedreuen
Dat al daer versleghen bleuen
Soe vele lude dat wonder was
Ende gheuanghen sijt seker das

[Brill nummering]

Soe vele dat si sider gauen
Menighe merc van hare hauen
Bisscop willem heeft dit ghedaen
Noch suldijs meer verstaen
Als coemt die tijt suldijt horen

[Brill nummering]

Maer hier gaet een ander voren
Als die bisscop dus hilt den strijt
Te menigher stede te menighertijt
Jeghen den graue dat hi mochte
Nv hoert wat her wolfaert dochte

[Brill nummering]

Hi dede den bisscop spreken
Ofmen den bisscop mochte breken
Twisschen den graue ende hem
Soe dattie bisscop willem
Louede den pays ende quamer toe

[Brill nummering]

Ende voer te dordrecht doe
Ende voer ten vere tende afkortingsstreep verbeterd uit de abbreviatuur van er graue
Daer hi blide doe sciet aue
Alsoe alsmen ghemerken mochte
Jc en weet wat hi int herte dochte

[Brill nummering]

Men mochte doe zien wat hi wrochte
Alsment ten vtersten besochte
Doe hi was comen in sijn lant
Berien hem rechte al te hant
Dat hi den graue hadde beloeft

[Brill nummering]

En weet of hi was verdoeft
Dat hi emmer orloghen wouden

[Brill nummering]

Teghen den graue ic wane hi emmer soude
Daer om steruen alst gheuel
Hoet ghesciede suldi wel

[Brill nummering]

Daer na horen alst es stade
Her wolfaert wart te rade
Dat hi quam metten graue
Jn hollant ende nam hier aue
Raet watmen doe best dade

[Brill nummering]

Doe wart men al daer te rade
Ende hem dochte goet int ghemeyn
Datmen ghisebrecht van yselsteyn
Ontbode dat hi den graue
Yselsteyn dat hws op gaue

[Brill nummering]

Want hijt te leene van hem hilt
Ende hijt selue besitten wilt
Tsinen behoef sijn oerlof dure
Ende recht op die selue vre
Dattie orloghe ware gheent

[Brill nummering]

Soude hijt weder onghescent
Ende onghescaet hem dan gheuen
Ende alle sticken diere bleuen
Soude hi hem gheuen scadeloes
Ghisebrecht seyde dat hi altoes [hialtoes met een verticaal streepje tussen de i en a]

[Brill nummering]

Sijn hws niet rumen en woude
Ende hi zinen rechten here soude
Altoes trouwe wesen gaerne
Den graue staets nv tontbeerne
Rumedic thws dat ware scande

[Brill nummering]

Ja ne bin ic marscalc vanden lande
Van tbisscops weghen mijns heren
Jc ne mocht niet doen met eren
Verganghe mi alst mach vergaen
Doe die graue dit heuet verstaen

[Brill nummering]

Vraghede hi heren wolfaerde doe
Wats wesen soude hi spracker toe
Ghi sult ghebieden hereuaert

[Brill nummering]

Ende doen beligghen metter vaert
Ende laten thuys niet begheuen

[Brill nummering]

Eer ment op heuet ghegheuen
Men salre blide maken sterke
Ende ane gaen met groten werke
Met catten ende met euenhoghen
Sine zullent niet ghehouden mogen

[Brill nummering]

Men salt hem winnen ouer thouet
Sijn herte des niet en ghelouet
Dat sijt moghen houden lange
Si moetent op gheuen bi dwange
DVs wart men te rade daer

[Brill nummering]

Ende cortelijc daer naer
Wort ghisebrecht selue gheuaen
Dat hebben sine ghebure ghedaen
Her hubrecht ende sine maghe
Diere dicke om leyden laghe

[Brill nummering]

Ende hilden vaste op culenborghe
Nv moet allene dat wijf die sorge
Vanden huse draghen voert
Cortelijc men doe hoert
Dat een knecht van vyanen

[Brill nummering]

Ghinc heren hubrechs kint verspanen
Ende leide dat mede op yselsteyn
Dat ionc was ende harde cleyn
Ende bleef zelue aldaer binnen
Des waren droeue in haren zinnen

[Brill nummering]

Des kints maghen dat en was gheen wonder [wonder achter de volgende regel]
Al waren sijs droeue men conder
Omme ghedoen gheen dinc
Anders dan men thuys beuinc
Ende belach herde vaste

[Brill nummering]

Soe moesten ghedoghen doe gaste
Dat bi hem waren die felle bure
Men warp hem in te menighen vre
Menighen groten zwaren steen

[Brill nummering]

Si hildent soe dat wonder sceen

[Brill nummering]

Joncfrou baerte was soe stout
Dat sijt om geenrehande gout
Haer huys op woude gheuen
Noch doer vrient noch doer neue
Hetne ware of men woude

[Brill nummering]

Dat si allene spreken soude
Haren man ghisebrechte
Dat hi riede dede si lichte
Anders soude sijt toter doot
Houden in al hare noot

[Brill nummering]

Des woudemen ghehinghen niet
Vanden huse men niet en sciet
Men bleef daer vaste ligghen voren
Langhe stont als wijt horen
Want men wouts niet begheuen

[Brill nummering]

Daer om costet hem zomen tleuen
DOch lach menre soe lange voren
Dat ioncfrou [ioncfro] baerte als wijt horen
Boet op thuys al daer ter stede
Behouden haers lijfs ende lede

[Brill nummering]

Der gheenre diere waren binnen
Die men leuende mochte kinnen
Men wouts niet doen doe most bliuen
Nv hoert behendicheit [behendicht] van wiuen
Om dat si hoepte te ghenaken

[Brill nummering]

Dat si tbeste soude gheraken
Soe bat si datmen haer gaue
Deen helft ende die graue
Metten anderen sinen wille dade
Doe wart men ghinder des te rade

[Brill nummering]

Men gaue die helfte die metten lote
Haer gheuel ende ghenote
Elc zijnre auenture
Anders en mochte haer niet gheburen
Datmen haer yet gheuen woude

[Brill nummering]

Ende oec op dat souden
Den ghenen gheuen die tkint daer brochte [brochte achter de vooorafgaande regel]
Ende naems raet hem allen dochte
Dat beter ware verre te voren
Dat si alle waren verloren

[Brill nummering]

Ende ioncfrou baerte mede
Si sprac doe wt ter zeluer stede
Soe welc helft die coemt an mi
Wilic hebben quite ende vri

[Brill nummering]

Men antwoerde hare dat si
Die brugghe die was al te broken
Ende die poorte was beloken
Diemen ondede altehant
Soe datmen horden vant

[Brill nummering]

Diemen leyde ende ghinc in
Men vanter lude meer no min
Dan xvi die ter vre
Souden doghen ende niet mere
Dander doot ende som ghewont

[Brill nummering]

Ende vanden liue onghesont
Sonder den knecht diet kint verriet
Hine was ghequetst niet
Die leuerdemen heren hubrechte
Die rechte dede [desde met de lange s geëxpungeerd] ouer die knechte

[Brill nummering]

Teerst dat hijs hadde stade
Ende deden legghen op [legghenop met een verticaal streepje tussen n en o] enen rade
Ende sijn kint vant hi ghesont
Men voerde op die selue stont
Die gheuanghen tordrecht

[Brill nummering]

Daer olout ouer dede recht
Hi setter viij aen deen side
Op dander viij herde onblide
Mochten si wesen soe help mi god
Daer soe werp men om een lot

[Brill nummering]

Dat lot was alsoe ghemaect
Twee bollekine wel gheraect

[Brill nummering]

Ront was elc als een cloet
Ghelike gheuerwet euen groot
Jn deen was een hollants penninc

[Brill nummering]

Jn dander een louensch dese [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit t] dinc
Was ghemaect soe datmen niet
Mochte segghen hier is ghesciet
Voerdeel ende ofte valscheit inne
Olout sprac nv siet minne

[Brill nummering]

Die den louenschen penninc toe hoert
Hi heuet hier sijn lijf verboert
Ende die den hollantschen sel ontfaen
Hi sel metten liue ontgaen
Si worpen tlot men sloech af

[Brill nummering]

Hem dient auenture gaf
Dandere dedemen doe gheuaen
Dat dochte mi onrecht ende mesdaen
DOe hadde die graue dit huys al vri
Daer na gheuielt gheloues mi

[Brill nummering]

Dat her wolfaert bat den graue
Dat hijt sinen wiue gaue
Yselsteyn ende benscop mede
Die graue deet op die stede
Hi hadt haer ghegheuen al

[Brill nummering]

Tlant van woerden dan es niet smal
Dat her wolfaert hem zelue bat
Jc wane hijt dede om dat
Datmen yselsteyne wan
Ende men die liede onthoefde dan

[Brill nummering]

Die daer op waren vonden
Dat gheen man tot dien stonden
Jeghen hem verheffen soude
Jc ne weet wat hi doen woude
Jnt lant van woerden begondi maken

[Brill nummering]

Ene borch conde hijt gheraken
Grote wijt ende daer toe sterc
Hi hadde beghinnen dat werc

[Brill nummering]

Tote ene stede diemen hiet
Die pitkupe soe datmen niet

[Brill nummering]

Jnt lant zoude moghen comen
Men hadt metter borch benomen
Het was an tende vanden lande
Nv hoert hier een niewe scande
Jn die poort van dordrecht

[Brill nummering]

Was doe menich pijnlijc knecht
Dat verwonderde aloude zere
Ende men teech hem dicke mere
Dan met rechte die scoude was
Op enen tijt bat alout das

[Brill nummering]

Alle den scepenen vander poort
Dat hem lief si datmen hoert
Een stille waerheit van zwaren dingen
Die scepenen woudent wel ghehingen
Behouden alder poorter recht

[Brill nummering]

Ende op een vorwaerde echt
Dat scepenen die besitten souden
Ende bannen die si bannen wouden
Waert een Jaer of iiij of viue
Daer bi ne soude hi vanden liue

[Brill nummering]

Niement rouen of goet ontfaen
Op dese vorwaerde waest bestaen
Die si aloude gauen bescreuen
Moeste die tijt sijn verdreuen
Die hem scepenen hadden gheset

[Brill nummering]

Waest op lijf of op let
Quamen si weder binder tijt
Soe mochte die scoute sonder verwijt
Hem dat doen alst was besproken
Ende dat recht bleue onghebroken

[Brill nummering]

DJe waerheit wart doe beseten
Ende eer mense vte zuldi weten [ten achter het voorafgaande vers]
Quam die graue selue daer
Ende her wolfaert weet voer waer

[Brill nummering]

Eyschte den scepenen tafele doe

[Brill nummering]

Ende scepenen spraken hem toe
Wat wildi daer mede maken
Hi seide ic salt wel gheraken
Wies misdaet ic vinde soe groot
Dat hi heeft verboert die doot

[Brill nummering]

Men sal hem doen staphans zijn recht
Die men min vint misdadich echt
Die sal minre pine ontfaen
Dit ne sal niement wederstaen
Scepenen seyden ten mach niet wesen

[Brill nummering]

Wi hebben vorwaerde ghemaect van desen
Jeghen oloude onsen beliu
Trouwen des messaect hi nv
Sprac her wolfaert openbare
Scepenen antwoerden [antw'den] daer nare

[Brill nummering]

Onse hantuest seghet wel
Dat wi ende niement el
Recht vonnisse segghen moghen
Ouer onse poorters van leghen van hogen
Dese vriheit gaf v oude vader

[Brill nummering]

Coninc willem die wi al gader
Hebben gheseghelt ende bescreuen
Dits ons van uwen ouders bleuen
Hout onse recht soe doedi wale
Hier toe en helpt gheen ander tale

[Brill nummering]

Mijn here moet die tafel hebben
Ende sulken tasten aen sinen rebben
Want hi is onser alre here
Ende hi sal rechten alsoe zere
Dat den quaden gruwen mach

[Brill nummering]

Des wil hi sonder verdrach
Die tafel hebben soe wats ghesciet
Scepenen spraken dats om niet
Ten zijn niet onse vorwaerde
Alse her wolfaert dit hoerde

[Brill nummering]

Sprac hi ic seg v tewaren
Soe moeti te delf te ghisel varen
Ende na minen here staphans comen
Die v die scoute nv sel noemen
DJe graue voer sijnre straten

[Brill nummering]

Die scoute doe niet laten
Hine noemde doe bi namen
Die hi woude dat na hem quamen
Si voeren na in die poort
Te delf alsmen heuet ghehoert

[Brill nummering]

Viue wasser men sende hem mede
Drie boden vter steden
Die den graue souden volghen
Ende spreken al was hi verbolghen
Optie poorters van dordrecht doe

[Brill nummering]

Ende sien mochten sijt brenghen toe
Datmen dat maecte te goede
Ende dat in beteren ponte stoede
Die graue voer in dien haghe
Her wolfaert sat opten anderen dage

[Brill nummering]

Ende voer te woer den waert
Ende merrede aen die vaert
En weet der daghe viue of ses
Wat helpt dese langhe les
Die poorters seinder iiij na

[Brill nummering]

Om te spreken als ic versta
Metten anderen haren here
Die was op hem verbolghen zere

[Brill nummering]

Doe die viere al daer quamen
Toten achten die bi namen

[Brill nummering]

Heyne pouwels hieten die twee
Al was der andere mee
Jcne canse niet ghenoemen
Soe was hem te voren comen
Dat her wolfaert niet en was daer

[Brill nummering]

Doe seinden si haer boden naer

[Brill nummering]

Om te proeuen op welke dage
Hi comen soude inden haghe
DJe bote vanten tyselsteyne
Hem ende zijn wijf daer ghemeyne

[Brill nummering]

Her nyclaes van cats wasser mede
Die bode spracken daer ter stede
Ende hi seide hem zinen wille
Die bode keerde zwighende stille
Ende telde zinen here voert

[Brill nummering]

Wat hi van hem hadde ghehoert
Si beyden doe toten daghe
Dat hi comen was in dien hage
Die graue en woude gheen antworde geuen
Sonder hem dus sijn si bleuen

[Brill nummering]

Ligghende stille ende beiden daer
Toter wile dat hi quam naer
Doe her wolfaert comen was
Worden si te rade das
Dat Jan die moelnaer ende pieter mede [mede achter de voorgaande regel]

[Brill nummering]

Heren tielmans soen bider stede
Ende iacob haer dorde gheselle
Toten graue daer ic of telle
Om te spreken van hare dinc
Die graue doe te rade ghinc

[Brill nummering]

Met hem her wolfaert ende olout

[Brill nummering]

Die te rade hier toe was bout

[Brill nummering]

Die bode spracken daer ter stede [na de regel een punt, waarschijnlijk gezet om deze overtollige herhaling van vers 8094 daarmee te expungeren]

[Brill nummering]

Ten lesten spraken si den molenaer an
Ende daer na dander twee man
Ende ledense in die camer mede

[Brill nummering]

Ende spraken met hem daer ter stede
Een wile doe quamen si wt
Ende olout sprac ouer luut
Ende vraghede of heyn ende pouwens warenwaren achter de voorafgaande regel
Te delf dat seg al sonder sparen

[Brill nummering]

Men seide ia si sijn al daer
Sullen si yet comen haer

[Brill nummering]

Sprac olout toten molenaer
Onbietmense si comen hare
Sprac doe Jan dat wetic wale

[Brill nummering]

Olout hilt niet meer tale
Dan hi ghinc ter cameren in
Hi soude node sinen sin
Hebben gheseit daer voer oghen
Men riep Jan ende ghinc hem toghen

[Brill nummering]

Dat die graue soude gaen eten
Ende dan soudemen hem doen weten
Tsgrauen wille vander zaken
Si mochten hem wel gaen blide maken
Ende na eten weder comen

[Brill nummering]

Jan die peinsde het sal ons vromen
Ende ghinc ter herberghen met zinen gesellen
Als hi daer quam begonste hi tellen
Enen bode dat hi woude
Dat hi den anderen segghen soude

[Brill nummering]

Binnen dien quam die niemare
Dat alle dat hof ghereet ware
Ende die graue woude riden
Ende woude niet langher beyden
Help seit hi wat salt bedieden

[Brill nummering]

Jn weet wat hem onbieden
Segt hem allen dese saken
God gheue hem tbeste te geraken
Jc bins wel droeue ende erre
Die bode voer al sonder merren

[Brill nummering]

Hi hadde twee paerden in een wagen
Ende ghinc vaste henen iaghen
Ende quam te tide als god woude
Dat die graue beten zoude
Ende seide hem allen dit

[Brill nummering]

Pouwels langher niet en sit
Hi stont op ende ghinc zire straten
Heyne die sout node laten

[Brill nummering]

Doe hijt vreyschte hine dede also
Dus quamt toe dat elc vloe

[Brill nummering]

DJe graue quam met heren wolfaerde
Doe hi ghebeet was vanden paerde [pde met p met doorstreepte schacht]
Quamen si daer andre waren
Her wolfaert sprac al sonder sparen
Want hi was int herte fier

[Brill nummering]

Die van dordrecht sijn si hier
Ja wi zeide die ghene doe
Die daer waren hi sprac hem toe
Ga wi dan ende laet v spreken
Roept v ghesellen laet niet ghebreken [ken achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Onder die clocke ghinc her wolfaert
Ende vraghede al onghespaert
Om pouwels ende om heynen mede
Men antwoerde hem daer ter stede
Si gaen spelen en weet waer

[Brill nummering]

Doe seide her wolfaert senter naer
Wi hebbent ghedaen seiden si
Mettien so begonde [hier si doorgestreept] hi
Te segghen alst voren staet
Vander tafel alden staet

[Brill nummering]

Hoe datse die graue hebben woude
Ende ouer die ghene rechten soude
Dies had verdient hoe soet ware
Dit toendi dien van delf al dare
Daert die van dordrecht ane hoerden

[Brill nummering]

Si seiden here bi voerwoerden
Hoert die waerheit seg wi v
Dit bespraken wi metten baliu
Dat scepenen souden nederen ende hoghen
Olout sprac dits al gheloghen

[Brill nummering]

Voer den graue ende vor hem allen
Doe begonden die lude callen
Daert die graue selue an hoerde
Dat hi sprake onhouessche woerde

[Brill nummering]

Wilde hi soe dat lant berechten

[Brill nummering]

Ja sprac hi ic wil vechten
Enen camp ieghen wien dat es
Een scepen van delf sprac sijt gewes
Hier ne vecht ghijs ghenen camp
Dat waer ons te swaeer .i. scamp

[Brill nummering]

Soude al onser poorten recht
Staen an eens mans gheuecht
So mocht onse recht wel erghen
Dat nv is haer dats ons merghen
Ghi hebt v qualic hier ghewroken

[Brill nummering]

Dat ghi goede luden hebt versproken
Ende gheloechent voer onsen here
Dats v te misprisen sere
Waert datmen beuroeden conde
Doe so sloechmen dat van monde

[Brill nummering]

Ende vraechden daer al openbare
Waer pouwels ende heine ware
Men antwoerde wine wetens niet
Doe seide heinric ghi heren siet
Nu moechdi merken ende verstaen

[Brill nummering]

Dat dese .ij. hebben mesdaen
Jeghen minen here so vele
Dat si in naernste no in spele
Niet dorren comen daer hi es
Nochtan waren si des sijt ghewes

[Brill nummering]

Ghesent van dordrecht vter poort
Als ghi wel hebt ghehoort
Nu van desen daghe voort
Es die vrienscap al gestoort [of mogelijk ghescoort; bij deze kopiist is de sc-ligatuur vaak in de vorm van st]
Tusschen den graue ende hem tween

[Brill nummering]

Ende oec ne es daer vrede gheen
Hi salse krenken daer hi mach
Weder het is nacht of dach
Mettien lieten si die tale
Si ghinghen doe wech altemale

[Brill nummering]

Die graue voer wech als hi woude
Die ghiselen senden also houde
Enen bode sonder sparen
Dat hi tordrecht soude varen
Want si ontsaghen hem van desen

[Brill nummering]

Datmer om veruaert soude wesen
Als daer quame die niemare
Die bode hi voer aldare
Eer hi conde comen al daer
Had .i. gheseit al openbaer

[Brill nummering]

Dat al die luden waren gheuangen
Ende hare gheen en waer ontgangen
Dat volc was tenden rade
Die bode quam des auonts spade
Die doe daer al openbare

[Brill nummering]

Weder seide die quade mare
Hi seide ic wil ghijs mi gheloeft
Sijn si gheuaen ic legcs mijn hoeft
Of te slaen dat wil ic wale
Men gheloofde sijnre tale

[Brill nummering]

Elc ghinc daers hem luste
Die bode ghinc in sijn ruste
Men wilde beiden toten daghe
Datmen dan ten besten saghe
Des ander daghes wel betide

[Brill nummering]

Wort die poorte herde blide
Want heyn ende pouwels waren comen
Ende ontgaen te hare vromen
Si waren blide om dese twee
Sauonts quamer luden meer

[Brill nummering]

Des anders daghes te primetide
Waren si daer alle des waren si blide
Beide ghiselen ende boden
Die hem te delf hadden ghehoden
Ende waren comen sonder oerlof

[Brill nummering]

Dus ne staets die graue niet of

[Brill nummering]

Noch her wolfaert noch alout
Die te rade hier in was stout
Si deden scriuen in enen brieue
Dattie graue ontseide alle lieue

[Brill nummering]

Ende alle vrienscap mede der poort
Alst volc dat heeft ghehoort
Datse die graue heuet ontseghet
Dedemen alsmen gherne pleget
Ende ghingen te rade sciere

[Brill nummering]

Ende coren der hooft manne viere
Bi wien men alle saken dede
Si deden scriuen al daer ter stede
An allen poorters vanden lande
Dit mochten si doen sonder scande

[Brill nummering]

Ende baden hem op rechte oetmoet
Dat elke poerte so vele doet
Dat si bidden den graue
Dat hi die dinc wil laten aue
Ende hi haer recht late behouden

[Brill nummering]

Dat si dat wel weten souden
Dat hi des ghelike hem soude doen
Men liet die boden niet gheroen
Die die brieuen souden draghen
Men ghincse henen iaghen

[Brill nummering]

Jn hollant ende in zeelant mede
An elke poort an elke stede
Daer men waende dat lieden in waren
Nu setten toe al sonder sparen
Tgsrauen raet rechte voort

[Brill nummering]

Ende leiden lieden bider poort
Die souden legghen in die wachte
Datter niement in en mochte
Ende dat menre niet in mochte bringen
TEn [T in tweede instantie in de marge vóór de regel geschreven] waer of mens woude ghehinghen

[Brill nummering]

Men woude doe dat ionchere witte
Ghinge leggen op thuus van pitte

[Brill nummering]

Te wachten die ieghennode
Hi most doen al dede hijt node
Talblazerdam hoerdic bedieden

[Brill nummering]

Lach her niclaes van cats met lieden
Ende wachte twater daer
Ende dede die scepen comen naer
Met torue [er staat eerder torue dan corue, en zeker niet corne] ende met anderen goede
Te slidrecht lach op die hoede

[Brill nummering]

Olout met sinen knapen
Diet al op ghinghen rapen
Datter quam ende liden woude
Ende ter poorten varen soude
Voert steenhuus datte slidrecht staet

[Brill nummering]

Had hi vonden in sinen raet
Dat hi den dijc dede verslaen
Met groten houte ende daer aen
Starke planken als hem dochte
Datter niement liden mochte

[Brill nummering]

Thuus was wel ghemaect ter were
Jeghen scilt ende ieghen spere
Daer lach olout metten sinen
Die gherne hadde veel pinen
Der poorten ghedaen had hi mogen

[Brill nummering]

Hem connen veel lieden niet ghedogen
Sine moetens hem te voren doen
Doe was daer een conde niet geroen
Hine voer met enen cogge allene
Ende met anders niement gemene

[Brill nummering]

Dan die met hem inden cogge waren
Hi seide bi gode wi willen varen
Scieten in die poort somige pilen
Ende dit was ter seluer wilen
Dattie scilt wacht was gaen slapen

[Brill nummering]

Dattie cogge metten knapen
Quamen gheroyt vor die poort
Alsmen dit heuet ghehoert

[Brill nummering]

Sloechmen die clocke metter vaert
Dat aldie poort in roere waert

[Brill nummering]

Si wapenden hem groot ende clene
Ende volchden na al ghemene
Beide te scepe ende te voet
Als een volc dat is verwoet
Ende quamen recht vor die were

[Brill nummering]

Olout stont [er staat eerder st dan sc en eerder n dan u] ende hadde ghere
Hem te weren mocht hem ghescien
Die poorters liepen toe mettien [de i bovengeschreven]
Toter weren ende stredense ane
Beide met steken ende met slane

[Brill nummering]

Men sloech so sere ende stac
Datmen die were te sticken brac
Ende olout heuet vernomen
Hoe die lieden ghelopen comen
Ouer slote ende ouer al

[Brill nummering]

Ende hi ontsiet hem datmen sal
Dat huus onderlopen daer
Dies had hi int herte vaer
Hi maecte hem mede inden loep
Ende quam mede inden hoop

[Brill nummering]

Side an side datmen niet
Van hem en weet eermen siet
Dat hi was comen optie brugge
Ende men siet dat hi den rugge
Omme warp te huse waert

[Brill nummering]

Ende hem weerde ongespaert
Daer vochten die van dordrecht wale
Si waren doe ten seluen male
Met hem inden huse ghegaen
Vechtender hant en had ghedaen

[Brill nummering]

Dat heyne was met groter cracht
Vander brugge in die gracht
Ghesleghen alsmen mochte sien
Eermen wt conste ghetien

[Brill nummering]

Ende sine wt bringhen moghen

[Brill nummering]

Was die valbrug op ghetoghen
Doe mosten die poorters after staen
Dit pongijs hebben si ghedaen
Op enen woensdach vorden oeste
Doe gheuielt alst wesen moeste

[Brill nummering]

Dat si weder ghinghen in
Elc was gram in sinen sin
Si hadden ghewonder lieden een deel
Want si scoten menich quareel
Malc op anderen inden stride

[Brill nummering]

Daer bleef doot ten seluen tide
Die selue knaep diet eerst begonde
Also als ic ghemerken conde
So ware hi bet bleuen daer
Dan hi quam der poorten also naer

[Brill nummering]

Dat hise hem allen volghen dede
Daer bleef doot ter seluer stede
Diederic claes scouten broeder
Sijns vader kint ende sire moeder
Die poorters hadden niement doot

[Brill nummering]

Daer macht an lach clene of groot
Sonder een kint dat weetmen wale
Dat was ghescoten tenen male
Daert mede liep onder die rote
Ende steruen moste vander scote

[Brill nummering]

Nv was her wolfaert inden haghe
Metten graue ende dese claghe
Coemt vor hem van olouts weghen
Die antwoerde aldus daer ieghen
Moetic leuen het wart ghewroken

[Brill nummering]

Hem waer beter had si te broken
Hare vorwaerde ende op ghegheuen
Die tafel ende warens bleuen
Op mijn segghen ende dat ghehouden
So waren sijs bleuen ombescouden

[Brill nummering]

Jc bringhe noch volc vor die poort
Datmen selden heuet ghehoort
Volcs ghelike wt zelant varen
Dit hoorden die wt hollant waren
Ende peinsden voer hi wech die graue

[Brill nummering]

Wine comens nemmer met ioyen aue
Tkint van vorne moste wesen
Te haren rade ende riet te desen
Datmen den graue hilde int lant
Anders sijn wi al ghescant

[Brill nummering]

Dus droech die raet ouer een
Also als seder wel sceen
Jc hoorde segghen ouer waer
Dat gheraet van vorne al openbaer
Doe ontseide sinen zweer

[Brill nummering]

Diene te hant sonder keer
Doet woude hebben ghesteken
Men conden hem cume ontbreken
Dat hine niet moste ontliuen
Doch so moste hi hem bliuen

[Brill nummering]

Van buten wachte men ouer al
Stillekine sonder ghescal
Als her wolfaert dit verstoet
Wort hi droeue in sinen moet
Ende peinsde hoe sal ic ontgaen

[Brill nummering]

Mine es niet so goet ghedaen
Alsic te nacht mi hene make
Jc sal licht hebben die rake
Dattic ontga metten liue
Entie graue hier niet en bliue

[Brill nummering]

Ende gheraet van vorne mijn lieue kint
Dat mi harde clene mint
Moettic leuen het sal hem rouwen
Doe beual hi sire vrouwen
Vrou catelijn gherijts moeder

[Brill nummering]

Datsi vanden sone si behoeder

[Brill nummering]

Diene hilt met cleenre crachte
Dus reet hi hem inder nachte
Wech te varen was sijn ghedochte
Met hem te weren of hi mochte

[Brill nummering]

Den graue ende sinen sone gheraerde
Men ghereede doe die paerde
Si saten op al sonder sparen
Doe mosten si op wagenen varen
Die met hem wech varen wouden

[Brill nummering]

Her wolfaert seide datti zoude
Te sciedam te scepe gaen
Alsment int dorp heeft verstaen
Worden die luden al in roere
Om dat her wolfaert henen voere

[Brill nummering]

Metten graue dus stilkine
Ende haddens alle grote pine
Entie grauinne alte voren
Hads int herte den meren toren
Datmen voerden haren man

[Brill nummering]

Wech ende niet gheweten can
Wat bediet datmen bi nachte
Wech te voerne aldus achte
Si claghet dien sijt claghen mochte
Her wolfaert al anders dochte

[Brill nummering]

Ende voer wech sijnre straten
Hine woude achter hem niet laten
Enighe brugge hine deedse breken
Ende peinsde dat hi met sulken treken
Soude te bet moghen ontgaen

[Brill nummering]

Doet dach was ende men verstaen
Jnt lant heuet dat her wolfaert
Ware gheporret optie vaert
Ende met hem voerde den graue
Wart volc al ontsinnet daer aue

[Brill nummering]

Het liep het ran het iaghede
Die grauinne sere claghede [onder de kolom in de marge de custode Alle die lieden]

[Brill nummering]

Alle die lieden ouer haren wolfaerde
Dat hi voerde sire vaerde
Haren lieuen bedde ghenoot

[Brill nummering]

Ende hare ne vraghede clene no groot
Ende bat den lieden op ghenaden
Dat si haer stonden in staden
Dat volc wart al in roere
Men hoerde nie sulke voere

[Brill nummering]

Si liepen si reden [de tweede e in tweede instantie tussengeschreven] dat si mochten
Om haren here dat si dochten
So dat si te vlerdinghen quamen
Daer si versaghen ende vernamen
Dat si waren vten diepen

[Brill nummering]

Men gheboet dat volc doe liepe
Ende met scepen an hem voere
Die doe ghesien had die roere
Hoe dat volc te scepe ghinc
Met groter haeste om die dinc

[Brill nummering]

Met clenen scepen ende met groten
Beide met eueren ende met boten
Met visscepen ende met scuten
Die dat volc doe hoorde ruten
Hem mochte gruwen al daer aue

[Brill nummering]

Hoe si riepen om haren graue
Si roeyden an hem sonder merre
Want sine waren optie mase niet verre
Entie wint was clene
Dus worden si thant ghemene

[Brill nummering]

Ende vraghede den graue of hi woude
Jnt lant bliuen dat hi soude
Gheuen die hant so mochti varen
Opt lant weder sonder sparen
Die graue boet doe die hant

[Brill nummering]

Ende si voerden weder opt lant
Also alsic heb verstaen
So bleef her wolfaert gheuaen

[Brill nummering]

Ende al die ghene die met hem waren
Voerdemen opt lant sonder sparen

[Brill nummering]

Ende gheraet van vorne wart verlost
Sonder scade ende sonder cost
Vter vanghenissen daer hi in was
Doe worden si te rade das
Die graue soude varen inden haghe

[Brill nummering]

Her wolfaert most op enen waghen
Varen te delf in die poort
Alsmen wel heeft ghehoort
Ende op een steen huus mosti gaen
Entie andre die met hem gheuaen

[Brill nummering]

Waren. ghinghen mede
Daer men woude in die stede
Tfolc was na vten sinne
Si hadden tot hem clene minne
Ende wart roepende ouer luut

[Brill nummering]

Gheeft ons den man hier wt
Die onsen here den graue verriet
Of ghine sult selue niet
Metten liue moghen ontgaen
Want wi v selue sullen slaen

[Brill nummering]

Wildi selue behouden tleuen
So moet ghine [hier een doorgestreepte w] ons hier wt gheuen
Alsment verstoet opten vloere
Dat folc daer buten al was in roere
Staken sine ter trappen neder

[Brill nummering]

Ende haelden die vrouwe weder
Datsi niet daer buten quame
Si ontsaghen hare blame
Dat enich quaet knecht an hare

[Brill nummering]

Doen mochte dat mesdaen ware

[Brill nummering]

Dus was si ghehouden daer binnen
Ende hi was met omminnen
Daer ontfaen alst wel sceen

[Brill nummering]

Want daer en was man ne gheen

[Brill nummering]

Hine ghaerde sine doot
Doe wart dat loop so groot
Onder dat volc ende gherochte
Het sloech al dat slaen mochte

[Brill nummering]

Beide ionc ende out
Hem en was niement hout
Doe was hi versleghen sciere
Jc wane dat niet si viere
Daer te ieghenwoerde stonden

[Brill nummering]

Sine sloeghen diere toe comen conden
Aldus heb ict verstaen
Dus en mochti niet ontgaen
Hi was daer ghehaet so sere
Had hi met hem enighen here

