Verenigingen voor armenzorg en armoedepreventie in de negentiende eeuw

 
English | Nederlands

Maatschappij tot verzachting van het lot van behoeftige kraamvrouwen, en hare pasgeboren kinderen in de provincie Noord-Brabant, afdeling Tilburg

Naam Maatschappij tot verzachting van het lot van behoeftige kraamvrouwen, en hare pasgeboren kinderen in de provincie Noord-Brabant, afdeling Tilburg
Plaats Tilburg
Provincie Noord-Brabant
Begindatum 1828 (oprichting)
Einddatum 1899 (laatste vermelding)
Levensbeschouwing neutraal
Richtgroep (uitleg)
De groep ten behoeve waarvan de vereniging actief is
Kraamvrouwen
Leden (uitleg)
De groep waaruit de leden afkomstig zijn
Mannen en vrouwen
Werkingsgebied Lokaal
Doelstelling

Art. 1. 'De maatschappij heeft ten doel, om, voor zoo verre hare middelen dit zullen gedoogen, door menschlievende ondersteuning, het lot van behoeftige kraamvrouwen, van een goed en zedelijk gedrag, en van hare pasgeboren kinderen, in de Provincie Noord-Brabant, te verzachten; te zorgen dat, bij de bevalling niet alleen de vereischte goederen zooveel mogelijk voorhanden zijn, en het niet ontbreke aan hulp van deskundigen; maar ook, dat vrouwen na de verlossing, zoowel als de kinderen, voor verzuim en verwaarloozing worden behoed.'

Activiteit

De gemeente is verdeeld in een aantal wijken; 'voor iedere wijk is eene der dames bestuurderessen aangewezen. De hulp bestaat uit een pakje kleeding ter waarde van +/- f 7.- à f 8.-.

Vrouwen welke op onderstand aanspraak maken, moeten zich tijdig vervoegen bij de dame harer wijk, welke onderzoekt of de vraagsters in de termen vallen om onderstand te genieten.

Indien de aanspraak geldig bevonden wordt, ontvangt de behoeftige vrouw een door de dame der wijk onderteekend bewijs, op vertoon waarvan het pakje in ontvangst kan worden genomen.

Deze bewijzen worden niet vroeger afgegeven dan drie maanden voor het waarschijnlijk tijdstip der bevalling. Daarop zal door de geneeskundige, welke de kraamvrouw bijstand verleend heeft, worden vermeld dat de bevalling heeft plaats gehad. (...)' (Blankenberg)

Afdeling van

de provinciale Maatschappij tot verzachting van het lot van behoeftige kraamvrouwen, en hare pasgeboren kinderen in de provincie Noord-Brabant, opgericht in 1828 en waarvan het hoofdbestuur was gevestigd te Den Bosch.

Verantwoording gegevens

P.E.G. van der Heijden, De zorg voor moeder en kind in Noord-Brabant (Amsterdam, diss. 1934).

Hierin o.a. het reglement van de vereniging op p. 84-90, waaruit citaten in dit formulier zijn opgenomen.

ad laatste vermelding en activiteit:

J.F.L. Blankenberg, H.J. de Dompierre de Chaufepié en H. Smissaert, Gids der Nederlandsche Weldadigheid (Amsterdam 1899) 786.

H.J. Dompièrre de Chaufepié, H. Smissaert en J.F.L. Blankenberg (reds.), Tijdschrift voor Armenzorg, 2e jrg. (1901) 38.

Opmerkingen

De maatschappij was opgericht naar het voorbeeld van de 'Société maternelle dans le département de la Meuse Inférieure' en had tot taak materiële en deskundige hulp te geven aan behoeftige kraamvrouwen in Noord-Brabant. (inleiding inventaris)

leden:

art. 6 Behalve de Correspondenten (...) worden de leden verdeeld in werkende, gewone en buitengewone. De werkende leden betalen de contributie van vijf gulden, of meerder, en verbinden zich, door het Hoofdbestuur of namens hetzelve, door een corresponderend lid, daartoe aangezocht zijnde, om de kraamvrouwen, tot ondersteuning toegelaten, vóór en na de bevalling, te bezoeken en te verzorgen.

De gewone leden zijn de zoodanigen welke de contributie van vijf gulden of meerder, jaarlijks betalen, en aan welke geene bepaalde of bijzondere werkzaamheden zijn opgedragen, terwijl onder de benaming van buitengewone leden worden verstaan, diegenen, welke zich willen verbinden om jaarlijks eene bijdrage, beneden de gewonen contributie, doch niet minder dan één gulden, aan de maatschappij te voldoen.

art. 19. 'De correspondenten zijn belast met het uitreiken der aan hun, door of vanwege het Hoofdbestuur, toegezondene noodwendigheden, aan de daartoe geregtigden, en zijn verpligt, om de drie maanden, (...) aan het hoofdbestuur opgave te doen, van de nieuw aangekomene leden en van de ingekomene giften, welke laatste, daartoe geschikt zijnde, alsdan tevens worden opgezonden.

Zij zijn alsmede belast met het incasseren der contributiën van de leden in hunne gemeente, of onder dezelve ressorterende, na de kwitantiën deswege van de Thesaurier te hebben ontvangen, en doen die gelden jaarlijks vóór of uiterlijk den 15 Juny, aan de laatstgenoemden, op de meest zekere en geschikte wijze, toekomen.' (Van der Heijden)

Als er voldoende voorraad was en de behoeftige kraamvrouw van 'een goed en zedelijk gedrag' was en zich tijdig gemeld had, werd haar de volgende onderstand verschaft: 'twee beddelakens, twee vrouwenhemden, twee kinderhemden, een luur en windel (roode), een kinderborstrokje, vier witte luren, een bovenmutsje, twee ondermutsjes, twee halsdoekjes, een wollen dekentje, en van een tot drie gulden kontant, voor benoodigde assistentie, verkwikkingen, als anderzins.' (Van der Heijden)

Archief

Het archief van de Maatschappij tot verzachting van het lot van behoeftige kraamvrouwen, en haar kinderen in Noord-Brabant, 1828-1940 wordt onder toegangsnummer 205 bewaard in het Brabants Historisch Informatie Centrum. De archiefstukken zijn afkomstig van zowel het hoofdbestuur als de afdeling te Den Bosch. Mogelijk bevat het archief ook gegevens m.b.t. de afdeling Tilburg.