[Brill nummering]

Willen laten inden rade
Sine dinc ware hem bleuen stade
Ende waer licht te liue bleuen
Neen hi niet hi had verdreuen
Die beste gheboren vanden lande

[Brill nummering]

Ende had hem ghedaen die scande
Die selue haelde metter hant
Den graue ian wt engelant
Die stac hi of ghemene
Ende woude wesen raet allene

[Brill nummering]

Ende doen sinen wille
Beide lude ende stille
Waer hi bleuen in desen stane
Sekerlike na minen wane
Hi ware weldigher dan die graue

[Brill nummering]

Hi beghaerde so grote haue
Ouer al in desen lande
Ende hi dede so grote scande
Sinen viant waer hi mochte
Mi wondert sere wat hi dochte

[Brill nummering]

Hi duwede sinen viant onder
Al haten sine ten was gheen wonder

JC [de lombarde J ter hoogte van 13 regels, buiten de kolom] weet wel dat van rinisse
Heer ian beriet hem dese lesse
Want men sach hoe doe ghinc voort

[Brill nummering]

Als hi vernam dese woert
Ende hi quam weder inden lande
Waendi hine peinsde om die scande
Die hi hem dede ware hi bleuen
Te liue hi hadden verdreuen

[Brill nummering]

Beide stille ende openbare
Die wile hi raet te houe ware
Daer om gheuielt alst wesen moste
Opten eersten dach vanden oeste
Recht op sinte pieters daghe

[Brill nummering]

Moste her wolfaert dese plaghe
Daer ghedoghen als wi leren
Jnt incarnatioen ons heren
Xijc. xc. ende neghen
Jc rade elken man te pleghen

[Brill nummering]

Es hi here clene ofte groot
Dat hi yement late sijn ghenoot
Es een man eens heren raet
Ende hem also siene staet
Dat hi es machtich sere

[Brill nummering]

Nameliken met sinen here
Wil hi doen dan sine vromen
Laet ander lude te borde comen
Die machtich sijn van groten magen
Sone darfmen ouer hem niet claghen

[Brill nummering]

Maer wil hijt selue wesen allene
Ende met hem niement laten ghemene
So moet al die werelt niden
Dus mach hi onlanghe daer op tiden
Ende gheualt dat hi misgaet

[Brill nummering]

Sone es niement hine gheuet raet
Hoemen ghenederen mach
Men siet huden opten dach

[Brill nummering]

Es een man ghenedert soe
Die here en achs niet een stroe

[Brill nummering]

Ende haten diende te voren minde
Ghelijc enen dies niet en kinde
Hi docht mi vroet die conde houden
Mate in desen ende ombescouden
Want het ne mach gheen here

[Brill nummering]

Bliuen staen in desen kere
Ende en mach gheen man allene
Here wesen groot no clene
Sonder god die al ghewrochte
Hi peinsde wel die dat bedochte

[Brill nummering]

Nv spranc wt die niemare
Alsment gheureest openbare
Tordrecht dat dus was vergaen
Sloechmen doe die clocke saen
Ende dat volc wart in roere

[Brill nummering]

Si riepen alle in hare voere
Maken wi ons wt al ghemene
Ende belegghen crayen stene
Olout en mach ons niet ontgaen
Hine blijft doot of gheuaen

[Brill nummering]

Alsmen dit heeft ghehoort
Ghinc haer wapenen die poort
Jonc out mere ende minder
Manne knechten ende kinder
Al liept wt ten seluen stonden

[Brill nummering]

Vor crayestein daer si vonden
Olouds op met sire partien
Die niet en wiste hoordic lien
Hoe te delf was vergaen
Hi sette hem ter were saen

[Brill nummering]

Want hi ontsach die felle gaste
Ende pijndem thuus te houden vaste
Ende seiden daer bouen si di dronken
V spise is noch niet besonken

[Brill nummering]

Waendi hier halen v ghewin

[Brill nummering]

Jc wane v is die duuel in
Die poorters riepen hets ghedaen
Ghi steruet seker hets so vergaen
Ende liepen toe met groter crachte
Ende stormdense tot op die grachte

[Brill nummering]

Met al dat si mochten doen
So dat si luttel lieten gheroen
Of luttel sliepen inder nacht
Si stredense ane met groter cracht
Toten daghe doe quamt soe

[Brill nummering]

Dat her niclaes die was doe
Tot alblaes optie wachte gheset
Hem bedochte een luttel bet
Ende peinsde dit spel is verloren
Jc mach mi brenghen in meren toren

[Brill nummering]

Dan ic totte noch heb gewesen
Hi op ende voer met desen
Te nymensurient ende bat ghenade
Datmen hem te spreken gaue stade
Hi wan gheleide ende quam

[Brill nummering]

Vor dat huys als dat vernam
Olout vraghedi openbare
Waer die graue van hollant ware
Ende her wolfaert ende dandre mede
Hi antwoerde optie stede

[Brill nummering]

Die graue is inden haghe
Her wolfaert ende sine maghe
Sijn gheuaen ende hi is doot
Her wolfaert selue. wonder groot
Had hem des entie sine

[Brill nummering]

Van rouwen waende si verdwine
Maer sulke woudens niet ghelouen
Her nyclaes sprac ic moete douen
Es her wolfaert niet verslaghen
Ende ic en weet van sinen maghen

[Brill nummering]

Dan si al gheuanghen sijn
Bi ridderscepen dits die fijn
Dat hi doot is siet wat ghi doet
Olout wandelde doe sijn moet
Ende wart veruaert ouer sere

[Brill nummering]

Ende bat dor gode onsen here
Datmen ontfinge hi woude op geuen
Thuus mosti behouden tleuen
Hi entie lieden sine
Die met hem waren in dese pine

[Brill nummering]

Was al verloren dat verstaet
Sine haddens ghenen raet
Die vter poorten al daer laghen
Dat sijs yet dorsten ghewaghen
Voer die ghemeente dat sise ontfaen

[Brill nummering]

Hadden ende si souden ontgaen
Maer si voerdense indie poort
Ongheslaghen ende namen voort
Dauenture alst vallen mochte
Olout ende den sinen dochte

[Brill nummering]

Dat dauenture waer te swaer
Doch seiden si al openbaer
Wildi ons brenghen te deser stonden
Jn die poorte tot onser ghesonden
Dat ghi ons niet nemet leuen

[Brill nummering]

So willen wi ons nv op gheuen
Alder ghemeenten in ghenaden
Si seiden wine sijns niet beraden
Wi nemen v nv op te meenten wille
Anders mogedi swighen stille

[Brill nummering]

Wine willen om uwen wil niet steruen
Ons goets enter poerten deruen
Dus worden si daer op ghenomen
Ende sijn voer die poorte comen
Ander bruggen bi deser vorwoerden

[Brill nummering]

Als die ghemeente dit verhoerden

[Brill nummering]

Liepen si toe met erren sinne
Ende deden hem so grote omminne
Dat si sonder ghenade riepen
Slaet al doet ende si toe liepen

[Brill nummering]

Ende sloeghen haren scoute daer
Ende oloude haren baliu daer naer
Ende .ij. sire broedre teen was .i. pape
Ende droeghen doedekine sijn knape
Ende daer toe sinen hangheman

[Brill nummering]

Die hem altoes volghede an
Dus bleef olout met hem .vi. doot
Dandre ontghinghen vter noot
Bi ghelucke ende hulpe mede
So dat si quamen buten der stede

[Brill nummering]

Daer si behilden tleuen
Trouwen dit was quaet beweuen
Ende beroert onder die liede
Daer dustanige scade om gesciede
Had olout gehouden sijn woort

[Brill nummering]

Als si waren te rechte voort
Sone waer hem niet messciet
Daer dit of quam ende menich verdriet
Dat hier of quam als ict versta
Als ghi horen sult hier na

[Brill nummering]

Dus machmen merken ende scouwen
Datmen met droefheit [droefht.] ende met rouwen [rowen]
Dese werelt dus begheuet
Alsmense ghebouwet heuet
Men siet wel dat menich man

[Brill nummering]

Hem gedoghen niet en can
Dat yement wese sijn ghelike
Hi begheerde te wesen rike
Hi begheert te hebben ere
Hi begheert te wesen here

[Brill nummering]

Mere vele dan hem betame
Dat dunct mi vor gode scame

[Brill nummering]

God gaf ons dat exempel niet
Doe hi quam in dit verdriet
Ende onse menscheit an hem nam

[Brill nummering]

Hi was sochter dan een lam
Oetmoedich ende daer toe stille
Nochtan had hi sinen wille
Wel ghedaen met enen winken
Mi wondert wattie ghene dinken

[Brill nummering]

Die hier ter werelt [wrlt'] heuet genoech
Ende in redenen sijn gheuoech
Ende hem niet en can gedogen
Dat hi sijn herte can gebogen
Dat hi peinst hi sal steruen

[Brill nummering]

Hine heuet lieuer ane teruen
Groot goet die na hem comen
Al ist luttel te sinen vromen
Want selden hout sijn herte vrede
Ende hi verwercter gode mede

[Brill nummering]

Ende daer toe sijn ommesaten
Woude hi hem ghenoeghen laten
Dat yement hem ghelike ware
Ende hi hem dan trecte nare
Sine gebure ende hilde te vriende

[Brill nummering]

Diene gherne eerden ende dienden
Daer mocht hi bi staende bliuen
Maer nv wil hise al verdriuen
So moet men pensen gemenen raet
Hoe ghenedert worde sijn ouerdaet

[Brill nummering]

Dus moet hi vallen die te voren
Na niements rade wilde horen
Ende doer niement en dede een oert
Conde hi der ewangelien woert
Ende peinsder om ende dade dat

[Brill nummering]

Die ewangelie seghet ons dat
So wie dat hem in houerden
Verheft hi sal vernedert werden

[Brill nummering]

Ende wie sijn hert oetmoedich toghet
Hi sal vor gode sijn verhoghet

[Brill nummering]

Ja ende in die werelt mede

[Brill nummering]

Ysidorus seget tot eenre stede

[Brill nummering]

Vrient wiltu verheuen sijn
So oetmoedige dat herte dijn
Dattu verheuen niet en [hier een doorgestreepte n] valles
Wattu does ende wattu calles

[Brill nummering]

Want oetmoede weet ghenen val
Daer om prisic bouen al
Die bi hem dus vort gaet
Jst datmen weder staet
Of vaet of slaet of onder doet

[Brill nummering]

Dat hi coemt onder die voet
Men verghets harde sciere
Als ghi moghet merken hiere
Die tfolc te voren had allene
Van hem ne weetmen groot no clene

[Brill nummering]

Si sijn nv des houes verdreuen
Beide broedere ende neuen
Ende al die magen die hem wouden
Vaste an haren rade houden
Want hof is verwandelt al

[Brill nummering]

Alsic v voort wel segghen sal
Als her wolfaert was verslaghen
Doe ghinc men boden henen iagen
Beide stille ende ouerluut
Met tsgrauen brieuen die saluut

[Brill nummering]

Ontboet den graue van henegouwen
Dien hi best mochte betrouwen
Ende bat hem dat hi tot hem quame
Want hine gherne bi hem name
Tsinen rade om sine vromen

[Brill nummering]

Nu wast in vlaendren so verre comen
Dat brugge stont in sconinx hant
Ende bider see al dat lant

[Brill nummering]

Sonder den dam metten zwene
Also oestwaert tlant gemene

[Brill nummering]

Doe die graue had verstaen
Hoet in hollant was vergaen
Ende wat neue hem had ghebeden
Ghinc hi hem te hant toe [lezing van de eind-e onzeker] reden
Ende voer te brugge in die poort

[Brill nummering]

Om bider zee te varen voort
Daer most hi legghen ene stonde
Want men gheuaren niet en conde
Die wint was hem sere ieghen
Ende men wachten in alle wegen

[Brill nummering]

Om te vangen ende te doen scande
Eer hi quame binden lande
Dat wisti wel ende bedochte
Ende bedectem daer hi mochte
Ten lesten so quam hi gheuaren

[Brill nummering]

Van buten ouer des zewes baren
Buten walchren in enen boet
Die hem niet en was te groot
Daer men te visschen plach mede
Hi voer te middelborch in die stede

[Brill nummering]

Jn hollant voert sijn gedochte
Te varen als hi eerst mochte
Hi voer voert ende quam
Jn noorthollant doe dat vernam
Sijn neue ian was hi blide

[Brill nummering]

Ende voer hem ieghen ten seluen tide
Ende hieten wellecome wesen
Die grauinne quam met desen
Ende ontfinken met groter eren
Entie graue pijndem sere

[Brill nummering]

Te doene stille ende openbare
Datten neue nutte ware
DJe [in de marge vóór de lombarde een representant d] grauen voeren bede gader
Recht alst kint metten vader

[Brill nummering]

Die grauinne die voer mede

[Brill nummering]

Al te dordrecht in die stede
Daer wort men te rade doe
Datmen rechte sette toe
Want die ionghe graue ian
Selue niet berechten can

[Brill nummering]

Sijn lant als hem betame
Coes hi doe al sonder blame
Sinen oem tot enen voecht
Vier iaer te sine ende ghi moecht
Horen wes men te rade ghinc

[Brill nummering]

Die graue verhoerde doe die dinc
Hoe dat kint had ghegeuen
Huus ende lant ende dat was bleuen
Vanden verrader ismanne
Van woerden ende men nochtan

[Brill nummering]

Dat goede huus yselsteine
Metten goede al ghemeine
Datter toe hoerde al omtrent
Als die graue dat bekent
Dochtet hem wesen grote gifte

[Brill nummering]

Die her wolfaert harde lichte
Hadden ghewonnen vanden kinde
Die graue diet van herten minde
Seide neue mi seghet mijn moet
Die ghene die v bat dat goet

[Brill nummering]

Te sinen behoef ende oec was
V voeghet ic vermoede mi das
Haddi gheleuet lange tijt
Hi had v sonder respijt
Jn corten tiden wederstaen

[Brill nummering]

Oec wat hi daer toe had ghedaen
Hi was v voghet al met crachte
Ende stont emmer na grote machte
Ende weerde mi altoes van v
Maer god danc mi dinct nv

[Brill nummering]

Dattic v spreke ende sie
Al was datmen ontboet mie
Woudic v spreken dattic name
Min dan .C. man dat ic quame
Tot v tot bridorp sluse

[Brill nummering]

Daer mochtic v spreken opten huse
Anders en mocht mi niet gescien
Jc seide leue ic. ic salne sien
Tsinen eren ende tsinen vromen
God danc hets nv daer toe comen

[Brill nummering]

Uwe vrome heb ic wille
Te doen lude ende stille
Jc wil dat ghi die gifte ontsegt
Ende alle dinc ter neder legt
Ende weder roepen alle saken

[Brill nummering]

Diemen v heeft doen maken
Entie men v heeft doen gheuen
Sint v vader liet sijn leuen
Daer ghi toe ne hadt ghene scout
Ghi sijt ionc ende niet out

[Brill nummering]

Men dede v doen sulke dinge
Dat messchien v na comelinge
Bi des lants worden verdreuen
Daer om hebben si dit beweuen
DJe [in de marge vóór de lombarde een representant d] graue dede datmen hem hiet

[Brill nummering]

Doe dochten goet datmen riet
Datmen den seghel sloege ontwee
Datmen daer mede nemmermee
Soude seghelen ander brieue
Dit dedi al dor des neuen lieue

[Brill nummering]

Want sine vrome lach daer an
Als hi wart ridder ende goet man
Soe doetmen segel maken dan
Soemen alre best can
Groot ende breet na sijn gheuoech

[Brill nummering]

Dit clene is hem groot genoech

[Brill nummering]

Wat hi segelt ic segelt mede
Nu voort in elke stede
Sprac die graue van henegouwen
Dit hopic tsal hem niet rouwen

[Brill nummering]

Sulke gifte gheuet niet mee
Men sloech den seghel doe ontwee
Doe was die graue ouerste raet
Ende pijnde voert in elke daet
Te doene des lants orbare

[Brill nummering]

Ende sinen neue eerlic ware
Ende sijn vordeel in alre manieren
Hi was sochte ende goedertieren
Ende sonder gal dat mochtmen scouwen
Want hem namels mochte rouwen

[Brill nummering]

Dinc die hi doer tbeste dede
Hi had ghemaect enen vrede
Tusschen her wolfaerts maghen
Ende den andren daer die claghe
Ouer liep dat sine sloegen

[Brill nummering]

Ende pijndet te soenen ende te voegen

[Brill nummering]

Ende teffene al die saken
Entie veete te goede maken
Datmer niet om dorste sorgen
Die gheuangen liet hi verborgen
Ende hulde sweren het was om niet

[Brill nummering]

Maer aldus ist nv ghesciet
Datsi swoeren ende verswoeren
Altoes plaghen si sulker voeren
Des achten si doe herde clene
Die grauen voeren hant gemene

[Brill nummering]

Jn zelant doe in elke poort
Ende besetten rechten voort
Tlant dat in goeden ponten bleue
Doe voer die graue met sinen neue
Jn hollant daer hi wesen woude

[Brill nummering]

Ende dede beseghelen also houde

[Brill nummering]

Den brief vander voechdien
Alsic te voren heb horen lien
Den vriesen screefmen hare core
Daer si mede al doer ende dore

[Brill nummering]

Souden rechten doe nam raet
Die graue van henegouwen verstaet
Om te varen anden coninc
Van vrankerijc om dese dinc
Ende sciere keren ende latens niet

[Brill nummering]

Hi voer wech ende liet
Den neue leggen tongemake
Van menisoen dus quam die sake
Alst god woude dat hi hire of bleef
Alsmen ons heren iaer screef

[Brill nummering]

Xiic. ende .xcix. mede
Tote haerlem in die stede
Sinte martijns auont bleef hi doot
Des hadden die vriende rouwe groot
Jnden winter als hi ghelach

[Brill nummering]

Doe sende men ouer nacht ende dach
Na den graue dat hi kere
Sine moghen niet wesen sonder here
Doe hijt vernam wart hi droeue
Doe peinsde hi om sijn behoeue

[Brill nummering]

Ende quam int lant als hi eerst mochte
Als hire in quam hi bedochte
Sijn oerbaer ende deden ter aerden
Sinen neue ian met groter waerden
Te reynsburch int suaders graf

[Brill nummering]

Die anders dan wel seghet hier af
Hi mesdoet herde sere
Dat weet god die ouerste here
Dat die stucken dus toe quamen
Des moghen si hem sere scamen

[Brill nummering]

Die so gherne spreken quaet
Ontboren sijs dat waer mijn raet

[Brill nummering]

Ende wreken hem metter tongen niet
Als god woude ist ghesciet

[Brill nummering]

Die graue voer hare ende dare
Te haerlem ende tot alcmare
Te leiden te delf ende dordrecht
Ende dede hem hulden na slants recht

[Brill nummering]

Alsmen pleghet inden steden
Dede hi hem hulden na den seden
Van rinissen haren ian
Was inden lande comen dan
Biden graue van henegouwen

[Brill nummering]

Jn dogheden ende in groter trouwen
Op dat hi hem purgeren soude
Ende [hier een doorgestreepte lange s] claren vander scoude
Met sinen vrienden ende maghen
Van datten gheraet had bedragen

[Brill nummering]

Van velsen alsmen heeft ghehoort
Ende hier soudi setten voert
Borghen die hi dede bescriuen
Jn enen brieue doe most bliuen
Want si den brief beseghelen niet

[Brill nummering]

Aldus is dat ghesciet
Als her ian dit heeft verstaen
Voer hi in zelant herde saen
Ende ghinc die van borselen ane
Dat hise brocht onder sine vane

[Brill nummering]

Die graue voer te zericzee
Her ian hadde doe lieden mee
Dan die graue conde ghecrighen
Doe begonde her ian te prighen
Jeghen den graue alle daghe

[Brill nummering]

Daer sint of quam menighe plage
Her ian streec doe scouden dure
Ende dwanc die luden mitten vure
Dat si mosten met hem gaen
Wast lief of leet al wast misdaen

[Brill nummering]

Die graue sach doe met sinen ogen
Al wast hem leet hi most gedogen
Want si hadden helpen mee
Ende hi was te ziericzee
Hi sense sijn boden wt

[Brill nummering]

Jn hollant ende ontboet saluut
Sine mannen ende vrienden
Ende bat hem dat si hem dienden
Jn deser noot hi hads te doene
Doe reede hem menich heelt coene

[Brill nummering]

Ende quamen te samen toten graue
Die dat prijsde vor grote haue
Doe dat volc comen was
Doe wart men te rade das
Dat varen soude ghemene

[Brill nummering]

Tote arnemuen groot ende clene
Ende datmen sonder ander tale
Volghede hollandre van remmerzwale
Die maerscalc was vanden here
Dat volc voer met groten ghere

[Brill nummering]

Ende hadden den wint goet ter cure
Recht optie selue vre
Datmen voer die vere quam
Sach die graue ende vernam
Dat quade wichten liepen daer

[Brill nummering]

Ende weueden met swaerden baer
Hi voer an al sonder raet
Daer hi an dede quaet
Want hire scade om ontfinc
Als there sach die dinc

[Brill nummering]

Voert al op ende spranc wt
Doe wort daer groot gheluut
Ende alsmen bouen was opt lant
Verkeerdet weder alte hant
Ende quam een donre scure so groot

[Brill nummering]

Dattet water vanden hemel vloet

[Brill nummering]

Ofment met backen had gegoten
Tfolc swam met groten roten
Weder te scepe met groter pine
Her ghye quam entie sine

[Brill nummering]

Te scepe in die dagheraet
Entie graue had sulken raet
Dat hi voren was gheuaren
Allene buten sinen scaren
Te middelborch in die poort

[Brill nummering]

Als sijn broeder dit heuet ghehoort
Dattie graue was gheuaren
Hiet hi doe al sonder sparen
Dat here porren al ghemene
Doe ginc varen groot ende clene

[Brill nummering]

Die scepen waren somme groot
Dat was een swaer weder stoet
Want die selue wint die wayde
Was so clene dat hi blaeyde
So luttel dattie grote scepe

[Brill nummering]

Metten andren gheselscepe
Niet conden ghecomen vor die arne
Entie vianden volchden gharne
Met haesten an des heren staert
Ende quamen an hem also haert

[Brill nummering]

Dat sire versloeghen een groot deel
Die mochte ontgaen hi prijsde sijn heel
Tgsrauen broeder bleef gheuaen
Teerste datment had verstaen
Dat des grauen broeder was

[Brill nummering]

Doe wart men te rade das
Dat si doe hem vieren vonden
Some doot van groten wonden
Ende some hadden tlijf doe inne
Dien si deden die omminne

[Brill nummering]

Dat sise daden rade braken
Ende metten rade legghen op staken

[Brill nummering]

Van haesten coemt menich verdriet
Dit was bi haesten dus ghesciet
Hadmen ghewrocht bi vroeden rade

[Brill nummering]

Men had wel leden sonder scade
Ten [lombarde ter hoogte van één regel] seluen tiden wast so comen
Also als ic heb vernomen
Dat al vlaendren groot ende clene
Stont in sconinx hant ghemene

[Brill nummering]

Ende des coninx broeder hadt in hant
Die ouer ontboet in zelant
Dat hi woude datmen begheue
Des oerloghes ende men bleue
Opten coninc sinen here

[Brill nummering]

Ende op hem seluen met groter ere
Mochtement doen an bede siden
Hi soudet soenen al sonder striden
Men worts te rade datmen dede
Ende makede daer enen vrede

[Brill nummering]

So datmens opten coninc bleef
Ende men brieue daer of screef
Ende voer haren karel voeren
Ende daer beloueden ende beswoeren
Heren karels segghen te houden

[Brill nummering]

Ende des niet laten en souden
Ten seluen tiden had die graue
Ene dinc daer ic aue
Heb ghesweghen dat waren drie
Heren wolfaerts kindre seit men mie

[Brill nummering]

Die hi in hoeden hilt gheuaen
Van sconinx weghen heb ic verstaen
Die seide her karel dat hi woude
Datmen die kindre gheuen soude
Vter vanghenissen haren magen

[Brill nummering]

Ende men sonder weder vraghen
Des grauen broeder heren ghyen
Hem daer mede soude vrien

[Brill nummering]

Dit was ghedaen in elke side
Die gheuanghen warens blide

[Brill nummering]

Dat hem aldus nv is comen
Entie dach is voort ghenomen
Voerden coninc in vrankerike
Daer voeren si alle ghelike
Die graue entie andre mede

[Brill nummering]

Alsi quamen toter stede
Aldaer si den coninc spraken
Worden ghetelt ghene saken
Voer den coninc alst ghesciet
Die coninc ne wouts laten niet

[Brill nummering]

Hine woude die saken maken te goede [de bovengeschreven]
Doe quam hem in sinen moede
Dat hijs seker wesen woude
Datmen sijn segghen hier of houde

[Brill nummering]

Nu moghedi weten vorwaer

[Brill nummering]

Dattie graue vant aldaer
Borghen diene vorvinghen
Maer dandre ne hadden tien dinghen
Ghene borghe inden lande
Maer dat si gauen int sconinx hande

[Brill nummering]

Souden si niet dorren breken
Dit was den coninc doe haer spreken
Dit mosten si sweren ende louen
Entie coninc hiet hier bouen
Dat si ghisele souden gheuen

[Brill nummering]

Hare kindre of hare neuen
Ende die bringhen te bieruliet
Sinte ians misse ende latens niet
Dan soudi segghen openbaer
Die vrede wart verlanghet daer

[Brill nummering]

Tote half oeste toe
Si louedent ende swoerent doe
Te doene dattie coninc woude
Ende te houden dat hi seggen soude

[Brill nummering]

Op dit so voeren si te lande

[Brill nummering]

Bi gode het was grote scande
Dat lieden sulke saken pleghen
Datsi in straten ende in weghen
Of in husen of in houen
Sticken sweren ende louen

[Brill nummering]

Datsi met rechte doen souden
Ende si des niet en houden
Alse dese hadden ghedaen
Ende her florens had ontfaen
Van borsel den graue ouer here

[Brill nummering]

Ende hulde ghesworen dat was mere
Ende droech des grauen cleder an
Dat hi hem liet enighen man
So verkeren in enighen weghen
Dat hire hem soude setten ieghen

[Brill nummering]

Hine had hem doch eer ontseghet
Want niement houesscher des pleghet
Want hi ontseiden alte spade
Ende had hem ghedaen scande ende scade
Eer hi oerlof nam an hem

[Brill nummering]

Jc seg dat ic seker [r verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een niet afgemaakte n] bem
Die altoes wille spien
Hoe hi ghenederen sal mogen dien
Dien hi van rechter scout sal eren
Sijn si knechten ofte heren

[Brill nummering]

Ende niet ne roeken wat si zweren
Ende dies niet achten .ij. peren
Ende breken selue haren eet
God is hem selue int ende wreet
Want si recht menedich sijn

[Brill nummering]

Dat neemt gherne quaden fijn
Al vinden si sulke die hem gelouet
Nochtan dinct mi datti douet
Ende altoes is buten kere
Die hem ghelouet emmermere

[Brill nummering]

Want dat selue vint si wale
An hem te sulken male
Wanneer si haren wil niet al
Van hem hebben groot ende smal
Si laten dien ende gaen ten andren

[Brill nummering]

Die hier aldus comen wandren
Hem ne roeket wat si lieghen
Op dat si moghen bedrieghen
Men woerden ende met valschen eden
Daer si hare sticken mede leden

[Brill nummering]

Nv keer ic weder te beghinne
Hem dochte doe in haren sinne
Dat si int hof van vrankerike
Den graue waren onghelike
Alsi oec waren in elke stede

[Brill nummering]

Hadden die heren sulken sede
Dat si dan dat merken wouden
Hoet toe quam ende bi wat scouden
Ende toe quamen dese dade
Doe soe worden si te rade

[Brill nummering]

Datsi noch sochten enen here
Anders ne mocht si nemmermere
Staende bliuen in desen saken
Wi weten wel dat si doe spraken
Die hem helpen an eenre dinc

[Brill nummering]

Dat si spraken den coninc
Van almaengen aelbrechte
Ende seiden dat hem met rechte
Tgraefscap ant rike waer verstoruen
Ende sijt also hadden verworuen

[Brill nummering]

Dat al tlant hem swoere hulde
Waert dat hi neder comen wille
Ten minsten tote nymmaghen
Ende dede den graue vor hem daghen
Hine worde so coene [hier me doorgestreept] nemmer dan

[Brill nummering]

Dat hine saghe met oghen an

[Brill nummering]

Si souden hem comen also stide
Dat hijs te rechte worde blide
Die graue soude dan alte hant
Voer hem moeten rumen tlant

[Brill nummering]

Quame hi int lant men soude gemene
Hem op gheuen groot ende clene
Bede lant ende steden
Datsi met deser behendicheden
Daer toe brochten daerd' hi seide

[Brill nummering]

Hi souder comen opt gheleide
Dat hi hem toe had gheseghet
Die coninc was in dien ontweghet
Dat hi den ghenen gelouen woude
Die gheen goet man heten soude

[Brill nummering]

Dat waren die met haren rade
Bede met helpe ende met dade
Den edelen florente [de voorlaatste letter eerder t dan c] deden vaen
Ende iammerliken verslaen
Ende willen met des coninx machte

[Brill nummering]

Voert verdriuen sijn gheslachte
Ende in vreemder hant al bringen
Maer god wouts niet ghehingen
Hi versaghet bi sire ghenaden
Al wart die coninc des te rade

[Brill nummering]

Die raet bleef al verloren
Als gi hier na wel sult horen
Die coninc sende boden vte
Met brieuen ende met salute
Jn hollant ende in Zeelant mede

[Brill nummering]

Heimelike in elke stede
Als hem sijn raet had gheleert
Die bootscap wart also verkeert
Soe wien hi sende brieue
Hadden ten graue mere lieue

[Brill nummering]

Dan ten coninc ende voeren te hant
Ende gauense den graue in die hant

[Brill nummering]

Ende dit quam alsoe voert
Dattie graue heeft ghehoert
Dattie coninc porren sal

[Brill nummering]

Van coolne heuet his [heuet his verbeterd uit heues hi: de t uit ronde s en de laatste s bovengeschreven] gheual
Ende neder comen in corten daghen
Tote sinen huse te nimmaghen
Ende hi heuet den graue ghegeuen
Gheleide ende dat bescreuen

[Brill nummering]

Ende enen besceiden dach gheset
Dat hire mach comen te bet
Binden gheleide vrilike
Die graue peinsde des ghelike
Dat hi sine gheleide soude

[Brill nummering]

Voer hem bringhen ende also houde
Bat hi vrienden ende man
Die hem wilden dienen dan
Sijn si arm ofte rike
Hi souds hem danken ewelike

[Brill nummering]

Van hollant die edel liede
Quamen daer met groten diede
Poorters ende ghemeente mede
Van alden lande quamen ter stede
Al daerse die graue ontboet

[Brill nummering]

Ende hadden een heer also groot
Als noyt gheleit was vten lande
Hi voer wech al sonder scande
Sinte laurens auond te gorichem
Als hi daer quam dochte hem

[Brill nummering]

Dattie vriesen niet goet daer waren
Daer met hem te varen
Des ander daghes wel bi tide
Ghinc te zeile die graue blide
Ende voer bi nymaghen an bonswaerde

[Brill nummering]

Ende met hem an sine vaerde
Al sijn here op enen dach
Als die coninc dat ghesach

[Brill nummering]

Dattie graue quam so starc
Ne had hi niet om .M. marc

[Brill nummering]

Binnen nimmaghen ghebleuen
Die hem den raet had ghegeuen
Wijste hijs doe clenen danc
Hi sat op eer yet lanc
Ende voer tot cranenborch die veste

[Brill nummering]

Dat dochte den graue van cleue beste
Dat hi daer wel seker ware
Den graue van hollant quam die mare
Eer hi quam daer hi logierde
Opten auont men visierde

[Brill nummering]

Watmen best hier toe dade
Die bisscop van colen wart te rade
Dat hi den graue quam te spreken
Ende pijnde hem of hi ghebreken
Die stucken mochte ende te goede bringen

[Brill nummering]

Ende ghinc so verre onderminghen
Datmen makede enen vrede
Ende bestant al daer ter stede
Tusschen den coninc entie graue
Doe trac weder al hier aue

[Brill nummering]

Die graue tsinen lande neder
Entie coninc soude keren weder
Onder weghe quam hem niemare
Dattet Zeeusche here ware
Die lecke opwaert gheuaren

[Brill nummering]

Met .C. scepen tere scaren
Dit was [hier een o gevolgd door een bovenschacht, doorgestreept] op onser vrouwen dach
Te half oeste alsmen mach
Ghedenken dattet bleef
Alsmen tiaer ons heren screef

[Brill nummering]

.M. ende .ccc. mede [de regel opgevuld met een horizontale golflijn]
Dat ghemaect was desen vrede
Opten derden dach daer nare
Quamen die Zeelanders openbare

[Brill nummering]

Alsic hoorde ghewaghen das

[Brill nummering]

Toten coninc daer hi was
Het is gheuredet sprac die coninc
Ghi moghet varen optie dinc
Weder thuus uwer vaerde
Die coninc sat op sinen paerde

[Brill nummering]

Ende reet te lande al dat hi mochte
Jc wane dat hi luttel dochte
Op hare pleit meer voert an
Also alsict ghemerken can
NV had die graue aldus gescreuen

[Brill nummering]

An sinen sone die was bleuen
Jn middelburch in sine stede
Ende an witten sinen neue mede
Die was bleuen in zericzee
Ende screef aldus an dese twee

[Brill nummering]

Jst dat onse viande tien
Vten lande ende si rien
Sempelike hare straten
So suldise met ghemake laten
Maer varen si met heer crachte

[Brill nummering]

So trect toe met alre machte
Ende verbornt al sonder sparen
Alle die ghene die met hem varen
Dit heten wi ende biddens mede
Onsen vrienden in elke stede

[Brill nummering]

Alse hi hem dit ontboet
Si vermaenden clene ende groot
Ende daden sijn ghebot wale
Die graue voer ten seluen male
Te dordrecht doe in sine poort

[Brill nummering]

Alse dat volc heuet ghehoort
Dat die zelanders doe sijn leden
Achten si clene doe des vreden
Ende riepen opten graue doe
Edel heren varen wi toe

[Brill nummering]

Laet ons die diepe nv belegghen
Ende hem dat keren weder segghen
Laet ons wreken onse maghe
Dat hem rouwet alle daghe
Dat si comen sijn int lant

[Brill nummering]

Die graue beriet hem alte hant
Ende ghinc doe hier op mecken
Ende leide volc opter lecken
Ende optie marwede ander liede
Op auenturen oft ghesciede

[Brill nummering]

Datsi tenen water quamen
Dat hem tgsrauen liede benamen
DJe graue lach optie marwede
Jn enen scepe teenre stede
Doe quam op enen auont spade

[Brill nummering]

Een bode die seide here wat rade
V ontbiet al sonder sparen
Jan van arkel dat comen gheuaren
Vwe viande lanxden wale
Die graue verhoerde dese tale

[Brill nummering]

Ende vraghede comen si dese side wt
Ja si here sprac ouer luut
Die bode doe. men sachse heden
Datse tiele waren leden
Later dan te vespertide

[Brill nummering]

Die graue sprac so wesen wi blide
Ende senden ter vaert om dat here
Dat opter lecken lach ter were
Ende in dordrecht tsinen vrienden
Die hem trouweliken dienden

[Brill nummering]

Si quamen alle op die wachte
Die zelanders sliepen inder nachte
Te bomel van dordrecht. vi. [de punt vóór vi, ook gezien de positie vlak achter het voorgaande woord, mogelijk te beschouwen als behorende bij de abbreviatuur van dordrecht] milen
Die graue lach ter seluer wilen
Opten water ende al sijn here

[Brill nummering]

Ende had hem recht gheset ter were

[Brill nummering]

Smorghens als hem slapens luste
Doe voer elc in sine ruste
Die groten scepen bleuen daer
Optie noene recht daerald' met de letters al doorgestreept naer

[Brill nummering]

Quam een bode ende brochte mare
Dattet here leden ware
Werkendam ende ware comen
Jn sinen lande te sinen onvromen
Sal dat sijn al sonder waen

[Brill nummering]

Vaste gaet die clocke slaen
Sprac die graue sonder sparen
Laet ons op onse viande varen

[Brill nummering]

Doe wart daer een groot gheluut
Het trac al ter weren wt

[Brill nummering]

Dat daer was clene ende groot
Menich scip ende menich boet
Voeren vter poorten doe
Al ghint volc sette toe
Met ghenende alte gader

[Brill nummering]

Recht of si haer alre vader
Hadden versleghen die daer quamen
Die achter bleef mocht hem scamen
Die wint waeyde wel te maten
Daer liepen lude opter straten

[Brill nummering]

Ende opten dike herde vele
Daer mochtmen horen menighe kele
Roepen toe nv hore voere
Dat volc wart al in roere
Ende al comen op die vaert

[Brill nummering]

Doe quam een bode derwaert
Die seide daer al openbaer
Dat heer ghekeert waer
Ende ware leden wouderichem
Oec seide hi ende vermat hem

[Brill nummering]

Dat si te hoesden varen wouden
Ende ouer lant ganghen souden

[Brill nummering]

So si eerst mochte hare straten
Ende hare scepe te huesden laten
Dus gheuelt als hi sprac

[Brill nummering]

Die graue die weder trac
Binnen dordrecht sinen lieden
Hier binnen so ghesciede
Dattet here van zelant quam
Voer scoenhouen ende dat vernam

[Brill nummering]

Her niclaes die daer was here
Ende woudse sterken in allen kere
Die poorters benamen dat
Ende vielen staphans opter stat
Ter weren ende lietens niet in comen

[Brill nummering]

Had her niclaes moghen vromen
Dusent marc van goude root
Hine had niet in deser noot
Moghen spreken voer die poort
Want si bliuen rechte voort

[Brill nummering]

Ligghende voer den casteel
Entie zelanders te haren deel
Mosten varen hare vaerden
Want mense daer ter poorten waerde
DVs voeren si alsmen seghet

[Brill nummering]

Die graue dede alsmen pleget
Doe hijt vereischte sette hi doe
Ende sende der poorten helpe toe
Een deel vriesen sende hi daer
Of ter poorten ware te swaer

[Brill nummering]

Dat sire niet sceden souden af
So dat her niclaes op gaf
Dat huus behouden lijf ende lede
Hi entie sine mede
Men ontfinken doe opt gone

[Brill nummering]

Ende niclaes sinen sone
Ende alle die met hem waren
Voerdemen gheuanghen sonder sparen

[Brill nummering]

Ter niewerburch in die veste
Nu docht den graue wesen tbeste

[Brill nummering]

Dat hi voere metter vaert
Met sinen volke te zelant waert
Tot sinen neue ende sinen sone
Doe quam hem te voren tgone
Dat ian sijn soen had an ghestreden

[Brill nummering]

Dat huus met ghenendicheden
Bi middelburch dat baerscorp hiet
Ende hi daer bouen niet en liet
Enen man te liue bliuen
Hine deden te hant ontliuen

[Brill nummering]

Ende was ghegaen al walchren dore
Hem ne dorste niement staen vore
Al dat volc ghinc in hant
Ende was ghetrect in beuelant
Ende dede daer al dat hi woude

[Brill nummering]

Ende als die graue varen soude
Ende recht voer darwaert
Quam hem bootscap an die vaert
Dattie vianden comen waren
Wel .vc. teenre scaren

[Brill nummering]

Ouer van berghen anden soem
Hier toe nam mijn ionchere goem
Sprac die bode met corter tale [de verzen 9555-6 in de verkeerde volgorde; verbeterd door middel van de letters a en b ervóór in de marge]
Die doe was te remmerswale
Ende ghinc daer ieghen openbare

[Brill nummering]

Ende lede enende afkortingsstreep boven ne in twee keer getrokken; gezien de positie ervan schreef de kopiist in eerste instantie de abbreviatuur van ende scone scare
Entie andre weken voren
Teerste dat si dat horen
Al die ghene hadden vaer
Scieden si hem haer ende daer

[Brill nummering]

Theerscap ghinc te bieselinge
Dat hem ontsach van desen dinge
Ende mosten varen vten lande
Met cleenre bate met groter scande [de afkortingstekens in met en groter versierd met enig penwerk, evenals de tong van de e van scande]

DJe graue heuet oec verhoert

[Brill nummering]

Hoe zericse sijn lieue poort
Niet en woude stille sitten
Si waren wt met ionchere witten
Dies wel droeghen ouer een
Als den sweimer doe wel sceen

[Brill nummering]

Entie binden huse waren
Si traken toe met hare scaren
Ende dwonghen doe al an hem scouden
Dat si node laten souden
Tgsrauen behoef haers liefs heren

[Brill nummering]

Si deden doe met groten eren
Die graue die had dit al vernomen
Ende es voert in zelant comen
Ende woude den sone varen sien
Die voert voer recht mettien

[Brill nummering]

Als een die sparen niet en woude
Hi seide dat hi also houde
Woude besien dat huus van troyen
Wien dats oec mochte vernoyen
Hi verstont al openbare

[Brill nummering]

Dat her florens noch daer ware
Ende der vianden een groot ghetal
Waren daer bi naer al
Alsi vernamen dat ian daer quam
Worden si op hem seluen gram

[Brill nummering]

Ende dorsten sijns ontbeiden niet
Si seiden dits die duuel want men siet [siet achter de voorafgaande regel]
Dat hine spaert niet en twint
So wat hi met crachte wint
Of ieghens hem wil setten

[Brill nummering]

Trouwen hier en doech gheen letten
Nu laet ons te scepe gaen
Si lieten thuus al ydel staen
Doe si ianne naken saghen
Nu so moghedi mi vraghen

[Brill nummering]

Hoe ian dus sere was ontsien

[Brill nummering]

Jc segghe v dat hi hadde dien
Bi hem te rade die dat dorste
Wel raden dat hi sonder vorste
Rechte ouer dien die met houaerden

[Brill nummering]

Gherne sinen vader waerden
Vten lande had sijn die macht
Ende hi met al sijnre cracht
Sine vriende stonden in staden
Dit [hier hiet doorgestreept] liet hi hem wel gheraden

[Brill nummering]

Ende dede dat oec met ghenende
Want hi den vader so ghedaen kende
Dat hijs niet en had ghedaen
Al had hi sine viande gheuaen
Dat hise quite had ghelaten

[Brill nummering]

Had hi hem yet willen maten
Hoe valsch dat hise te voren vant
Mar ian welken hi gheprant
DaerD', verbeterd uit Die (de letters ie doorgestreept) rechte hi ouer sonder ghenaden
Ende wouder niet meer of sijn verladen

[Brill nummering]

Maer hare verradenis die si dreuen
Ende hebhem enen name ghegeuen
Niet die goede mar die quade
Ende hieten ian sonder ghenade
Al is ons exempel bleuen

[Brill nummering]

Van onsen here die ons ghegeuen
Heuet exempel van ghenaden
Ende van oetmoeden ic durst wel raden
Dat een here gerechtich ware
Beide stille ende openbare

[Brill nummering]

Ende rechten ende wesen een deel wreet [wreet achter de voorafgaande regel]
Den ghenen diene hebben leet
Ende harde gherne souden scaden
Met rechte mach hi hem toren beradenden achter de voorafgaande regel
Jc dart wel seggen openbare

[Brill nummering]

Dat een lants niet en ware
Gherecht here die niet ne rechte
Ouer heren als ouer knechte [onder de kolom in de marge de custode die hem altoes]

[Brill nummering]

[vanaf hier hand B] Die hem altoos setten indien
Dat sine yet willen ontsien

[Brill nummering]

Sine willen haren wille doen
Trouwen soude dit sermoen
Nv doen enich predicare
Jc wane dat gheen ne ware
Hi soude mi volghen deser tale

[Brill nummering]

Want ic wille proeuen wale
Dat elc here die lieden berecht
Es hi ridder ofte knecht
Es hi hertoghe ofte graue
Es hi coninc die daer aue

[Brill nummering]

Hebben wille dat hi begaert
Na dien dat elc es waert
Hi moet elken te rechte houden
Sal hi bliuen onbescouden

[Brill nummering]

Nv gheuallet wel desen

[Brill nummering]

Dat hi onfermich wil wesen
Sine arme luden roepen dan
Lieue here dese man
Nemt ons donse doet ons recht
Hoe mach ic gheproeuen echt

[Brill nummering]

Hine moet rechten sonder ghenaden
Al waert datmens hem niet en baden
Als hi sine luden hoert claghen
Al woudi selue dat verdraghen
Datmen sloeghe ofte staken

[Brill nummering]

Of bi sinen baerde traken
Jn oetmoede van onsen here
Hine mocht laten nummermere
Hine moet sine lude te rechte houden
Sal hijs bliuen onbescouden

[Brill nummering]

Dan mach niet sijn sonder gherecht
Sijn si heren ofte knecht
Die ieghen die heren hem altoos setten
Ende achter steken ende letten

[Brill nummering]

Dat sijn die ghene van wien si claghen

[Brill nummering]

Beide bi nachte ende bi daghen
Want soe wie sinen here ontsiet
Ouer hem soe claecht men niet
Maer wie sinen here hout ouer clene
Dats die ghene die ic mene

[Brill nummering]

Die sinen here weder staet
Dade die here minen raet
Si soude doen als god doet
Die altoos settet sinen moet
Den houaerdighen te weder stane

[Brill nummering]

Want die houaerde brinct hem ane
Dat hi hem verheffen moet
Ende den oetmoedighen doet hi goet
Dat hi hem gheuet sine gracie
Jn oetmoede in tribulatie [eind-e verbeterd uit o]

[Brill nummering]

Dus moet een gherechtich wesen
Den armen den riken in desen
Al noemic die arme ic mene die gone
Die altoos sijn ghewone
Te doene dat haer here wille

[Brill nummering]

Jn goede altoos lude ende stille
Wille hi buten weghe yet
Dat somwile oec ghesciet
Want hi es een mensche alse wi sijn
Si dinct mi wesen die beste fijn

[Brill nummering]

Dat hi hem dat weder sta
Jn ootmoede ende ga
Hem soe na dat hine can
Met reden hem gheweren dan
Dus ist dat ic niet en weet

[Brill nummering]

Een here moet wien lief of leet
Rechten sal hi gheprijst wesen
Of hi verliest al in desen
Lant erue ende die liede
Al gheuielt oec dat ghesciede

[Brill nummering]

Dat hijt behout bi die quade
Dat is hem die merer scade
Hi moet altoos bedwonghen sijn
Dat nemt gaerne quaden fijn
Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] peinsde die ionghe man

[Brill nummering]

Ende vinc die saken te scarper an
Ende dede datmen hem riet
Ende dat ne woudi laten niet
Hi voer voert in den lande
Tghemene volc boet die hande

[Brill nummering]

Die den vianden horden toe
Jonchere ian ontfincse doe
Ende dede die boerch wel besetten
Doe woudi daer niet langer letten
Hi keerde weder vten lande

[Brill nummering]

Dat mochti doen al sonder scande
Ende voer ternemuden waert
Die graue quam an die vaert
An den sone ende keerde
Met hem ende dancten ende eerde

[Brill nummering]

Sine luden al ghemene
Rijc ende aerme groot ende clene
Ende gaf hem orlof thuus te varen
Die dat deden sonder sparen
Ende hi bleef ligghende voert

[Brill nummering]

Te middelboerch in die poert
Ene wile ende sijn sone [de verzen 9739-40 in omgekeerde volgorde; gecorrigeerd door middel van kleine letters a en b in de marge ervóór]
Doe quam hem te voren tgone
Dat hi in henegouwen varen souden
Hi voer wech ende alsoe houden

[Brill nummering]

Bleef ionchere ian in zeelant
Om te berechten tsvaders lant
Dit gheduerde als ic vernam
Tot die vader weder quam
Doe voer ian te henegouwen waert

[Brill nummering]

Aldus deelden si die vaert

[Brill nummering]

Want elc lant moet hebben here
Sal het bliuen in sijn ere
Jn zeelant bleef die graue doe
Ende sine vianden setten toe

[Brill nummering]

Ende gaderden dat si mochte
Hoert wies si hem bedochten
Si wouden soeken zuutbeuelant
Dat hem soe wel ghinc in die hant
Dat si beweste yeerseke [de eerste e verbeterd uit een bovenschacht of lange s] vonden

[Brill nummering]

Sloeghen an hem ten seluen stonden
Ter [in de marge vóór de lombarde een representant t] goes was een beghin
Van enen huse daer doe in
Boudijn was kerninx sone
Die hem pijnde te houden tgone

[Brill nummering]

Metten knapen die met hem waren
Jeghen die verdreuen scaren
Si quamen nachts bi der manen [de eerste n verbeterd uit m door de eerste stok ervan te expungeren]
Jn den lande ende streden ane
Thuys daer boudijn in was

[Brill nummering]

Den graue quam die mare das
Te zierixzee in die poert
Alse hi dit heuet ghehoert
Sendi tallen poorten vut
Sine brieue ende ontboet saluut

[Brill nummering]

Ende bat mannen ende vrienden
Dat si tot deser noot hem dienden
Hi souts hem dancken al sijn leuen
Die lude woudent niet begheuen
Ende quamen al ghemene

[Brill nummering]

Tot hem ghewapent groot ende clene
Te cats voer die graue doe
Ende sine viande setten toe
Jn den lande daer si in waren
Ende deelden hem in twee scaren

[Brill nummering]

Deen street oest ende dander west
Om tfolc dus te dwinghen best

[Brill nummering]

Ende dat heerscap van remmerswale
Gaderden ten seluen male
Alse tontsetten boudine

[Brill nummering]

Of willer om doghen pine
Doen quam die boetscap harde sciere
By gode die viande comen hiere
Edel heren siet voer v
Tsgrauen viande comen tot v

[Brill nummering]

Willecome spraken si te hant
Hier es soe menich coen seriant
Jeghens hem sullen wi gaen
Ende vromelijc weder staen
Dat hem rouwen sal die vaert

[Brill nummering]

Doe ghinghen si toe onghespaert
Ende wapenden hem ten seluen male
Ende streken van remmerswale
Rechte voert te nouds ee
Dandere quamen by dunen ee

[Brill nummering]

Si scaerden hem seluen voren
Opten dijc als wijt horen
Ende hare vrient an hem vaste
Van poerfliet die goede gaste
Waren binden dike ghescaert

[Brill nummering]

Die mede waren an die vaert
Ende buten dike an dander side
Die vander tollen waren blide
Daer waren alst wel sceen
Van hem allen wasser gheen

[Brill nummering]

Hi woude steruen eer hi vloe
Dus worden si te rade doe
Dat si ghinghen tot op die lode
Daer soe wouden si sceden node
Ende daer nemen die auonture

[Brill nummering]

Die hem god gaf op die vre
Quamen dandere toe ghegaen
Daer vielen si te samen saen

[Brill nummering]

Ende vochten daer wel starkeliken
Deen partie moeste wiken

[Brill nummering]

Tsgraue partie hadde sulc gheual
Dat si dandere verwonnen al
Ende sloegher ende vingher vele
Al daer ter lode in den nijt spele
Den graue quam hier nyemare

[Brill nummering]

Dat algader gheuochten ware
Ende sinen vrienden behilden tfelt
Ende dander verdreuen met ghewelt
Des die graue dancte gode
Ende danctes oec ten seluen bode

[Brill nummering]

Die de boetscap hadde ghebrocht
Daer wart die graue alsoe bedocht
Dat hi des ander daghes woude
Daer varen ende alsoe houde
Peinsde boudijn mochti ontgaen

[Brill nummering]

Want men dede hem verstaen
Dat sijn broeder hadde verloren
Ende ontsach hem mere toren
Ende quam te cats doe hi vernam
Dat was verwonnen wart hi gram

[Brill nummering]

Datti danen was ontfaren
Dit was in ons heren iaren
Als te voren ghescreuen es
Opten iaersdach sijts ghewes
Des [in de marge vóór de lombarde een representant d] ander daghes al daer naer

[Brill nummering]

Voer die graue weet voer waer
Met sinen luden te remmerswale
Ende wouden ten seluen male
Sine viande sien onder doghen
Ende woude niet ghedoghen

[Brill nummering]

Dat sine viande bleuen int lant
Hi voer daer ende alte hant
Quam hem daer boetscap [daerboetscap met de woorden gescheiden door twee verticale streepjes tussen r en b]
Dat si hadden gherumet tscap

[Brill nummering]

Ende waren gheuaren vten lande

[Brill nummering]

Met rouwen ende met groter scande
Des die graue was wel blide
Ende alle die van sire side
Danctens gode onsen here
Ende die graue pijndem sere

[Brill nummering]

Te dancken goetlike sinen lieden
Die hem hulpen ende rieden
Wat maghic segghen hier of mee
Men voerde die gheuangen tzierixzee
Daer si laghen ene stonde

[Brill nummering]

Doemen dat toe bringhen conde
Voerdemense weet voer waer
Jn henegouwen al daer naer
Doer vlaenderen alsic heb verstaen
Want het was alsoe vergaen

[Brill nummering]

Dat her ghye van vlaender lant
Was ghegaen int coninx hant
Gheuanghen als hem wel sceen
Hen was man doe ne gheen
Jn al vlaenderen diet hem waerde

[Brill nummering]

Dus waest [boven de w een afkortingsteken voor er (in eerste instantie stond er waer)] dat hem niement daerde
Die graue had sijn lant beset
Ende hoepte te rusten bet
Dan hi daer te voren dede
Hi ende alle die sine mede

[Brill nummering]

Waren te rusten meer dan te voren
Doet somer was moghedi horen
Beual hi sinen broeder tlant
Ende voer in henegouwen te hant
Willem sijn sone bleef metten oem

[Brill nummering]

Die sijns nam goeden goem
In [in de marge vóór de lombarde een representant j] middelboerch was her ghye
Van henegouwen gheloues mie
Doemen seide al openbare
Dattie bisscop willem ware

[Brill nummering]

Comen met enen groten here
Ende waende winnen sonder were
Tlant van aemstel ende van woerden
Die heren ghyen toe behoerden
Ende hollant waendi dor varen

[Brill nummering]

Ende verherent met sijnre scaren
Want hi voer waer hadde vernomen
Dattie graue niet mochte comen
Jnden lande ter seluer stonde
Ende dat her ghye oec niet en conde

[Brill nummering]

Vte zeelant comen alsoe sciere
Hi voer toe al sonder viere
Den enen dach den anderen na
Ende bornde alse ict versta
Des grauen vriende omtrent die stat

[Brill nummering]

Dat dede hi want om dat
Dat hise an hem dwinghen soude
Men vreyscht in hollant alsoe houde
Voer die meente wt elker stede
Porters ende tlant volc mede

[Brill nummering]

Beide edel ende ghemene diede
Daer mochtmen willighe liede
Doe sien met herten groot
Alse die niet gauen om die doot
Die bloede waren ende versaghet

[Brill nummering]

Die vloen of mense hadde gheiaget
Eer sy yement saghen comen
Daer mocht men doe den vromen
Sien beiaghen prijs ende ere
Want si waerden hem soe sere

[Brill nummering]

Daer mense ane street met nide
Ende si en hadden an hare side
Niet eenen man ieghen zesse
Dat was een swaer lesse
Des ic harde seker bem

[Brill nummering]

Die bisscop willem quam op hem

[Brill nummering]

Tors ende te voet met menighen man
Ghelijc of si wt eenen dan
Waren comen onuersien
Ende reden hem ane doe mettien

[Brill nummering]

Ende beringhedese an beden siden
Doe moesten si vreselijc striden
Alse [in de marge een representant a, bedekt door de linkerkant van de lombarde] die hollanders dat versien
Dat si niet en moghen ontflien
Al hadden si daer vlucht begaert

[Brill nummering]

Hen es an elke side ghewaert
Moesten si hem weren doer die noot
Of si moesten bliuen doot
Doe ghinghen si hem weren stranghe
Ende vochten alsoe langhe

[Brill nummering]

Beide met stauen ende met sweerden
Daer hem die hollanders mede weerden
Dat si verloren van haren lieden
Een deel eer sy verscieden
Wie soe quam onder die staue

[Brill nummering]

Die moester emmer vallen aue
Si weerden hem het moeste wesen
Doe gheuielt alsoe in desen
Dattie bisscop wart gheraket
Ant houet ende soe mesmaket

[Brill nummering]

Dat hi vallen moeste ter arden
Waest lief of leet van sinen paerde
Ende bleef daer doot in corte vre
Dus gheuiel sijn auontuere
Doe hadde dander tslijfs vrucht

[Brill nummering]

Ende peinsde om die vlucht
Bei ten ors ende te voete
Dat hadde luttel yement moete
Dat hi des ander beiden woude
Die hollanders ghinghen alsoe houde

[Brill nummering]

Rechte voert tot an die stat
Dat deden si al omme dat

[Brill nummering]

Dat si vasten ende wouden eten
Ende een deel haers leets vergheten
Die borghers deden hem vele eren

[Brill nummering]

Dit gheuiel int iaer ons heren
M. ccc. ende een oec mede
Buten wtrecht tot een stede
Die men heit die hoghe vvoert [voert met een v erboven geschreven]
Dat hi al dus was gheuoert

[Brill nummering]

Ende was op sinte martijns dach
Jnden somer als hi ghelach
Hadde hi die stat te vrienden ghehouden
Die hi verwrochte bi sinen scouden
Ende tsgrafscap [tsagfscap] onghemoyt ghelaten

[Brill nummering]

Hi hadde wel te sire baten
Sijn lijf ghehouden ende sijn lant
Wel ghehadt tot sire hant
Des hem ghenoechde emmer niet
Daer om eest aldus ghesciet

[Brill nummering]

Te [in de marge vlak vóór de lombarde een representant t] zierixzee quam die niemare
Dat al daer gheuochten ware
Ende die bisscop ware bleuen doot
Her ghye stappans ontboot
Sinen neue ende der poort

[Brill nummering]

Van middelboerchmiddelb' wat hi ghehoort
Heuet ende is voert gheuaren
Om die landen te verwaren
Ende om in vreden te setten tlant
Jc wane men noyt lesen vant

[Brill nummering]

Ende men oec nye ghescreuen siet
Dat een arme ghemene diet
Sulke daet ye ghedede
Als daer gheuel ter seluer stede
Sonder here ende sonder houet

[Brill nummering]

Hoe mochtmens hebben ghelouet
Eert ghesciede ende ment sach
Jc seg v dat mer of mach

[Brill nummering]

Spreken ouer dusent iaer
Vander trouwen al hier naer

[Brill nummering]

Die si togheden haren here
By gode het es te prisen mere
Dat een man doet sine trouwe
Sinen here of sijnre vrouwe
By vrien wille sijt seker des

[Brill nummering]

Daer hi selue niet en es
Dan te sire ieghenwoerdichede
Ende oec bi ghebode mede
Si liepen toe al onghebeden
Ende begaerden gheens vreden
Ende vochten bi haers selfs sinne
Doer haers heren gherechte minne
Die wten lande was harde verre
Hier om worden si dus erre
Dat si liepen al te stride

[Brill nummering]

Oec mochtmer sien ten seluen tiden
Die bloede vlien hare vaerde
Bede te voet ende te paerde
Die scameleliken trecken rechte voert
Dit heuet harde wel ghehoert

[Brill nummering]

Een scemel man soude node vlien
Daerment horen mochte of sien
Hi soude wanen ouer waer
Datment hem openbaer
Mochte verwiten alst alsoe quame

[Brill nummering]

Dat hijs hebben soude scame
Die onscamel achtens niet
Watmen hoert ofte [e verbeterd uit iets anders] siet
Hine scames hem niet sijts ghewes
Trect an hem dies sculdich es

[Brill nummering]

Manlijc kent hem seluen wale
Nv keer ic ter eerster tale

[Brill nummering]

Nu ist hier aldus vergaen
Alse die graue heuet verstaen

[Brill nummering]

Jn henegouwen daer hi was

[Brill nummering]

Dancte hi onsen here das
Ende peinsde alsoe houde
Dat hi in hollant varen soude
Ende setter an sijn ghedochte
Ende quam daer in als hi eerst mochte

[Brill nummering]

Alse hi comen was int lant
Sette hi toe alte hant
Ende sprac an sinen vrienden
Ende bat elken dat si hemdienden [in hem de e verbeterd uit iets anders, mogelijk een i, en de eerste d van dienden verbeterd uit een letter beginnend met rechte stok]
Die vrient waren teser noot

[Brill nummering]

Ende deder om bede groot
Om sinen broeder te kiesen recht
Te wesen bisscop van vtrecht
Het gheuiel als hi begaerde
Dat het luttel yement waerde

[Brill nummering]

Dus wart her ghye bisscop ghecoren
Ende besat al sonder toren
Dat bisscop doem weet men wale
Wat hulpt hier af langhe tale
Alse die broeders hadden bede

[Brill nummering]

Dese twee landen in hare ghelede
Stont manlijc anderen doe in staden
Bede met rade ende met daden
Dus mochten si te bet ghedueren
Welc van hem tween mochte ghebueren

[Brill nummering]

Dat hi woude varen sire straten
Die mochte doe den anderen laten
Jnden lande in sire steden
Diet al hilden in goeden vreden
Dus gheuielt soe dattie graue

[Brill nummering]

Weder achter waert trac aue
Ende voer te henegouwen waert
Jan sijn sone bleef an die vaert
Jn hollant ende berechte dat
Die bisscop die bleef in die stat

[Brill nummering]

Ende willem bleef in zeelant
Daer na gheuiel alte hant
Dat ian wech voer daer naer
Jn henegouwen weet voerwaer
Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] hoert hoet hier na verghinc

[Brill nummering]

Jnden somer quam die coninc
Van vrankerike in vlaender lant
Ende het ghinc hem al in hant
Bede lant ende steden
Ende waren doe in groten vreden

[Brill nummering]

Dat onlanghe moeste staen
Alst alsoe verre was vergaen
Dattie coninc voer te lande
Roerde daer een nyewe scande
Alsoe alsmen heeft ghehoert

[Brill nummering]

Datte brugghe in die poert
Die ghemeente wert ontbonden
Ende enen nyewen coninc vonden
Ende sloeghen des coninx lude wter poert
Alsmen wel heuet ghehoert

[Brill nummering]

Die kindere van vlaenderen quamen in
Ende peinsden om hare ghewin
Dies die meente was wel blide
Ende ontfinghense ten seluen tide
Van haren ieesten latic staen

[Brill nummering]

Daer om hebbics niet ane vaen
Te tellen wat hem daer na gheuel
Wat si daden weetmen wel
Dus wart vlaenderen al in roere
Ende keerden hem an hare voere

[Brill nummering]

Dat si ouer een droeghen
Ende vele volx versloeghen
Te corterike alsmen heuet ghehort
Recht al vaste bider poert
Daer bleef menich edel man

[Brill nummering]

Van henegouwen mijn here her ian

[Brill nummering]

Bleef daer doot ten seluen tide
Des die graue was onblide
Alst recht was dat hi wiste tgone
Want hi was sijn outste sone

[Brill nummering]

Tflaemsche diet wart al in roere
En hoerde noyt man sulke voere
Sine rusten noch en laghen
Die yet verloes moeste niet claghen
Si sochten dicwijl artoys

[Brill nummering]

Daer si vonden some fransoys
Dies si somwile scade ontfinghen
Soe verre voeren dese dinghen
Dattie van vlaenderen setten toe
Ende voeren in henegouwen doe

[Brill nummering]

Voer lessenes den casteel
Ende braken die al gheheel
Die graue die des hadde rouwe
Was doe ter wilen in henegouwe
Ende screef an willem sinen sone

[Brill nummering]

Ende claghede sinen vrienden tgone
Beide met boden ende met brieue
Ende bat hem dor sine lieue
Of sine in eren wouden houden
Dat si op vlaenderen scaden souden

[Brill nummering]

Sonder merren met alre crachte
Bede bi daghe ende bi nachte
Ionchere [in de marge vóór de lombarde een representant j] willem ghinc te rade
Wat hi best hier toe dade
Men riet hem doe al openbare

[Brill nummering]

Dat hem ghene dinc beter ware
Dan hi gaderde al dat hi mochte
Ende stappans vlaenderen sochte
Ende dede alsmen hem riet
Die lude wouden laten niet

[Brill nummering]

Sine quamen tot hem al ghemene
Die van zeelant groot ende clene

[Brill nummering]

Ende voer hem een groot here
Van arnemuden ouer dat mere
Tot in vlaenderen met scoenre scaren

[Brill nummering]

Alsi binder vloere waren
Macht men sien vele maste
Daer quamen doe die zeeusche gaste
Jeghen stroem ende ieghen wint
Jonchere willem dat ionghe kint

[Brill nummering]

Voer al mede ter hofsteden an
Daer ontsceepte menich man
Daer si qualike mochten ontflien
Die blode dorstent cume an sien
Dattie coene wouden striden

[Brill nummering]

Die vlaminghe quamen ten seluen tiden
Jeghen hem met groter ghere
Ende worpen hem al daer ter were
Jeghen dat stoute zeeusche diet
Maer ne mochte hulpen niet

[Brill nummering]

Al waren si stout in haren hande
Over hem ghinc die scande
Si verloren daer den strijt
Men gheboet ter seluer tijt
Datmen die scepe voeren soude

[Brill nummering]

Weder ten oerde ende alsoe houde
Dedemen daer datmen gheboet
Ende al dat here cleen ende groet
Streken dor tlant altemale
Dat deedsi [de tweede d verbeterd uit e] om dat wetic wale

[Brill nummering]

Dat si seker wouden gaen
Te scepe alsic hebbe verstaen
Het gheuiel alsi achten
Ende quamen rechte in der nachten
Weder ternemuden binnen

[Brill nummering]

Sere blide in haren sinnen
Dit gheuel wet voer waer
Alsmen screef ons heren iaer

[Brill nummering]

Dusent .ccc. ende twee
Des donresdaghes min no mee
Voer palmdaghe in die goede tijt
Alsmen orloghe noch strijt
Yet beghinnen soude te rechten
Diet liden mochte sonder vechten
Willemdeels verscholen onder de lombarde een representant w die was herde blide

[Brill nummering]

Ende alle die van siere side
Waren blide ende sere verhoghet
Om dat god soe hadde gheuoeghet
Die arssche bliscap mach niet dueren
Si verkeert tot soe menigher vren

[Brill nummering]

Dauontuere is soe onghestade
Die leuen wille bi minen rade
Hine sal hem verheffen niet
Al eest dat hem gheluc ghesciet
Want dongheual hoert soe nauwe

[Brill nummering]

Hort mensche ende dit voert kauwe
Al mogestu bet dan dijn ghenoet
Ontsaghestu el niet dan die doot
Du souts di daer omme ghematen
Ende dinen euenkersten laten

[Brill nummering]

Onuerduwet al bistu bouen
Men sout prisen ende louen
Daer ment vreyschte in elken lande
Heuestu ghedaen grote scande
Dinen vianden verheft di niet

[Brill nummering]

Soe misselijc is [misselijcis met de woorden gescheiden door een verticaal streepje tussen c en i] dat ghesciet
Ende hoe die auontuere keert
Job die heuet ons gheleert
Jc saelt v segghen wildijt horen
Als een mensche wart gheboren

[Brill nummering]

Vanden wiue leeft hi onlanghe
Ende doghet menighe droefheit [droefht.] stranghe
Als een bloeme comt hi voert
Ende eer mens yet weet een woert

Wordt te niete ende vergaet

[Brill nummering]

Dits des arms menschen staet
Ende hi vliet alse een scade
Ende al sijn dinc is onghestade
Ende bliuet niet in enen doene
O man hoe bistu soe coene

[Brill nummering]

Die dit an di seluen proeues
Dune pens om dattu behoeues
Ende legghe [de tweede g verbeterd uit een bovenschacht] die houaerde onderuoet
Die di nummer goet en doet
Al ghesciet di een gheual

[Brill nummering]

Ne maker of gheen ghescal
Wes niet te blide maer dancs gode
Ende stant altoes tsinen ghebode
Hi mach di helpen ende niement el
Op hem soe moghestu leuen wel

[Brill nummering]

Van hem comen alle saken
Wel hem diet beste can gheraken
Sonder gode en es geen goet
Noch best noch beter dats mijn moet

[Brill nummering]

Alst [deels verscholen onder de lombarde een representant a] aldus was comen
Jonchere willem heeft ghenomen
Raet wat hi best dade
Met sinen luden men wart te rade

[Brill nummering]

Dat hi hem orlof soude gheuen
Ende dancken al sijn leuen
Hi dede al datmen hem riet
Hi gaf hem orlof ende hiet
Dat si souden sijn ghewerre

[Brill nummering]

Waert dat si quamen alsoe verre
Dattie viande quamen metten here
Dat si trecken mochten ter were
Ende weder staen die felle scaren
Si louedent alle die daer waren

[Brill nummering]

Ende voeren thuys alsmen dat hoert
Ende ionchere willem voer in die poert

[Brill nummering]

Te middelboerch binder veste
Dat dochte sinen rade dbeste
Ende voer al daer want hi woude

[Brill nummering]

Weten wats ghewerden soude
Doe lach hi toce [er lijkt eerder toce te staan dan tote] leden was
Paesschen doen quam nyemare das
Dattie ballinghe hem ghereeden
Ende sullen een groot here leeden

[Brill nummering]

Wt vlaenderen ende willen comen
Jn zeelant te haren vromen
Alsi deden op die tijt
Jonchere willem sonder respijt
Ontboot int lant harentare

[Brill nummering]

Dat hem comen ware niemare
Dattie ballinghen met groter crachten
Comen ende dat si achten
Zeelant te soeken haestelike
Ende hi deden bidden vriendelike

[Brill nummering]

Al den luden vanden lande
Dat si hem helpen die grote scande
Keren die hem mochte ghescien
Tfolc quam altoe mettien
Tot [in de marge vóór de lombarde een representant t] hem quam menich man

[Brill nummering]

Alsoe als ic ghemerken can
Dat noyt in zeelant was vernomen
Dat soe menich man was comen
Ter lanswere alsmen sach
Op sente iorijs dach

[Brill nummering]

Hi ghinc met sconen here
Tot vlissinghen op dat mere
Hem ontmoete een here wel alsoe groot
Dat hem hulpen wilde ter noot
Daer sach men ten seluen tide

[Brill nummering]

Die vlaminghe liggen an dander side
Met menighen scepe al ghereet
Dweder was scone ende heet

[Brill nummering]

Ende die wint ne wayde niet
Hets soe vele dat ghesciet

[Brill nummering]

Dat gheen man te rechte en sal
Van sinen ghelucke maken ghescal
Soe sciere keert die auontuere
Dat enen man wart te suere
Al dat hi oyt ghesach

[Brill nummering]

Ende here [h verbeterd uit k] keerde opten dach
Ende ghinc tarnemuden waert
Het wart wayende ter vaert
Vten noorden redeliken
Jc waent god wille van hemelrike

[Brill nummering]

Die vloet ghinc ende si quamen
Met harenscepen altesamen
Loueren recht in den wint
Jc wane noyt eer noch sint
Oyt man loueren sach

[Brill nummering]

Soe menich scip op enen dach
Soe nauwe in onreynen diepen
Ende soe nauwe te gader liepen
Als daer ter seluer wilen deden
Jonchere willem was ter steden

[Brill nummering]

Met sinen luden opten lande
Dient dochte grote scande
Sine soudense weren daer si quamen
Ende riep sine lude te samen
Ende bat hem ende gheboot

[Brill nummering]

Dat si ghinghen in scepe groot
Dat si iegens hem souden varen
Allegader teenre scaren
Het was om niet dat hi bat
Niement woude daer ter stat

[Brill nummering]

Jn die grote scepe gaen
Dus soe worden si harde saen
Jn die hauen daer beleghen
Tot arnemuden in allen weghen

Aldus hadden si haren wille

[Brill nummering]

Ende bleuen liggende stille
Jn haren scepen dien dach dure
Ende hadden hare ghenoechte ter cure
Des anderen daghes ghinc men te rade
Watmen nv hier toe best dade

[Brill nummering]

Manlijc riet hier toe sijn beste
Men wart te rade int leste
Ende alle die van remmerswale
Ende die van cruninghen alsoe wale
Entie van beuelant teenre scaren

[Brill nummering]

Te hans thuys souden varen
Hier toe reeden si hem ter spoet
Ende voeren doe die naeste vloet
Vor bi die viande met ghenende
Om te weren des lants ende

[Brill nummering]

Daer si toe deden hare macht
Die vlaminghe bleuen met hare cracht
Ligghen al stille den nacht al daer
Des anders daghes wart ghewaer
Dat si lieden wt haren here

[Brill nummering]

Senden voert ter were
Nv droech men daer des ouer een
Want hem daer dat beste sceen
Dattie marscalc soude gaen
Ter veren ende dat volc bestaen

[Brill nummering]

Des wortmen te rade sciere
Doe nam hi onser sine baniere
Die duuelanders ende die van scouden
Die seiden dat si niet en wouden
Hem begheuen toter doot

[Brill nummering]

Hem soude volghen te deser noot
Die goede lude van zierixzee
Diet garne deden wat wildi mee
Si mochtent doen al sonder scande
Daer naer die noortzide vanden lande

[Brill nummering]

Die ghene vanden vijf [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren] ambochten
Die altoos niet eens en dochten
Die after hoede hilt die poort
Van middelboerch verstaet mi voert
Men begonde dat volc te scarne

[Brill nummering]

Ende men brugghe ouer die aerne
Met heer cogghen sonder ghilen
Tfolc ghinc ouer ter seluer wilen
Alsoe recht alst was ghescaert
Ende streken ter veren waert

[Brill nummering]

Jonchere willem bleef tarnemudenbleef en tarnemuden ver uit elkaar geschreven vanwege een genaaide scheur in het perkament
Ligghende met sinen luden
Ende sach die scaren henen gaen
Die hem dochte wel ghedaen
Si ghinghen wech met haesten groot

[Brill nummering]

Die vlaminghe saten in haren boot
Ende saghen toe al dat ghesciede
Doe vergaderden tsgrauen liede
Bider vere an die vianden
Ende ghinghen doe roeren die handen

[Brill nummering]

Die waren op den dike bouen
Dat mense te rechte mochte louen
Want si vochten met ghenende
Doe vel of met groter scende
Pouwels blauoet ende die sine

[Brill nummering]

Alst den onsen wart antscine
Daer moesten si vlien doer die noot
Of si moesten bliuen doot
Diet riet worde vermalendijt
Hadsi gheuolghet ter seluer tijt

[Brill nummering]

Alsi te voren hadden bestaen
Dandere waren niet ontgaen
Si waren gheweken metter vaert
Weder te hare scepe waert
Dat heb ic sider wel ghehoert

[Brill nummering]

Van hem diet mi seide voert

Dus [half onder de lombarde in de marge een representant d] scoffierden dat scone here
Ende bleuen doot inder were
Vele luden van tsgrauen vrienden
Die hem in der noot dienden

[Brill nummering]

Daer ontfloe die lopen mochte
Tarnemuden quam tgherochte
Datmen seide al openbare
Datter vere ghewonnen ware
Ende tsgrauen vriende haddent ghewonnen

[Brill nummering]

Doe quamen donse toe gheronnen
Ende liepen ouer daer na doe
Ende setten den vlaminghen toe
Met haesten groot ghenendelike
Die daer stonden op den dike

[Brill nummering]

Ghescaert ende haddent siene
Jeghen enen man wel tiene
Ende deden donse met crachte tonder
Dat sijt bestonden dat was wonder
Dat soe onghelike sceen

[Brill nummering]

Si bleuen doot bi drien bi tween
Die daer niet en mochte ontgaen
Dit heuet scemelheit ghedaen
Diese dwanc in deser noot
Daer bleuen tsgrauen vriende doot

[Brill nummering]

Een groot ghetal in den stride
Willem moester ten seluen tide
Doer die noot vlien in die poort
Want tfolc voer rechte voert
Sonder were siere straten

[Brill nummering]

Dus moeste hi die werelt laten
Ende sine vriende die bi [b verbeterd uit d] hem waren
Quamen in middelboerch gheuaren
Ende bleuen daer liggende stille
Doe haddens die viande haren wille

[Brill nummering]

Die graue was doe onuersien
Bede van spisen ende van dien

[Brill nummering]

Dat hi behouede te sulker dinc
Hier na men te rade ghinc
Datmen maecte eene sprake

[Brill nummering]

Op sulke couent op sulke sake
Datmen willem soude laten varen
Ende alle die ghene die met hem waren
Ende die met hem varen wouden
Onghescaet ende onbescouden

[Brill nummering]

Ende dien gheuen goet gheleide
Den luden enten goeden beide
Des men quame te zierixzee
Enen dach daer naer ende niet mee
Die porte soude ghisele gheuen

[Brill nummering]

Dat si met heren ghyen bleuen
Diemen coes ende diemen gaf
Wat helpt hier vele gheseit af
Willem voer doer die straten
Ende her ghye woude niet laten

[Brill nummering]

Hine gheleiden houeschelike
Dit was recht in die weke
Na meye ende manendach
Dat her ghye dus ghesach
Van sinen neve sijn gheuoech

[Brill nummering]

Daer menich vlaminc om loech
Ende menich valsch zeelander mede
Doe hi quam toter stede
Diemen bordendamme hiet
Woude her ghie ghedoghen niet

[Brill nummering]

Dat sijn volc yet vorder voere
Messelijc oft worde in roere
Ende deedse varen ant dander lant
Datten oerde was ghenant
Ende liet doe ionchere willem varen

[Brill nummering]

Tot zierixzee met sijnre scaren
Ende alle die met hem varen wouden
Voeren wech al bescouden

Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] voer willem in zierixzee
Al was sire herten wee

[Brill nummering]

Dat ne sceen geen ommate
Doe hi quam op die strate
Hiet men willecome wesen
Hi bleef rechte voert met desen
Jn die poort ende sine vrienden

[Brill nummering]

Die hem ghetrouwelike dienden
Ende sire comst blide waren
Na dienin dit en het volgende vers het eerste en tweede woord gescheiden door een genaaide scheur in het perkament, waaromheen is geschreven dat daer was gheuaren
Recht voert soe bleef hi daer
Ende her ghye quam daer naer

[Brill nummering]

Met sinen luden voer die poort
Ende bleef ligghende rechte voert
Voer die hauene ene wile
Onderlinghe scoten si pile
Menighen eenen eer si sceden

[Brill nummering]

Die vlaminghe hem berieden
Ende voeren harer straten doe
Die bisscop ghie sette toe
Ende gaderde een heer groot
Den neve tontsetten wter noot

[Brill nummering]

Haddi tfolc willich vonden
Die graue quam ten seluen stonden
Wt henegouwe als hi best mochte
Ende leider an sijn ghedochte
Den sone tontsettene ende die poort

[Brill nummering]

Hi bat ende gheboot rechte voert
Alle sine ghetrouwe vrienden
Dat si teser noot hem dienden
Ende vergaderde teser noot
Te sciet damme een heer groot

[Brill nummering]

Alse diet harde garne begrepe
Ende doet reeden grote scepe
Om te vechten op die viande
Ende te wreken sine scande

[Brill nummering]

Hier binnen ist alsoe ghesciet

[Brill nummering]

Dattie viande wouden niet
Achter laten haer beghin
Sine wouden meeren haer ghewin
Her [in de marge vóór de lombarde een representant h] ghye was sonder goet
Daer om setti sinen moet

[Brill nummering]

Hoe hi den graue verdriuen mochte
Den zeeusschen heren oec dochte
Mochten si haren wille beiaghen
Hem ne rochte in wat plaghen
Dattie vlaminghe mochten comen

[Brill nummering]

Op dat hem dat quame te vromen
Doe streken si voer zierixzee
Ende brochten daer lude mee
Dan si te voren hadden daer
Jc hoerde segghen wel voer waer

[Brill nummering]

Dat si hem des vermaten
Jn duuelant daer si saten
Dat si die poort winnen souden
Op dat sise stormen wouden
Sonder verlies met cleenre pinen

[Brill nummering]

Alsi sint deden in anscine
Want si vermaten hem openbare
Dat niewer na soe vast en ware
Alsment makede ende seide mede
Ten ware ghene vaste stede

[Brill nummering]

Lessenes was vaster vele
Daer mochtmen horen menighe kele
Jn dat here ouer al
Ende maecten groot ghescal
Nv toe metter vaert

[Brill nummering]

Hannijn pieter ende gheraert
Laet ons winnen dat crayen nest
Trouwen wi wanen dat hijt mest
Dat ghijt soe langhe hebt ghehouden
Ghi waert bleuen onbescouden [d verbeterd uit iets anders, mogelijk uit de eerste haal van een w]

[Brill nummering]

Haddijt te tide op ghegheuen
Ghi hadt alle behouden tleuen
Nv suldi doen quaden fijn
Mijn her ghye hadde v ghesijn
Een goet here haddine ontfaen

[Brill nummering]

Trouwen nv ist al ghedaen
Dit riepen si alle wt eenen monde
Ende ghinghen op ten seluen stonde
Biden kakenen an die noortside
Daer was menich vlaminc blide

[Brill nummering]

Die voer auont wart wel moede
Die porters waren op haer hoede
Ende hilden die porten beloken toe
Ende die vlaminghe quamen doe
Doe riep een al openbaer

[Brill nummering]

Hannijn bi gode du gaets te naer
Du sult lopen int net
Jc sal steken int winket
Te lessenes dadic alsoe
Ende hi makede hem voren doe

[Brill nummering]

Ende dandere volgheden in diere ghebare
Of die porters sonder were ware
Ende woudense winnen op die stonde
Alsoe alsmen ghemerken conde
Quamer .vM. ofte meer

[Brill nummering]

Die daden enen corten keer
Alsi bi der porten quamen
Vaste ghedronghen alte tesamenalte altesamen met bij de tweede maal alte de letters al geëxpungeerd
Ontede men die porte sonder gheluut
Ende die van binnen quamen wt

[Brill nummering]

Met groter drust an die vlaminghe
Die wech wort hem alte inghe
Die si waren comen daer
Want si hadden sulken vaer
Dat sijs stormens al vergaten

[Brill nummering]

Si mochten hem seluen haten

[Brill nummering]

Dat si hem des hadden vermeten
Oec suldi die waerheit weten
Dat noort waert wter porten spronghen
Die oude lude metten ionghen

[Brill nummering]

Ende liepen oest waert omme
Om eenen hoec om ene cromme
Soe dattie porters dat vernamen
Dattie lude van noorden quamen
Waenden si wel dat viande waren

[Brill nummering]

Ende volchden dwers den vlaemschen scaren
Doch worden sijs ten lesten vroet
Dat si quamen op haer goet
Ende waren hare vriende
Soe dat hare spel daer mede ziende
En hadde nochtan die vaer ghedaen
Der vlaminghen waren min ontgaen
Men hadder op dlant gheslaghen mere
Die vlaminghe waren soe wten kere
Dat si met groten hopen

[Brill nummering]

Recht toe in dat water lopen
Ghelijc oft scape waren
Men sach daer menich moeder baren
Hem seluen drencken doer die vrese
Daer wart menighe weduwe ende wese

[Brill nummering]

Voer zierixzee ter seluer stont
Alse den vrienden wel wart cont
Hine was soe coene noch soe stout
Hine bezuerde daer sijn zout
Dat si te voren hadden ontfaen

[Brill nummering]

Soe luttel bleefer daer ontgaen
Dat sijs ne lyen nummer meer
Ende vele verdroncken inden keer
Sonder die si versloeghen
Jc wane die vriende luttel loeghen

[Brill nummering]

Ten eersten male doe sijt wisten
Ende si hare vriende misten

Sy [in de marge vóór de lombarde een representant s] verloren met desen hope
Een groot deel wt haren lope
Die si vor hem drencken saghen

[Brill nummering]

Jc waent die poorters luttel claghen

[Brill nummering]

Want si haddens haer gheuoech

[Brill nummering]

O vlaendren es di [esdi, maar uit de ronde s blijkt dat een woordscheiding bedoeld was door de kopiist] dit ghenoech
Dattu nemes sulc auentuere
Die di wart soe sere te suere
Om lude die di niet bestaen

[Brill nummering]

Ende metti niet toe en gaen
Doemen dijn volc [dijnvolc, maar uit de letter v (en niet u) blijkt dat waarschijnlijk een woordscheiding bedoeld was door de kopiist] int water dreef
Mer welc zeelander doe bleef
Si wachtens hem harde wale
Wiltu merken mine tale

[Brill nummering]

Jc seg die di ter steden brochten
Dat si anders niet en dochten
Dan mochten si metti voldoen
Ende achtens niet een bottoen
Hoe grote scade du ontfinghes [tussen de e en s een geëxpungeerde stok]

[Brill nummering]

Op dat si metti [ti klein bovengeschreven] hares dinghes
Mochten wel comen te bouen
Dat souden si harde gherne louen
Ende hoe dat voert metti gaet
Dat si ontgaen dats haer raet

[Brill nummering]

Dit moghestu merken ende besien
Want si emmer achter tien
Alst comt ter porsen ende ter noot
Daer bleuen ghene zeelanders doot
Het waren vlaminghe altemale

[Brill nummering]

Men mach oec proeuen wale
Dat si some leden smerten
Om haren here in harer herten
Al conden si hem ghehulpen niet
Merct bi v zeluen ende siet

[Brill nummering]

V is ghesciet des ghelike
Nochtan dat die coninc van vranckerike

[Brill nummering]

Bede den ouden ende den ionghen
Jn vlaenderen wel hadden bedwonghen
Ende men tlant van hem helt

[Brill nummering]

Ghi dreeften wt met ghewelt
Ende benaemt hem al sijn recht
Die graue ne was man no knecht
Heren ghyen weetmen wel
Al sidi ons dus fel

[Brill nummering]

Peinst hier om laet v ghenoeghen
Ende pijnt ander sijns te voeghen
Dat v orbaer is vele bet
Dat ghi v luden laet int net
Daer die zeelander wt ontgaet

[Brill nummering]

Ende wachtes v dats mijn raet
Want so sien het ne helpet niet

[Brill nummering]

Alst aldus was ghesciet

[Brill nummering]

Wort te rade in corter vre
Her ghie dat hi dauentuere

[Brill nummering]

Woude nemen ende varen
Te hollant met sinen scaren
Want men dede hem verstaen
Quame hi men soude hem saen
Dat lant op gheuen ende men soude

[Brill nummering]

Sere vechten alsoe houde
Jn tsgrauen heer alse hi daer quame
Ende dat niet laten dor scame
Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] waest bereet seidemen hem
Doe seide her ghye ende ic bem

[Brill nummering]

Ghereet te varen dor dijt mi raden
Ende mi staen wilt in staden
Si seiden ia wi diene daer brochten
Jc ne weet of sijt alle dochten
Ende hi voer slechts te hollant waert

[Brill nummering]

Die des van zierixzee veruaert
Meer waren op die stonde
Alsoe alsmen ghemerken conde

[Brill nummering]

Dan si waren binden daghen
Dat si soe vaste vor hem laghen

[Brill nummering]

Ende si hem daghelijx pine daden
Si ontsaghen dat men verraden
Soude den graue ende al sijn here
Ende alte hant winnen sonder were
Dat was haer duchten in die poort

[Brill nummering]

Ende her ghye die voer voert
Tot dat hi in den widel quam
Alse die graue dat vernam
Ontboot hi sijn volc groot ende clene
Dat si tot hem quamen al ghemene

[Brill nummering]

Dat volc quam van allen ziden
Entie graue began te verbliden
Dat hi sijn volc willich vant
Bede porters ende alt lant
Hier [in de marge vóór de lombarde een representant h] binnen waest soe comen

[Brill nummering]

Datter een sprake was ghenomen
Of ment yet gheureden mochte
En can gheweten wiet toe brochte
Soe datter een vrede was ghesproken
Die na weder was te broken

[Brill nummering]

Want die ghemeente vanden lande
Riepen wapen der groter scande
Die ons nv hier ouer gaet
Wie heuet ghegheuen desen raet
Dus wort tfolc al ontbonden

[Brill nummering]

Soe datmen ten seluen stonden
Den volke seide al openbaer
Datter gheen vrede en waer
Men woude nemen dauentuere
Des anders daghes op die vre

[Brill nummering]

Liet hem tfolc wel ghenoeghen

[Brill nummering]

Op die nacht ghinc ment voeghen

[Brill nummering]

Datmen den volke orlof gaf

[Brill nummering]

Dat sere tornich was hier af

[Brill nummering]

Ende die vrede die ghinc voort
Alsoe alsic hebbe ghehoort
Soe was besproken sonder waen
Dattie vrede soude staen

[Brill nummering]

Na tontsegghen maende viere
Aldus waest besproken hiere
Ende bezeghelt alsoe wale
Daer waest besceden ten seluen male
Datten die graue ofte her ghye

[Brill nummering]

Mocht ontseggen wel dat sie
Met open brieuen ende daer naer
Soude ghedueren wet vorwaer
Vier maenden al gheheel
Ende her ghye soude sijn vordeel

[Brill nummering]

Al toter masen hebben zeelant
Die graue soude hebben in hant
Sine porte van zierixzee
Ende men soude die porte niet mee
Vesten dan si ghevest ware

[Brill nummering]

Maer si mochten openbare
Haer goet bruken waer het laghe
Sonder moynesse ende claghe
Entie coepmans mochten wanderen
Met ghemake deen onder den anderen

[Brill nummering]

Ende sonder die balinghe alle liede
Mochten wanderen dit ghesciede
Alsic hebbe verstaen tware
Alsmen screef ons heren iare
.M. ccc. ende drie

[Brill nummering]

Jnden somer segt men mie
Den dach canic niet besceden
Bede van verdinghe ende van vreden
Maer teen vore ende dander na
Cortelijc alsic versta

[Brill nummering]

Daer an leghet ghene macht
Op dat wi hebben des sins cracht

[Brill nummering]

Dus gheuielt dat weet ic wale
Her ghye voer ten seluen male
Weder thuys al daer hi woude

[Brill nummering]

Die graue sende alsoe houde
Te zierixzee staphans ter stede
Ende ontboet dat si hilden vrede
Diet node horden hadt moghen wesen
Men dede dat ghescrifte daer lesen

[Brill nummering]

Doe die vrede was ghegheuen
Ende bezeghelt dus ist bleuen
Die graue hielt op sijn zout
Es hi ionc is hi out
Die dor hem. hem liet verdriuen

[Brill nummering]

Dus moesti onbescouden bliuen
Hi woude rusten al hier naer
Doen viel hi in ziecheden swaer
Als hem sceen die winter stonde
Dat hi hem seluen niet en conde

[Brill nummering]

Ghehelpen in enigher noot met dade
Het en ware allene met rade
Dat vreischten sine viande
Ende pensden hem te doene mere scande
Ende rieden heren ghyen dat

[Brill nummering]

Hi dede scriuen op die stat
Brieuen ende ontseide die stede
Dat dedi stappans den vrede
Alsmen hem riet min no mee
Men riep enen monic van nonnee

[Brill nummering]

Vander oorden van premonstreit
Die die boetscap hadde gereit
Ende een pape die met hem quam
Jn die haghe alse dit vernam
Die graue. dedise wel ontfaen

[Brill nummering]

Die monic ende die capelaen
Ende nam enen brief van hem beeden
Die den dach soude besceden [onder de kolom in de marge de custode Dat hi den brief van hem ontfinc]

[Brill nummering]

Dat hi den brief van hem ontfinc
Dat dede hi op sulke dinc

[Brill nummering]

Die brief was eer ghegheuen
Hi woude dattie saken staende bleuen
Van dien dat hi daer quam
Want hijt niet eer en vernam
Ende dede hem gheuen brieue mede

[Brill nummering]

Dat hi van hem hadde daer ter stede
Sulke brieue hadde ontfaen
Ende lietse henen varen saen
Ende dedese gheleyden wt sinen lande
Datmen hem ghene scande

[Brill nummering]

Soude doen hoe dat ware
Ende hi beriet hem doe daer nare
Wat hi best dade hier toe
Ende wort te rade doe
Dat hijt sinen sone ontboot

[Brill nummering]

Ende alden poorters clene ende groot
Den dach dattie brief was comen
Jc gheloue wel dat hem somen
Leet was ende hem somen lief
Recht aldus eest ghesciet

[Brill nummering]

Alst is voerscreuen min no mee
Dus wistent die van zierixzee
Men [in de marge vóór de lombarde een representant m] telde na dien daghen die weken
Wanneer die vrede soude breken
Doe liep alsmen proeuen mach

[Brill nummering]

Na halfuasten den manendach
Die leste dach vander vrede
Ende in den seluen iare mede
Alst bescreuen is hier voren
Die graue dede dat moghedi horen

[Brill nummering]

Hi was cranc ende om tgone
Ontboot hi willem sinen sone
Tot hem te comen alte hant
Hi woude hem beuelen dlant

Want hi sijn oudste sone was

[Brill nummering]

Een deel heb ic vergheten das
Yet te segghen van heinrike
Sinen broeder die sekerlike
Een goet kint was die is doot
Des hadden die vrienden rou groot

[Brill nummering]

Die was doudste naest ianne
Nv waest op willem comen danne
Ende hi was doudste ende dierste
Ende moet bliuen die ghe ierste
Daer om ontboot hine daer

[Brill nummering]

Want het was al openbaer
Dat hijs berechten conde niet mee
Doe nam hi orlof in zierixzee
Jonchere willem ende voer ten vader
Ende dede sijn ghebodt algader

[Brill nummering]

Sonder enich weder tale
Die graue beual hem altemale
Dlant te berechten in sine stat
Entie lude willecorden dat
Ghemeenlike met vrien moede

[Brill nummering]

Ende nament al in groten goede
Die graue nam orlof ende rumede tlant
Ende voer in henegouwen te hant
Ende keerde weder nummermere
Ende liet den sone bliuen here

[Brill nummering]

Jonchere willem dede ende liet
Jnden lande datmen hem riet
Ende pijndem vriende int lant te maken
Tot dien dat begonde naken
Dattie tijt ende vrede wt ghinc

[Brill nummering]

Doe bat hi te deser dinc
Den edelen luden ghemeenlike
Beide die arme ende die rike
Dat si hem hulpen te desen stonden
Op haren cost want hine conden

[Brill nummering]

Nv den cost niet verghelden
Dit heeftmen ghehoort selden
Dattie wel gheboren lude
Ongheleuert ende sonder miede
Dienen den graue tenighen tide

[Brill nummering]

Sonder doe. des wi blide
Ende nam den oem met hem te rade
Den biscop wat hi best dade
Men wart te rade datmen boot
Ene heeruaert alsoe groot

[Brill nummering]

Alse ye in hollant was ghegheuen
Entie oec alsoe bedreuen
Dattie meente al tweeuout
Den graue diende ionc ende out
Entie edel lude ghemeenlike

[Brill nummering]

Op haren cost arm ende rike
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] vrede ghinc wt wat wildijs mee
Entie porters van zierixzee
Streken wt ten seluen stonden
Te blodenboerch daer si vonden

[Brill nummering]

Lude die hem te weren setten
Si liepen toe al sonder letten
Ende woeden ouer die gracht
Ende vochter na met sulker cracht
Dat si boden al waest scande

[Brill nummering]

Die daer op waren al hare hande
Die poorters woudense niet ontfaen
Haers dancs souder niet een ontgaen
Si hadden hem soe leyde ghedaen
Ten lesten eest alsoe vergaen

[Brill nummering]

Dat sise niet en verdroeghen
Maer dat sise alsoe versloeghen
Alsoe alsmen gheweten conde
Ende keerden weder ten seluen stonde
Jn die poort al onghescent

[Brill nummering]

Stappans men doe bode sent

[Brill nummering]

An willem den ionghen here
Dat hijt ne late in ghenen kere
Hine quame het ware ghewonnen
Want het ware alsoe begonnen

[Brill nummering]

Si hoepten dlant te crighen wale
Wat hulpe hier af langhe tale
Jonchere willem deedt dor dbeste
Ende wort te rade doe int leste
Dat hi voer al sonder beide

[Brill nummering]

Een deel mit sijns selfs gheleide
Doe hi daer of niemare hoorde
Met luden die hi met hem voerde
Ter seluer wilen wter scie
TsaterdaghesTsaterdag'.; de namen van dagen hierna vaker zo afgekort waest seitmen mie

[Brill nummering]

Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] voer hi wech sire straten
Si hadden den wint goet ter maten
Ende quam doe no min no mee
Dan binden daghe tot zierixzee
Al gherust ende wel te vreden

[Brill nummering]

Doe si quamen binder steden
Bleuen si in rusten daer
Des sonnendaghes daer naer
Worden si te rade ghemeenliken
Dat si wt wouden striken

[Brill nummering]

Al was there niet comen doe [d verbeterd uit t]
Ende ionchere willem die ghinc toe
Wter poort an die zuutside
Alse die therte stont te striden
Jeghen hem die laghen tot ortzee

[Brill nummering]

Want si waren hem gheuee
Ende si laghen met haren scaren
Daer si quaet te soeken waren
Jonchere willem dede hem segghen
Ende oec dat te voren legghen

[Brill nummering]

Dat si rumen wouden die telde
Ende comen ieghens hem te velde

[Brill nummering]

Hi wout corten op dien dach
Ende winnen daer die winnen mach
Dies wouden si niet ane gaen

[Brill nummering]

Binnen desen heeft men bestaen
Ridders te maken op die stede
Jonchere willem ende oec mede
Her nyclas here van pitte
Ende oec die bastaert her witte

[Brill nummering]

Tsgrauen neve was die gone
Ende was tsgrauen florens sone
Daer men te voren af mochte horen
Door wies doot quam desen toren
Daer ic nv af hebbe gheseit

[Brill nummering]

Ende daer toe noch menich leit
Dat suldi hier na horen wale
Eer ic enden sal dese tale
Alse [half onder de lombarde in de marge een representant a] ionchere willem hadde ontfaen
Ridders name maecti saen

[Brill nummering]

Menighen ridder daer ter stede
Die here van vorne diene dede
Ridder ic vermete mi das
Dat hi die xlviijste was
Die si maecten ridder daer

[Brill nummering]

Doen quam hem boetscap daer naer
Dat si met haren ghetelde
Nv comen willen te velde
Ende woudesi comen men waers blide
Ende soudse ontfanghen mit nide

[Brill nummering]

Mijn her willem ghinc te rade
Wat hi hier toe best dade
Sijn raet droech ouer een
Dat hem daer dat beste sceen
Datmen ghinghe in die poort

[Brill nummering]

Nadien datmen heeft ghehoort
Dat si te stride niet en comen
Si ligghen vaste op hare vromen

[Brill nummering]

Of si binnen ere vesten laghen
Tsgrauen vriende doe si dat saghen

[Brill nummering]

Keerden weder in die stede
Ende hielden den dach dor vrede
Binnen poorten lach her willem
Ende menich vroem man mit hem
Des woesdaghes quamen die vriesen naer

[Brill nummering]

Ende kenemaers oec al daer
Her ghye die bisscop van vtrecht
Die coene volc brochte echt
Datmen met rechte mochte prisen
Van scoenheden in alre wisen

[Brill nummering]

Nv was dit heer vergadert al
Hoort nv voert hoet varen sal
Tsdonresdaghes ghinc men voort
Ende streec met alden heere noort
Wter porten tebridorp waert

[Brill nummering]

Daer mochtmen sien op die vaert
Die viande dat si hare baken
Hoghe op haren torre traken
Alse ghise nobels sone dede
Doe was daer ghemaect enen vrede

[Brill nummering]

Dat hi soude sijn teken vellen
Ende bliuen thuys met sinen ghesellen
Toten naesten sonnendaghe
Dit brochten toe sine maghe
Dor dbeste ende souden dan in comen

[Brill nummering]

Sal hi doen dat hem sal vromen
Doe wart men te rade daer
Ende keerden de hande weder daer naer
Jn die poort te auont male
Nv hoort een iammerlike tale

[Brill nummering]

Des [in de marge vóór de lombarde een representant d] vridaghes heeftmen vernomen
Dat den vianden toe sijn comen
Vele scepe mit vlaemschen heere
Daer ie ghen soudemen ter were

[Brill nummering]

Vele scepen op twater legghen

[Brill nummering]

Dit dedemen al den here segghen
Grote scepen een groot ghetal
Dedemen wel mannen al
Die soudemen doe voeren in gouden
Dat niement opten lande souden

[Brill nummering]

Gaen. des droech men ouer een
Dat hieltmen qualike alst wel sceen
Alse een ries verweent die sinen wille
Doot altoos lude ende stille
Soe wil hi vroeder sijn allene

[Brill nummering]

Dan een heere is al ghemene
Ende en acht tghebots niet datmen doet [doet achter de voorafgaande regel]
Gaet wel soe eest goet
Ende gaet anders yet dan wale
Sone wilt hijs horen ghene tale

[Brill nummering]

Dus gheuielt daer ment toe sach
Datment in hollant verwiten mach
Die grote dwaesheit die daer gheuel
Als ghi moghet merken wel
Teerst datmen quam in duuelant

[Brill nummering]

Spranc een wt die cocte te hant
Na enen man die voer hem liep
Wapen dat hi niet en sliep
Optie wile dat hi op spranc
Want hem volghede eer yet lanc

[Brill nummering]

Wten scepe al ghemene
Dat volc groot ende clene
Hier of quam een vader stout
Die den graue wart te gout
Want des niet wart ghewaghen

[Brill nummering]

Noch oec ouer een ghedraghen
Doemen wter poorten sciet
Die ene en woude den anderen niet
Laten gaen hine ghinghe mede
Dus scieden daer ter stede

[Brill nummering]

Dat harde clene was vor acht
Dus bleuen si daer al toter nacht
Ende deden tqaeste dat si mochten
Die viande hem doe bedochten
Ende quamen onder den roec [lezing van de c is zeker] ghegaen

[Brill nummering]

Daer si die onse saghen staen
Onuersien ende stredense an
Doe wart daer vluchtich menich man
Doemense sloech op dat houet
Van achter sine haddens ghelouet

[Brill nummering]

Sine hadden daer met hem ghewesen
Diese sloeghen. rechte met desen
Wart dat here vluchtich al
Doe wart daer een groot ghescal
Vanden ghenen die leeuwen riepen

[Brill nummering]

Daer tsgraue lude int water liepen
Toten scepe inder vloet
Menich hadde daer quaden spoet
Voort te comen dor den slike
Daer wart menich iammerlike

[Brill nummering]

Doot gheslaghen sonder were
Jc wane noyt man soe sconen heere
Soe sciere sach ontgaen
Daer bleef menich man gheuaen
Ende verslaghen ende verdronken

[Brill nummering]

Die in die goude daer versonken

[Brill nummering]

Die bisscop bleef gheuanghen daer
Wi dorren segghen wel voer waer
Verliesen wi. wi ghelien wale
Die vlaminc heuet ander tale

[Brill nummering]

Verliest hi hine liets niet
Jc wane daer bi es ghesciet
Dat hi heuet der luden soe vele
Het ghinc met ons al wten spele
Die scade was alte groot

[Brill nummering]

Van luden die daer bleuen doot

Het [in de marge vóór de lombarde een representant h] is der hollanders maniere
Verliesen si .iij. manne of viere
Si seggen lieuer meer dan min
Die vlaminc messaect int beghin

[Brill nummering]

Al verlore hire meer dan hondert
Hi missakes soe wies wondert
Ende soude segghen harde sciere
Daer sijn verslaghen scumers viere
Dit hordemen alden dach

[Brill nummering]

Jc en weet hoet wesen mach
Minde die here alsmen seghet
Die lude als elc here pleghet
Te minnen sijns selues liede
Soe weet ic wel dat niet ghesciede

[Brill nummering]

Dat hi die lude set in waghen
Soe dorstmen niet daer om vraghen
Dat hi enen man verlore
Om .M. marc wistijt te vore
Dus en ist metten heren niet

[Brill nummering]

Hem ne roects wats ghesciet
Want dat volc hem niet en bestaet
Namelijc diet niet an en gaet
Al waren dusent weruen mee
Hine gauer niet om een slee

[Brill nummering]

Op dat hi tsine mochte bedriuen
Si moghen slechten den keytiuen
Die hem dus verdullen laten
Ende hem seluen soe sere haten
Want die auontuere werket wonder

[Brill nummering]

Die nv is bouen is morghen onder
Dit mach merken diet wel verstaen

[Brill nummering]

Dat recht aldus is vergaen

[Brill nummering]

HEr [in de marge vóór de lombarde een representant h] willem ontquam van daer
Al doghedi groten vaer

[Brill nummering]

Dat gheen cleen wonder en sceen
Van alden heren wasser gheen

[Brill nummering]

Hine woude wel ter seluer wilen
Hebben ghesijn ouer dusent milen
Hadde dat moghen wesen

[Brill nummering]

Soe sere barenteert waren si van desen
Ghi moghet wel die waerheit weten
Had dat volc al stille gheseten
Opten dijc al sonder were
Sine hadden in enen daghe dat here

[Brill nummering]

Niet gheslaghen met lieuer lade
Al hadden sijs goede stade
Die mochte ontcomen hi ontquam
Des ander daghes men raet nam
Datmen den luden orlof gaf

[Brill nummering]

Die meer vloen dan den draf [d verbeterd uit de aanzet van een andere letter]
Hadden si ghelopen opter arden
Si hadden gheronnen oft waer parden
Deen en beide den anderen niet
Soe leede was hem daer sciet

[Brill nummering]

Tfolc voer al siere straten
Ende heuent den ionghen graue ghelaten
Jn die poort bliuen allene
Met sinen ghesinde dat was clene
Maer die porters al ghemene

[Brill nummering]

Stondens hem bi met herten rene
Ende diere dor sinen wille waren
Ghesceiden van der vlaemscer scaren
Daer hi vant trouwe claer
Dit ghesciede int selue iaer

[Brill nummering]

Des vridages vor pallem dach
Des hollant langhe denken mach
Entie vlaemsche warens blide
Des saterdaghes te vollen tide
Quamen die vlaminghe vor die poort

[Brill nummering]

Met haren scepe ende lagher voort

[Brill nummering]

Tot des manendaghes in die paesch weke

[Brill nummering]

Dat si en hadden ghene breke

[Brill nummering]

Jc wane si hadden clene claghe

[Brill nummering]

Opten goeden vridaghe

[Brill nummering]

Ende luttel duchten optie tijt
Want si altoos sonder respijt

[Brill nummering]

Trompten ende maecten feeste
Dat dochte mi altoos wesen dmeeste [d verbeterd uit een rechte stok, mogelijk de aanzet van een t]
Dat si optie tijt beghinnen
Men hordese dansen ende springhen
Ende sere trompen alsoe wale

[Brill nummering]

Witten donresdaghes altemale

[Brill nummering]

Alse hem god selue reede ter doot
Die hi ontfinc dor onsen noot
Ende men der passien soude dincken

[Brill nummering]

Die hi dor ons wilde drincken

[Brill nummering]

Daer [in de marge vóór de lombarde een representant d] waren freren ende iacopinen
Jc wane dat si clene pinen
Hadden vanden dienste ons heren
Ende in castien ende in leeren

[Brill nummering]

Waest oec dat si songhen ho
Si waren propheten speudo
Jn duusche pleegt mense te heten
Dat sijn valsche propheten
Want si verkeerden die liede

[Brill nummering]

Waest dor vrientscap of dor liefde
Dat si die waerheit al versweghen
Begheuen lude en souden niet pleghen
Si souden alle die waerheit segghen
Ende trechte voer die oghen legghen

[Brill nummering]

Ende sonderlinghe optie tijt
Laten sijt dor vrienscap of dor nijt
Soe sijn si harde buten kere
Ende mi dunct dat si hare lere
Al verkeren in losen doene

[Brill nummering]

Mi wondert dat si sijn soe coene
Ghaerne wistict mocht ghescien
Hoe menich man ende wien

[Brill nummering]

Si monichden in paeschdaghe
Die met wenen ende met claghe

[Brill nummering]

Sine biechte hadde ghedaen
Dat soudic wel ghaerne verstaen
Daer en was gheen soe coenen waert
Dat hi trecht hadde ghespaert
Ende hadde hem luden doen verstaen

[Brill nummering]

Dat enich hadde ontfaen
Onsen here ten seluen tide
Des moghen si werden sere onblide
Dat si dus sterken die gheuechte
Jeghen reeden ende ieghen rechte

[Brill nummering]

Dat si met rechte ontraden souden
Beide van ionghen ende van ouden
Nv [in de marge vóór de lombarde ter een representant n] moghedi horen ende verstaen
Hoet in hollant is vergaen
Na dat ghesciede dese plaghe

[Brill nummering]

Des woensdaghes in die paeschdaghe
Voeren die vlaminghe te hollant waert
Wat hem ghesciede in die vaert
Moghedi verstaen wildijt horen
Her ghye sende boden voren

[Brill nummering]

Jnden lande harentare
Tot alden luden wiet dat ware
Diene ontfinghe ouer here
Hine besweec hem nummermere [nummerre met me klein bovengeschreven]
Waer oec yement diet anders dochte

[Brill nummering]

Hi souden scenden waer hi mochte
Dus ontboot hi in dat lant
Ende voer ligghen alte hant
Jn die widele voer gheeruliet
Al noorthollant conde niet

[Brill nummering]

Dat gheuinden te wederstane
Het dede sulc na minen wane
Her ghyen bootscap te male

[Brill nummering]

Dor sinen wille harde wale

[Brill nummering]

Vraghedemens dies messaken soude

[Brill nummering]

Alsijn nochtan sijn die scoude

[Brill nummering]

Ende diet leit was doet was leden
Dit seitmen opten dach van hueden [de eerste e klein bovengeschreven]
Hoe een man hem versumet
Eer hi hem seluen wel bekennet
Als huden raet hi wel daer toe

[Brill nummering]

Ende eer dat comt morghen vroe
Es hi ander sijns bedacht
Ende valter ieghen met al siere cracht
Dus gheuielt alst wesen soude
Het ghinc in hant ionc ende oude

[Brill nummering]

Beide port ende lant
Ende ghinghen in her ghyen hant
Ende ontfinghen ouer here
Ende swoeren hem hulde dats mere
Ende gauen ghisel wt elke stede

[Brill nummering]

Beide delf ende leiden mede
Ende al dat lant toten houte
En was soe coene no soe stoute
Die dorste segghen anders yet
Dan lieue here dat ghi ghebiet

[Brill nummering]

Willen wi doen harde ghaerne
Maer si doen dat wel stont tonberne
Ende hem niet wouden gaen in hant
Die voeren wech ende rumeden dlant
Sulc voer oest sulc voer noort

[Brill nummering]

Sulc voer tordrecht in die poort
Sulc te harlam in kenemerlant
Alse hem was best becant
Oec [in de marge, deels bedekt door de lombarde, een representant o] trac in ten seluen tiden
Die hertoghe ian an dander side

[Brill nummering]

Te walewijc op dat vene
Die vanden vene vreyschten tghene
Ende traken daer ieghen op die were
Die hertoghe brocht een groot here

[Brill nummering]

Suuthollant was al beseten

[Brill nummering]

Dat si niet en conden gheweten
Waer mense ierst soeken soude
Het sceen of hem elc weren woude
Dus gheuiel dat si te samen
Alte gader niet en quamen

[Brill nummering]

Dus bleef elc tot sijnre stede
Die hertoghe hielt ghenen vrede
Hine wilde trecken rechte voert
Tsente gheerden berghe in die poert
Ende trac voert met sinen heere [here met een e klein bovengeschreven]

[Brill nummering]

Tfolc sette hem ter were
Al was hare lude niet vele
Men soude daer in den spele
Wonder groot hebben vernomen
Hadt niet alsoe toe comen

[Brill nummering]

Dattie verradere vanden lande
Niet ontsaghen die grote scande
Sine daden alsi dochten
Daer si grote moort an wrochten
Want hem die pade waren cont

[Brill nummering]

Ende ghinghen om ter seluer stont
Ende scieden there in tween siden
Ende ledense om ten seluen tiden
Daer si beloken die goede liede
Daer groot iammer an ghesciede

[Brill nummering]

Al blefer niet soe vele doot
Bi gode dat is iammer groot
Dat een man om sine trouwehede
Steruen moeste aldaer ter stede
Daer hi hem sculdich is te weren

[Brill nummering]

Maer die ghenaden ons heren
Die is hem ter zielen bi
Dat is tgheloue van mi
Dus [in de marge, deels bedekt door de lombarde, een representant d] wart uerloren vechtender hant
Doe trac hi voert in dat lant

[Brill nummering]

Jn die port toten berghe
Nam die hertoghe sijn herberghe
Die poort moeste hem sweren hulde
Beide de goede ende die dulde
Ende gauen ghisel harde swaer

[Brill nummering]

Nv waent die hertoghe ouer waer
Suuthollant hebben algader
Oft hem hadde gheeerft sijn vader
Besuden merwede was dorp ghene
Sine gauen ghisel al ghemene

[Brill nummering]

Tot dordrecht an die poort
Ende her ghye heuet dit ghehoort
Dat al is ghegaen in hant
Besuden merwede zuuthollant
Dattie hertoghe an hem trac

[Brill nummering]

Ende ghene dinc wt en stac
Doe voer hi te wouderichem
Ende ontboot den hertoge dat hi them
Quame hi wouden spreken daer
Jc hoorde segghen wel voer waer

[Brill nummering]

Dat si daer na hadden ghescouden
Om dat si dlant daer deelen wouden
Oec soe heb ic dat ghehoort
Dattie hertoghe seide die poort
Die staet in den groten waert

[Brill nummering]

Die behoort harwaert
Die portside bestaet mi niet
Men hoort dicke ende siet
Dat een man die ticht te voren
Al ghewonnen hets al verloren

[Brill nummering]

Eer hi om can ghesien
Dus gheuielt daer na in dien
Die den hertoghe dat toe brochte
Hoe misselijc dat hi dochte
Hadde hi niet bet verstaen

[Brill nummering]

Hoe verre dattie palen gaen

[Brill nummering]

Vanden groten waerde dan ic doe
Dat en haddi niet ghebrocht dus toe
Dus wilden si dordrecht deelen daer
Ende sine quamen nie soe naer

[Brill nummering]

Dat si ter merweden dorsten landen
Si moesten rumen met groten scanden
Dat huys was beset soe wale
Ende men hielt ten seluen male
Met dordrecht die goede vesten

[Brill nummering]

Tsgrauen behoef ende tsinen besten
Ende peinsde om tsgrauen vromen
Die here vander leede was comen
Jnden lande van oeste [oesteruant, met de letters ruant geëxpungeerd en doorgestreept] waert
Ende bernde ende sloech ter vaert

[Brill nummering]

Tsgrauen vriende ende vincse mede
Dus was hollant telker stede
Beleghen ende sere ontaen
Ende her ghye lach sonder waen
Anden damme tot alblaes

[Brill nummering]

Ende en prijsde [de lange s verbeterd uit een korte stok] niet een aes
Sijn ghewin hine hadde mede
Dlant van wtrecht entie stede
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] grote valscheit vander stat
Ghescreue men cume in dit blat

[Brill nummering]

Die bisscop hadde versoent te voren
Her lambrecht den vriese alse wi horen
Ende heren iacob onderlinghen
Van lichtenberch van allen dinghen
Dat sceen vrientscap wesen

[Brill nummering]

Alst verkeerde dus in desen
Dattie bisscop was gheuaen
Ghinghen si keruen ende slaen
Her lambrecht met siere partien
Ende versloeghen hor dic lien

[Brill nummering]

Her iacob ende een deel van sinen maghen
Dies die vriende dreuen claghen

[Brill nummering]

Dus gheuel alsic meyne
Ende ghisebrecht is op yselsteyne
Dat sine hadde gheweest te voren

[Brill nummering]

Hoe dat hijt hadde verloren
Heb di ghehoert seggen wale
Dus waest verloren altemale
Datten bisscop toe behoerde
Sonder sweder van mondfoerde

[Brill nummering]

Ende van vianen her hubrecht
Die hem toe behoerde echt
Van zulen ende die van bosinchem [ronde s bovengeschreven]
Entie ghene die waren met hem
Bleuen houden hare vesten

[Brill nummering]

Toter tijt dat quam ten lesten
Aldus heb ic verstaen
Ende her ghye die voer saen
Metter vaert in die stat
Diene ontfinghen doe op dat

[Brill nummering]

Dat hi den bisscop doden soude
Ende men core alsoe houde
Willem van ghulke sinen neue
Ende wouden dat hi bisscop bleue
Dus mocht alden lande vromen

[Brill nummering]

Hier binnen eest alsoe comen
Dat her witte was gheuaren
Wt zierixzee met cleenre scaren
Met enen scepe ende niet mee
Voer hi buten bider zee

[Brill nummering]

Ende quam an zantfoerde
Daer vernam hi ende hoorde
Dat hollant al was verloren
Ende ment harlam leide te voren
Of si gaen wilden in hant

[Brill nummering]

Ende den luden in kenemerlant
Ende her ghyen dlant op gheuen
Die ghene die dit hadde bedreuen

[Brill nummering]

Was noch inden lande daer
Dit verstont hi wel openbaer

[Brill nummering]

Hi [in de marge vóór de lombarde een representant h] dede vraghen hoet daer stonde
Ende ofmen yet gheweten conde
Van wien men wilde houden dlant
Men antworde [antw'de] hem te hant
Tsgrauen behoef ist noch ghehouden

[Brill nummering]

Dats niet bi menich mans scouden
Dat niet op ghegheuen en es
Die hem ghepijnt heuet des
Ende noch ist bleuen after
Seidemen hem. dat ware lachter

[Brill nummering]

Sprac hi soudemen in deser noot
Sonder slach ende sonder stoot
Dlant op gheuen dat ware scande
Beide den luden ende den lande
Het wart ghekeert heb ics raet

[Brill nummering]

Dattie dinc voort niet en gaet
Want het ware lachter ende onnutte
Wie si di dan. ic heyte witte
Ende was tsgrauen florens kint
Ende her willem heuet mi gesint [ge klein bovengeschreven]

[Brill nummering]

Al hier van zierixzee
V te troesten wat wildi mee
Dat volc was blide wtermaten
En wisten niet hoe ghelaten
Ende ontboot in die poort

[Brill nummering]

Alsmen te harlam heuet ghehoert
Entie waerheit heuet vernomen
Dat her witte daer is comen
Liep al wt dat lopen mach
Ende was opten sonnendach

[Brill nummering]

Tfolc ghinc al wte te stride
Deen bi den anderen side an side
Jnden dunen liepen si ieghen
Recht alse lude pleghen

[Brill nummering]

Die haren here willen sien

[Brill nummering]

Ende hieten willecome mittien
Voer hi te harlam in die stede
Tfolc tochde hem trouwichede
Doe hi toende sine brieue
Wort den luden alsoe lieue

[Brill nummering]

Sine wisten in wat ghelate wesen
Soe blide waren si van desen
Dat her witte comen was
Doe wart men te rade das
Dat hi stille ende ouerluut

[Brill nummering]

Sine brieue sende wt
Jn allen steden an alle lieden
Ende dede dat mede bedieden
Dat hi inden lande ware
Ende hi stille ende openbare

[Brill nummering]

Woude die saken onderstaen
Wouden sijt met hem ane gaen
Uoer [in de marge, deels bedekt door de lombarde, een representant v] middach was dit bescreuen
Ende tsanders daghes waest bedreeuen
Dat alle die porten screuen soe

[Brill nummering]

Dat sijs waren vroe
Ende watter was ghesworen
Dat algader was verloren
Si woudent met hem auontuerende eerste e klein boven de u geschreven
Soe wat dats hem mochte buerende eerste e klein boven de u geschreven

[Brill nummering]

Dit was tantworde [de tweede t klein bovengeschreven] van hem allen
Hier binnen eest alsoe gheuallen
Datte delf keren begonde
Ende oec opten seluen stonde
Dordrecht al in roere wart

[Brill nummering]

Ende voeren metter vaert
Van yselmonde ende wonnen daer
Een deel scepe dat was waer
Her nyclaes here van putte
Was in dordrecht harde nutte

[Brill nummering]

Die streec wt te lande waert
Ende leede met hem an die vaert
Die poorters een groot ghetal
Die mit hem wouden bliuen al
Ende ghinghen rechte alsoe voert

[Brill nummering]

Sesse milen heb ic ghehoert
Te walewijc toe daer laghen dan
Optie were tshertoghen man
Daer ghinghen si toe ende dreuense aue
Beide met piken ende met [m verbeterd uit een gebogen haal, mogelijk de aanzet van een e] staue

[Brill nummering]

Mochtmen sien roeren eer sise verdreuen
Ende menighen groten slach gheuen
Dit was mit crafte sonder omgaen
Dat si dit hebben ghedaen
Dus wonnen si die were sciere

[Brill nummering]

Ende verbornden metten viere
Waelwijc metter vaert
Ende traken weder after waert
Jndie port tsinteer staat tg'; de g zal wel als een ronde s moeten worden opgevat gherden berghe
Ende namen ruste ende herberghe

[Brill nummering]

Ende bleuen daer den nacht [t klein bovengeschreven] al dore
Hem ne stont niement vore
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] biden hertoghe waren daer
Moesten daer rumen dats waer
Sonder die bedwonghen waren

[Brill nummering]

Volgheden vaste haren scaren
Ende warens blide dat dus is comen
Doe pensden si [i verbeterd uit een r die aan het volgende echt is vastgeschreven] echt om haer vromen
Die van leyden ghinghen wt
Stilliken sonder groot gheluut

[Brill nummering]

Jnder nacht daer si wouden
Rechte gaen al toter gouden
Ende halen hare ghisele daer
Doet dach was woude claer
Quamen si ter goude optie strate

[Brill nummering]

Met soe vreseliken ghelate

[Brill nummering]

Alse of al hollant daer had ghewesen
Entie viande vloen mit desen
Vanden bedde moeder naect
Ende waenden niet daer sijn gheraect

[Brill nummering]

Dat mense dus sciere verdriuen soude
Daer en was niement hine woude
Wten lande hebben ghewesen
Die van leiden namen met desen
Hare ghisele daer sise vonden

[Brill nummering]

Ende keerden weder ten seluen stonden
Hadde delf ende delflant
Om ghekeert doe die hant
Ende sciedamme alle die wiue
Liepen wt hier viere daer viue

[Brill nummering]

Ende deden lopen die manne mede
Tlant wart al wt den vrede
Om die vlaminghe te slane
Het riep al loep an loep ane
Sla wi doot onse viande

[Brill nummering]

Die ons hebben ghedaen dese scande
Ende onse vriende hebben verslaghen
Ende haer hande niet ghedwaghen
Des wi harde luttel loeghen
Daer si onse vrienden mede versloeghen

[Brill nummering]

Sla wise doot ende wise wreken
Men salre ewelijc af spreken
Dus wart tfolc al in roere
Men hoorde noyt al sulken voere
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] vlaminghe worden al ontdaen

[Brill nummering]

Jn scoenhouen heeft men dit verstaen
Dat her nyclaes was comen inne
Datmen den vlaminc dese omminne
Jn hollant dede ouer al
Wart in die port een groot ghescal

[Brill nummering]

Her nyclaes [e klein bovengeschreven] die daer was
Was in die poort sijt seker das

[Brill nummering]

Ende is vanden casteel ghegaen
Dien soe hebben si bestaen
Ende lieten niet op ganghen weder

[Brill nummering]

Die bouen was mochte niet neder
Daer moeste die vader entie sone
Haers ondanx doghen tgone
Deen was binnen ende dander buten
Si ghinghen hem doe vaste besluten

[Brill nummering]

Die binder borch worden beseten
Dit lieten si dordrecht weten
Ende heren witten sonder merren
Die vlaminghe worden droeue ende erren
Ende sere ontaen si ghinghen vlien

[Brill nummering]

Want si alle die doot ontsien
Her ghye die was in die stat
Alse hi doe vreyschte dat
Wart hi droeue ende sere ontaen
Ende wiste cume wat bestaen

[Brill nummering]

Ende welc hi mochte gheraken
Dat hi hem henen mochte maken
Hine dorste daer niet langher bliuen
Ende hine woude niet langher kyuen
Noch deelen die poort van dordrecht

[Brill nummering]

Te welker side hi hadde recht
Ende den hertoghe van brabant
Luste niet te soeken dlant
Noch te kyuen omdie poort
Alsmen te voren heuet ghehoort

[Brill nummering]

Des moghen si hem scamen sere
Her ghye die was al [a verbeterd uit de aanzet van een w of v] wten kere
Doch soe quaemt hem soe an
Alse hem riet van rinisse her ian
Dat hi voere ter goude

[Brill nummering]

Hi hoepte dat hi dan wel soude
Dor die ysel henen varen
Want si hadden tener scaren

[Brill nummering]

Cogghen een groot ghetal
Die mit hem souden varen al

[Brill nummering]

Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] voeren si wech haren straten
Ende moesten hollant dus laten
Dat si sciere hadden ghewonnen
Ende dat si niet behouden connen
Dus hadden si scande ende onnere

[Brill nummering]

Ende verloren an desen kere
Scepe haue ende oec liede
Nv salic v segghen wat ghesciede
Bin deser [Bindeser met als woordscheiding verticale streepjes tussen n en d] tijt in zierixzee
Al gheuielt daer binnen mee

[Brill nummering]

Dat sel ic segghen comt bi dien
Al en can ics niet vertien
Datter gheuiel ende datmer sach
Maer het ghesciede op enen dach
Anden auont datmen op tlant

[Brill nummering]

Bernen sach menighen brant
Optie huse harentare
Die porters peinsden wat dat ware
Ende hadden menigherhande dochte
Wat dat vier bedieden mochte

[Brill nummering]

Want men bornde al scouden dure
Tot enen male op een vre
Te borndendamme borndemen oec mede
Vier niet verre vander stede
Ene clene haue mile

[Brill nummering]

Die berndemen ten seluen tide wile
Vier baken al den nacht
Soe datten ghenen die dat wacht
Ontfiel dat fier ende daer lach stroe
Binnen den torne ende wart doe

[Brill nummering]

Bornde soe sere dat hine mochte
Niet gheuten doe hem dat dochte
Ghinc hi stille sire straten
Ende heeftse alle slapende laten

[Brill nummering]

Want hine wilder wecken gheen

[Brill nummering]

Als tfier dorden solre sceen
Worden si harde sere ontaen
Ende waren blide mochten si ontgaen
Si vielen wt alsi eerst mochten
Luttel goeds si voer hem brochten

[Brill nummering]

Dat [in de marge vóór de lombarde een representant d; in eerste instantie is op de plek van de lombarde de aanzet van een kapitaal D geschreven] huys bornde ter arden toe
Opten daghe streken doe
Die porters wt ende hiewent neder
Ende streken doe ter poorten weder
Doe was gheuelt die veste sider

[Brill nummering]

Des anders daghes vroe betider
Ghinghen wte die van zierixzee
Ende hiewen den anderen wech ontwee
Ende lieten staen een steyken daer
Datmen weten mochte voer waer

[Brill nummering]

Dat sonder sake niet ghesciede
Daer om ist dat ict bediede
Dat huus stont der porten naer
Ende was harde dicwijl swaer
Hobuc die daer af was here

[Brill nummering]

Hoe mochti dat doen emmermere
Dat hi hem sette ieghen den graue
Die hem dicke van siere haue
Hadde ghegheuen tot meniger stonde
Alsoe alsment ghemerken conde

[Brill nummering]

Hadden die graue sere vercoren
Dat hi qualike heuet verloren
Dor enen die hi noyt en sach
Sonder opten seluen dach
Datter vere verloren bleef

[Brill nummering]

Alsic hier te voren screef
Dus eest daer vergaen
Nv heb ic aldus verstaen
Dat dit die voerboetscap was
Alsic hier te voren las

[Brill nummering]

Hoe die vlaminghe waren verdreuen
Ende hollant in die ere verheuen
Om dat si keerden soe haestelike
Dit was in die eerste weke
Van meye dattie vlaminghe

[Brill nummering]

Luttel hielden meer ghedinghe
Jn hollant tot enigher stede
Hem was ontseit alle vrede
Si voeren wech al [wechal met de woorden gescheiden door verticale streepjes tussen h en a] sonder sparen
Alsi dus quamen gheuaren

[Brill nummering]

Vreystement tot zierixzee binnen
Dat si waren met omminnen
Wt hollant dus veriaghet
Datten porters wel behaghet
Men sachse comen op greueninghen

[Brill nummering]

Doe was daer gheen langer dinghen
Men ghinc reden harde sciere
Grote scepe meer dan viere
Ofte viue ten seluen male
Om wt te varen weet ic wale

[Brill nummering]

Waren si comen voer die poort

[Brill nummering]

Na dien dat men heuet ghehoort
Dat si sijn ghesconfiert

[Brill nummering]

Doe wart die vaert anders bekeert
Ende worpen om ter seluer vre
Ende voeren vore scarpenisse dure
Dus voeren si te vlaendren waert
Ende hadden beiaghe an die vaert

[Brill nummering]

Luttel eren. ende vele scanden
Dat si heren wt anderen landen
Aldus wouden tslans verdriuen
Ende selue heren wouden bliuen
Daer si noyt an hadden recht

[Brill nummering]

Es hi here of is hi knecht
Die altoos gherne onrecht daden
Jc woude ouer hem ghinghe die scaden

[Brill nummering]

Ende die se steercte in dien dinghen
Jc wout mede ouer hem ghinghen

[Brill nummering]

HEr [in de marge vóór de lombarde een representant h] willem die ionghe man
Was in zierixzee nochtan
Ende ghinc metten porters te rade
Wat hi voert an best dade

[Brill nummering]

Quamen die vlaminghe in den lande
Hem mochte ghescien meerre scande
Ende worde hi in die poort beleghen
Soe en weeit [de i vermoedelijk verbeterd uit een r, waarna de t is geschreven] hi in ghenen weghen
Hoe dat si mochten sijn ontset

[Brill nummering]

Waer hi in hollant hi mochte bet
Die port ontsetten ende staen in staden
Waert dat si worden verladen
Dat mochte hi louen al daer
Dat hi soude ouer waer

[Brill nummering]

Die porte ontsetten dats haer noot
Of nemen dauontuere ter doot
Heren boudijn van yrsike beual hi
Sinen staet te houden dat was bi di
Dat sine ouer hoeftman houden

[Brill nummering]

Ende ghelike hem horen souden
Her ian die was ouerste raet
Here van cruninghen te deser daet
Ende bleef mede int sgrauen stede
Entie graue ghereede hem dede

[Brill nummering]

Jn stilre wise sine vaert
Om te varen te hollant waert
Ende hi was comen in sulc ghedachte
Dat hi varen boude bi nachte
Die wint was goet ter cure

[Brill nummering]

Ende recht optie selue vre
Dat hi te scepe soude gaen
Liet die wint sijn waeyen staen
Die sere ghewayt had te langhe
Trouwen doe wart die graue anghe

[Brill nummering]

Ende dorste sonder wint niet varen
Ende ghinc op sonder sparen
Ende beide des men varen mach
Het was een harde groot dach
Ende was op die opuaert ons heren

[Brill nummering]

Diemen met rechte soude eeren
Hi [in de marge vóór de lombarde een representant h] horde misse van dien daghe
Ende ghinc eten sonder claghe
Ende hadde clene scepe doen reeden
Doet vloyen ghinc wildi niet beeden

[Brill nummering]

Voer middach een luttel ghinc die vloet
Ende voer wech met sulker spoet
Dat hi mittien ghetide quam
Tot dordrecht alsmen vernam
Wordt dat volc al in roere

[Brill nummering]

Men dreef noyt sulke voere
Van bliscepen alst wel sceen
Want daer ne was huus ne gheen
Daer en was tortyse of lanterne
Wt ghesteken. si dedent gherne

[Brill nummering]

Dat volc was ouerblide
Men riep willecome te stride
Edel here ionghe graue
Dit prisen wi voer alle haue
Dat wi v hebben in den lande

[Brill nummering]

Ghi sult wreken vwe scande
Of god wilt eer yet lanc
Tfolc van bliscepen spranc
Het was blide soe wter maten
Sine wisten hem hoe ghelaten

[Brill nummering]

Ende dancktens gode harde sere
Dat hi haren lieuen here
Wter porsen brocht [t klein bovengeschreven] hadde daer
Daer si om hadden menighen vaer
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] dach ghinc die nacht quam

[Brill nummering]

Als tlant volc dat vernam

[Brill nummering]

Ende vanden graue dat verhoort
Quamen si alle in die poort
Ende witte quam al dare
Ende brochte met hem die kenemare

[Brill nummering]

Ende der vriesen een ghetal
Die sere blide waren al
Men ghinc doe al daer te rade
Watmen nv best eerst dade
Her nyclaes van cats was brocht

[Brill nummering]

Tordrecht ende hem allen docht
Dat best ware wt die vrede
Ende men die borch an strede
Tscoenhouen daer sijn sone
Jn was men deedt tgone

[Brill nummering]

Men voer daer ende lacher voren
Ene wile als wi horen
Men warp met bliden men scoet mit pilen
Si wonden vele lude ter wilen
Eermen den raet gheuant

[Brill nummering]

Datmen halen dede te hant
Heren nyclaes om datte
Datmen bonde an ene catte
Of an enen euen hoghen voren
Daer men sien mochte ende horen

[Brill nummering]

Ende lude onder hem sculen souden
Scotenne doot of si wouden
Ten lesten wart soe ghesproken
Dattie strijt ware te broken
Entie sone thuys op gaf

[Brill nummering]

Soe dat hire doe ghinc af
Jnt tsgrauen vangenisse ende dandre mede
Behouden lijf ende leede
Men soude die knapen laten gaen
Om ander lude die gheuaen

[Brill nummering]

Jn duuelant hadde her nyclaes
Dus wart ghemaect doe die paes

[Brill nummering]

Dattie knapen harer straten
Voeren ende hebben ghelaten
Harer twee heren daer te samen

[Brill nummering]

Daer si mede in den lande quamen
Sine mochtens anders [and'es] comen af
Eer men den graue thuys op gaf
Was comen in den lande daer
Een galeyde wet voer waer

[Brill nummering]

Die dammierael daer hadde ghesant
Te siene hoet daer stont int lant
Doe [in de marge vóór de lombarde een representant d] die meester sach den graue
Prijsdijt voer grote haue
Ende toende den graue sine brieue

[Brill nummering]

Daer hem toe was harde lieue
Alse hi uerstaen hadde tsgrauen wille
Bleef hi daer niet liggen stille
Hi voer weder alte hant
Daer hi den ammierael vant

[Brill nummering]

Ende seiden vanden lande tstaen [tstant met de laatste t geëxpungeerd en uitgeveegd en (tussen t en a) een kleine letter e bovengeschreven]
Dammierael ghereyde hem saen
Ende quam ten graue al sonder merren
Hier binnen waest ghegaen soe verren
Dat her ghie was weder comen

[Brill nummering]

Met groten heere als hi ver nomen
Heuet die graue willem
Wter poort ontfaren es hem
Daer hi harde clene op achte
Ende waent die porte winnen met crachte

[Brill nummering]

Of dat sise sullen op gheuen
Ende es daer voer liggende bleuen
Met groter cracht met sconen heere
Die poorters setten hem ter weere
Alse goede ghetrouwe liede

[Brill nummering]

Nv hoort wat al daer ghesciede
Her ghye die wort te rade
Datmen niet bet en dade

[Brill nummering]

Datmen die hauen ouersloeghe
Entie vol corens droeghe

[Brill nummering]

Ende enen dijc daer ouer make
Soe machmen legghen met ghemake
Al om die port met onsen lieden
Sprac hijt ende deedt ghebieden
Datmen droeghe coren doe

[Brill nummering]

Hadden die porters gheweten doe
Hoe verre si hadden moghen scieten
Sine haddens niet moghen ghenieten
Dat si den dam hadden gheslaghen
Men souder hebben wech ghedraghen

[Brill nummering]

Hondert doden ofte mee
Soe verre scoten si wte zierixzee
Met oestelen grote pilen
Maer sine wistens niet ter wilen
Doe [in de marge, deels bedekt door de lombarde, een representant d] die hauen was beslaghen

[Brill nummering]

Ende den dam ouer ghedraghen
Ghinghen si logieren op dat velt
Ende sloeghen daer haren telt
Alsoe als elc hadde te doene
Oec soe sloeghen si haer paulioene

[Brill nummering]

Ende haer tenten om die poort
Die vlaminghe laghen rechte noort
Entie zeelanders in dat zuut
Ende maecten dic groot gheluut
Ende liepen dicke op die grafte

[Brill nummering]

Die porters dedense met crafte
Ende deden hem dicke scade groot
Ende scoten menighen man doot
Die vlaminghe optie noort ziden
Dedender vore rechten bliden

[Brill nummering]

Ende worper mede sware stene
Weghende. iijc. pont allene
Benorden der hauenen stonter twee
An die zuutside ende niet mee

[Brill nummering]

Binnen hadden si bliden vele

[Brill nummering]

Die nutte waren te sulken spele
Die meesters conden mede wale
Hi warp wt te sulken male
Dat hi den steen besteede wel
Al waren dandere meesters fel

[Brill nummering]

Sine spaerden nummer een
Alse daer wel eenen sceen
Die hadde gheworpen met sinen werke
Enen steen al op die kerke
Ter iacopinen in die poort

[Brill nummering]

Alse die meester dat verhoort
Dede hi den steen halen doe
Ende deden in sinen scoe
Aldus heb ic onder vonden
Alse dandere te haluen hadden ghewonden

[Brill nummering]

Trac hi die clincke ende warp wt
Die steen maecte groot gheluut
Ende raecte dwindaes metten stene
Want die worp en was niet clene
Dwindaes vloech al te sticken

[Brill nummering]

Ende raecte den meester ende deden nicken
Op die hant alsoe sere
Dat hire ghesonde nummermere
An ghecreech in sinen daghen
Dit mochti te rechte claghen

[Brill nummering]

Dat hi verloos sine ghesonde
Hi mochte vloeken wel die stonde
Dat ye wart beleghen zierixzee
Het moghen oec claghen lude mee
Die hare vriende hebben verloren

[Brill nummering]

Des si int herte hadden toren
Nv [in de marge vóór de lombarde een representant n] keer ic weder daer ict liet
Die ammierael en lette niet
Hine quam ten graue in hollant
Ende brochte an sijn hant

[Brill nummering]

Een deel luden in galeiden
Doen woudemen niet langer beiden
Doe was hi comen daer
Toendemen hem openbaer
Van zierixzee die groten noot

[Brill nummering]

Hi seide [i verbeterd uit een bovenschacht] weder doe albloot
Jc hulpe ontsetten zierixzee
Of ic verliese lude mee
Dan zierixzee binnen heuet
Het en es niement die nv leuet

[Brill nummering]

Diet mi ontriede sekerlike
Jc wil v helpen trouwelike
Heeruaert suldi ghebieden
Al uwen goeden lieden
Op enen dach ghereyt te sine

[Brill nummering]

Ende ic sal varen om die mine
Ende bringhense opten seluen dach
Eest dat ict van wedere mach
Comen ic salre wesen dan
Ende mit mi bringhen menigen man

[Brill nummering]

Opt sconinx cost van vranckerike
Die dat wille sekerlike
Dat men zierixzee ontsette
Ende hi besciet sonder lette
Wanneer hi weder comen woude

[Brill nummering]

Ende hiet den graue dat hi soude
Hem ghereyden ter seluer tijt
Ende hi voer wech sonder respijt
Die graue dede dat hi hem riet
Doe stont hem te lancen niet

[Brill nummering]

Want die saken waren sine
Ende deder omme die mere pine
Hi [in de marge vóór de lombarde een representant h] bat alle sinen vrienden
Dat si hem teser noot dienden
Het louede hem menich man

[Brill nummering]

Die hem quamen. daer toe nochtan [onder deze kolom in de marge de custode Vele luden onghebeden]

[Brill nummering]

Vele luden onghebeden
Des men dancken mach nocheden
Ende hare nacomelingers wale
Dat si dienden tot dien male

[Brill nummering]

Den here alsoe ghetrouwelike
Beide die arme entie rike
Hen was te voren noyt ghesien
Jn hollant des ghelike ghescien
Hoe die edel lude hem dienden

[Brill nummering]

Met haren maghen ende vrienden
Op enighen cost al tenen gader
Al hadde elc sijn vader
Jn zierixzee doe gheweten
Dat hi daer binnen ware gheseten

[Brill nummering]

Soe waerre ghenoech toe ghedaen
Oec dienden hem porters sonder waen
Die hem doe der eren ionden
Soe si alre scoenste conden
Op haren cost met haren vrienden

[Brill nummering]

Sonder die hem anders dienden
Opter porten cost ghemene
Men mach wel weten hoe ic mene
Dlant volc diende meenlike
Ende anders arme ende rike

[Brill nummering]

Dienden hem ghetrouwelike ende wale
Die graue voer ten seluen male
Te scietdamme op dat hi woude
Dat theer daer vergaderen soude
Ten daghe alse voersproken was

[Brill nummering]

Dammierael vergat niet das
Hine sende enen boot ende een galeide
Ten daghe die hi selue seide
Dat si den graue souden segghen
Dat hi op tfolc quame ligghen

[Brill nummering]

Hi soude comen sonder respijt
Nochtan mer di optie tijt

[Brill nummering]

Drie weken ofte meer
Dies die graue hadde therte seer
Ende alle die mit hem waren

[Brill nummering]

Begonden hem sere veruaren
Om dat hi merde soe langhe
Ende duchte dat bi bedwanghe
Zierixzee soude gaen in hant
Ende die graue daer bi sijn lant

[Brill nummering]

Mochte verliesen sonder weere [were met een kleine e bovengeschreven]
Dies bedroefde al dat heere [here met een kleine e bovengeschreven]
Hier [in de marge vóór de lombarde een representant h] binnen ist alsoe ghesciet
Dattie van vlaenderen rusten niet
Sine droeghen alle daghe de achte

[Brill nummering]

Mede te vollen der porten grachte
Eens daghes doe die porters saten
Alle ghemeente thuus ende aten
Worden si buten des te rade
Dat si euen vroe ende euen spade

[Brill nummering]

Tenemale die porte sochten
Al siere al minst om dochten
Tallen porten tenemale
Quamen si toe weetmen wale
Ende waenden die port hebben ghewonnen

[Brill nummering]

Men sloech die clocke het quam gheronnen
Elc man doe in sine wachte
Ende saghen dandere op die grachte
Daer ghinc men werpen ende scieten
Men scoet met boghen ende met pieten

[Brill nummering]

Oestelen scoten grote pilen
Jc weet wel oec datmen ter wilen
Met bliden wt warp menighen steen
Men trac die lude bi drien bi tween
Weder after sere ghewont

[Brill nummering]

Daer quammer dusent al. ghesont
Die op hem streden nummermere
Behaluen die in desen kere

[Brill nummering]

Worden ghescoten dor thouet
Men souts qualike hebben ghelouet

[Brill nummering]

Eer si bestonden dat si wrochten
Die al daer ter were dochten
Si dreuense met groter machte
Ouer rugghe vander grachte
Si verloren soe menighen man

[Brill nummering]

Dat ict ghesegghen niet en can
Noch dar segghen ouer waer
Ghi moghet weten dat si soe naer
Den muere waren met alden lieden
Dat si sonder scade niet en scieden

[Brill nummering]

Daer si haers ondancs waren verdreuen
Hen moesten sijn datter bleuen
Vele doot ende ghewont
Ende van quetsueren onghesont
Maer die vlaeminghen claghen niet

[Brill nummering]

Hoe groot scade hem ghesciet
Dus worden si vander poorten ghedaen
Entie poorters sijn ghegaen
Jn hare ruste harentare
Den graue quam hier of niemare

[Brill nummering]

Des hem wel was te moede
Ende bat gode dor sijn ootmoede
Dat hise altoos ghesterken moeste
Si leeden menighe sware ioeste
Die vrouwen onder hem ghemene

[Brill nummering]

Droeghen ten muere aldie stene
Die daer laghen op die straten
Sine wouden die manne niet laten
Doen anders dan si hem weren
Gheuiel brant si woudenne keren

[Brill nummering]

Si wouden selue sien ten vuere
Ende manne bleuen ten muere
Ende wederstaen die vlaemsche roten
Op enen tijt soe wart [t verbeterd uit r] ghescoten

[Brill nummering]

Vier in een huys die tsgrauen waren

[Brill nummering]

Daer mocht men sien vrouwen ghebaren
Alse of si manne hadde ghewesen
Ende vielen in den brande met desen
Al was worden groot die gloet
Si traken die huse onderuoet

[Brill nummering]

Doen [in de marge vóór de lombarde een representant d] waende there al openbare
Dattie poort ghewonnen ware
Ende liepen toe met alre cracht
Rechte doe al op die gracht
Daer deeldemen hem echter mede

[Brill nummering]

Dat si hadden binder stede
Daer deden sise weder after gaen
Waest lief of leit die mochte ontgaen
Onghequetset dat was wonder
Daer vloech soe menich scaerp [p klein bovengeschreven] pijl onder

[Brill nummering]

Van starken oestelen ende boghen
Jc weet dat quarele vloeghen
Dicker dan oft waren bien
Men conder cume doer ghesien
Bleuer dan yement doot

[Brill nummering]

Dat was wonder alte groot
Si haddens dan meer dan gheual
Maer die vlaminghe missakent al
Hoe grote scade si ontfaen
Dat lieten si den graue verstaen

[Brill nummering]

Ende clagheden hem haren noot
Den onwille hadden si groot
Van haren beesten die si claghen
Want si vore hare oghen saghen
Den beesten vanden huse eten tac

[Brill nummering]

Dus dogheden si groot onghemac
Dat hem moeste staen alsoe
Si aten vanden bedde stroe
Dit deden si den graue verstaen
Ende tierst dat hijt heuet ontfaen

[Brill nummering]

Den brief ende ouer ghesien
Sinen volke toendijt mittien
Dien sere iammerde dese tale
Oec gheuielt tot enen male
Dat si catten ende euenoghen

[Brill nummering]

Hadden doen maken al dat si moghen
Ende woudense driuen optie gracht
Ende dan draghen grote dracht

[Brill nummering]

Si waren der gracht alsoe naer
Met ener catten die was al daer

[Brill nummering]

Soe groot soe hoghe ende soe starc
Was dat vermalendide warc
Datmen mochte sien al in die port
Vanden warke weder ende voert
Ende was comen bider gracht

[Brill nummering]

Ende ghinghen draghen grote dracht
Ende maecten damme te meniger stede
Ende brochten vijf brugghen mede
Die op wielen ghinghen voert
Ende men damde om die poort

[Brill nummering]

Ende met vijf brugghen tenemale
Dat ghemaect was harde wale
Ende stoermden eenen dach al dure
Daer si rusten niet een vre
Si stormden al dat si mochten

[Brill nummering]

Tot in die gracht sise sochten
Ten groten damme ende breden
Met starken toe ganghe ende vvreden [vreden met een kleine v bovengeschreven]
Als of si met crachte wouden
Die poort winnen ende souden

[Brill nummering]

Met foertsen [t klein bovengeschrijven] in die poort gaen
Dat volc moeste niet stille staen
Het liep of ware wten sinne
Men dede hem sulken omminne
Wter poorten dat sijt becochten

[Brill nummering]

Dat sise soe na den muere sochten

IC [in de marge vóór de lombarde een representant j] wane noyt man op enen dach
Soe menighen man in scouden sach
Daer wasser wel bi ghetale
Twee. cM. ten seluen male

[Brill nummering]

Of meer als ic verstoet [o verbeterd uit de aanzet van een andere letter, mogelijk uit een niet afgemaakte a]
Die porters setten haren moet
Alte winnen ende alte verliesen
Of alle die doot te kiesen
Dus werden si hem vanden mure

[Brill nummering]

Dat menich man te sure
Wart eer si stormens wouden begheuen
Ende worden vander gracht ghedreuen
Van die van binnen met groter were
Soe moghedi proeuen of in dat here

[Brill nummering]

Enighe scade was ontfaen
Daer si met crafte worden ghedaen
After rugghe ende after ghedreuen
Eer si stormens wouden begheuen
Dat mochte een kint merken wale

[Brill nummering]

Dat si daer ten seluen male
Harde grote scade ontfinghen
Want men mach met sulken dinghen
Sonder scade bliuen niet
Al ist dat alsoe ghesciet

[Brill nummering]

Dat mens missaken wille algader
Tkint mist wel sinen vader
Die vader mist wel dat kint
Alsmen wel vreyschet sint
Des kinsts mist wel die moeder

[Brill nummering]

Die suster mist wel haers broeder
Die nichte mist wel haers neuen
Dus hebben si haer stormens begheuen
Ende sijn ghetrect bet op hore
Die soe sere droeghe te vore

[Brill nummering]

Ende begauens stormens altemale
Dit quam den porters harde wale

[Brill nummering]

Si worpen knechten ouer den mure
Die ouer woeden ten seluer vre
Ende haelden coren dat si daer brochten

[Brill nummering]

Alsoe vele al sijs draghen mochten
Dattie beesten souden eten
Hier bi soe moghedi weten
Dat gheen dinc en is soe quaet
Op datmenre op heuet raet

[Brill nummering]

Sine mach werden te meniger vromen
Ende tot enighen baten comen
Alse die dracht der porten dede
Nv voeden si hare beesten mede
Dus is haer stormen vergaen

[Brill nummering]

Des ander dages [dages klein bovengeschreven] heb ic verstaen
Nam orlof [Namorlof met als woordscheiding verticale streepjes tussen m en o; de eerste o verbeterd uit iets anders, mogelijk uit een e] die ghemeente daer
Oec soe verstondic ouer waer
Dat hem allen wel dochte
Datmen met stormen niet en mochte

[Brill nummering]

Die porte winnen wats ghesciede
Daer waren binnen soe goede liede
Des droeghen si ouer een
Doe dochte hem allen dat best sceen
Dat si vore der porten bleuen

[Brill nummering]

Soe starc dat sise niet verdreuen
Soe soudense verhongheren sciere
Her ghye sprac ic wille al hiere
Bliuen ligghende tot der doot
Jc ne rume dor ghenen noot

[Brill nummering]

Die mi an comen mach
Tot op minen sterf dach
Jc en worde gheslaghen ofte gheuaen
Of met crachte wech ghedaen
Dus seide hijt selue als wijt horen

[Brill nummering]

Coenre vlaminc wart niet gheboren
Men mach wel segghen openbare
Als ghi horen sult hier nare

Sy [in de marge vóór de lombarde een representant s] lieten hare stormen altemale
Ende waenden die porte verhongeren wale

[Brill nummering]

Ende bleuen ligghende op datte
Ende hadden hoede hare catte
Die groot was ende starc
Ende een vreselijc ghewarc
Ende vaste bi der graft ghedreuen

[Brill nummering]

Ende staende ter stede bleuen
Si stont vander mure noort
Een meester was in die poort
Die sulke pilen conste maken
Mocht hise daer mede gheraken

[Brill nummering]

Hi soudse bernen op die stat
Hoerdic segghen dat hijs hem vermat
Oec ne woude hijs niet vergheten
Hi dede des hi hadde vermeten
Op enen auont scoet hiere inne

[Brill nummering]

Sijn ghescut meer no minne
Soe dattie catte wart ontsteken
Ende diere binnen waren weken
Wt der catten ende riepen sere
Bringt water edel here

[Brill nummering]

Die catte sal al verbornen
Dat begonste sere tornen
Ende ghinghen doe dwater draghen
Hier om soe moghedi vraghen
Of die poorters stille saten

[Brill nummering]

Die blide waren wtermaten
Neen si niet dat suldi weten
Sine hebben alle niet vergheten
Des speels des si te voren ploen
Jc seggu wel dat si doen

[Brill nummering]

Die ten bossche waren vlvgghe [vloghe met de o verbeterd tot v en een g klein bovengeschreven]
Liepen vaste ouer rugghe
Want si scoten soe ouer sere
Dat si ne mochten in ghenen kere

[Brill nummering]

Der catten te hulpen comen

[Brill nummering]

Hadt hem die werelt moghen vromen
Dus wart die brant harde starc
Men warp met bliden in dat warc
Dat soe hoghe sloech die brant
Datment sach al in hollant

[Brill nummering]

Tusschen vlaerdinghen ende sciedam
Sachmen besceidelijc die vlam
Soe datmen waende min no mee
Dant hadde gheweest tzierixzee
Doemen sach den groten brant

[Brill nummering]

Die poorters senden alte hant
An den graue enen bode
Diet hem seide ende danckes gode
Oec ontboot hi hem daer naer
Dat si hem niet voer waer

[Brill nummering]

Senden bode ofte brieue
Dor enighen noot dor enighe lieue
Quamense ontsetten of si wouden
Hi ontboot hem dat si souden
Comen alsi eerst mochten

[Brill nummering]

Ende bat dat hem niet en verdochten
Hi soudse ontsetten harde wale
Hi beyde na den ammierale [de tweede a verbeterd uit e]
Die soude comen in corter tijt
Hi sende boden sonder respijt

[Brill nummering]

Deerste bode was die galeide
Ende die boot die voren beide
Al tot caleys bi der zee
Daer na sendi boden mee
Met anderen scepen ten ammierale

[Brill nummering]

Die sine boetscap dede wale
Ende was een begheuen man
Die hem die boetscap doe an nam
Uan zierixzee hebbic ghewaghen
Hoe si hem te weren plaghen

[Brill nummering]

Wat si deden ende wat si dochten
Ende wat wonder dat si wrochten
Al can ict ghesegghen niet
Elc bi hem dat is ghesciet
Maer vanden meesten openbare

[Brill nummering]

Heb ic wel na gheseit dat ware

[Brill nummering]

Nv hoort vanden anderen spele

[Brill nummering]

Dies men niet ghesien heeft vele
Wanic in die werelt al
Alsic v vertellen sal
Dat ghesciede an die vaert
Als dammierael [r verbeterd uit de aanzet van een a] gheware wart

[Brill nummering]

Dattie graue hem ontboot
Setti toe mit haesten groot
Ende ghinc daer om lopen selue
Ende mande sire galeiden elue
Jan paydroge sette oec mede

[Brill nummering]

Ende mande daer ter seluer stede
Xxxviij. grote scepe [de regel opgevuld met een met punten versierde golflijn, in rode inkt]
Ende quamen mit desen gheselscepe
Op enen dach op mase gheuaren
Die graue ende sine lude waren

[Brill nummering]

Te sciedam ende saghen dat
Dattie graue sette stappans ter stat
Ende ghinc varen dat hi mochte
Ouer mase was sijn ghedochte
Te wesen mocht hem ghescien

[Brill nummering]

Het wayde wel sere mittien
Ende ghinc op mase harde rieghe
Jc weet wel dat ic niet en lieghe
Die cogghe conde gheherden niet
Dies soe dogheden groot verdriet

[Brill nummering]

Die van harlam in die zee
Want die cogghe brac ontwee
Ende bedroefde een deel liede
Daer groot iammer an ghesciede

[Brill nummering]

Jn bornisse quam dammierael

[Brill nummering]

Ende paydroge alsoe wael
Ende bleuen driuen dat ghetide
Dies die graue was wel blide
Ende woude vorder varen niet
Ende bleef nachts te gheeruliet

[Brill nummering]

Sander daghes alst weder sochte
Datmen ouer mase mochte
Ende there quam dat was bleuen
Jn hollant ende daer na verdreuen
Die ammierael porde voren

[Brill nummering]

Ende liet dat den graue horen
Dat hem volghede in gods namen
Dat was den luden wel bequame
Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] voer men mit goeder staden
Soe datmen quam met lieuer laden

[Brill nummering]

Tot indscarden an den weerf
Doe ghinc men varen anderwerf
Ende men mochte vorder niet
Dan nauwe [a verbeterd uit iets anders, mogelijk uit o] in harinc vliet
Daer bleef men ligghende al den nacht

[Brill nummering]

Het wart wayende met sulker cracht
Soe datmen daer lach nachten drie
Doe sochtet tweder [t klein bovengeschreven] seitmen mie
Soe datmen op greueningen doe voer
Doe dedemen teken ende boer

[Brill nummering]

Dattie porters mochten sien
Ende branden opten masten mittien
Vier baken te menigher stede
Entie poorters branden mede
Alsmen noch in zeelant pleghet

[Brill nummering]

Dien nacht men daer al stille leget
Want men vorder niet en mochte
Des ander daghes men bedochte
Datmen voer in zonnamare
Doe al dat volc was comen dare

[Brill nummering]

Ghinc men scaren doe dat heere
Welc voren was soude ter were
Ende wie doen soude die achter hoede
Den volke was soe wel te moede
Datmen emmer trac bet naer

[Brill nummering]

Doe mochtmen sien al oppenbaer
Dat si emmer vechten wouden
Ende doe si quamen recht an scouden
Voeren si al enskijn voert
Doe si leden dreyster oert

[Brill nummering]

Si voeren cume op enen daghe
Die langhe van enen armborst slaghe
Dit gheuiel hem harde dicke
Hier om ist dat ic micke
Dattie vlaminghe yet dorren seggen

[Brill nummering]

Ende hollant wt den prise legghen
Noch den graue haren here
Oec en moghen si lachteren nummermere
Den ammierael ende de sine
Ende paydroge die grote pine

[Brill nummering]

Metten goeden luden dede
Die waren van caleys wter stede
Ende wt paytan ende wt galissen
Want sine connen hem niet bewissen
Oec waren daer gasscoendiaers mede

[Brill nummering]

Die en begaerden ghenen vrede
Want si om vechten waren comen
Ghinct te scaden ofte vromen
Nochtan seitden die vlaminghe
Ende maecten daer of groot ghedinghe

[Brill nummering]

Mochte ons noch dat ghescien
Dat si ons niet wouden vlien
Soe wart sekerlike al vse
Die scepe groot als huse
Al warer noch alsoe vele

[Brill nummering]

Jn weet of si in spele

[Brill nummering]

Of in naerste seiden dat
Want men sach ter seluer stat
Den graue van hollant emmer naken
Ende weet wattie vlaminghe maken

[Brill nummering]

Si clappen gaerne vele quaet
Dat dunct mi een arme daet
Dat [in de marge vóór de lombarde een representant d] moghen sire winnen an
Alsoe goet is die man
Dien ic hate alse dien ic minne

[Brill nummering]

Al is die vrienscap daer wel dinne
Noyt en hordic man gheprisen
Jn enigher sachter wisen
Die van vianden quaet sprac gherne
Jc raet elken man tontberne

[Brill nummering]

Die vlaminghe moghen niet seggen
Noch in enighen lachter leggen
Dat se her willem yet besloep
Of met haesten yet becroep
Of mit roeke of mit miste

[Brill nummering]

Yet quam dat niement en wiste
En dorrens maken oec ghene clage
Hi quam allencken viertien daghe
Eer hi betten weerde leet
Die zeelanders die hem waren wreet

[Brill nummering]

Ende some noch sijn. sine connen
Niet swighen al sijn si verwonnen
Dats een plaghe die ic hate
Ay god dor dine goede verwate
Die quade tonghen van zeelant

[Brill nummering]

Ende maecse te nyete altehant
Alle beesten sijn bedwonghen
Vanden menschen maer die tonghen
Ne machmen bedwinghen niet
Ghelijckerwijs datmen siet

[Brill nummering]

Dat ene vonke onsteket al
Ende verbrant groot ende smal

[Brill nummering]

Al dat is in ene stede
Dus is dbeghin van alre quaethede
Die tonghe diet wel merken wille

[Brill nummering]

Men siet datmen hout al stille
Met enen breydel een starke rossie
Al houtment mit sporen in die zide
Men houdet nochtan in den monde
Dat staende bliuet ene stonde

[Brill nummering]

Ende alle die lude sijn bedwonghen
Metten breydel die opter tonghen
Hem leghet al ist starc
Datment stille hout in een parc
Dien mensche soudic prisen mere

[Brill nummering]

Jn allen doene in allen kere
Ende dat hi starker ware allene
Dan een lantscap al ghemene
Die sine tonghe dwinghen can
Men soude hem heyten een machtich man

[Brill nummering]

Ende starker als wi proeuen connen
Dan of hi enen rese hadde verwonnen
Tfolc [links naast de lombarde, en vrijwel geheel erdoor bedekt, een representant t] hadde langhen tijt gheleghen
Opten watre sere versleghen
Langhe wile mit nauwer spisen

[Brill nummering]

Soe datter someghe voeren lisen
Wten here daer si mochten
Ende spise te cope sochten
Want men noyt te voren en sach
Dat hollants [holl's] here op dwater lach

[Brill nummering]

Alsoe langhe sonder lant
Want ic dat ter waerheit vant
Dat leden ware der daghe .xv.
Ende sijt nie hadden soe siene
Dat si in huse waren comen

[Brill nummering]

Al hadt hem groot goet moghen vromen
Si moesten ligghen in die scepen
Recht aldus waest begrepen

[Brill nummering]

Ende recht op enen sondaghe
Sente laurens auont leyde laghe

[Brill nummering]

Die van zeelant al ghemene
Te nemen die spise allene
Sonder der hollander danc
Vier cogghen namen tsgrauen dranc
Si namen daer ten seluen male

[Brill nummering]

Voer bridorp dat weet men wale
Jn enen scepe viue min
Dan hondert vate biers wasser in
Ende souten zalm ende vleischs
Daer of hadden si haren eischs

[Brill nummering]

Tzeusche here voer voer bi
Neffens duuelant seitmen mi
Tusschen there enten lande
Hem soude wesen duncken scande
Souden si die spise laten comen

[Brill nummering]

Si en soudense hebben tot haren vromen
Die galeiden wordens gheware
Ende ghinghen doe royen nare
Dat sise int dijc water dreuen
Daer si voer hem riden bleuen

[Brill nummering]

Alst tfolc een deel was ghegaen
Heuet dat zeeusche here bestaen
Dor ene creke te royen [teroyen met als woordscheiding twee verticale streepjes tussen e en r] alle
Ende hoepten sere te haren gheualle
Alse die spise te hebben ghenomen

[Brill nummering]

Die si gheuaren saghen comen
Die galeiders versaghen dat
Ende setter ieghens daer ter stat
Ende onder royden hem den ganc
Ende dedense keren al ghemanc

[Brill nummering]

After rugghe der cogghen twee
Ontroyden ende waren ghevee
Enen cogghe onuersien
Van vrieslant ende versloeghen dien

[Brill nummering]

Dander drie leyden ter vlucht

[Brill nummering]

Ende ontroyden doer die ducht
Die si hadden dor tgrote here
Want sine setten te gheenre were
Dese vier cogghen alsic versta
Volchden der spisen naer

[Brill nummering]

Al van marlant daer sise vonden
Ende lieten hem nemen ten seluen stonden
Enen zeeuschen cogghe een scep mit biere
Ende die drie ontfloen nv hiere
Het doech menich in sinen lande

[Brill nummering]

Die buten heuet grote scande
Die [links naast de lombarde, en deels erdoor bedekt, een representant d] spise quam voer al sonder danc
Ende daer naer eer yet lanc
Wouden die zeelanders keren weder
Dat si comen waren neder

[Brill nummering]

Tusschen dlant ende dat here
Een galeyde warp hare ter were
Ende royde daer bi ende scoet soe sere
Sine condent ghedoghen in ghenen kere
Sine moesten vlien te lande waert

[Brill nummering]

Oec quamen mede an die vaert
Der hollanders vele met haren stauen
Die hem grote smete gauen
Soe dat sise ten lesten dwonghen
Dat si meest wter cogghen spronghen

[Brill nummering]

Dit deden si al hadden sijs scande
Ende moesten varen daer te lande
Ende trecten die cogghen naer
Ende ic seg v al ouer waer
Hadde die galeyde bleuen ligghen

[Brill nummering]

Ene wile ic dar wel segghen
Die coggen waren alle daer bleuen
Want si haddense al begheuen
Het was op ene volle zee
Hadt gheebt wat wildijs mee

[Brill nummering]

Die cogghen waren bleuen op tlant
Ende die luden waren te hant
Wech ghegaen hare vaerde
Want daer en was niement diet waerde
Dus was al zeelant in vlucht

[Brill nummering]

Dat dede der galeyden ducht
Daer dreuen cogghen sonder man
Die hem die wint dreuen an
Daer si om woeden toter kele
Der luden was harde vele

[Brill nummering]

Die natscoe worden an die vaert
Doemen des gheware waert
Jndie poort doe waren si blide [siblide met als woordscheiding twee verticale streepjes tussen i en b]
Dat dus verghinc an tsgrauen side
Ende tzeeusche here ghescoffeert

[Brill nummering]

Alsoe scandelike weder keert
Dit waren tsondaghe hare dade
Entie graue wart te rade
Dat hi die nast rusten soude
Ende tsanderdaghes vechten woude

[Brill nummering]

Onde hem god der auontuere
Ende nemen dats hem mocht bueren
Alsoe [in de marge vóór de lombarde een (zeer kleine) representant a] als wi segghen horen
Soe hadde die graue daer te voren
Die grote scepe ghemannet wale

[Brill nummering]

Met sinen luden tenemale
Al metten luden diere in waren
Ende hadde gheset sine scaren
Ende voeren ghescaert die voren soude
Men wart te rade datmen woude

[Brill nummering]

Al becorten daer die dinghen
Ten iersten dattie ebbe [de bovenschacht van de eerste b door beschadiging deels verdwenen] ghinghen
Ende nemen dat hem werden mach
Het was op sente laurens dach
Dien si truwelike baden

[Brill nummering]

Dat hi hem staen moeste in staden

[Brill nummering]

Met sire beden tot onsen here
Dit daden si alle sere
Die ebbe ghinc ende in gods namen
Porden si doe alle te samen

[Brill nummering]

Als te voeren alle die viande
Die daer laghen lanx te lande
Ende dweers den diepen ten seluen male
Doe waende die graue wale
Hebben die viande an ghestreden

[Brill nummering]

Die voer hem in den diepen reden
Soe dat si alle hier om pinen
Ende worpen wt mit langhen linen
Ankers verre te lande waert
Ende trecten doe metter vaert

[Brill nummering]

Ende wan chaleys [h verbeterd uit l] paydroge
Die voren voer in haer oghe
Met .iiij. scepen tsamen ghebonden
Bleef sitten ten seluen stonden
Op enen sande voer die poort

[Brill nummering]

Dat leit vander hauen noort
Des men sere was tonghemake
Dat hijs hadde an sulke sake
Ende ment ghebetren niet en mach
Alse die graue dat versach

[Brill nummering]

Dede hi die anckers wte setten
Achter ende vore sonder letten
Die scepe te samen binden vaste
Want die viande die wrede gaste
Waren doe van hem niet verre

[Brill nummering]

En was gheen wonder al was hi erre
Dat hem gheuel die auontuere
Dat .iiij. scepen op die vre
Vanden besten sitten bleuen
Opten sande hem beneuen

[Brill nummering]

Ende moesten sitten dat ghetide
Des die viande waren blide

[Brill nummering]

Want si waenden openbare
Dat daer bi verloren ware
Tsgrauen doen altemale

[Brill nummering]

Want si waenden harde wale
Die scepe bornde inden gronde
Want si wulden optie stonde
Enen cogghe met droeghen stroe
Ende mit peke ende waenden soe

[Brill nummering]

Die scepe bernen daer si laghen
Ende thoghen voert als donse saghen
Dat si dat vier bochten voert
Ghinghen si zeilen buter boert
Om dat vier van hem te weren

[Brill nummering]

Reeden si glauien ende speren
Om dat vier van hem te stoten
Dandere met armborsten scoten
Soe ouer sere die tfier brochten
Dat sijt gheherden niet en mochten

[Brill nummering]

Ende moestense keren danen si quamen
Ende waren wel na alte samen
Verbrant mitten seluen viere
Maer si voeren te lande sciere
Ende begauens des berrens al

[Brill nummering]

Die graue prijsde dit gheual
Dat den sinen comen was alsoe
Ende was in sulken wille doe
Dat hi woude nemen die nacht ruste
Ende slapen laten die slapen luste

[Brill nummering]

Ende tsander daghes nemen dan
Dauontuere die hem god an
Want mocht hijs enich sijns liden
Soe en woude hi nachts niet striden
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] graue ende sine partie

[Brill nummering]

Waenden dattie fiere her ghie
Dat hi bliuen soude ligghen stille
Ende haers ontbeiden ende hadden wille

Die nacht te rusten dat ware dach
Ende nemen dan dats hem worden mach

[Brill nummering]

Ende souden alle eten gaen
Vanden auonde alsijt bestaen
Begonde die vloet te gane
Entie vlaminghe quamen ane
Metten stroem driuende toe

[Brill nummering]

Ende tsgrauen lude wapende hem doe
Ende troesten manlijc anderen sere
Ende beualent onsen here
Die goede worden harde blide
Ende quade droeue an dander side

[Brill nummering]

Goede knapen die daer waren
Comen in des tsgrauen scaren
Worden ridders diere wouden
Dandere latic ombescouden
Die hem stoutelike wouden weren

[Brill nummering]

Jc wane noyt man sulke .ij. heren
Sach comen des ghelike ten stride
Alse dese twee op elke side
Die vlaminghe hadden volx soe vele
Dat sijt waenden al te spele

[Brill nummering]

Metten hope hebben ghewonnen
Hier om waest dat sijt begonnen
Want si haddent harde siene
Jeghen enen man hadden siere tiene
Opten watre ghereit ten stride

[Brill nummering]

Ende opten lande ten seluen tide
Driewerf alsoe vele liede
Jc wane noyt eer ghesciede
Dat soe clene partie vacht
Jeghen alsoe groten cracht

[Brill nummering]

Doe die vlaminghe quamen toe
Met groten oestelen scoten si doe
Ende mit sprinalen menigen quareel
Die graue hadder voer sijn deel

[Brill nummering]

Veel menighen seg ic v

[Brill nummering]

Doe sprac die graue het is nv
Wel tijt datmen ghelde
Wine moghen niet vlien te velde
Nv laet ons weren of wi connen
Want sekerlike ic siet ghewonnen

[Brill nummering]

Die hem weert ic salt hem lonen
Die oec steerft god salne cronen
Jn hemelrike al hier bouen
Die blijft te liue men salne louen
Die werelt dore vort an

[Brill nummering]

Dus troeste die ionghe man
Sine luden tot dien stride
Ende men scoet ten seluen tide
Met .lx. hoestelen ende sprinale
Die bant armborsten weet men wale

[Brill nummering]

Scoter .cc. ofte mee
Die pilen vloeghen alst ware snee
Hier mede scoetmen mit ghenende
Doe si quamen soe ghehende
Daer dene partie dander sochte

[Brill nummering]

Dat men met clenen boghen mochte
Scieten doe in den hoep
Wort daer quarelen goeden coep
Met .M. armborsten ofte meere
Scoetmen wel wt tsgrauen here

[Brill nummering]

Sonder dat si weder scoten
Die pilen vloeghen dat si roten
Ghelijc recht oft ware bien
Jc waent noyt [t klein bovengeschreven] eer was ghesien
Jnt vergaderen soe sere scieten

[Brill nummering]

Doemen der stene mochte ghenieten
Ghinghen si deelen sonder ghetal
Jnt hollantsche here wart een ghescal
Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] baniere nam in die hant
Een scoen ionc vrome seriant

[Brill nummering]

Ende maecter hem mede te hant
Daer hi die meeste porsse vant
Ende droech al daer tsgrauen baniere
Hem volghede goede lude sciere
Die hem wel proeueden in der noot

[Brill nummering]

Doe wart daer gheruchte groot
Ende riepen doe alte hant
Ay hollant hollant hollant
Doen riepmen hollant prijs
Des bin ic vroet ende wijs

[Brill nummering]

Dat noyt man hoerde roepen soe
Jn enen stride alsmen dede doe
Alse die strijt vergadert was
Hoerde noyt man sulc gheclas
Men stac men sloech ende warp

[Brill nummering]

Men scoet menighen pijl scarp
Manlijc anderen ieghen thouet
Si vochten soe des ghelouet
Datment ene mile horen mochte
Beide worp ende gherochte

[Brill nummering]

Die vlaminghe wonnen ter ierster ioeste
Drie scepe die donse moesten
Alle rumen dor die noot
Die sire in vonden sloeghen si doot
Si waren worden des te rade

[Brill nummering]

Dat si souden sonder ghenade
Al verslaen dat si wonnen
Ende dat si verlopen connen
Des droeghen die vlaminghe ouer een
Daer wart gheworpen menighen steen

[Brill nummering]

Vanden koketten neder waert
Ende vanden castele dat wel hart
Die hollanders hadden int beghinnen
Sulc verliest hi waent winnen
Ende waenden bi na sonder [d verbeterd uit iets anders, vermoedelijk uit lange s, en de begin-s klein bovengeschreven] were

[Brill nummering]

Verslaghen hebben thollantsche here

[Brill nummering]

Daer om bestonden sise ieghen nacht
Alsmen int starcste vacht
Recht alse die sonne was onder
Sachmen daer ghescien een wonder

[Brill nummering]

In [in de marge vóór de lombarde een representant j] enen casteel op enen maste
Ende int tot soe waren gaste
Die hollantsch volc sere quelden
Ende menighen man neder velden
Want si worpen menighen steen

[Brill nummering]

Ten lesten male sach menre een
Dat hi vanden castele spranc
Jnden watre ende eer yet lanc
Viel tkoerket altemale
Vanden scepe neder te dale

[Brill nummering]

Dan mochte sonder scade niet liden
Nv waren die hollanders in dat striden
Sere verlost van desen doene
Des waren si te bet coene
Want si te voren waren verladen

[Brill nummering]

Nv en mach hem niet scaden
Die stene die van bouen quamen
Haren loep si doe namen
Ende spronghen int scep hem luden toe
Ende dreuense alle daer wte doe

[Brill nummering]

Of sloeghense doot die si vonden
Dus keerdet [t klein bovengeschreven] spel te dien stonden
Die te voren hadden dbeste
Si verloren nv int leste
Die .iiij. scepe te voren

[Brill nummering]

Op tsant saten als wi horen
Waren comende driuende an
Si hadden binnen menighen man
Die sere droeue waren te voren
Ende rouden dat si waren gheboren

[Brill nummering]

Dat si soe spade quame te stride
Si waren nv soe ouerblide

[Brill nummering]

Dat si mede striden mochten
Hoort wattie meesters dochten
Dies si hem berieden sciere

[Brill nummering]

Si deden maken grote viere
Van droeghen houte dat bernde sere
Die dat beriet wiste mere
Alst was in den besten brant
Sloeghen si daer an hare hant

[Brill nummering]

Ende worpen tandere ieghen thoeft
Daer mede worden si alle verdoeft
Dat si al daer ter stede wonnen
Entie vlaminghe diet begonnen
Verloren daer al dat si brochten

[Brill nummering]

Alsoe dat si niet langer vochten
Dit duerde toter midder nacht
Datmen voren aldus vacht
Ende men seide al openbare
Dattie strijt verwonnen ware

[Brill nummering]

Des si blide waenden wesen
Men gaf drincken ende mit desen
Quam een bode die seide here
Men vecht hier by noorden sere [deze regel geschreven tussen verzen 12813 en 12814, voorafgegaan door een kleine a in de marge, terwijl vóór vers 12800 een b staat (die hulpletters zijn dus niet correct geplaatst)]
Ghine sent hem hulpe si sijn verloren

[Brill nummering]

Want si hebben sulken toren
Daer sijn versscher lude noot
Si sijn vermoert die porse is groot
Sent hem hulpe si sijn behouden
Mach ics bliuen ombescouden

[Brill nummering]

Of ic selue come dare
Sprac die graue brengt mi mare
Ofts hem doet alsulken noot
Jc auontuert eer ter doot
Eer icse soe laetse bederuen

[Brill nummering]

Jc sal lieuer mit hem steruen
Dus [in de marge vóór de lombarde een representant d] ghinc die bode weder te stride
Die cortelike keerde blide

[Brill nummering]

Ende seide here hets al ghewonnen
Alsoe als wi ghemerken connen

[Brill nummering]

Ende wel proeuen moghen tware
Die viande ligghen hier entare
Op tlant die scepe groot
Die lude gheuloen ofte doot
Die vaste scep merke ic wale

[Brill nummering]

Dat hier leghet te desen male
Alre naest v sonder een
Daer an en is twifel ne gheen
Het sijn viande openbare
Want ic wart daer in gheware

[Brill nummering]

Die swarte leeu an die baniere
Ghetandeert den stoc daer wartmen sciere
Roepende hollantholl'. parijs hollant
Slach warp hier is viant
Men warp al datmen mochte

[Brill nummering]

Ende alst den ghenen doe dat dochte
Dat sijt gheherden niet en conden
Hieuven [v klein boven de u geschreven] si tseyl ten seluen stonden
Daer si mede ghemerret waren
Ende dreuen vore des tsgrauen scaren

[Brill nummering]

Metten stroem want ebbe ghinc
Jc hebbe verstaen in ware dinc
Dat in den scepe was her ghie
Die den neue lach alsoe bie
Hi dreef wech wt sinen handen

[Brill nummering]

Ende rechte voert es hi bestanden
Die dach te blasen ouer al
Die pipen maecten groot ghescal
Dus duerde die strijt van vespertide
Tot anden daghe sonder mide

[Brill nummering]

Datter clene ruste was
Oec dar ic mi vermeten das
Dattie ghene die doe laghen
Jnder porten ende toe saghen

[Brill nummering]

Meer int herte bedroeuet waren

[Brill nummering]

Datti die vochten ieghen die scaren
Want si saghen die lude striden
Ende deen den anderen niet vermiden
Dor haren wille diere waren beseten
Ende sine consten niet gheweten

[Brill nummering]

Hoet mit hem is vergaen
An wien hare leuen soude staen
Naest gode tenseluen tide
Waest wonder dat si waren onblide
Want si hoerden in der nachte

[Brill nummering]

Die ontscamel dorperlike knachte
Quamen lopen te menigher vre
Ende riepen op an den mure
Trouwen nv eest al ghedaen
V graue is doot ofte gheuaen

[Brill nummering]

Wat sal uwes nv ghescien
Sulc veruaerde hem in dien
Ende sulc hielt ouer sceren
Ende hoepte men salt bet verweren
Ten [in de marge, en grotendeels bedekt door de lombarde, een representant t] was gheen wonder sekerlike

[Brill nummering]

Want te voren in arterike
Was porte soe vromelike ontset
Daer die van binnen niet bet
Mochten toe doen noch oec deden
Want si hadden menighen wreden

[Brill nummering]

Viant. voer hem diet benam
Recht alst opten daghe quam
Soe verre datmen mochte sien
Den enen volghen den anderen vlien
Worden die van zierixzee

[Brill nummering]

Sere blide wat wildijs mee
Doe si die galeide saghen
Al om tsgrauen here iaghen
Ende royen ende trompen
Entie viande zuutwaert crompen

[Brill nummering]

Saghen sijt verwonnen ten seluen tide
Si danctens gode ende warens blide
Dat doe gheen wonder en sceen
Want si troost el ne gheen
Hadden. hadt die graue verloren

[Brill nummering]

Alsi ghesproken hadden te voren
Dan wt te gane optie vre
Ende nemen die auonture
Die hem god hadde ghegheuen
Man ende wijf hadden haer leuen

[Brill nummering]

Jnt dauontuere dan gheset
Nv waest hem allen comen bet
Dat si bet waren in hoghen
Des si gode danken moghen
Si daden hare rechte scout

[Brill nummering]

Dit mach verstaen ionc ende out
Si dienden haren rechten here
Dat hem te prisen is sere
Entie here sijt seker das
Dede dat hi sculdich was

[Brill nummering]

Hier [in de marge vóór de lombarde een representant h] latic die tale bliuen
Ende sal v voert een deel scriuen
Hoot voert ghinc opten dach
Alsoe dat volc dat versach
Die alre lest hadden ghestreeden

[Brill nummering]

Dattie ghene bi hem reeden
Die binder nacht op hem vochten
Hoert wes si hem bedochten
Si worden roepende te hant
Ay hoe parijs parijs hollant

[Brill nummering]

Ende ghinghen se houwen ende luken
Ende lieten hem niet ghebruken
Dat si te lande gheuaren waren
Si spronghen tot hem sonder sparen
Ende dreuense wten scepe daer

[Brill nummering]

Den enen vore den anderen naer

[Brill nummering]

Ende oec datmer sulc gheprant
Dandere vloen in duuelant
Sac op pac ende ghinghen vlien
Oec soe mochte men daer wel sien

[Brill nummering]

Datter menich int water spranc
Daer hem die grote noot toe dwanc
Ende waenden ontswemmen het was verloren
Die stene deden hem sulken toren
Daer mense mede warp ter doot

[Brill nummering]

Dus ontfenghen si scade groot
Bede van goede ende van lieden
Het ware iammer te bedieden
En mochte niet wesen sonder scade
Daer men soe vacht sonder ghenade

[Brill nummering]

Enen nacht al dore entore
Daer na in wel corter vre
Begonde een scep vele saen
Dat wten stride was ontgaen
Sijn zeyl te halen ende woude vor bi

[Brill nummering]

Die vloet ghinc seitmen mi
Ende quamen zeilen bi lieuer lade
Voer bi al there sonder scade
Dit mochtmen harde wel sien
Want al there lach nochtien

[Brill nummering]

Vaste ghecoppelt side an zide
Dat si ontquamen des waren si blide
Zeelanders warent [w'nt] allegader
Ende heren ghyen haren vader
Lieten si doe bliuen achter

[Brill nummering]

Dat si ontfloen dat was hem lachter
Si zeylden [de eerste e verbeterd uit iets anders, mogelijk de eerste haal van een v of w] vloechs ten betten werde
Dat hem niement en kerde
Si zeylden daer bi een zant
Si souden winden alte hant

[Brill nummering]

Tzeyl bet hoger die mast vel
Si mochten tgheluc prisen wel

[Brill nummering]

Datse die mast niet doot en sloech
Oec soe waest hare ongheuoech
Doe quamen sceepkine diese brochten

[Brill nummering]

Doe si voerder niet en mochten
Ant dlant van scouden anden dike
Ende daer buten anden stike
Soe dat si wech [na de h nog een geëxpungeerde korte stok] moesten gaen
Anderes heb ics niet verstaen

[Brill nummering]

Die [in de marge vóór de lombarde een representant d] fiere liebaert die stoute her ghie
Lach nochtan seitmen mie
Met vijf scepen opten stroem
Ende sach dandere varen des nam hi goem
Die stroem wart gaende ende hi want

[Brill nummering]

Van enen scepe tseyl te hant
Ende woude voer bi peinsic wale
Hen street an ten seluen male
Die ammierael met eenre galeiden
Die si van hem daden sceiden

[Brill nummering]

Ende weerden hem met crachte soe
Ende coruen haren cabel toe
Doen quam ghedreuen an sinen danc
Die wint was clene ende cranc
Die ammierael seitmen mie

[Brill nummering]

Op tsgrauen cabel ende her ghie
Quam na ghedreuen oec daer an
Dat hem coste menich man
Daer mochtmen sien striden sere
Daer vacht elc alse een here

[Brill nummering]

Die te voren in der nacht
Van onscemelheit niet en vacht
Die moeste hem scamen ende ghinc striden
Men scoet ende warp an beiden siden
Die des nachts hadden gherust

[Brill nummering]

Dochte mi dat nv vechtens lust
Die vechten te voren niet en mochten
Die uerbouden hem als mi dochten

[Brill nummering]

Ende vochten soe wtermaten
Dat hem seluen mochten haten

[Brill nummering]

Die vlaminghe wel om dat si
Den hollanders quamen soe bi
Die pensden om die scande
Die si deden in haren lande
Dus [vóór de lombarde, deels erdoor bedekt, een representant d] verloes her ghye den seghe

[Brill nummering]

Dien hi te voren allen weghe
Plach te hebben in elken stride
Soe dat hi ten seluen tide
Bat detmen vanghen soude
Men warp of alsoe houde

[Brill nummering]

Den swarten liebaert onderuoet
Ende stac op metter spoet
Den roden leeu in sine stat
Alse die graue versach dat
Ghinc hi ten neue die hem gheuaen

[Brill nummering]

Gaf. ende doemenne van daen
Leeden soude woudemen slaen
Doot. dus moesti gaen
Jn die galeyde of hi waer doot
Hier toe dwancse die noot

[Brill nummering]

Dus is hi in die galeide comen
Ter waerheit heb ic vernomen
Die ammierael vincs niet
Maer aldus ist ghesciet
Dat hi quam in die galeide

[Brill nummering]

Die hier of anders yet seide
Der waerheit soude hi missen sere
Dus was gheuanghenghen dese here
Die heuet brocht in deser noot
Ende met ouermoede doot

[Brill nummering]

Menighen man alst wel sceen
Daer bleef leuende nummer een
Die mit hem int scep quamen
Sine bleuen doot alle te samen

[dit en het volgende vers geschreven tussen de verzen 13027 en 13028 en naar de juiste plaats verwezen via kleine letters ervóór in de marge, die evenwel onjuist zijn gezet: vóór vers 12999 staat een b en vers 13000 wordt voorafgegaan door een a]

[Brill nummering]

Of gheuaen diere was niet vele

[Brill nummering]

Wat lach hem an desen spele
Ende wat recht lach hem an tgone
Dat hi woude sijns oems sone
Onteruen ende siere moyen kint
Jc weet wel datmen niet en vint

[Brill nummering]

Yeuer bescreuen dat hollant
Soude behoren ter vlaemscher hant
Noch doestzide vander scelt
Maer dicwile heeft men ghetelt
Dattie vlaminghe spraken an

[Brill nummering]

Die westerside ende man
Soude die graue daer of wesen
Ende oec hoe dat quame in desen
Her ghye bestonts emmer niet
Al ist nv aldus ghesciet

[Brill nummering]

Hi [in de marge vóór de lombarde een representant h] heuet ouder broedere dan hi es
Maer eens dinc bin ic ghewes
Onghegoet was hi doe
Hadt hem moghen comen hier toe
Dat hi den neue hadde uerdreuen

[Brill nummering]

Soe ware hi selue graue bleuen
En can gheweten niet hoe langhe
Hi mochte misschien bi bedwanghe
Ene wile hebben ghesijn
Maer seit tgheloue mijn

[Brill nummering]

Alse die partien van zeelant
Die hem dit brochten in hant
Onderlinghe hadden ghekeuen
Ende hi an dene si ware bleuen
Dandere partie soude dan sciere

[Brill nummering]

Hebben gheseit wi brochten hiere
Waer an sijn wi gheraect
Wi hebben groot here ghemaect
Hi leghet ons nv onder die voet
Een ander raet ware ons goet

[Brill nummering]

Wi hebben trechte oer verdreuen
Ende desen man alsoe verheuen
Ende hi doet ons allen scande
Ende wil ons iaghen wten lande
Ende heffet onse vianden alte bouen

[Brill nummering]

Dit en willen wi niet langer louen
Wi hebben misdaen alte sere
Jeghen onsen rechten here
Dit souden si pensen ende werkerw'k' na
Ende halen weder als ic versta

[Brill nummering]

Soe soude tghemeente van hollant
Harde sciere keren die hant
Metten porten al ghemene
Soe en mocht hijs niet berechten allene
Met eenre partien vanden lande

[Brill nummering]

Elc soude pensen om die scande
Die hem te voren ware ghesciet
Dus ne mochte hi langer niet
Here bliuen ouer een
Want stappans ter stede sceen

[Brill nummering]

Her ian van rinisse moeste varen
Sijnre vaerde wt sijnre scaren
Want hi hem niet gheloefde wel
Daert hem daer na misfel

[Brill nummering]

Alse [in de marge vóór de lombarde een representant a] her ghye gheuanghen was
Ende men op tlant ghewaer wart das
Wart there al te barenteert
Ende elc tot sinen lande keert

[Brill nummering]

Ende droeghen mit hem dat si mochten
Jc wane si niet meer en dochten
Die poort te soeken op enen dach
Doemen die lude varen sach
Ende te voet gaen mede

[Brill nummering]

Wart men blide binder stede
Doen ghinghen si wt om ghewin
Ende haelden doe dat goet in [onder de kolom in de marge de aan de onderzijde grotendeels afgesneden custode Die winnen woude wan al daer]

[Brill nummering]

Die winnen woude wan aldaer
Dit was in ons heren iaer

[Brill nummering]

M. ccc. ende viere
Dat graue willem in deser maniere
Den wijch op goude mit scepen wan
Ende versloech menighen man
Oec verloes hire selue liede

[Brill nummering]

Die selue dach doe dit ghesciede
Waest maendach vor onser vrou misse
Te half oest sijts ghewisse
Ende was sente laurens dach
Datmen die vlaminghe comen sach

[Brill nummering]

Jeghen den graue daer te stride
Ende was omtrent vespertide
Doe si des strijts begonnen
Ende waendent al hebben ghewonnen
Want si vochten met groter cracht

[Brill nummering]

Tote ouer die midder nacht
Ende doet ghinc daghen recht
Began weder tgheuecht
Voer primetijt in der uloet
Waest datmen den wijch bestoet

[Brill nummering]

Ende duerde tot middaghe
Doe gheuel hem sulke plaghe
Dat her ghye bleef gheuaen
Als ghi te voren hebt verstaen
Dit [in de marge, half bedekt door de lombarde, een representant d] moghen si te rechte claghen

[Brill nummering]

Nv soe mogedi mi vraghen
Waer om dat ic niet en noeme
Die vanden stride was die bloeme
Of die quaeste of die beste
Of die vorste of die leste

[Brill nummering]

Mi dunct ic prise algader
Al hadde elc ghesijn mijn vader
Jn wist hoe bet gheprisen
Ende minen viant in alre wisen

[Brill nummering]

Ne wistic waer om spreken lachter

[Brill nummering]

Sonder den ghenen die tsnachs trac achter
Trouwen daer wasser vele
Die niet en quamen toten spele
Dat si stene worpen mochten
Jc wane dat si anders dochten

[Brill nummering]

Men hadse dsaghes niet ghesien
Sine pijnden hem wech te vlien
Dat toechden si wel in ghelate
Vanden galeyden quam die bate
Die some achter laghen doe

[Brill nummering]

Oec benamen si dat daer toe
Die clene scepe niet en quamen
Woudicse noemen al bi namen
Men mochte segghen dat ic bi nide
Lude lachterde in den stride

[Brill nummering]

Ende dor miede gaue prijs
Jc en sal niet doen in alre wijs
Yement te prisen voer sijn oghen
Want wi wel merken moghen
Dat hem die goede scaemden sere

[Brill nummering]

Ende peinsden om die ere
Ende sijn lijf wilden verweren
Jn gaue te lone niet .ij. peren
Die mi den prijs gaue allene
Die alle die goede luden ghemene

[Brill nummering]

Metten liue verdienden daer
Jc dar wel segghen ouer waer
Dat edel luden vochten wale
Entie porters ten seluen male
Entie ghemeente vacht oec wel

[Brill nummering]

Jn weet wat daer toe segghen el
Jc mochte misscien prisen den enen
Een ander sout alsoe niet menen
Jc mochte oec swighen dien
Diement vele bet hadde ghesien

[Brill nummering]

[vanaf hier hand D] Doen dat enich ander dede
Dat ware grote dorperhede
Dat ic bi namen prijs haer gaue
Een vroet man wilde om gene haue [dit vers onder aan de kolom, na vers 13213, met ervóór een kleine letter b, terwijl in de marge tussen verzen 13178 en 13180 een kleine a staat]
Datmen prijsde openbare

[Brill nummering]

Oec sal ic v segghen tware
Die quade willen niet ghelachtert sijnsijn achter het voorafgaande vers
Dat seit mi tgheloue mijn
Manlijc ken hem seluen wale
Dat ic segghe dese tale

[Brill nummering]

Dats om dat ic beghere
Dat die goede hem echter were
Ende doe bat dan hi doe dede
Ende houde altoes sulken sede
Datmen van hem spreken mach

[Brill nummering]

Na zijnre doot menighen dach
Dus sal leuen na sine doot
Sine name dats ere groot
Gaue men hem prijs in sijn leuen
Ende woudi der doghet begheuen

[Brill nummering]

Soe waert quader dan te voren
Soe ware al die prijs verloren
Ende wart [t klein bovengeschreven] in spot verkeert al
Hoert wat ic v segghen sal
Waert dat ic worde des te rade

[Brill nummering]

Dat ic lachteren woude die quade
Jc mochte sulke spreken lachter
Bi namen hi soude mi volghen achter
Ende slaen mi doot ende oec dien
Die dit lase mochte ghescien

[Brill nummering]

Daer om sprekic int ghemene
Die vroede weet wel wat ic mene

[Brill nummering]

>Ende salre om pensen dach ende nacht

[Brill nummering]

Ken hem seluen dats die macht
Ende peinse dat hi daer misdede
Ende beter hem teenre ander stede

[Brill nummering]

Dat is vele bet mijn raet
Dan hi verdient datmen heit quaet

[Brill nummering]

Soe mach prijs ende eere ontfaen
Ende den anderen name of dwaen
Ghi moghet segghen wine hoerden nie
Men gaf prijs wats ghescie
An deen zide vanden stride

[Brill nummering]

Dit soe sietmen alle tide
Ende ghine wilt niet prisen enen man
Sonderlinghe wat legter an
Hier op mach ic antwerden nv
Jc hebs een deel gheseit v

[Brill nummering]

Waer om dat ics mi vermide
Prijs te legghen ant tsgrauen zide
An dander zide ken ic niet
Die lude enich dus ghesciet
Ende en ken niet haer dade

[Brill nummering]

Maer dats mi comen inden rade
Dat ict daer om achter late
Te prisen die bi hare ommate
Bi ouermoede ende bi onrechte
Willens comen in gheuechte

[Brill nummering]

Ende trecken aen des niet en bestaet
Hem meer cracht ende ouerdaet
Pijn si daer om in alre wisen
Te doen soe salmense daer om prisen
Dat docht mi wesen onghehoert

[Brill nummering]

Diet beter weet die brenct voert
Jc laets mijn recht wel te niete
Die ionghe graue die in verdriete
Langhe tijt hadde ghewesen
Ende achter een gheleghen in desen

[Brill nummering]

Seuentien nachten inden scepen
Al ghewapent moghen sine hepen
Ende sine leden zeere sweeren
Mochte lusten ende begheren

[vanaf hier hand B] Te comen daer si ruste namen

[Brill nummering]

Dat mochten si doen al sonder scamen
Hi voer op anden auont
Sere blide ende al ghesont
Ende alle die op varen wouden
Voeren sonder strijt an scouden

[Brill nummering]

Ende ghinghen tzierixzee
Daer en was doen gheen striden mee
Hier [in de marge vóór de lombarde een representant h] voren hebbic gheseghet
Wes die vremde heren pleghet
Ende hi wille bedwinghen tlant

[Brill nummering]

Doe middelborch ghinc in hant
Ende op gaf haren ghyen
Des dar ic herde wel gheliden
Dat bi ionchere willem was
Die hem bat selue das

[Brill nummering]

Dat si die poort op gheuen souden
Op dat hi mochte behouden
Varen wech al daer hem dochte
Dat hi seker wesen mochte
Doe gauen si ghisele bi vorworden

[Brill nummering]

Ende oec bi besproken worden
Dat hi die core niet soude doen af
Die hem die coninc willem gaf
Ende haren vesten souden breken
By enighen rade by enighen treken

[Brill nummering]

Dit swoer hi hem ten heylighen daer
Ende gaf hem brieue dats waer
Oec ghelouedi openbare
Waert dattie graue daer nare
Te lande quame ende hi daer aue

[Brill nummering]

Here worde ende graue
Waert mit stride of mit vreden
Of waert mit eendrachticheden
Of hoe dat ware in welker wise
Hi soudse laten als hise

[Brill nummering]

Ontfinc opten seluen dach
Ende hare ghisele sonder gheclach
Weder gheuen quite ende vri
Ende gaefs hem brieue seitmen mi
Ende oec zeglen twee

[Brill nummering]

Sijns ende sijns broeders of niet mee
Besiet [in de marge vóór de lombarde een representant b] hoe hijt heuet behouden
Mach hijs bliuen onbescouden
Ende of men hier om prisen mach
Want opten goeden sinxen dach

[Brill nummering]

Dede hi breken hare veste
Dit dochte sinen rade dbeste
Die middelboerch die poerte haten
Dit ne dorsti oec niet laten
Vanden ghenen diet hem rieden

[Brill nummering]

Wat mocht ander sijns bedieden
Dan hi was bedwonghen sere
Hine waest niet al hiet hi here
Sine baliuwen hilden bedwonghen
Bede den ouden ende den ionghen

[Brill nummering]

Die sine lude wesen souden
Bede den ionghen ende den ouden

[Brill nummering]

Consti bedwinghen vander vere [v verbeterd uit w door de eerste haal daarvan te expungeren]

[Brill nummering]

Dit quam bi di hi vanter were

[Brill nummering]

Hi was bedwonghen alst wel sceen
Hine liet niet enen steen

[Brill nummering]

Gheheel bliuen an die poort
Oec soe heb ic ghehoert
Doe hi die veste moeste doen breken
Daer quamen lude met valschen treken
Ende daden hem nemen ghisele mere

[Brill nummering]

Dan hi hadde ghenomen ere
Ende wt ghelesen toe bi namen
Bi gode des mochte hi hem scamen
Dat hi dus brac sine voerwaerde
Jc wane dat hi segghen [seghen met een g klein bovengeschreven] hoerde

[Brill nummering]

[vanaf hier hand D] Doe hi in hollant comen was
Wat hi behoefde hine hilt niet das
Dus wondert mi dan datmen dus priset
Maer mijn herte mi [m verbeterd uit iets anders, mogelijk de aanzet van een o] dat wiset
Dat deden die ghene diene hilden

[Brill nummering]

Jn bande ende mede stilden
Hare vyanden ende onderdaden
Noch soe heb ic mi beraden
Hoe dat quam hine had te broken
Willem datter was ghesproken

[Brill nummering]

Trouwen het was wonder groot
Hine hadde gheuaen of ghedoot
Bi zulken rade die hem was bi
Maer ic wane het bleuen si
Dat els niement toe en brochte

[Brill nummering]

Dan mijn her Jan als mi dochte
Van rinisse die houessche vyant
Jc weet dat in zeelant
Soe houesch en was van alre daden
Sine vrienden dat was grote scade

[Brill nummering]

Dat hi hem hilt an zulker kere
Dat hi zinen rechten here
Of ghinc in desen doene
Want hi vrome was ende coene
Ende sinen viant houesch ghenoech

[Brill nummering]

Haddi ghedaen al sulc gheuoech
Dat hi zinen here hadde ghedient
Ende trouwelike ghesijn sijn vrient
Hi hadde hem ghegheuen alte male
Den prijs sonder ander tale

[Brill nummering]

Alse die graue hadde leden
Den strijt ende hi binder steden
Comen was danctijs gode
Ende sende wt sinen bode
Ende ontboet wie in comen woude

[Brill nummering]

Dat hine gheerne ontfaen zoude

[Brill nummering]

Behouden lijf ende goet
Ende die ghene diet soe stoet
Dat hi ballinc hadde ghewesen
Ende diemen meest mistrout in desen

[Brill nummering]

Mosten varen te ghiselen legghen
Ter stat die men hem zoude segghen
Ende haer goet soude hem volgen
Ballinghen daer men op verbolghen
Te voren was die quamen in

[Brill nummering]

Een deel dit was goet beghin
Oec waren daer dies niet dorsten bestaen
Soe vele hadden si mesdaen
Die te voren waren vrient
Hadden her ghyen soe ghedient

[Brill nummering]

Sine dorsten niet bliuen inden lande
Ende vloen wt des hadden si scande
Ende lieten bede goet ende erue
Dat dochte mi qualiken haer bederue
Jn weet waert her ghye nemen sal

[Brill nummering]

Daer hise mede sal goeden al
Dus is den graue hulde ghezworen
Die her ghye hier te voren
Hadde ghehouden ouer here
Swoeren dat si nemmermeere

[Brill nummering]

Den graue willem ghinghen af
Hier mede hi vergaf
Al dat hem was misdaen
Nv soe heuet hi verstaen
Ende sine lude mede

[Brill nummering]

Dat inden dune teenre steden
Waren wel viM man
Die alle wapen hadden an
Behaluen dandre die daer waren
Die graue dede stappans varen

[Brill nummering]

Twee galeyden voer dat lant
Si seynden boden alte hant

[Brill nummering]

Aenden graue om ghenade
Dat hi zijn edelheit dade
Ende hise vinghe daer ter stede

[Brill nummering]

Behouden lijf ende lede
DJe graue wart te rade soe
Dat hi bode seinde doe
Te paleuoets heyde diese vinghen
Die vlaminghe doe met hem ghinghen

[Brill nummering]

Ene soe ouer grote scare
Dat wonder te segghen ware
Est ommate dats mi wondert
Elken broeder meer dan hondert
Te leden diere om waren comen

[Brill nummering]

Die graue ne hadde tsinen vromen
Niet soe vele luden op goude
Doement eerst bestanden zoude

[Brill nummering]

Ende daer men den strijt mede wan

[Brill nummering]

Tenigher stede nie vernam

[Brill nummering]

Datmen soe menighen vanghen sach
Sonder stoet ende zonder slach
Ende sonder weder cronen yet

[Brill nummering]

Men dede gaen tflaemsche diet
Rote an rote in zierixzee
Ghelijc datmen driuet vee
Men dreefse in cloesteren ende in kerken
Wildi verstaen soe moghedi merken

[Brill nummering]

Hoemen weet hoe veelre was
Die rechte waerheit das
Dat mense riep al te samen
Ende dede bescriuen al haer namen
Ende ghincse delen haer en taren

[Brill nummering]

Daer soe mochtmen horen twaren
Want dat wistic emmer wale
Men leuerder wt bi ghetale
Vter minder broeder poorte
Xxxiic sonder boorte

[Brill nummering]

Datter ghehoert was wten scrichte
Naecte knechte ende clene wichte
Wter kerken wie soets wondert
Worden gheleuert xv hondert
Behaluen wiue ende gaertsoene

[Brill nummering]

Dus weetic in desen doene
Datter bleef behouen wale
VM teenen male
Behaluen die daer ontghinghen
Ende ongaen waren doe sise vinghen

[Brill nummering]

DJt was indie zelue weke
Dat dit ghesciede daer ic of spreke
Dattie graue hadde den strijt
Recht op die zelue tijt
Dat die strijt ghewonnen was

[Brill nummering]

Worden tsgrauen vyanden das
Te rade dat si openbare
Seyden dat verwonnen ware
Ende die van hollant waren doot
Jn middelborch seitmen al bloot

[Brill nummering]

Dat al doot ware gheslaghen
Ende enen man niet ontraghen
Wie soe hadde hollants harte
Die doechde grote smerte
Die therte droech vanden libaert

[Brill nummering]

Hi drubbelde ende spranc opwaert
Van bliscapen ende sanc
Na middach dan was niet lanc
Soe quam mare die beter was
Jc dar mi wel vermeten das

[Brill nummering]

Dattie te voren ghinghen streyen [lezing van de st-ligatuur is zeker]
Dat si doe begonnen pleyen
Ende die te voren songhen hoghe
Screyden dat hem die tranen was int oge
Dus wast verkeert in corter vren

[Brill nummering]

Dits der werelt auenture

[Brill nummering]

Die deerste niemare aldus brochte
Jc weet wel dat si anders dochten
Ende dochten alsi wrochten
Ende ghinghen vlien al dat si mochten

[Brill nummering]

Si hadden die vlaminghe brochten int stric
Maer selue bleuen si niet int pec
Wouden die vlaminghe dat verstaen

[Brill nummering]

Si hebbent meer dan eens ghedaen

[Brill nummering]

Hets wel te stede alsoe hulpe mi god
Si mogher mede houden spot
Si hebbense brocht in desen strecke
Als die voghel biden becke

[Brill nummering]

Daer si mosten gheuanghen bliuen
Dandre mochten metten wiuen
Metten kinderen ende metten nichten
Dat goet besitten sonder vechten
Jc wilde dat elken dus verghinghe

[Brill nummering]

Die bet ghelouet zulker dinghe
Diemen hem seghet dan hi siet
Al ist dan dat hem missciet
Dat zoudic claghen harde spade
Want het is wel te stade

[Brill nummering]

Maer wouden si volghen vroeden rade
Si souden peinsen om oude dade
Ende zouden vten lande doen
Die hem soe dorperlijc ontfloen
Ende diese brochten inder noet

[Brill nummering]

Of binnen lants slaen te doot
Want men mach wel dat [d verbeterd uit een v met afkortingsteken voor er] verstaen
Dat si hem meer hebben misdaen
Dan die graue oyt ghedede
Al was hem houden ghenen vrede

[Brill nummering]

Dits der dwaser vlaminghe zede
Want sine houden ghene stede
Men soudse met loghenen daer toe driuen
Daer mense al soude ontliuenachter deze regel drie punten

Alst aldus was volgaen

[Brill nummering]

Ende men in middelborch heuet verstaen
Ghinghen si vanghen ende iaghen
Hier om en dordi niet vraghen
Hadden sijt gheweten te prijmtide
Daer maecte hem zulc harde blide

[Brill nummering]

Hi zoude anders hebben ghesongen
Eer hi van daer ware ontsprongen
Doe wart daer een groot gheluut
Tghemene volc liep al wt
Manne wiue ende kinder

[Brill nummering]

Sede meer ende minder
Ende ghinghen toe met groten drachte
Ende droeghen den steen vter grachte
Ghewillichlike ende blide
Die ionghe graue seinde tien tiden

[Brill nummering]

Sine vrienden in die poort
Die dor hem alsmen dat hoort
Hadden tlant gherumet mede
Doe si quamen binder stede
Wort dat volc blide sere

[Brill nummering]

Ende danctens gode onsen here
Die deden dat hem was gheheten
Ende ghiselden dat zuldi weten
Binder poort daers was te doene
Diemen kinde ende die niet soe coene

[Brill nummering]

Waren dat si dorsten beiden
Si ghinghen stappans henen weyden [den achter de voorafgaande regel]
Dus sijn die stucken hier vergaen
Entie graue quam saen
Jndie poort als hi eerst mochte [te achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Ende den goeden luden dochte
Dat si hadden gode biden voeten
Daer si quamen hem te ghemoete
Ende elc hem te stride diende [achter deze regel drie punten]
Oec waren si blide om haer vriende

[Brill nummering]

Die met hem weder inne quamen
Ende met hem gheuaren waren tsamen
Of gheuolghet waren doer die minne
Jn zeelant waren si dinne
Die hem goet ende ere togheden

[Brill nummering]

Sonder die ghene die ghedogede
Datmen hare huse brac
Ofte brande ende al onstac
Die menichte was niet te groot
Die den zwaren weder stoot

[Brill nummering]

Weder stonden in zierixsee
Ende metten graue wat wildijs mee
Opten goude vochten alden nacht

[Brill nummering]

Ende in middelborch binder gracht [r klein bovengeschreven]

[Brill nummering]

Dat si die poorte op souden geuen
Al waest dat sider binnen bleuen
Dvs versta ict in desen
Alse die graue hadde gewesen

[Brill nummering]

Jn midelborch viertienachte
Dochte hem dat die grachte
Ofte die veste yet was so goet
Datter goot merren doet
Ende voer weder tot zierixsee

[Brill nummering]

Die van middelborch deden niet mee
Dan setten toe al dat si mochten
Ende droeghen ende wrochten
Ende deder toe al sulke pine
Datter vesten was in scine

[Brill nummering]

Ende verbeterden dat alsoe
Dat sijs en achtens niet een stroe
Al quame van volke een wederstoet
Jc wane noyt man alsoe groot
Warc soe sciere toe sac bringheni verbeterd uit de aanzet van een ronde r

[Brill nummering]

Die van alsoe cleenen dinghen
Waren voersien doe sijt bestonden
Want si gheweten niet en conde

[Brill nummering]

Waer si nemen souden steene
Sonder dat die graue allene

[Brill nummering]

Hem die steenhuse beual te vellen
Die stonden int lant hoerdic tellen
Bede zuutwaert ende noort
Ende voerdense al in die poort
Ende ghinghense maken doe met crachte

[Brill nummering]

Ende soe deluen hare grachte
Dat mense qualijc meer mach dwinghenghen achter de voorafgaande regel
Waer si voersien in anderen dinghen
Dat hem bedarf ende oec mede
Dat tfolc al goet ware binder stede

[Brill nummering]

Sone dorsten si hem niet ontsien
Maer hebben si binnen desen of dien
Die woude verweren in die noot
Al ware die gracht noch also groot
Ende oec driewerf alsoe diep

[Brill nummering]

Ende een muer daer omme liep
.IJ. roeden dic ende ij roeden hoech
Die trouwe lieden ende oec die goede
Dat is vander stat die hoede

[Brill nummering]

Op dat si hebben wat te verteren
Ende waer mede si moghen weeren
Ander soe est al pine verloren
Ende vele argher dan te voren
Hec was mi ghemaket cont

[Brill nummering]

Dat daer te voren op een stont
Die graue willem gaderen soude
Sijn volc daer hi mede op goude
Sider vacht alst was an scine
Dat her Jan ende die sine

[Brill nummering]

Van rinisse pijnden metter stat
Of hi mochte benemen dat
Jc verstont al ouer waer
Datter met hem waren daer

[Brill nummering]

Datter met hem waren daer

[Brill nummering]

Tsheren soen van aemstelle

[Brill nummering]

Ende aernt van benscop sijn gheselle
Herman van woerden hadde daer ghesijn
Oec seide mi die seggher mijn
Dat vander leide mijn heer Jan
Ende daer toe menich ander man

[Brill nummering]

Die ic ghenoemen niet en can
Al noem icker niet wat leiter an
Die met hem waren indie stat
Ende die hem allen pijnden dat
Te benemen had si ghemoghen

[Brill nummering]

Dat die graue niet ware getogen
Om tontsettene zierixzee
Doet was ghesciet wat wildijs mee [mee achter de voorafgaande regel]
Ende her Jan dat vernam
Dat hem doe niet wel en bequam

[Brill nummering]

Nam hi oerlof binnen der stede
Hi ende sine ghesellen mede
Ende rumeden die stat met haesten groot [groot achter de voorafgaande regel]
Ende ontsaghen meere noet
Ende quamen daer si souden

[Brill nummering]

Oueruaren met eenre scouden
Ende hadden die paerdenpden met een streep door de staart van de p vore ghesent
Twee ionghelinghe woende daer omtrent
Houesch coene ende van groten magen
Alsi dat hoerden ende saghen

[Brill nummering]

Dat sire emmer soude liden
Ghinghen si vaste an hem riden
Dit was recht aenden auont
Ende dreuense ter seluer stont
Jn die scoude al te hant

[Brill nummering]

Soe dat si sittende bleuen op tsant
Doe souden si lopen ant ander eynde
Des hem gheuiel grote scende
Soe dat die scoude bleef versonken
Ende wel na alle verdroncken

[Brill nummering]

Daer bleef Jan ende aernout
Die here vander leide al was hi stout
Spranc al willens ouerboert
Est waer als ic hebbe ghehoert
Dus verdronker daer meer dan .C.

[Brill nummering]

Der meester vyanden soe wie dats wondert [dert achter de voorafgaande regel]
Die te graue hadde ouer een
Mi dunct dat miracle sceen
Dat dede god doer sine ghenade
Dat [a verbeterd uit t] tsgrauen vyanden soe groten scade

[Brill nummering]

Ontfinghen in soe corten tyden
Sinen lande an beyden siden
Deen op goude dander op lecke
Hier om ist dat ict vertrecke

[Brill nummering]

Dicwile heeft men ghesien

[Brill nummering]

Dat god een dinc laet ghescien
Dat een lant heuet plaghe groot
Ende men vele luden slaet doot
Maer alse een man wil te verre
Mach hijs lichte wel worden erre

[Brill nummering]

Want ommate stont noyt lange
Die graue moeste bi bedwange
Zeelant rumen doer die noet
Sine plaetse was niet soe groot
Die hi in zeelant doe behilt

[Brill nummering]

Hi moeste die zelue met ghewelt
Houden doe wast lief of leet
Heeren ghyen was soe heet
Dat hem hollant ende zeelant beede
Te nauwe waren tsinen wede

[Brill nummering]

Dat bisdom van vtrech
Woude hier toe oec hebben recht
Daer sijn neve bisscop was
Oec hoerdic ghewaghen das
Dat hi den bisscop die hi gheuaen

[Brill nummering]

Hadde soude doot doen slaen

[Brill nummering]

Sijns oemssoen van vtrecht
Ende men daer ouer recht
Sinen neve hadde vercoren
Willem van gulike als wi horen

[Brill nummering]

Die wart verslaghen op enen dach
Dat seide mi een die dat sach
Dat men sijn houet op enen scachte
Voerden coninc van vrancrijc brachte
Dat was waer sekerlike

[Brill nummering]

Ende het gheuiel al in een weke
Jnden oexte ter zeluer tijt
Tsmanendaghes began die strijt
Op goude als ghescreuen es
Des tsonnendaghes [tsonnend'] auents des sijt ghewes

[Brill nummering]

Verdranc her Jan als is bescreuen
Ende die ghene die met hem bleuen
Des naesten maendaghes daer naer
Vacht die coninc weet voer waer
Jeghen die vlaminghe hoerdic ghewagenwagen achter de voorafgaande regel

[Brill nummering]

Daer willem van gulke wart verslaghen
GOd die deet doer sine genade
Dat bliuet metter minster scade
Dat moghedi merken wel in desen
Hadt op gouden soe ghewesen

[Brill nummering]

Dat her ghye daer hadde ghehadt
Den seghe daer en waers dan plat
Ontgaen cleen no groot
Si haddent al gheslaghen doot
Want het wasser onsiene

[Brill nummering]

Enen van C. tontfliene
Daer en was emmer gheen toe tiden
Want het was in allen ziden
Vyant sonder zierixzee
Ende nameliken hollant ende niet mee

[Brill nummering]

Ende dat daer toe behoert
Dus wast buter poert

[Brill nummering]

Gheen verlaet om ontgane
Men hadder niement gheuane
Maer doe si verwonnen waren

[Brill nummering]

Spaerdemen die men mochte sparen
Hadt op goude verloren bleuen
Sone hadder niement behouden tleuen
Jn zierixzee groot no cleene
Men hadt verslaghen al ghemene

[Brill nummering]

Ende die her ghye wt hollant dreuen
Hadden niet behouden tleuen
Dordrecht delf ende leyden mede
Vlerdinghe sciedam ende elke stede
Die den vlaminghe deden scande

[Brill nummering]

Dat sise iagheden vten lande
Souden des selfs [l verbeterd uit iets anders] hebben ghedronken
Waren die ghene versonken
Jn die lecke bleuen te liue
Soe hadde tlant in groten kiue

[Brill nummering]

Ghehouden al haer leef daghe
Som haer goet hebben die maghe
Die den graue minnen zeere
Ende doen hem waerdicheit [w'dicht.] ende eere
Hadde willem van gulke verslagen

[Brill nummering]

Den coninc dat mocht men claghen
Al die werelt doer ende dore
Dat hadde ghesijn zwaer auenture
Ende hadde gheweest die meere scade
Daer om heeft doer sine ghenade

[Brill nummering]

God ghedaen op dese tijt
Des moet hi zijn ghebenedijt
Uvat hulpe dat ic seide meer
Her willem in zierixzee
Doe hem daer quam die niemare

[Brill nummering]

Dat sijn vader bleuen ware
Jn henegouweno verbeterd uit u ende ware doot
Des hadde hi rouwe groot

[Brill nummering]

Daer hi recht scout had an
Want hi verloes daer enen man

[Brill nummering]

Die langhe goetman hadde gewesen
Ende ghetrou ic hoerde van desen
Dat hi was ghelijc in die kerke

[Brill nummering]

Ende minde goede ghewerken

[Brill nummering]

Ende dat hi gode ontsach wel sere

[Brill nummering]

Bi hem en waren nummermere

[Brill nummering]

Dinc ghesciet dan al goet
Hi hadde gheset sinen moet
God te dienen alst was tijt
Jc seg v dat hi was verblijt
Alsmen zoude eten gaen

[Brill nummering]

Ende hi die tafele ghereet sach staen
Ende hi ghereet wiste ghenoech
Dat hem dan zijn herte loech
Alse hi goede lude bi hem sach
Dit gheuiel hem alden dach

[Brill nummering]

Jn allen doene dancti gode
Perlement soe hoerdi node
Dat hijs hebben mochte verdrach
Lieuer had hi alden dach
Metten valke om te gane

[Brill nummering]

Dan hi te pleyte hadde ghestane
Had hijs moghen wesen quite
Nochtan eest in verwite
Op gheseghet te meniger stede
Te scamppe ende te ledichede

[Brill nummering]

Ende sulc heuet gheroepen sere
Die duuel soude desen here
Dienen ofte moghen minnen
Wine connen van hem niet ghewinnen
Vonnisse no recht in ware zaken

[Brill nummering]

Jc seg v in ware spraken [s verbeterd uit iets anders, mogelijk uit z]
Dat sulc hier om maect ghescal
Dat hi moghen hebben al

[Brill nummering]

Na sine verdiente recht vonnisse
Het hadde al gheweest een zwaer lisse

[Brill nummering]

Die nochtan riepen alre meest
Ende dreuer om groot feest
Die nochtan te rechte mochte
Den here prisen die was sochte
Want daer sijn voerdeel an lach

[Brill nummering]

Nochtan sachment alden dach
DJe baeliuwe vanden lande
Deden den graue dese scande
Elc woude onbescouden bliuen
Hadden si willen bedriuen

[Brill nummering]

Alsi sculdich waren te doene
Sine hadden niet sijn soe coene
Datmen den graue hadde bescouden
Hadden si trecht willen houden
Alsoe alst hem beuolen was

[Brill nummering]

Die here hads hem wel gheuolghet das [das achter de voorafgaande regel]
Maer daer en wasser emmer gheen
Die soe willich in dienste sceen
Die enighe saken wilde eynden
Die graue en moeste hem seinden

[Brill nummering]

Open brieue ende hem dat heten
Nv en can ic niet gheweten
Waer om die here sette dan
Te baliuwe enen man
Die niet wil rechten int ghemene

[Brill nummering]

Ouer groot als ouer cleene
Ende ouer den riken als ouer den armen
Hine laet die lude lopen karmen
Na den here waer dat hi es
Mochte die here des sijt ghewes

[Brill nummering]

Selue berechten die luden wale
Sone dorsti tot ghenen male
Baliuwen setten tenigher steden
Of den luden beuelen mede

[Brill nummering]

Die here behoeft oec enige raste

[Brill nummering]

Die menscheit en is niet soe vaste
Dat si ghedurich moghen wesen
Dus heb ic verstaen in desen
Dat dese graue was bescouden
Vanden ionghen ende vanden ouden

[Brill nummering]

Dat hi der sticken niet en dede
Hi begheerde altoes den vrede
Ende pays had hi gheerne ghesien
Hadde dat hem moghen ghescien
Ende die baliuwen hadden berecht

[Brill nummering]

Ende benomen alle gheuecht

[Brill nummering]

Alsmen pleghet in allen lande

[Brill nummering]

Soe en haddemen ghene scande

[Brill nummering]

Hem after lande dus ghesproken
Hi liet nochtan al onghewroken
Want hi verdroecht al in oetmoeden

[Brill nummering]

Ende beualt god den goede
Want hi hopede dat elc soude
Selue bekennen sine scoude
Ende dat in dogheden keren
Echt was die sede des heren

[Brill nummering]

Datmen niet moeste gheuen scoude
Enen man des hi woude
Ghelouen en ware gheproeft
Bi mijnre wet des behoeft
Nv te houe in elke stat

[Brill nummering]

Soe menich quaet spreker seit dat [dat achter de voorafgaande regel]
Ende brenghet voert te menigher stonde
Ende arghet sulken metten monde
Ende spreket lachter ende quaet
Die hi met al siere daet

[Brill nummering]

Niet ghebeterde van enen hare
Al quaemt alsoe inden Jare
Dat hine verheffen woude weder
Den ghenen dien hi soe neder

Met enen woerde hadde ghedaen

[Brill nummering]

Hine wiste hoe bestaen
Ende hoe ghebeteren sinen noet

[Brill nummering]

Die hi hem dede alsoe groot

[Brill nummering]

DEse here minde altoes spel
Hine was naradich no fel
No behendich in enighen quade
Maer hi was vroet in allen rade

[Brill nummering]

Oetmoedich ende goedertieren
Ende ontfarmich van manieren
Hem ontfermde der armer zeere
Jc dar wel segghen had dese here
Scarper gheweest dan hi was

[Brill nummering]

Sulc onderwant hem das
Hine hadde niet gheweest soe coene [coene achter de voorafgaande regel]
Dat hijt hadde bestaen te doene
Haddi gherecht met scarpheden
Hi ende die sine hebben leden

[Brill nummering]

Des hadde ghedaen ghenen noet
Had hire xx gheslaghen doot
Hi hadder M mede behouden
Dit quam al van dien scouden
Dat hi gode ontsach soe zeere

[Brill nummering]

Jn enighen doene in enighen kere
Hadde hi met wille verdaen
Enen man ende zonder waen
Gheloefde hem yement enighe dinc [dinc achter de voorafgaande regel]
Hoe na dat hem oec ghinc

[Brill nummering]

Hi waende dat alsoe ware
Dat sceen wel openbare
Doe die van barsele waren gheuaen
Jn hollant dat hise liet gaen
Op haer belof ende op haer eede

[Brill nummering]

Si deden hem sint leede
Alst openbaer is aenscine
Die wile dat hi leuede ende die sine

[Brill nummering]

Wel dat hebben onderuonden
Dat si bi na tot enen stonden

[Brill nummering]

Hadden verdreuen sijn gheslachte
Bede met rade ende met crachte
Ende hi wel na hadde verloren
Dat hi geloefde dat hem ghesworen
Was als hi te rechte zoude

[Brill nummering]

Nochtan gafmen hem die scoude
Dat hi fel ware ende loes
Die kennets niet altoes
Die sulke dinc van hem seide
Nv es hi in die gods gheleide

[Brill nummering]

God die moet der zielen pleghen

[Brill nummering]

Dies hi ghelouede in allen weghen

[Brill nummering]

DEse here en leefde niet langhe
Na dien dat zijn zone strange

[Brill nummering]

Den wich op goude vacht met eren
Jeghen die vlaemsche wrede heren
Ende hise verwan al sonder letten
Ende hi zierixzee ontsette
Dit wisti al voer sine doot

[Brill nummering]

Dat was hem die bliscap groot
Dat hem god der eeren ionste
Dat [hier de woorden hem god, geëxpungeerd] hi doch op ene stonde
Voer sine doot was ghetroest
Ende sine vrienden waren verloest

[Brill nummering]

Want haddi ghestoruen ere
Men soude segghen dat hi van sere
Ende van rouwen ware bleuen
Ende soe den gheest op ghegheuen
Der quaetsprekers is soe vele

[Brill nummering]

Die altoes wt harer kelen
Laten eer gaen quaet dan goet
Die des pleghet hi mesdoet
Dat hijt al in quade keert
Godsat heb hi diet hem leert

[Brill nummering]

Hi versciet als ic versta
Harde cortelijc daer na
Naden stride als ic bescreuen
Ende heuet den gheest op ghegheuen
Tsaterdaghes alst wesen moeste

[Brill nummering]

Na onser vrouwen dach in oexste
Ende wart begrauen met groter eren
Jnden zeluen Jare ons heren
Alst bescreuen is vanden stride
Dies sine vrienden waren blide

[Brill nummering]

AL was die graue willem droeue
Hi moeste zien om sijn behoeue
Op hem was nv comen tlant
Ende voer doe alte hant
Ende dede hem hulden ende zweren

[Brill nummering]

Dies ne wildi niet onberen
Ende der mannen een bleef ne gheen
Sine ontfinghen alle haer leen
Als van haren rechten here
Si mochtent doen met groter eeren

[Brill nummering]

Alse hi in zeelant hadde ghedaen
Manscap ende hulde ontfaen
Pijnde hi hem hoe hijt besette
Ende voer in hollant sonder lette
Alte dordrecht in die poort

[Brill nummering]

Ende onboet rechte voert
Om die luden dat si quamen
Ende sijt voer tgoede namen
Ende sine ontfinghen ouer here
Si dadent gheerne wildijs mere

[Brill nummering]

Ende swoeren hem daer houde
Die poorters ionc ende oude
Ende lant lude al ghemene
Beyde groot ende cleene
Tot sciedam voer hi van daer

[Brill nummering]

Ende ontboet dat was waeronder de kolom in de marge de custode die lude

[Brill nummering]

DJe lude vander ieghenode
Die vore hem waren niet node
Ende zwoeren hem hulde mede
Alle die lude daer ter stede

[Brill nummering]

Oec ne wasser en gheen
Sine ontfinghen haer leen
Die daer woenden inden lande
Ende setten hem in tsgrauen handen
Want hi met crachte haer here was

[Brill nummering]

Doen wart hi te rade das
Dat hi te delf voer in die poort
Te leyden te haerlem alsoe voert
Ende voer talcmaer in vrieslant
Ende onboet alte hant

[Brill nummering]

Die vriesen dat si tot hem quamen
Of dat si tot hem seinde bi namen
Dien si betrouweden sonderlinge
Van wien dat si hulde ontfingen
Voer hem allen daer ter steden

[Brill nummering]

Ende doer [lezing van de d onzeker; vermoedelijk verbeterd uit de aanzet van een v] hem mochten zweeren mede
Die vriesen stonden tsinen ghebode
Ende danctens onsen here gode
DVs dedi an dese vaert
Ende voer weder tseelant waert

[Brill nummering]

Ende besette daer sijn lant
Doe quam die boetscap alte hant
Dat hi doer brabant mochte varen
Ende hi quame sonder sparen
Jn henegouwen sonder respijt

[Brill nummering]

Want men soude op die tijt
Dat segghen vten vanden dinghen
Tusschen van vrancrijc die coningen
Ende partie aen deen zide
Ende die van vlaendren ten seluen tiden [tiden achter de voorafgaande regel]

[Brill nummering]

Ende her ghye ende die sine
Soe mochti metter zeluer pine

[Brill nummering]

Her karels dochter van vrancrike
Te wiue trouwen eerlike
Die hem ghesekert was te voren

[Brill nummering]

Bi tsuaders tide alse wijt horen
Tierste dat die boetscap quam
Ende hijt waerlijc vernam
Besetti tlant van zeelant wale
Ende reyde hem ten seluen male

[Brill nummering]

Hoe hi in hollant comen mochte
Des had hi pine eer hijt volbrochte
Vanden yse dat was sterc
Hadt moghen baten M merc
Men hadde niet comen ouer

[Brill nummering]

Vanden eenen ant ander oeuer
Dit gheuel tot menigher stonde
Dat hi gheuaren niet en conde
Vanden yse dat was soe groot
Dat hi merde dede hem die noot [dit vers te vroeg geschreven, na regel 14022, en naar de goede plaats verwezen door middel van een kleine letter a ervóór in de marge; tussen verzen 14028 en 14030 staat een kleine letter b]

[Brill nummering]

Soe dat hi ter zeewaert sochte
Dat was dat hem niet en dochte
Hine wart niet leeden sonder scade
Ten lesten wart hi te rade
Dat hi bode seinde zaen

[Brill nummering]

Ende dede godeuaerde verstaen
Van berghe den drossate
Dat hi emmer niet en late
Hine ontbiede hem metter vaert
Of hi quame daerwaert

[Brill nummering]

Dat hine dan mochte gheleyden
Tot breda ouer die heyde
Die hertoghe hadde hem ghegheuen
Gheleyde ende oec dat bescreuen
Ende dat hi ontbode wat hi doen woude

[Brill nummering]

Want hi daer na werken zoude
GOdeuaert ontboet hem weder zaen
Wat hi woude het waer ghedaen

[Brill nummering]

Der ballingen waren [w'n] gheen soe coene
Dat hi hem yet dorste bestaen te doene

[Brill nummering]

Of den minsten vanden sinen
Hi soude ghetrouwelijc pinen
Ende sekerlike gheleyden
Met [tussen e en t een rechte stok, geëxpungeerd] hem riden ouer die heyden
Ende doen dat hem is bequame

[Brill nummering]

Ende hi daer stoutelike quame
Hine dorste niet ontsien
Godeuaert onboet mettien
Ware der ballinghen een soe coene
Die hem pijnde te misdoene

[Brill nummering]

Den graue of yemant vanden zinen
Hi sout hem doen aenscine
Ende nemen lijf ende goet
Mettien die graue reden doet
Sine vaert wat wildijs mee

[Brill nummering]

Ende porde van zierixzee
Ende voer ten bordendamme ouer
Jn noortbeuelant anden oeuer
Ende ghinc te cats rechte voert
Ende sceepte heb ic ghehoert

[Brill nummering]

Jn zuutvliet hi ende sine man
Ende voeren wte wijchuliet an
Ende voert voer hi te rimmerswale
Ende quam daer ten auentmale
Den nacht dore ende den dach

[Brill nummering]

Die grote vastelauent lach
Bleef hi daer ende den nacht daer na
Sanderdaghes als ic versta
Reyde hi hem toe ende voer bi tiden
Ouer an die ander zide

[Brill nummering]

Sine paerden waren ghereet
Doe hi dore die poorte leet
Tot berghen sonder houden
Die ghene die met hem varen zouden

[Brill nummering]

Waren bereit endede begin-e verbeterd uit een t voeren mede

[Brill nummering]

Twee milen buten der stede
Doe reet hi voert ouer die heyde
Een deel met sijns selfs gheleyde
Die here van breda hilt hem bi
Ende dede hem al dat hi

[Brill nummering]

Doen mochte te waerdichede
Ende wilden doer sijn lant gheleden
Ende sine hulpe wies hem an
Hem quamen doen sijns selfs man
Opter heyden hem te ieghen

[Brill nummering]

Ende deden alse goede luden pleghen
Dvs reet hi voert tsinte gherden berge
Ende nam daer ruste ende herberghe
Daer bleef hi ene corte stonde
Ende beset als hi best conde

[Brill nummering]

Sine luden ende sijn lant
Ende voer voert altehant
Jn henegouwen doer brabant
Daer hi blide luden vant
Diene wel ontfinghen als wi horen

[Brill nummering]

Nv was hem al daer te voren
Een kint ghesekert van hoghen gheslachte [slachte achter de volgende regel]
Haer vader was van groter machte
Daer toe weldich ende rike
Tsconinx broeder van vranckerike

[Brill nummering]

Her karel was hi ghenant
Als ic te voren seide te hant
Die graue hadde hem vermeten
Dat hi woude suldi weten
Die ionghe bruut hebben te wiue

[Brill nummering]

Ende trouwense tot sinen liue
Ende leyder toe zijn ghedochte
Endeverbeterd uit Ender, met de letters de geëxpungeerd en boven de n een afkortingsstreep geschreven reder toe dat hi mochte
Doet buter vasten comen was
Voer hi ende pijnde hem das

[Brill nummering]

Dat hi quam op ene stont
Jn dabdie te longhepont
Daer hi vant die ionghe maghet
Die hem harde wel behaghet
Daer was die bisscop van sissoen

[Brill nummering]

Diet harde wale conde doen
Diese trouwede beide te samen
Dat moste wesen in gods namen
God moestse sterken als hi wel mach
Dit was op enen sonnendach

[Brill nummering]

Voer die opuaert ons heren
Dat hi nam met groter eren
Sijn wijf ende besliepse daer
Alsmen screef ons heren iaer
.M. ccc. ende viue

[Brill nummering]

Graue willem in ionghen liue
Ende keerde weder ende ontboet te hande
Te hollant waert tsinen lande
Daer mens was blide sere
Ende danctens gode onsen here

[Brill nummering]

Nu so stont hem harde siene
Eer hi der iaren neghentiene
Hadde. haddi leden al
Alst is bescreuen groot ende smal
Ende doer waden met ghenende

[Brill nummering]

Hier mede ic mijns dichtens ende

>